ATV

Category: Lajme

  • ​Vendimi për dinarin, BE: Jemi të shqetësuar për pasojat, kjo çështje të përfshihet në dialog

    ​Vendimi për dinarin, BE: Jemi të shqetësuar për pasojat, kjo çështje të përfshihet në dialog

    Bashkimi Evropian ka dalë sërish me deklaratë lidhur me rregulloren e re të Bankës Qendrore të Kosovës, që do të hyjë në fuqi sot, duke i kërkuar Kosovës që të sigurojë një periudhë mjaft të gjatë tranzicioni dhe të gjejë një zgjidhje të negociuar për këtë çështje në kuadër të dialogut.

    Në një deklaratë zyrtare të lëshuar sot nga BE-ja, thuhet se ata janë të shqetësuar për pasojat që ky vendim mund të ketë në jetën e përditshme të serbëve të Kosovës.

    Reagimi i plotë:

    Bashkimi Evropian i kushton vëmendje rregullores së Bankës Qendrore të Kosovës, e cila pritet të hyjë në fuqi sot. Rregullorja synon të rrisë transparencën e flukseve financiare, të sigurojë stabilitetin financiar dhe të luftojë pastrimin dhe falsifikimin e parave.

    BE-ja vëren se rregullorja do të ndikojë edhe në mbështetjen financiare që serbët e Kosovës marrin nga Serbia. BE-ja është e shqetësuar për pasojat që ky vendim mund të ketë në jetën e përditshme të serbëve të Kosovës dhe komuniteteve të tjera në mbarë Kosovën për shkak të mungesës së konsultimeve paraprake, veçanërisht për ndikimin e tij në shkolla dhe spitale, duke pasur parasysh mungesën e dukshme të alternativave në këtë moment.

    Periudha e shkurtër e tranzicionit për zbatimin e rregullores, e kombinuar me mungesën e informacionit dhe zgjidhjeve praktike për të gjitha komunitetet e prekura, rrezikojnë të ndërlikojnë seriozisht jetën e tyre.

    BE-ja i kërkon Kosovës që të sigurojë një periudhë mjaft të gjatë tranzicioni dhe të gjejë një zgjidhje të negociuar për këtë çështje në kuadër të Dialogut të lehtësuar nga BE-ja.

  • Tahiri: Mosmiratimi i Ligjit për Sigurime Shëndetësore, pikë e zezë e kësaj qeverie

    Tahiri: Mosmiratimi i Ligjit për Sigurime Shëndetësore, pikë e zezë e kësaj qeverie

    Shefi i Grupit Parlamentar të Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Besnik Tahiri, ka thënë se opozita nuk është duke e bllokuar punën në shëndetësi, por qeveria është duke dështuar. Mosmiratimi i Ligjit për Sigurime Shëndetësore, sipas tij, është pikë e zezë e kësaj qeverie.

    Tahiri ka thënë se tendenca e minimizimit të një politike publike është brengë e çdo qytetari dhe çdo subjekti politik.

    “Sot, Grupi Parlamentar i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, ka thirrur një seancë të jashtëzakonshme për një temë të jashtëzakonshme. Megjithatë, tendenca e minimizimit të një politike publike është brengë e çdo qytetari dhe çdo subjekti politik. Kapitujt që i trajton kërkesa jonë ndërlidhen me aspektin e infrastrukturës ligjore të shëndetësisë, sfidat që ndërlidhen me resurset njerëzore dhe me financimin e sektorit të shëndetësisë”, ka thënë Tahiri.

  • Gjendet pa shenja jete një grua në Podujevë, Policia nis hetimet

    Gjendet pa shenja jete një grua në Podujevë, Policia nis hetimet

    Një ngjarje e rëndë ka ndodhur dje në Podujevë, ku një grua është gjetur pa shenja jete në shtëpinë e saj.

    Rastin e ka konfirmuar Policia e Kosovës, të cilët kanë njoftuar se trupi i pajetë i viktimës është dërguar në Institutin e Mjekësisë Ligjore për obduksion.

    “Raportohet se në shtëpinë e saj pa shenja jete është gjetur viktima femër kosovare. Me vendim të prokurorit, trupi i pa jetë i viktimës është dërguar në IML për obduksion”, thuhet në njoftimin e Policisë.

  • Eurostat: Qytetarët e Kosovës me veturat më të reja në raport me vendet e Ballkan

    Eurostat: Qytetarët e Kosovës me veturat më të reja në raport me vendet e Ballkan

    Eurostat ka publikuar statistikat e flotës së automjeteve që lëvizin në Bashkimin Evropian apo në shtetet kandidate për t’u anëtarësuar në bllok.

