Category: LAJME

Rebelët Houthi raportohet se kanë marrë kontrollin e Mokha-s, pranë ngushticës strategjike Bab el-Mandeb, duke zgjeruar ndikimin e tyre mbi një prej rrugëve më të rëndësishme detare në rajon.

Sipas raportimeve, Houthi kanë pushtuar gjithashtu ishullin Zuqar. Forcat qeveritare të mbështetura nga Arabia Saudite, pavarësisht përpjekjeve për t’i ndalur, nuk kanë arritur të frenojnë avancimin e tyre. Në shënjestër të sulmeve kanë qenë edhe objektet saudite të naftës.

Ekspertët e cituar nga BBC vlerësojnë se zhvillimet e fundit po nxjerrin në pah dobësitë e forcave saudite, ndërsa Houthi, aleatë të Iranit, kanë rritur kapacitetet dhe ndikimin e tyre në rajon.

Për Iranin, forcimi i Houthi-ve mund të nënkuptojë ndikim më të madh si në Detin e Kuq, ashtu edhe në Ngushticën e Hormuzit, dy prej korridoreve më të rëndësishme strategjike për transportin detar dhe energjinë.

Ndërkohë, raportimet sugjerojnë se Irani po vazhdon përpjekjet për forcimin e kapaciteteve të tij ushtarake, përfshirë prodhimin e raketave në objekte nëntokësore. Sipas disa burimeve, Teherani mund të ketë marrë edhe ndihmë teknike nga Rusia dhe Kina.

Në administratën amerikane, sipas këtyre raportimeve, ekziston shqetësimi se përplasja me Iranin mund të jetë një konflikt afatgjatë dhe të zgjasë deri në dy vjet.

Britania ka shpenzuar gati 40 milionë dollarë për SpaceX (SPCX.O), hap një skedë të reshërbimet satelitore, duke thelluar varësinë e saj nga kompania e Elon Musk për komunikimet ushtarake, pavarësisht shqetësimeve në rritje të Evropës në lidhje me varësinë nga infrastruktura e sigurisë amerikane.

Shpenzimet iu zbuluan Reuters në përgjigje të një kërkese për lirinë e informacionit dhe e bëjnë Britaninë vendin e parë jashtë SHBA-së që pranon publikisht miratimin e Starshield, shërbimit të SpaceX për misione ushtarake dhe të inteligjencës. Starlink u tregtohet përdoruesve të konsumatorëve dhe komercialë, shkruan Reuters.

Ministria e mbrojtjes e Britanisë tha se ka rreth 1,000 terminale Starshield dhe 500 terminale Starlink. Ka shpenzuar rreth 13 milionë paund (17.6 milionë dollarë) për Starshield, duke përfshirë terminalet dhe kohën e transmetimit, dhe 16.5 milionë paund për Starlink, transmeton Sinjali.

Zbulimi vjen në një kohë kur qeveritë evropiane po kërkojnë të forcojnë aftësitë e tyre mbrojtëse mes shqetësimeve mbi angazhimin afatgjatë të Uashingtonit ndaj sigurisë së kontinentit.

Musk e kritikoi vazhdimisht publikisht qeverinë e Britanisë gjatë mandatit të kryeministrit të Keir Starmer, i cili u zëvendësua së fundmi nga politikani tjetër i Partisë Laburiste, Andy Burnham.

Ministria e mbrojtjes e Britanisë filloi të përdorë Starlink në mesin e vitit 2022 dhe kohët e fundit ka zhvendosur trafikun operativ të komunikimeve ushtarake në Starshield, raportoi Reuters në qershor , duke cituar njerëz të njohur me çështjen.

Ushtritë kanë përdorur Starlink që kur Ukraina filloi ta përdorë gjerësisht rrjetin pas pushtimit në shkallë të plotë të Rusisë në vitin 2022, përfshirë komunikimet në fushën e betejës dhe operacionet me dronë.

SpaceX ka bërë gjithnjë e më shumë një dallim midis Starlink dhe Starshield. Musk ka thënë se Starlink është menduar për përdorim civil, ndërsa Starshield u tregtohet klientëve qeveritarë dhe të sigurisë kombëtare. SpaceX nuk iu përgjigj pyetjeve, duke përfshirë se cilat vende kanë qasje në Starshield.

