Category: Lajme

Kandidatja e partisë opozitare, Gordana Silanovska-Davkova, shpalli fitoren në zgjedhjet presidenciale që u mbajtën në Maqedoninë e Veriut më 8 maj, përderisa kundërkandidati i saj, Stevo Pendarovski, pranoi humbjen.

Më 8 maj, Maqedonia e Veriut mbajti zgjedhjet presidenciale dhe parlamentare, në të cilat të drejtë vote kishin 1.8 milion qytetarë.

Sipas rezultateve paraprake të publikuara nga Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve, Davkova ka fituar mbi 65 për qind të votave, ndërkaq Pendarovski ka arritur të marrë rreth 30 për qind të votave.

Bazuar në rezultatet e KSHZ-së për Davkovkën kanë votuar mbi 65 për qind e votuesve ndërsa Pendarovski ka arritur të merr rreth 30 për qind të votave.

VMRO-ja po ashtu po prin në zgjedhjet parlamentare, që po ashtu u mbajtën të mërkurën.

“Qytetarët bënë zgjedhjen e duhur. Duhet të përpiqemi t’i japim fund vullkanizimit, të ndihmojmë njëri-tjetrin. Do të bëj gjithçka për të mbrojtur interesat shtetërore dhe kombëtare”, tha ajo në adresimin e parë pas zgjedhjeve.

Presidenti aktual, Stevo Pendarovski, ndërkaq, tha se rezultatet janë të qarta, duke i uruar fitoren kundërkandidates së tij.

“Koncepti im për një Maqedoni multietnike, plotësisht të integruar në strukturat euroatlantike, fatkeqësisht nuk mori mbështetjen e shumicës nga qytetarët. Megjithatë, jam thellësisht i bindur se vetëm një Maqedoni e tillë mund të jetë një shtet i begatë dhe demokratik”, tha Pendarovski.

Dalja në rundin e dytë të zgjedhjeve presidenciale ishte 46.31 për qind e trupit votues.

Sa i përket zgjedhjeve parlamentare, sipas rezultateve paraprake, VMRO po udhëheq e me rreth 40 për qind të votave të fituara.

Në vend të dytë është radhitur Fronti Evropian që udhëhiqet nga Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI) me rreth 17 për qind të votave, ndërsa në vend të tretë radhitet koalicioni i opozitës shqiptare VLEN, i cili ka fituar mbi 14 për qind të votave.

Koalicioni i udhëhequr nga Lidhja Social Demokrate, që aktualisht është në pushtet, radhitet në vendin e katërt me mbi 13 për qind të votave.

Sipas Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve, dalja në zgjedhjet parlamentare ishte 53.15 për qind, ndërsa qytetarët votuan për 17 parti dhe koalicione të cilat garonin për deputetë të Parlamentit të ri prej 120 ulëseve.

Në rundin e parë të zgjedhjeve presidenciale, që u mbajt më 24 prill, Davkova udhëhoqi bindshëm me një diferencë prej 20 për qind të votave në krahasim me kundërkandidatin e saj socialdemokrat Pendarovski.

VMRO DPMNE-ja në paraqitjen e parë pas mbylljes së vendvotimeve në orën 19:00 tha se “të mërkurën ka dështuar skenari i Bashkimit Demokratik për Integrim [BDI] për dështimin e zgjedhjeve presidenciale”.

Timço Musunski nga VMRO-ja tha “fituese e zgjedhjeve është VMRO DPMNE-ja ndërsa BDI-ja do të shkojë në opozitë”.

Zëdhënësi i shtabit zgjedhor të Bashkimit Demokratik për Integrim, Arbër Ademi, tha se procesi zgjedhor ka qenë demokratik dhe se fitues i zgjedhjes është Fronti Evropian që udhëhiqej nga BDI-ja.

Zëdhënësja e Lidhjes Social Demokrate, që aktualisht është në pushtet, Bogdanka Kuzeska tha se zgjedhdjet “ishin të suksesshme, paqësore dhe dinjitoze, siç i ka hije një vendi anëtar të NATO-s dhe një vendi që ka filluar negociatat me Bashkimin Evropian”.

Procesi zgjedhor u zhvillua në 3.480 vendvotime, ndërsa mbarëvajtja e tyre u monitorua nga 1.300 vëzhgues vendorë dhe 860 të huaj.

“Misioni i ODIHR-së do të shpallë rezultatet fillestare të vëzhgimit ditën e enjte. Ne do t’i shqyrtojmë rezultatet e tjera kur ato vijnë nga i gjithë vendi dhe më pas do të nxjerrim përfundimet tona bazuar në vëzhgimet e dhëna nga vëzhguesit tanë të shumtë”, ka deklaruar më herët gjatë 8 majit shefja e misionit të ODIHR-së, Jilian Stirk.