    Sipas statistikave të publikuara që i referohen fundvitit 2022, në Ballkan ndodhet flota me e vjetër e makinave krahasuar me mbi 250 milionë makina që janë në përdorim në vendet e BE-së.

    Në përgjithësi, flota e makinave të pasagjerëve në pothuajse të gjitha Shtetet Anëtare të BE-së është rritur gjatë pesë viteve të fundit, duke tejkaluar një total prej 250 milionë makinash të BE-së.

    Numri më i lartë i makinave për një mijë banorë u regjistrua në Itali, e ndjekur nga Luksemburgu dhe Finlanda.

    Por gjithashtu është vëne re që përveç regjistrimit të makinave të reja, për vit prodhimi, janë ato me benzinë, më pas preferohet zëvendësimi alternativ me bateri dhe në vend të fundit janë makinat e përdorura me naftë.

    Në këto statistika, makina e reja me benzinë janë regjistruar në Qipro (91,8 %), Lituani (79,1 %), Maltë (76,7 %). Ndërsa shteti ku janë regjistruar për herë të parë makinat me naftë është Greqia (76,1%)

    Megjithë një rritje gjatë viteve të fundit, makinat e pasagjerëve me lëndë djegëse alternative përbënin vetëm një pjesë të vogël të regjistrimit të ri të makinave të pasagjerëve në BE në vitin 2022.

    Megjithatë, në vitin 2022 numri i makinave elektrike të pasagjerëve me bateri vetëm në Shtetet Anëtare të BE-së tejkaloi 2.9 milionë, që ishte rreth 56 herë më i lartë se në vitin 2013 dhe 7 herë më i lartë se në 2018.

    Normat më të larta të rritjes u vunë re midis 2019 dhe 2020 (84,9 %) dhe midis 2020 dhe 2021 (77,7 %). Pjesa e tyre në numrin total të veturave të pasagjerëve u rrit nga 0,02 % në 1,2 % .

    Makinat e Ballkanit

    Sipas raportit 41% e automjeteve të pasagjerëve në Shqipëri janë mbi 20-vjeçare, nga më të lartat në Evropë.

    Ndërsa në Kosovë, 22.6% e automjeteve për pasagjerë kanë vit prodhimi prej 20 vitesh ose më shumë, dhe në Mal të Zi, 25.6%.

    Pas Shqipërisë, makinat më të vjetra janë në Bosnjë Hercegovinë, me 35%.

    99% e automjeteve në Shqipëri kanë një moshë mbi 10-vjeçare, sërish më e larta në Evropë.

    Shteti i dytë që përdor makina që janë mbi një dekadë që qarkullojnë është Maqedonia e Veriut, me 88%, ndërsa më të rejat në rajon janë makinat në Kosovë. (të dhënat për Serbinë mungojnë). Në Itali, kjo peshë është 59%, ndërsa në Gjermani 40.5%.

    Gjithashtu Shqipëria ynë disponon shifra të ulta dhe të regjistrimit të makinave të reja apo alternative, sikurse janë ato me bateri, me më pak se dy vjet prodhimi, me vetëm 0.78% të totalit, nga 2.63% që është kjo peshë në Kosovë dhe 15.4% në Gjermani.

    1.67% e automjeteve në vend kanë një moshë nga 2-5 vjet dhe 5.53% nga 5-10 vjet.

    Makinat me benzinë më popullore, nafta në rënie, alternativë në rritje.

    Preferencat nëse një makinë e re pasagjerësh duhet të fuqizohet nga një motor benzine ose me naftë ndryshojnë në shtetet anëtare të BE-së.

    Nga 25 Shtetet Anëtare për të cilat disponohen të dhëna të detajuara, 24 regjistruan një përqindje më të lartë të naftës; ky është një theksim i fenomenit të vërejtur në vitin 2017 (deri në vitin 2015, shumica e shteteve anëtare shënuan një përqindje më të lartë të naftës, në 2016 kishte të njëjtin numër nga të dyja palët).

  • Ndotja e ajrit, një vrasës i padukshëm në Kosovë

    Ndotja e ajrit, një vrasës i padukshëm në Kosovë

    39-vjeçari rom, Faton Alija, jeton në Plemetinë, një fshat 22 kilomentra larg kryeqytetit të Kosovës, Prishtinës.