Ministria e mbrojtjes e Britanisë tha se e miratoi Starshield pasi SpaceX urdhëroi që Starlink të përdoret vetëm për qëllime morali, mirëqenieje, rekreacioni dhe trajnimi. Ministria tha se Starshield ofron “enkriptim të përmirësuar, kushte shërbimi specifike për ushtrinë, nivelin më të lartë të përparësisë së rrjetit, marrëveshje fleksibile licencimi dhe mbulim të zgjeruar”.

Për Mbretërinë e Bashkuar, Starshield përdor të njëjtin konstelacion satelitor, stacione tokësore dhe infrastrukturë tokësore si Starlink, por operon përmes terminaleve të dedikuara dhe portave të veçanta të rrjetit tokësor, tha ministria.Sipas përgjigjes së ministrisë ndaj Reuters, Britania filloi të përdorte kohën e transmetimit të Starshield me terminalet ekzistuese të Starlink në vitin 2024. Ajo bleu terminalet e saj të para të dedikuara Starshield vitin e kaluar.Britania gjithashtu ka rrjetin e vet të komunikimeve satelitore ushtarake, Skynet, dhe është aksionare në Eutelsat me seli në Francë, i cili drejton të vetmin konstelacion të madh operativ satelitor me brez të gjerë në orbitën e ulët të Tokës (LEO) përveç Starlink.

Starshield mund të kushtojë dukshëm më shumë se Starlink, sipas informacionit të çmimeve të zbuluar nga ministria.Thuhet se në Britani janë të disponueshme dy plane Starshield: 5,500 paund në muaj për pesë terabajt të dhëna dhe një plan i pakufizuar që kushton 25,000 paund në muaj. Për krahasim, klientët e biznesit të Starlink në Mbretërinë e Bashkuar mund të paguajnë 1,830 paund në muaj për dy terabajt të dhëna globale, së bashku me një gamë planesh më të lira me lejime më të ulëta të të dhënave ose mbulim më të lokalizuar.

Terminalet Starshield kushtojnë midis 4,000 dhe 7,000 paund secili, sipas një personi të njohur me çështjen. Kjo është të paktën dyfishi i çmimit të reklamuar të terminaleve Starlink të nivelit të biznesit.

Reuters raportoi më parë këtë vit se SpaceX e rriti pesëfish çmimin që i ngarkohej Pentagonit për shërbimet Starlink të përdorura për të drejtuar dronët kamikaze gjatë operacioneve kundër Iranit, duke zemëruar disa zyrtarë amerikanë. Musk tha se rritja pasqyronte përdorimin e Starlink në vend të Starshield, i cili sipas tij duhej të ishte përdorur në vend të tij.

Të paktën disa partnerë të tjerë amerikanë po e vlerësojnë gjithashtu shërbimin. Zelanda e Re po e teston Starshield “për të hetuar dobinë e tij” në mbështetjen e operacioneve ushtarake, tha për Reuters një zëdhënës i Forcës Mbrojtëse të Zelandës së Re.

Starshield bazohet në teknologjinë Starlink. Në disa raste, SpaceX zhvillon konstelacione satelitore të dedikuara për klientët e qeverisë amerikane. Në rezultatet e saj më të fundit tremujore, kompania tha se qeveria amerikane kishte dhënë më shumë se 6 miliardë dollarë në kontrata shumëvjeçare Starshield, kryesisht përmes dy programeve kryesore të Forcës Hapësinore Amerikane për konstelacionet LEO.

Që nga lançimi i Starlink në vitin 2020, SpaceX ka ndërtuar konstelacionin më të madh të satelitëve në botë në orbitën e ulët të Tokës. Biznesi është bërë burimi më i madh i të ardhurave të kompanisë dhe ka ndihmuar në mbështetjen e debutimit të saj të fundit në tregun e aksioneve, oferta publike fillestare më e madhe e regjistruar ndonjëherë .

Ushtria Amerikane në Evropë dhe Afrikë, ka njoftuar për një stërvitje të përbashkët që kanë realizuar me ushtarët e Forcës së Sigurisë së Kosovës, në zonën stërvitore Hohenfels në Gjermani.

Në njoftim thuhet se, kjo stërvitje u mundësoi forcave aleate dhe partnere përvojë reale në terren, përcjell Gazeta Express.

