Category: Lajme

Kompania Rajonale e Ujësjellësit “Prishtina”, ka njoftuar se po vazhdon furnizimi me ujë të pijshëm përmes autobotëve, në Kishnicë, Hajvali, Graçanicë, Llapnaselë, Preoc, Veternik, Qendrën e Paraburgimit në Hajvali, Mati 1, rrugën” B dhe” C”, si dhe në rrugën Holgen Pedersen.

“Ju njoftojmë me masat që jemi duke i ndërmarrë bazuar në rekomandimet e IKSHPK, zvoglimin e sasisë së ujit nga ky resurs me qëllim të trajtimit më të mire, përcjellja e vlerave të manganit, mirembajtja e fazave te trajtimit, kujdes i shtuar në procesin e trajtimit sipas procedurave stardardeve operative, Kujdes i shtuar në procesin e dezinfektimit, shpërlarja e rrjetit shpërndarës të gypave magjistral dhe segmenteve të vogla, qytetarëve në zonat e prekura nën përcjellje të vazhdueshme po iu sigurohet uji higjienik”, thuhet në njoftimin e ujësjellësit të kryeqytetit.

Tutje bëhet e ditur se gjithçka është duke u monituruar dhe se nuk ka vend për shqetësim.

Lëvizja Vetëvendosje sot ka mbajtur një mbledhje, ku ka marrë pjesë edhe kryetari i VV’së, njëherit kryeministri i Kosovës, Albin Kurti.

Gjatë kësaj mbledhje, Kurti ka folur për Astrit Deharin, në 7 vjetorin e vdekjes së tij, për të cilin tha se u mby në burg ku po mbahej padrejtësisht.

“Sot është data 5 nëntor dhe në po vijmë këtu pasi ishim në homazhe për aktivistin tonë të paharruar, Astrit Deharin, i cili u mbyt ne burg, ku po mbahej padrejtësisht, për arsye politike 7 vjet më parë”, tha ai.

Ai tha se drejtësia mund të vonojë, por do të vijë.

“Fakti se Kosova ka djem e vajza, aktivistë e aktiviste, shoqe e shokë të Astrit, na jep sigurinë se drejtësinë do ta kemi, ajo mund të vonojë e mund të pengohet nga jashtë e nga brenda sistemit, por nuk do të harroj e nuk do të harrohet.”

Ai tha që Dehari ka qenë student i shkëlqyer i mjekësisë me rezultate shumë të larta.

“Astriti sot i mungon Lëvizjes, si aktivist i palodhshëm e i patrembur që ka qenë, por ai i mungon edhe Kosovës sepse sot do të ishte një mjek i ri shumë i përgatitur në spitalet tona e në politikëbërjen e shëndetësinë për Kosovën. Nëse e respektojmë Astritit, nuk mjaftojnë lulet, fjalët e bukura dhe as shkrimet për të, sidomos nga ju aktivistë të ri në Rininë për Vetëvendosje, sepse tani pritet nga ju të studioni mirë me rezultate sa më të larta dhe ta afroni punën tuaj vullnetare në të mirë të komunitetit dhe popullit tonë. Vetëm kështu jemi të gjithë Astrita”, tha ai.

Ministri i Punëve të Brendshme Xhelal Sveçla, e ka përkujtuar Astrit Deharin në 7 vjetorin e vdekjes së tij.

Ai ka thënë se mungesa e Deharit është e madhe, derisa shtoi se zvarritja e zbardhjes së vrasjes së tij rëndon dhimbjen tonë të përbashkët.

“Drejtësia dhe llogaridhënia për vrasjen e tij janë të pashmangshme”.

Ai ka thënë se idealet e Astrit Deharit do të jenë gjithmonë udhërrëfyesi në angazhimet e përditshme.

“Astriti, ky aktivist i shquar i dijes dhe i punës, na mungon çdo ditë e më shumë ndërsa idealet e tij janë dhe do të jenë gjithmonë udhërrëfyesi në angazhimet tona të përditshme. Drejtësi për Astritin.”

Analiza e re tregon rënie të mprehtë të disponueshmërisë së ujit në Amerikën e Jugut, pjesën më të madhe të Afrikës dhe Australinë qendrore dhe veriperëndimore.