    Ai jeton atje me familjen e gjerë, që përfshin edhe babain dhe vëllain e tij që jetojnë nën një çati. Një standard i mirë lokal, por duke parë në perëndim, në drejtim të rrugës kupton, se asgjë nuk është mirë. Çdo ditë ai vetëm dy kilometra larg shtëpisë sheh oxhaqet e tymosur të termocentraleve me qymyr Kosova A dhe B, të cilat sigurojnë pjesën më të madhe të prodhimit të energjisë elektrike në Kosovë.

    “Për ne që jetojmë në Plemetinë, ndotja e ajrit është fatkeqësi. Ne nuk mund të shkojmë askund tjetër, sepse nuk mund ta përballojmë. Tashmë jemi mësuar të jetojmë në këto kushte ajri këtu”, thotë Faton Alija.

    Fatoni mban të gjithë familjen. Të ardhurat e tij si punëtor në një fabrikë qeramike mezi mjaftojnë për të jetuar. Ai nuk mund të përballojë të largohet nga zona kryesore e ndikimit të termocentraleve. Ai ka katër fëmijë. Më i vogli është tre vjeç dhe ka kollitje gjatë gjithë dimrit.

    Linjiti: shkaktar grimcash

    Ka shumë shkaqe për ndotjen e ajrit në Kosovë: termocentralet me qymyr, trafiku, përdorimi i qymyrit nëpër shtëpi për ngrohje dhe gatim, si dhe industria.

    Ajri është në gjendjen më të keqe, sidomos në dimër, kur qytetarët përdorin më shumë qymyr për ngrohje. Për të dhënë informacion lidhur me ndotjen e ajrit, në Prishtinë është vendosur një tabelë paralajmëruese në mes të shëtitores së kryeqytetit, që tregon cilësinë e ajrit me fytyra të mëdha emoji.

    Me anë të kësaj kalimtarët paralajmërohen që të mos thithin ajrin pa maskë për shkak të ndotjes së lartë. Paralajmërimet janë në të vërtetë të panevojshme, sepse cilësinë e dobët të ajrit mund ta nuhasë kushdo, sepse kundërmon erë thëngjilli. Këtë e pohon edhe Mentor Shala nga Instituti Hidrometeorologjik i Prishtinës, i cili çdo ditë raporton matjet nga Kosova në Agjencinë Evropiane për Cilësinë e Ajrit.

    “Aktualisht jemi duke monitoruar ndotjen e ajrit në Kosovë. Për shembull, ne aktualisht kemi ngjyrën vjollcë në sistem kudo në Kosovë dhe kjo tregon se sa e keqe është cilësia e ajrit në vend. Në stacionin Dardhishtë afër Obiliqit kemi pluhur të imët PM10 prej 70.5 gr për m2. Lejohet maksimumi 50 gramë për metër katror”, thotë Mentor Shala.

    Sipas raportit vjetor për gjendjen e ajrit për vitin 2019, ka pasur tejkalime të ndotjes nga grimcat PM10 në të gjitha stacionet matëse në Kosovë për gjithsej 535 ditë.

    Fatkeqësisht efektet e ajrit të ndotur nuk mund të largohen lehtë. “Ndotja e ajrit shkakton shumë kosto dhe gjithashtu merr jetë njerëzish”, thotë Frank Hames, drejtues i IQAir Quality nga Zvicra, që njihet për teknologjinë precize të matjes së ndotjes së ajrit, por edhe për pajisjet e pastrimit.

    Ndotja e ajrit një vrasës i padukshëm

    Pulmologu Dr. Musa Hoxha, drejtor i Departamentit të Mushkërive në Qendrën Klinike Universitare në Prishtinë e njeh problemin në Kosovë. “Janë grimcat e imta të pluhurit PM2.5, të cilat janë aq të vogla sa hyjnë në gjakun e njeriut përmes alveolave të mushkërive. Ky është veçanërisht njëproblem për gratë shtatzëna, të moshuarit dhe fëmijët, sepse shkakton shumë sëmundje”- thotë mjeku pulmonolog.

    Për të qytetet e Obiliqit dhe të Hanit të Elezit janë vendet me ndotjen më të lartë në Kosovë. “Banorët në këto zona janë njerëzit që janë në rrezik më të madh për t’u sëmurur me sëmundje kronike si astma apo kanceri i mushkërive”.