Këto ishin zgjedhjet e para të dyfishta që u mbajtën në Maqedoninë e Veriut që nga vendosja e demokracisë në vitet ‘90.

Në garën për Parlamentin e ri morën pjesë 17 parti dhe koalicione. Beteja kryesore u zhvillua mes VMRO DPMNE-së dhe LSDM-së në kampin maqedonas, ndërsa në atë shqiptar mes Frontit Evropian, të kryesuar nga Bashkimi Demokratik për Integrim, dhe koalicionit opozitar VLEN.

Në radhët e Frontit Evropian garuan edhe pesë parti politike të bashkësive etnike turke, rome dhe boshnjake.

Zgjedhjet parlamentare u mbajtën me lista të mbyllura, sipas sistemit proporcional në gjashtë njësi zgjedhore dhe, në çdonjërën prej tyre, zgjidhen nga 20 deputetë.

Parlamenti i Maqedonisë së Veriut i ka 120 ulëse.

Beteja kryesore për partitë shqiptare pritet të jetë në njësitë zgjedhore një, dy dhe gjashtë, ku edhe jeton popullata shqiptare.

Ndërkaq, që zgjedhjet presidenciale të ishin të suksesshme, përveç se njëri nga dy kandidatët duhet t’i fitojë shumicën e votave të qytetarëve, sipas legjislacionit, duhet që dalja të jetë së paku 40 për qind.

Tani, Parlamenti duhet të mbajë seancën për inaugurimin e presidentit të ri të Republikës deri të dielën, më 12 maj.

Në këtë rast, seanca ceremoniale për inaugurimin e presidentit të ri do të mbahej nga deputetët në largim.

Mirëpo, sipas kryetarit të Komisionit Shtetëror të Zgjedhjeve (KSHZ), këto afate deri më 12 maj mund të respektohen vetëm pasi KSHZ-ja t’i ketë shpallur rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve presidenciale, përkatësisht nëse nuk ka ankesa për procesin zgjedhor.

“Kandidati për president që fiton zgjedhjet, duhet të bëjë një deklaratë solemne para Kuvendit dhe, sipas Kushtetutës, mund të bëhet edhe para përbërjes së vjetër parlamentare. Përbërja e vjetër parlamentare e ka një të drejtë të tillë, duke qenë se kemi edhe zgjedhje parlamentare. Pastaj, presidenti i ri do ta caktojë mandatin për të formuar një Qeveri të re”, thotë Novakovski.

Rezultatet përfundimtare të KSHZ-së zakonisht vijnë më shpejt nëse nuk ka ankesa nga kandidatët dhe partitë politike. Nëse ka kundërshtime, rezultatet përfundimtare publikohen pasi të jenë shterur të gjithë mekanizmat ligjorë për këtë rast.

Parlamenti i ri i Maqedonisë së Veriut duhet të konstituohet brenda 21 ditëve nga shpallja e rezultatit përfundimtar të zgjedhjeve nga Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve.

Zgjedhjet e të 8 majit janë të 11-at që nga shpallja e pavarësisë së vendit dhe zgjedhjet e shtata presidenciale në përgjithësi. Procesi zgjedhor zhvillohet në 3.480 vendvotime, ndërsa mbarëvajtja e tyre monitorohen nga 1.300 vëzhgues vendorë dhe 860 të huaj. /Radio Evropa e Lirë

Përgatiti: Haris Ademi

Kryeministri Albin Kurti tregoi publikisht të mërkurën, se nuk do ta pranojë kushtëzimin e disa shteteve evropiane, për ta dërguar draft-statutin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe në Gjykatën Kushtetuese, para anëtarësimit të Kosovës në Këshill të Evropës.

Ai tha se një veprim të tillë do ta bënte vetëm nëse Serbia do ta nënshkruante marrëveshjen për normalizim, dhe jo duke e prishur pakon. Prandaj, sipas tij, drafti i BE-së për Asociacionin mbetet vetëm non-paper.

“Qeveria e Kosovës nuk mund të dërgojë dokumente që nuk i ka pranuar dhe nuk janë zyrtare, në Gjykatën Kushtetuese. Kjo kërkesë ka qenë dhe mbetet absurde. Tri herë gjatë procesit, është tentuar që kjo të futej si parakusht për anëtarësim”, tha Kurti.

Kërkesën për dërgimin e draftit në Kushtetuese e kanë shprehur Gjermania, Franca e Italia. Kurti i cilësoi këto shtete aleate si një lloj pengese në këtë proces, duke thënë se ky kushtëzim është kundër vlerave të KiE-së.