‘‘Stërvitja forcë kundër forcës mes ushtarëve të Kosovës dhe Batalionit të Parë, Regjimentit të 4-të të Këmbësorisë (OPFOR), të Qendrës së Përbashkët Shumëkombëshe të Gatishmërisë, e solli përballjen në terren gjatë stërvitjes “Saber Junction 26”, në zonën stërvitore Hohenfels në Gjermani. Kjo stërvitje u mundësoi forcave aleate dhe partnere përvojë reale në terren, duke forcuar aftësinë për t’u përshtatur dhe aftësitë luftarake nën presion’’, thuhet në njoftim.

Këtë njoftim të ushtrisë amerikane për Evropë e Afrikë, e ka ndarë edhe FSK’ja në profilin zyrtar të saj.

Kostoja e jetesës në Kosovë ka vazhduar të rritet gjatë muajit të kaluar.

Sipas të dhënave më të fundit nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK), shkalla e inflacionit vjetor për muajin gusht të vitit 2026 ka arritur në 7,3%. Ndërkaq, në raport me muajin paraprak (korrik 2026), çmimet e konsumit pësuan një rritje mujore prej 1,3%.

Në raportin e ri mbi Indeksin e Harmonizuar të Çmimeve të Konsumit (IHÇK), ASK-ja bën të ditur se shtrenjtimi më i theksuar përgjatë një viti (gusht 2026 / gusht 2025) vërehet në sektorin e transportit, i cili ka shënuar një ngritje masive prej 21,1%. Një tjetër rritje e lartë dyshifrore është regjistruar te shpenzimet për strehim, ujë, energji elektrike, gaz dhe lëndë të tjera djegëse me 11,8%.

Sektorët e tjerë që po ashtu kontribuuan në ngritjen vjetore të çmimeve përfshijnë:

Restorantet dhe shërbimet e akomodimit me një rritje prej 5,4%.

Pijet alkoolike, duhani dhe narkotikët me 5,1%.

Shëndetësia me 4,2%.

Kujdesi personal dhe mbrojtja sociale me 3,8%.

Ushqimet dhe pijet joalkoolike njohën një rritje disi më të moderuar prej 2,6%.

Në anën tjetër, e vetmja rënie e çmimeve e regjistruar gjatë kësaj periudhe ishte te shërbimet arsimore, të cilat panë një tkurrje të lehtë prej -0,5%.

Edhe në nivel mujor (gusht 2026 / korrik 2026), rritja e përgjithshme prej 1,3% është nxitur kryesisht nga shtrenjtimi i shërbimeve të transportit me 4,6%, si dhe nga kostot e strehimit dhe lëndëve djegëse me 0,8%.

Kryetari i LDK-së, Lumir Abdixhiku, ka pritur sot në takim të Ngarkuarën me Punë në Ambasadën e SHBA-ve në Kosovë, Anu Prattipati.

Gjatë takimit, kryetari Abdixhiku dhe e Ngarkuara me Punë, Prattipati diskutuan për zhvillimet aktuale politike në vend, me theks të veçantë në zhvillimet e fundit në Kuvend dhe procesin e konstituimit të institucioneve të Republikës së Kosovës.

Kryetari Abdixhiku e njoftoi Prattipati për qëndrimet e LDK-së lidhur me situatën aktuale politike, duke ritheksuar përkushtimin e LDK-së për mbrojtjen e interesit të Republikës së Kosovës, funksionalitetin e institucioneve dhe stabilitetin institucional.

Në takim u diskutua edhe për rëndësinë e tejkalimit të situatës aktuale politike dhe krijimit të kushteve për funksionimin e qëndrueshëm dhe demokratik të institucioneve të vendit, në shërbim të qytetarëve.

Kryetari Abdixhiku shprehu mirënjohjen për mbështetjen e vazhdueshme dhe të pazëvendësueshme të SHBA-ve për Republikën e Kosovës, duke vlerësuar partneritetin strategjik ndërmjet dy vendeve dhe duke theksuar rëndësinë e ruajtjes dhe thellimit të këtij partneriteti.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, gjatë vizitës së tij në Kanada do të takohet me kryeministrin kanadez Mark Carney.

Bisedimet pritet të fokusohen kryesisht në forcimin e mbrojtjes së hapësirës ajrore të Ukrainës, përgatitjet për dimër dhe rritjen e qëndrueshmërisë së vendit.

Lajmin e bëri të ditur vetë Zelensky.

“Mbërrita në Kanada. Kanadaja ka qenë dhe mbetet një nga partnerët tanë më të afërt. E vlerësojmë mbështetjen e kanadezëve dhe vendimet që ndihmojnë Ukrainën të qëndrojë e fortë dhe të mbrojë njerëzit tanë”, deklaroi Zelensky.