    Ekspertët thonë se 760 vetë vdesin në Kosovë çdo vit si pasojë e ndotjes së ajrit. E prekur është edhe familja e Fatonit: “Mamaja ime dhe dy anëtarët e tjerë të familjes sime ishin të sëmurë, sepse vazhdimisht merrnin frymë në ajrin jashtëzakonisht të keq. Nëna ishte vetëm 49 vjeç, kur vdiq nga kanceri në mushkëri”.

    Antti Kaartinen, zëdhënës i Agjencisë Evropiane të Mjedisit, thotë se sipas statistikave “Kosova ka shkallën e pestë më të lartë të vdekshmërisë për shkak të niveleve të larta të PM2.5 dhe ozonit”.

    Filtrat e mirë kushtojnë shumë

    Aktivisti mjedisor dhe ekologu Adhurim Hoxha nga Prishtina akuzon sektorin publik se nuk po bën sa duhet për të mbajtur ajrin të pastër. “Filtrat e termocentraleve me qymyr nuk janë ndërruar për një kohë të gjatë, prandaj ajri në Prishtinë, Obiliq dhe Plementinë është kaq i keq. Kostot për filtra të mirë shkojnë në miliona. Deri tani nuk ka pasur para nga buxheti publik për filtra të rinj.”

    Në Plemetinë Fatoni i di shkaqet e megjithatë edhe ai është i burgosur i këtij sistemi. Në shtëpinë e tij nuk ka ngrohje. Përveç dhomës së kuzhinës – dhomen e ndjenjes, ku ka sobën, të cilën ai e ngroh me qymyr. “Këtë vit qymyri ishte i cilësisë shumë të dobët,” kujton ai, “ishte i lagësht”.

    Pasojat prekin drejtpërdrejt edhe atë dhe familjen e tij. Pasi rimbush sobën e tij në këtë ditë të ftohtë janari duke lëvizur pllakën e kapakut, ai kontrollon ajrin në dhomën e ndenjes me një matës të cilësisë së ajrit IQAIR.

    Rezultati tronditës: Në 320 µg/m³, përqindja e ajrit që përmban grimca të frymëmarrjes PM2.5 është më e keqe se vlera kufi më e lartë. Ekrani, i cili tregon gjithmonë ajrin më të keq nga jeshile në të verdhë e në të kuqe, tregon nivelin më të lartë ngjyrë vjollcë. Piktogrami është i frikshëm. Ai duhet të mbajë një respirator në dhomën e tij të ndenjes. Edhe ai është pjesë e problemit, nga i cili vuan ai dhe familja e tij.

    Kosova është zotuar që deri në vitin 2050 ta prodhojë energjinë e saj në një mënyrë neutrale ndaj klimës. Përveç një parku me erë dhe një termocentrali diellor, ende nuk ka asnjë masë konkrete në horizont. Do të nevojiten shumë masa. Nëse këto fillojnë në Obiliq, Fatoni do të jetë me fat dhe do të mund të jetojë më shëndetshëm në Plementinë./DW

  • Haradinaj pritet në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë

    Haradinaj pritet në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë

    Kryetari i AAK-së, Ramush Haradinaj, gjatë vizitës në ShBA ka njoftuar se ka takuar drejtorin për Ballkanin dhe Evropën Qendrore në Këshillin e Sigurisë Kombëtare (NSC), z. Jeremy Long.

    Haradinaj ka vleresuar lart rolin e NSC-së dhe Shtëpisë së Bardhë për zhvillimim dhe perspektivën euro-atlantike të Kosovës.

    “Në takim me z. Long vlerësova rolin e Këshillit të Sigurisë Kombëtare dhe Shtëpisë së Bardhë drejt perspektivës euro-atlantike të Kosovës për anëtarësimin në NATO”.

    Theksova se populli i Kosovës miqësinë me Amerikën e ka të përjetshme, vend ky që ndihmoi çlirimin dhe ndërtimin e shtetësisë sonë, si aleati jonë strategjik dhe partneri më i besueshëm në çdo proces.

  • ​Ndalimi i Stojkoviqit, Stradner: Agjencia serbe e Inteligjencës armiku më i madh i demokracisë

    ​Ndalimi i Stojkoviqit, Stradner: Agjencia serbe e Inteligjencës armiku më i madh i demokracisë

    Analistja amerikane, Ivana Stradner ka reaguar pas ndalimit 4-orësh që i është bërë avokatit Cedomir Stojkoviq, për të hyrë në Serbi, për çka ka përsëritur se ky vend po bëhet Bjellorusi.

    Ajo ka thënë se Agjencia serbe e Inteligjencës, e ndikuar nga Moska, është armiku më i madh i dekokracisë në Serbi.