Shumica e njerëzve të botës nuk janë të vetëdijshëm se vetëm rreth një për qind e të gjithë ujit në planet është në dispozicion të njerëzve, bimëve ose kafshëve tokësore.

Çdo gjë tjetër gjendet në oqeane ose në akull dhe shkëmbinj polar të ngrirë. Në një botë që po ndryshon për shkak të ndryshimeve klimatike, shpërndarja globale e një për qind të ujit po bëhet jashtëzakonisht e rëndësishme.

Hulumtimet e reja kanë treguar se hemisfera jugore po thahet më shumë se hemisfera veriore gjatë njëzet viteve të fundit (2001 – 2020).

Autorët sugjerojnë se shkaku kryesor i kësaj është një fenomen i motit i njohur si El Niño, i cili ndodh çdo disa vjet kur uji në Paqësorin lindor është më i ngrohtë se zakonisht.

Gjetjet bazohen në të dhënat satelitore dhe matjet e rrjedhës së lumenjve dhe përrenjve, të cilat i lejuan autorët të modelonin dhe llogaritnin ndryshimet në disponueshmërinë e ujit.

Disponueshmëria e ujit është ndryshimi neto midis sasisë së ujit që arrin në peizazh, në formën e reshjeve në tokë, dhe ujit që largohet në atmosferë përmes avullimit të përgjithshëm ose përmes bimëve përmes gjetheve të tyre, raporton Science Alert.

Megjithëse Hemisfera Jugore ka vetëm një të katërtën e sipërfaqes tokësore të botës (me përjashtim të Antarktidës), duket se ka një ndikim dukshëm më të madh në disponueshmërinë globale të ujit sesa Hemisfera Veriore.

Analiza e re tregon rënie të mprehtë të disponueshmërisë së ujit në Amerikën e Jugut, pjesën më të madhe të Afrikës dhe Australinë qendrore dhe veriperëndimore. Megjithatë, disa zona, si pjesa jugore e Amerikës së Jugut, do të kenë më shumë ujë në dispozicion.

Nga ana tjetër, pavarësisht ndryshimeve të rëndësishme midis rajoneve, hulumtimet sugjerojnë se disponueshmëria e ujit në hemisferën veriore është pak a shumë e balancuar. Kjo është pjesërisht për shkak të ndikimeve të gjera njerëzore, të tilla si ujitja, digat dhe prodhimi i ushqimit. Faktorë të tillë janë më të rëndësishëm në hemisferën veriore pasi rreth 90 për qind e popullsisë së botës jeton atje.

Disa rajone do të vuajnë

Por pse ka rëndësi i gjithë ky modelim teknik i disponueshmërisë dhe tharjes së ujit? Cilat janë implikimet e mundshme nëse hemisfera jugore thahet më shumë se ajo veriore?

Një pjesë e përgjigjes qëndron në rajonet që ka të ngjarë të përjetojnë tharje të shtuar. Amerika e Jugut përfshin pyllin tropikal të Amazonës, i cili është një rregullator kyç i klimës dhe një habitat i rëndësishëm global për speciet dhe shtëpia e shumë komuniteteve indigjene.

Tharja e pyjeve tropikale do të zvogëlonte bimësinë dhe do të rriste rrezikun e zjarrit. Ky do të ishte një lajm i keq për njerëzit dhe kafshët që jetojnë në pyll, dhe gjithashtu ka potencialin të çlirojë miliarda ton karbon të mbyllur aktualisht në bimësinë pyjore dhe tokën.

Amerika e Jugut është gjithashtu një eksportues i rëndësishëm i sojës, sheqerit, mishit, kafesë dhe frutave për tregun botëror. Ndryshimet në disponueshmërinë e ujit do të rrisin stresin në sistemet globale të ushqimit.

Tharja e pjesës më të madhe të Afrikës është gjithashtu një sfidë e vërtetë. Ky kontinent i gjerë ka shumë zona klimatike dhe kontraste socio-ekonomike, shpesh me burime të kufizuara për zbutjen dhe përshtatjen.

Do të ndryshojë modelet

Presioni mbi sistemet dhe habitatet ushqimore do të krijojë strese shtesë në të gjithë një kontinent që tashmë vuan nga rritja e çmimeve globale të ushqimeve të lidhura me inflacionin dhe luftën në Ukrainë.