“Assesi dhe asnjëherë nuk e mendonim që pengesë do të bëheshin shtetet demokratike që kanë qenë dhe vazhdojnë të jenë përkrahëse të Kosovës për zhvillim e demokratizim”, tha Kurti.

Sipas tij, Kosova nuk pranon këso kushtesh për anëtarësim në KiE, pasi këto janë çështje të ndara.

Sipas kryeministrit, vendosja e Asociacionit si parakusht për anëtarësim, është rrëzuar tri herë, në dy fazat e para, në Komitetin për Politikë dhe Asamblenë Parlamentare, ku Kosova mori votat e nevojshme.

Në një përgjigje për ATV-në, Këshilli i Evropës e konfirmoi se Kosova nuk është në agjendën e Komitetit të Ministrave më 16 e 17 maj, por nuk tregoi nëse mund të ketë ndryshime deri të enjten tjetër. Vetë Kurti beson se kjo duhet të ndodh.

Komiteti i Ministrave do të ishte faza e fundit për anëtarësimin e plotë të Kosovës në Këshill të Evropës.

Përgatiti: Krenare Mulliqi

Qeveria ka miratuar projektligjin e ri për Banka.

Sipas Ministrit të Financave, Hekuran Murati, ky projektligj është më i pasur sesa aktuali, dhe me anë të tij më shumë të drejta do t’i kalojnë Bankës Qendrore.

Mirëpo, i njëjti nuk do të vlejë për institucionet mikro-financiare.

“Ligji do të zbatohet vetëm për subjekte që ushtrojnë veprimtari bankare financiare por jo edhe ato mikor- financiare të cilat janë paraparë të rregullohen me ligj të veçantë”, tha Murati

Po ashtu, gjatë mbledhjes së të mërkurës, u miratua edhe udhëzimi administrativ për të Drejtat dhe Ofrimin e Shërbimeve për Mbrojtjen e Fëmijës.

Ekzekutivi miratoi edhe kërkesën e Ministrisë së Shëndetësisë për shfrytëzim e një hapësire te Spitalit i përgjithshëm të Gjilanit, për ndërtimin e shkollës së mesme për mjekësisë.

Ministri Arben Vitia tha se gjendja e shkollës aktuale është shumë e rëndë.

Qeveria miratoi edhe 16 pika të tjera, përfshirë shpronësime të pronave të paluajtshme për ndërtimin e rrugës Prizren-Tetovë si dhe ndarjet buxhetore për Kuvendin.

Përgatiti: Arian Hajdaraj

Shprehja publike e mbështetjes ndaj Ukrainës, sipas ministres së Punëve të Jashtme, Kosovës i kushtoi me një sulm kiberentik nga Federata Ruse.

Gërvalla – Schwarz, nuk dha më shumë detaje lidhur me rastin, por kryeministri Kurti të mërkurën njoftoi se cak kishin webfaqet e institucioneve të shtetit.

“Disa webfaqe kanë rënë për një periudhë të shkurtër si pasojë e sulmeve kibernetike të cilat vijnë së paku nga federate ruse, ndoshta edhe nga vegla tjera të saj”, tha Kurti.

Por, Eksperti i Kibernetikës, Halil Berisha tregon më konkretisht se për çfarë sulme bëhet fjalë.

“Në pamje të parë duket që të jenë Denial of Service, i cili nënkupton se webfaqet janë sulmuar me trafik shumë më shumë se sa përballojnë”, tha Berisha.

Megjithatë, qëllimi i hakerëve rusë, sipas Kurtit ishte më i madh sesa veç bllokimi i faqeve.

“Synimi i tyre është lufta hibride e cila po të kishte sukses, do kishte për pasojë destabilizimin e institucioneve tona të sigurisë stabilitetit dhe mbarëvajtjeve”, tha Kurti.

Pavarësisht se kësaj radhe u kundërpërgjigjën suksesshëm, njohës të sigurisë kibernetike vlerësojnë se institucionet duhet të tregojnë kujdes shtesë tani e tutje.

“Askush nuk është i sigurt nga sulmet kibernetike. Sulmet duhet të shihen me kujdes sidomos kur vijnë nga vende me autoritet si nga rusia, sepse ndodh që janë të financuara nga shteti rus”, tha Berisha.

Sulmin kibernetik dyshohet të jetë realizuar nga grupi i hakerëve “Server Killërs”.

Veç dy muaj para këtij rasti, në vend u inaugurua Qendra Trajnuese Shtetërore për Siguri Kibernetike, e cila do funksionojë pikërisht në Ministri të mbrojtjes, webfaqja e se cilës po ashtu ishte cak i sulmit.