    “Serbia po bëhet Bjellorusi. Pas 4 orësh ndalim, Çedomiri, i cili ka kritikuar regjimin e Vuçiqit, më në fund u lejua të hynte në vend. Agjencia Serbe e Inteligjencës (e cila është praktikisht e ndikuar nga Moska) është armiku më i madh i demokracisë”, ka shkruar ajo në X.

  • Orban dhe liderët e BE-së përballen sot në samitin vendimtar për ndihmat ndaj Ukrainës

    Orban dhe liderët e BE-së përballen sot në samitin vendimtar për ndihmat ndaj Ukrainës

    Udhëheqësit evropianë do të takohen sot në Bruksel me shpresën për t’i dhënë fund një bllokimi rreth ndihmës financiare për Ukrainën.

    Kryeministri i Hungarisë, Viktor Orban vuri veton ndaj një pakete ndihme prej 50 miliardë eurosh për Kievin dhjetorin e kaluar, shkruan BBC.

    Shumë e mbështetën vendimin e tij në mbajtjen e fondeve prej 20 miliardë eurosh nga BE-ja për Hungarinë për shkak të shqetësimeve rreth të drejtave të njeriut dhe korrupsionit në vend.

    Thashethemet janë përhapur kohët e fundit mbi veprimet e mundshme ndëshkuese nga Bashkimi Evropian.

    Udhëheqësit po bëhen të paduruar me qëndrimin e Hungarisë, e cila po pengon fondet të arrijnë në Ukrainë derisa po afrohet përvjetori i dytë i pushtimit rus.

  • Eurostat: Qytetarët e Kosovës me veturat më të reja në raport me vendet e Ballkanit

    Eurostat: Qytetarët e Kosovës me veturat më të reja në raport me vendet e Ballkanit

    Eurostat ka publikuar statistikat e flotës së automjeteve që lëvizin në Bashkimin Evropian apo në shtetet kandidate për t’u anëtarësuar në bllok.

    Sipas statistikave të publikuara që i referohen fundvitit 2022, në Ballkan ndodhet flota me e vjetër e makinave krahasuar me mbi 250 milionë makina që janë në përdorim në vendet e BE-së.

    Në përgjithësi, flota e makinave të pasagjerëve në pothuajse të gjitha Shtetet Anëtare të BE-së është rritur gjatë pesë viteve të fundit, duke tejkaluar një total prej 250 milionë makinash të BE-së.

    Numri më i lartë i makinave për një mijë banorë u regjistrua në Itali, e ndjekur nga Luksemburgu dhe Finlanda.

    Por gjithashtu është vëne re që përveç regjistrimit të makinave të reja, për vit prodhimi, janë ato me benzinë, më pas preferohet zëvendësimi alternativ me bateri dhe në vend të fundit janë makinat e përdorura me naftë.

    Në këto statistika, makina e reja me benzinë janë regjistruar në Qipro (91,8 %), Lituani (79,1 %), Maltë (76,7 %). Ndërsa shteti ku janë regjistruar për herë të parë makinat me naftë është Greqia (76,1%).

    Megjithë një rritje gjatë viteve të fundit, makinat e pasagjerëve me lëndë djegëse alternative përbënin vetëm një pjesë të vogël të regjistrimit të ri të makinave të pasagjerëve në BE në vitin 2022.

    Megjithatë, në vitin 2022 numri i makinave elektrike të pasagjerëve me bateri vetëm në Shtetet Anëtare të BE-së tejkaloi 2.9 milionë, që ishte rreth 56 herë më i lartë se në vitin 2013 dhe 7 herë më i lartë se në 2018.

    Normat më të larta të rritjes u vunë re midis 2019 dhe 2020 (84,9 %) dhe midis 2020 dhe 2021 (77,7 %). Pjesa e tyre në numrin total të veturave të pasagjerëve u rrit nga 0,02 % në 1,2 % .

    Makinat e Ballkanit

    Sipas raportit 41% e automjeteve të pasagjerëve në Shqipëri janë mbi 20-vjeçare, nga më të lartat në Evropë.

    Ndërsa në Kosovë, 22.6% e automjeteve për pasagjerë kanë vit prodhimi prej 20 vitesh ose më shumë, dhe në Mal të Zi, 25.6%.

    Pas Shqipërisë, makinat më të vjetra janë në Bosnjë Hercegovinë, me 35%.

    99% e automjeteve në Shqipëri kanë një moshë mbi 10-vjeçare, sërish më e larta në Evropë.