Rendimentet e kulturës kryesore, kasave, janë në rënie për shkak të thatësirës. Dhe mallrat e eksportit si kafeja dhe kakaoja gjithashtu mund të reduktohen, duke çuar në një spirale të humbjes së jetës, varfërisë dhe urisë.

Australia Veriperëndimore është një nga zonat më të mëdha të shkretëtirës së vendit. Megjithatë, do të ishte një gabim i madh ta konsideronim rajonin “bosh” dhe për këtë arsye të parëndësishëm për sa i përket tharjes.

Tharja do të ndryshojë modelet e vegjetacionit dhe do të rrisë më tej temperaturat, gjë që mund të rezultojë në temperatura mbi 35°C për pjesën më të madhe të vitit deri në vitin 2100, nëse nivelet e emetimeve vazhdojnë të jenë të larta. Kjo do të kishte pasoja të rënda për shëndetin e njerëzve dhe habitateve.

E rëndësishme për të gjithë planetin

Në mënyrë të ngjashme, tharja në Australinë qendrore ka efekte negative në motin dhe klimën e zonave bregdetare ku ndodhen pjesë të mëdha të qyteteve dhe popullsisë kryesore të Australisë. Tendencat e thatësirës po ndihen edhe në jugperëndim dhe juglindje të vendit, duke çuar në stres dhe ndryshim habitati, zjarre, lumenj të varfëruar dhe ndikime në shëndetin e njerëzve, veçanërisht në zonat urbane.

Ashtu si me shumë aspekte të ndryshimit të klimës, natyra e saktë dhe shtrirja e ndryshimeve dhe ndikimeve janë të vështira për t’u parashikuar ose modeluar në shkallë lokale ose rajonale. Por ky studim i ri tregon ndryshime të qarta në modelet dhe proceset komplekse klimatike në hemisferën jugore që do të reduktojnë disponueshmërinë e ujit gjatë ngjarjeve të El Niño.

Tharja do të gjenerojë stres shtesë në habitatet dhe speciet në rajonet kryesore. Ajo do të prekë gjithashtu popullatat njerëzore me kapacitete të ndryshme adaptive dhe, në fund të fundit, sistemet globale të ushqimit. Megjithëse Hemisfera Jugore është kryesisht ujë, ajo që ndodh atje ka vërtet rëndësi për të gjithë planetin.

Në shtatëvjetorin e vdekjes së Astrit Deharit, Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti bashkë me Kryetarin e Kuvendit, Glauk Konjufca, Nënkryetaren e Kuvendit, Saranda Bogujevci, me anëtarë të kryesisë së Lëvizjes, ministra, deputetë, aktivistë, fillimisht vizituan familjen Dehari e më pas bashkë me ta bënë homazhe duke vendosur lule të freskëta te varri i Astrit Deharit.

Përmes një komunikate për medie, VV-ja vazhdon ta quajë këtë rast si vrasje, për të cilin thonë se u mbajt në paraburgim në burgun e Prizrenit pa aktakuzë, pa gjykim, pa dënim, dhe pa u marrë në pyetje për 68 ditë.

Kryeministri, Albin Kurti, në prononcimin e tij për media tha se 7 vjet pas vrasjes së Astritit Kosova ka shënuar progres por ende nuk mund të jetë shtet i së drejtës pa u zbardhur rastet si ky, pa u zbardhur rasti i Astrit Deharit dhe pa u dënuar përgjegjësit.

Ai u bëri thirrje organeve të drejtësisë që t’i trajtojnë me urgjencë padrejtësitë dhe krimet e të mos i zvarrisin ato.

“Shtatë vjet prej se atë të shtune pasdite morëm lajmin e kobshëm se shokun tonë, aktivistin e Lëvizjes, studentin shembullor të mjekësisë, Astrit Deharin, e kanë mbytur në burgun e Prizrenit. Shtatë vjet më vonë Kosova ka shënuar progres sa i përket demokracisë e lirisë mirëpo Kosova nuk mund të jetë shtet i së drejtës në kuptimin e plotë të fjalës pa u zbardhur plotësisht ky rast dhe pa u dënuar përgjegjësit, dhe jo vetëm ky rast por edhe rastet e tjera të pasqaruara në Kosovë. Me mbytjen e Astritit ne e kemi humbur një aktivist, patriot të pazëvendësueshëm por ideali i Lëvizjes sonë nuk ka zëvendësim e ai është ideali i Astritit për liri e drejtësi, për barazi e demokraci, për zhvillim e për bashkim. Sistemi i drejtësisë në Kosovë edhe prokuroria edhe gjyqësori duhet që padrejtësitë dhe krimet t’i trajtojnë me urgjencë e kurrsesi t’i zvarrisin nga muaji në muaj, nga viti në vit”, deklaroi Kurti.

Saktësisht tre vjet më parë, ish-kryetari i Kuvendit, Kadri Veseli u dërgua në paraburgimin e Gjykatës Speciale në Hagë, së bashku me tre ish-krerët tjerë politikë e ushtarakë të UÇK-së.

Përmes një adresimi për medie, Veseli pati thënë se do të udhëtojë vullnetarisht drejt Hagës në mënyrë që t’iu përgjigjem këtyre akuzave.

Ndër të tjerash, ish-kryeparlamentari pati thënë se që kur Dick Marty publikoi raportin e tij të pabazuar, ishte e pashmangshme që kjo ditë do të vinte.

Deklarata e plotë e Kadri Veselit, para se të niset për Hagë, tri vjet më parë, aktuale dhe e papërsëritshme:

Dje pasdite, jam informuar nga Zyra e Prokurorit të Dhomave të Specializuara se gjyqtari i procedurës paraprake ka konfirmuar aktakuzën kundër meje. Përmes kësaj deklarate, dua ti informoj qytetarët e Kosovës se kam bërë aranzhimet e nevojshme për të udhëtuar vullnetarisht drejt Hagës në mënyrë që t’iu përgjigjem këtyre akuzave. Nuk do të komentoj më shumë kësaj radhe.

Jam i vetëdijshëm se ka njerëz në Kosovë që mendojnë se Dhomat e Specializuara janë një fyerje e luftës sonë historike për të mbrojtur popullin e Kosovës nga krimet e regjimit të Millosheviqit. Por unë nuk e shoh në këtë mënyrë. Unë e shoh si një mundësi që më në fund të përgjigjem ndaj këtyre dyshimeve dhe thashethëmeve të rrejshme të cilat kanë qarkulluar për vite të tëra. Që kur Dick Marty publikoi raportin e tij të pabazuar, ishte e pashmangshme që kjo ditë do të vinte. Ishte e pashmangshme që akuzat e tij të padrejta do të duhej të testoheshin në një gjykatë, në mënyrë që tu jepej fund njëherë e mirë. Kjo është arsyeja që unë e kam përkrahur themelimin e këtij tribunali, dhe kjo është arsyeja që unë tani jam i gatshëm që të luaj rolin tim në këtë proces.

Më shumë se njëzet vite kanë përfunduar që nga përfundimi i luftës çlirimtare. Kosova tani është një shtet i pavarur, dhe është në rrugën e sigurt për tu bërë anëtar i Kombeve të Bashkuara. Pasi që aspirojmë që të trajtohemi si partner të barabartë me shtetet e tjera, liderët tanë politikë duhet të jenë në lartësinë e kësaj sfide dhe të sillen si burrështetas të kalibrit ndërkombëtar. Kur liderët e përveçëm thirren për të bashkëpunuar me një tribunal ndërkombëtar, ne duhet të veprojmë kështu pa hezitim. Edhe nëse ka akuza të bëra kundër nesh, atyre ju duhet dhënë përgjigja në mënyrën e duhur, me faktet e së vërtetës. Unë këtë jam duke e bërë.

Unë kam besim të plotë në objekitivitetin dhe paanshmërinë e gjykatësve, dhe kërkoj nga të gjithë në Kosovë që të tregojnë gjithmonë respektin e duhur për autoritetet e drejtësisë. Ky proces ka për qëllim të arrijë tek e vërteta. Nuk ka asnjë arsye për të pasur frikë nga e vërteta. Nuk duhet ndërmarrë asnjë përpjekje për të minuar punën e tribunalit, e as për të penguar dhe ndërhyrë në ndonjë mënyrë në këtë proces. Gjykata duhet të lejohet të kryej detyrën e rëndësishme që ne i kemi besuar. Integriteti i këtij procesi duhet të respektohet në çdo kohë dhe nga çdo kush.