    Shteti i dytë që përdor makina që janë mbi një dekadë që qarkullojnë është Maqedonia e Veriut, me 88%, ndërsa më të rejat në rajon janë makinat në Kosovë. (të dhënat për Serbinë mungojnë). Në Itali, kjo peshë është 59%, ndërsa në Gjermani 40.5%.

    Gjithashtu Shqipëria ynë disponon shifra të ulëta dhe të regjistrimit të makinave të reja apo alternative, sikurse janë ato me bateri, me më pak se dy vjet prodhimi, me vetëm 0.78% të totalit, nga 2.63% që është kjo peshë në Kosovë dhe 15.4% në Gjermani.

    1.67% e automjeteve në vend kanë një moshë nga 2-5 vjet dhe 5.53% nga 5-10 vjet.

    Makinat me benzinë më popullore, nafta në rënie, alternativë në rritje.

    Preferencat nëse një makinë e re pasagjerësh duhet të fuqizohet nga një motor benzine ose me naftë ndryshojnë në shtetet anëtare të BE-së.

    Nga 25 Shtetet Anëtare për të cilat disponohen të dhëna të detajuara, 24 regjistruan një përqindje më të lartë të naftës; ky është një theksim i fenomenit të vërejtur në vitin 2017 (deri në vitin 2015, shumica e shteteve anëtare shënuan një përqindje më të lartë të naftës, në 2016 kishte të njëjtin numër nga të dyja palët).

    Makina e reja me benzinë

    Në vitin 2022, përqindjet më të larta të makinave me benzinë midis regjistrimeve të reja u vunë re në Qipro (91,8 %), Lituani (79,1 %), Maltë (76,7 %) dhe Hungari (76,6 %), me përqindje të larta të regjistruara gjithashtu në Estoni ( 74,5 %), Holanda (74,3 %), Finlanda (72,3 %), Kroacia (71,9 %), Letonia (70,9 %), Polonia (70,7 %, vlerësimet e Eurostat), Belgjika dhe Spanja (të dyja 70,3 %), Çekia (69,2 %) %), Danimarka (67,7 %), Franca (66,5 %), Rumania (65,7 %), Portugalia (63,7 %), Italia (62,4 %), Gjermania (57,4 %), Sllovenia (56,9 %), Austria dhe Irlanda (të dyja 55,5 %), Luksemburgu (55,4 %) dhe Suedia (52,9 %).

    Në të kundërt, i vetmi vend që regjistroi një përqindje më të lartë të makinave me naftë midis makinave të reja të pasagjerëve ishte Greqia (76,1 %).

    Makinat me energji alternative (elektrike)

    Në Shtetet Anëtare të BE-së, vendet e EFTA-s, vendet kandidate dhe kandidatët potencialë për të cilët disponohen të dhëna të fundit, një rritje në përqindjen e regjistrimeve të reja të makinave të pasagjerëve me energji alternative mund të vërehet përgjithësisht në tre vitet e fundit (Figura 2). . Në vitin 2022, kjo pjesë u bë shumicë në Norvegji (78,8 %) dhe kaloi 10% në Gjermani (18,4 %), Zvicër (17,2 %), Francë (16,1 %), Austri (15,9 %), Maltë (15,5 %), Irlandë ( 15,4 %), Portugalia (15,3 %), Luksemburgu (15,2 %), Italia (13,3 %) dhe Belgjika (10,9 %). Siç mund të konkludohet nga Tabela 1, në vitin 2022, pjesa e karburanteve alternative kapërceu pjesën e naftës në Suedi (34,5 % kundrejt 12,6 %), Islandë (26,9 % kundrejt 16,4 %, të dhënat 2021), Holandë (24,2 %) kundrejt 1,5 %), Lihtenshtajni (20,9 % kundrejt 20,7 %), Danimarka (20,6 % kundrejt 11,7 %), Rumania (19,5 % kundrejt 14,8 %) dhe Finlanda (18,5 % kundrejt 9,1 %).

    Makinat për një mijë banorë

    Ndër shtetet anëtare të BE-së me normat më të larta të motorizimit, d.m.th. makina pasagjerësh për një mijë banorë;

    Italia kryeson listën (684 makina pasagjerësh për mijë banorë) dhe në vend të dytë pason Luksemburgu me 678 makina për mijë banorë.

    Vende të tjera me shkallë të lartë të motorizimit përfshijnë Finlandën (661 makina),

    Qipron (658 makina) dhe Estoninë (637 makina).