Drejtësia nuk i shërben interesit të njërës anë apo tjetrës, por i shërben interesit të popullit. Prandaj, nëse ju kërkohet që të ndihmoni Dhomat e Specilizuara, ju lutem pranojeni pa hezitim. Në këtë mënyrë, ne të gjithë do ia dalim të arrijmë tek e vërteta. Prandaj, do të kërkoja nga të gjitha segmentet e shoqërisë tonë që të përballen me këtë situatë me qetësi dhe dinjitet, të bindur se gjyqtarët do të japin një verdikt të drejt në fund të procesit.

Ju lutem të keni parasysh se ky tribunal u krijua nga Kuvendi i Kosovës, për të shërbyer në emër të popullit. Ajo është mishërimi i parimit se nuk mund të ketë paqe pa drejtësi, dhe nuk mund të ketë drejtësi pa paqe. Edhe pse e ka selinë në Hagë, ajo është pjesë e sistemit tonë ligjor. Nuk duhet të ketë asnjë hatërmbetje drejtuar ndaj ndërkombëtarëve që punojnë në këtë tribunal. Ata janë duke bërë punën që populli i Kosovës ka kërkuar që ta bëjnë. Ky tribunal është pjesë e rrugëtimit të shtetëndërtimit të Kosovës, dhe ne duhet ti shkojmë deri në fund.

E vlerësoj faktin që Dhomat e Specializuara kanë treguar mirësjellje duke më nisur një ftesë për tu paraqitur në gjykatë, në vend se të më arrestonin në mënyrë të padinjitetshme. Unë i jam përgjigjur këtij akti mirësjelljeje, duke u pajtuar që të udhëtoj këtë mëngjes për në Hagë me përfaqësues të tribunalit, ku formalisht do të paraqitem para trupit gjykues për t’iu përgjigjur akuzave të bëra dhe për të nisur një proces të gjatë të mbrojtjes. Kjo gjë do të kërkojë angazhimin dhe përqëndrimin tim të plotë, dhe prandaj kam vendosur që të tërhiqem nga të gjtitha aktivitetet publike e politike për sa kohë zgjatë ky proces.

Nuk do të bëj deklarata të tjera publike apo paraqitje zyrtare në Kosovë ndërkohë që procesi gjyqësor vazhdon. Të paktën për momentin, jam një qytetar privat. Deri në fund të këtij procesi, do të kërkoja që ky qëndrim i imi të respektohet nga të gjithë në Kosovë, veçanërisht nga ata të cilët janë të angazhuar në media apo në jetën publike dhe politike.

Për të mirën e kombit, nganjëherë duhet të bëhen edhe sakrifica personale. Shumë nga njerëzit tashmë kanë bërë sakrifica të jashtëzakonshme. Shumë prej tyre kanë bërë edhe sakrificën sublime. Procesi që po fillon para Dhomave të Specializuara është hapi i fundit në rrugëtimin tonë historik drejt shetëndërtimit të plotë. Duhet konsideruar si një mundësi për të vënë në dukje se ne kemi bërë një luftë të drejt dhe të pabarabartë, dhe e kemi bërë këtë luftë në mënyrë të ndershme.

Edhe nëse ka pasur gabime, personat e përfshirë duhet të japin llogari për veprimet e tyre. Ky është kuptimi i sundimit të ligjit për një shtet të ri si i yni. Unë jam i bindur se pasi gjykatësi do të dëgjojnë të gjitha faktet, kanë për të konkluduar përtej cdo dyshimi të arsyeshëm, se Ushtria Çlirimtare e Kosovës ishte një lëvizje e popullit, një kryengritje për vetëmbrojtje me burra dhe gra trima, të cilët bën maksimumin e tyre në rrethana të jashtëzakonshme. Pa struktura formale për të mbrojtur popullsinë civile kundrejt një masakre ushtarake gjenocidiale të planifikuar me kujdes prej forcave serbe.

Sot, në nderim dhe përkujtim të më shumë se 10 mijë viktimave të pafajshme të regjimit të Millosheviqit, ne duhet të ngrihemi në këmbë dhe të tregojmë historinë tonë. Unë do ngrihem në këmbë të tregoj historinë time. Në duhet të ngrihemi për të treguar historinë e tyre. Ne duhet ti qartësojmë të gjitha faktet, në mëyrë që historia ta njeh të vërtetën.