    Këto shtete anëtare të BE-së parakalohen nga dy vende të EFTA-s: Lihtenshtajni (775 makina) dhe Islanda (749 makina), ndërsa dy vendet e tjera të EFTA-s, Norvegjia (553 makina) dhe Zvicra (547 makina), janë afër mesatares së BE-së (560). makina).

    Në anën në një shkallë veçanërisht të ulët e motorizimit është regjistruar në Letoni (414 makina), pavarësisht nga një rritje në numrin e makinave të regjistruara prej 12% gjatë periudhës 2017-2022.

    Shkalla e motorizimit në vendet kandidate në BE dhe kandidate potenciale për të cilat disponohen të dhëna (Mali i Zi, Gjeorgjia, Serbia, Maqedonia e Veriut, Bosnja dhe Hercegovina, Shqipëria, Turqia dhe Kosova) është dukshëm më e ulët se në Shtetet Anëtare. Vlera më e vogël, 169 makina për mijë banorë, u regjistrua në Turqi.

    Përdorimi i makinave më pak se 2 vjeçare

    Përqindja më e lartë e makinave të pasagjerëve ‘më të rinj’ në Luksemburg

    Përqindjet e makinave të pasagjerëve ‘më të rinj’ ishin më të larta në Luksemburg (18,4 %), Gjermani (15,4 %), Suedi (14,5 %), Belgjikë dhe Irlandë (të dyja 13,1 %) dhe Austri (13,0 %). ).

  • Sot hyn në fuqi rregullorja e BQK-së mbi pagesat me para të gatshme

    Sot hyn në fuqi rregullorja e BQK-së mbi pagesat me para të gatshme

    Autoritetet në Kosovë thanë të mërkurën se nga 1 shkurti [sot] do të hyjë në fuqi rregullorja e Bankës Qendrore mbi pagesat me para të gatshme në vend, por lanë të hapur mundësinë për një periudhë kalimtare për zgjidhjen e shqetësimeve të komunitetit serb që vazhdon të përdorë dinarin serb.

    Zëvendëskryeministri i Kosovës, Besnik Bislimi, ka konfirmuar të mërkurën këtë duke thënë se do të sigurohet tranzicioni i lehtësuar. Ai nuk tregoi se sa do të zgjasë periudha e tranzicionit.

    “Implementimi i rregullores nuk nënkupton ndalim të transfereve nga Serbia dhe nuk nënkupton dënime eventuale financiare për mbajtjen e valutës së një shteti tjetër”.

    Megjithatë, ai tha se nga e enjtja nuk do te lejohet importimi i parave nëse, ai që bon importim, nuk është i licencuar nga BQK-ja.

    Bislimi, po ashtu, tha se do të zhvillohet një fushatë për infomimin e qytetarëve dhe se shpreson për biseda mes bankave qendrore të Kosovës dhe të Serbisë për gjetjen e një mekanizmi për transfer transparent të mjeteve.

    Sipas tij, Qeveria e Kosovës është e vendosur që “zbatimi i ligjshmërisë në secilën pjesë të territorit të Kosovës të jetë i pakushtëzuar dhe i pakompromis”.

    “Në të njëjtën kohë, Qeveria e Republikës së Kosovës është e përkushtuar që në periudhat eventuale transitore të sigurojmë që qytetarët të adaptohen sa më shpejt, sa më lehtë dhe pa u dëmtuar”.

    Rregullorja që lejon pagesat me para të gatshme në Kosovë të bëhen vetëm me euro ka nxitur shqetësimin e Beogradit dhe përfaqësuesve politik të serbëve në Kosovë, të cilët vlerësojnë se ky vendim rrezikon mbijetesën e komunitetit serb.

    Sipas grupit QUINT, që përfshin SHBA-në, Britaninë e Madhe, Gjermaninë, Francën dhe Italinë, kjo çështje duhet të diskutohet më tej në kuadër të dialogut për normalizimin e marrëdhënieve Kosovë-Serbi, i cili ndërmjetësohet nga Bashkimi Evropian.

    BE-ja, në anën tjetër, kërkoi marrëveshje në dialog për vendimin e BQK-së.

    Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani tha se për ta zbatuar këtë vendim në tërësi, Kosovës i duhet mbështetja e aleatëve.

    “Sepse siç e dini, për secilën çështje që ka të bëjë me veriun e Kosovës, me shtrirjen e sovranitetit dhe me sigurinë e shtetit sa herë i kemi aleatët në krah tejkalohen këto sfida dhe realizohet mbrojtja e Kushtetutës tonë në tërësi”, tha ajo.

    Presidentja Osmani tha se pret një pajtim mbi mënyrën e zbatimit të rregullores.

    “Janë duke u diskutuar një sërë opsionesh të cilat në njërën anë do ta respektonin nenin 11 të Kushtetutës, por në anën tjetër do të lë një kohë për informimin e qytetarëve dhe bartjen e tyre le të themi në llogari të reja, në mënyrë që të mund të zbatohet pa asnjë problem dhe me përkrahjen e plotë të shteteve aleate”, tha ajo.

    Zëvendëskryeministri Bislimi tha se duhet të hapen kanalet e komunikimit ndërmjet Bankës Qendrore të Kosovës dhe asaj të Serbisë për të lehtësuar këtë proces.

    “Në aranzhimin e këtyre modaliteteve ka shembuj nga e kaluara ku për shembull qeveria e Republikës së Kosovës ka dërguar mbështetje për komunën e Preshevës e pastaj Banka Qendrore e Serbisë me automatizëm ka konvertuar eurot në dinarë dhe i ka transferuar në llogarinë e komunës së Preshevës. Njësoj siç ka panumërt shembuj kur Republika e Serbisë dërgon pagesa në euro në vendet fqinje. Sa më shpejt të arrihet ky dakordim aq më i madh është kontributi i këtyre dy bankave qendrore në largimin e brengave eventuale”, tha ai.

    Guvernatori i Bankës Qendrore të Kosovës, Ahmet Ismaili, tha më herët gjatë ditës se institucioni që ai drejton është i gatshëm për bashkëpunim.

    “Ne jemi të gatshëm si Bankë Qendrore që të ndihmojmë nëse kërkohet në aspektin teknik edhe në aranzhime të tjera të nevojshme me Bankën Qendrore të Serbisë. Pra ne si Banka Qendrore mund të shohim mundësitë se si të lehtësojmë këtë proces, sepse në fund të ditës këta janë qytetarë të Kosovës që nuk do të duhej jeta e tyre të ndikohej prej rregullimit të sistemit financiar të vendit, do të duhej vetëm të përmirësohej jeta e tyre”, tha ai.

    Ai theksoi se përdorimi i monedhave të tjera përveç euros është i kundërligjshëm, duke nënvizuar se rregullorja nuk është kundër asnjë komuniteti, por në funksion të mbrojtjes së sistemi bankar nga kartëmonedhat e falsifikuara, veprimtaritë që financojnë terrorizmin dhe pastrimi i parave.

    Serbia, e cila nuk e njeh pavarësinë e Kosovës, vazhdon ta përdorë dinarin për t’i paguar pensionet, ndihmat sociale dhe rrogat për institucionet paralele që ka në Kosovë.

    Në Kosovë, në të gjitha vendbanimet me shumicë serbe, popullsia përdor dinarin serb për të kryer pagesa dhe ata që punojnë në institucionet serbe në Kosovë, i marrin edhe pagat me dinarë.

    Me dinarë paguhen edhe pensionet, sipas sistemit serb, si dhe shtesat për fëmijë dhe ndihmat sociale. Në objektet tregtare, në zonat ku banojnë serbët në Kosovë, përveç euros, përdoret edhe dinari.

    Bislimi tha se afro 27 mijë pensionistë serbë marrin pensione edhe nga Kosova, në xhirollogari të tyre bankare në valutën euro, dhe se ata mund t’i pranojnë pensionet nga Serbia në llogaritë e njëjta në valutën euro.

    Ai shtoi se mijëra serbë të tjerë paguhen nga autoritetet kosovare me valutën euro në llogaritë e tyre bankare në Kosovë, dhe se ata që nuk kanë llogari bankare, mund t’i hapin ato për t’i pranuar të hollat në valutën euro në bankat komerciale në veri.

    Bislimi tha se bashkësia ndërkombëtare nuk e vë në dyshim ligjshmërinë e rregullores, duke iu referuar takimeve të fundit të ambasadorëve të QUINT-it me kryeministrin Albin Kurti këtë javë, si dhe vizitës së të dërguarit të posaçëm të BE-së, Mirosllav Lajçak, në Prishtinë të martën.

    Bashkimi Evropian, Shtetet e Bashkuara dhe anëtarët e tjerë të QUINT-it – Gjermania, Italia, Franca dhe Britania – kanë thënë se vendimi i BQK-së “ngre shqetësime në lidhje me ndikimin në veçanti në komunitetet me shumicë serbe”.