Ai tha se gjatë vizitës janë planifikuar disa takime dhe marrëveshje të rëndësishme, të cilat synojnë të forcojnë bashkëpunimin mes dy vendeve dhe marrëdhëniet e tyre strategjike.

Takimi me kryeministrin Mark Carney do të ketë në qendër mbështetjen për mbrojtjen ajrore të Ukrainës dhe përgatitjet për dimrin.

“Do të diskutojmë se si të forcojmë qëndrueshmërinë tonë, të mbështesim njerëzit dhe të sigurojmë që Ukraina të ketë kapacitetet e nevojshme për të mbrojtur veten”, deklaroi Zelensky.

Gjatë vizitës, edhe Zonja e Parë e Ukrainës, Olena Zelenska, pritet të zhvillojë takime me filantropë që mbështesin Ukrainën, si dhe të vizitojë institucione kanadeze.

Zelensky ka mbërritur në Kanada për një vizitë tre-ditore, gjatë së cilës pritet të diskutohen hapa të rinj për forcimin e mbështetjes kanadeze për Ukrainën.

Një ngarkesë e re prej 9.502 kilogramësh speca me origjinë nga Maqedonia do të asgjësohet pasi analizat laboratorike në Bullgari kanë zbuluar mbetje pesticidesh mbi nivelin maksimal të lejuar. Specat nuk janë lejuar të hyjnë në tregun bullgar dhe as në rrjetin e shitjes në Bashkimin Evropian.

Mospërputhja është konstatuar në kuadër të kontrolleve të shtuara ndaj frutave dhe perimeve të freskëta të destinuara për tregun bullgar.

Agjencia Bullgare për Sigurinë Ushqimore ka bërë të ditur se e gjithë ngarkesa do të dërgohet për asgjësim.

Ky është rasti i dytë brenda më pak se një muaji që inspektorët bullgarë ndalojnë një ngarkesë me speca nga Maqedonia. Në gusht ishte zbuluar një ngarkesë prej 11.6 tonësh, ku analizat laboratorike kishin treguar praninë e pesticidit formetanat mbi kufirin e lejuar.

Me 9.5 tonët e rinj, sasia totale e specave nga Maqedonia që janë ndaluar të dalin në treg ka kaluar 21 tonë. Agjencia bullgare konfirmon se bëhet fjalë për dy ngarkesa të veçanta, të zbuluara gjatë kontrolleve të shtuara.

Për ngarkesën e re, për momentin nuk është bërë e ditur se cila substancë aktive është zbuluar, çfarë përqendrimi është matur nga laboratori dhe sa është tejkaluar kufiri i lejuar. Gjithashtu nuk janë publikuar vendi i prodhimit në Maqedoni, pika kufitare përmes së cilës ka hyrë malli, seria e prodhimit apo data e marrjes së mostrave.

Pa këto të dhëna nuk mund të përcaktohet nëse dy ngarkesat kanë lidhje me të njëjtin prodhues, qendër grumbullimi apo rajon bujqësor. Gjithashtu nuk mund të vlerësohet serioziteti i rrezikut shëndetësor nga ngarkesa e re, pasi nuk dihen lloji dhe niveli i matur i pesticidit.

Nga Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë dhe Inspektorati Shtetëror i Bujqësisë në RMV, ende nuk kanë bërë të ditur se nga e ka origjinën ngarkesa e re, cili pesticid është zbuluar.

Qielli mbi portin e New Yorkut u ndriçua nga një spektakël me dronë, në kuadër të një homazhi për 25-vjetorin e sulmeve terroriste të 11 Shtatorit.

Shfaqja, e titulluar “2,977 Lights Over New York Harbor”, përfshinte 2,977 drita – nga një për secilin person që humbi jetën në sulmet e 11 Shtatorit.

Dritat u ngritën mbi port dhe më pas u bashkuan për të formuar siluetën e Kullave Binjake, në përmasa të plota arkitekturore.

Sipas organizatorëve, instalacioni përkujtimor u zhvillua në bashkëpunim me pjesëtarë të komunitetit të 11 Shtatorit, përfshirë familjarë të viktimave, të mbijetuar dhe pjesëtarë të ekipeve të emergjencës.

Ngjarja u prezantua para ceremonisë së përvjetorit të së premtes, me mesazhin e kujtesës, reflektimit dhe unitetit.

Projekti u krijua me kontributin e familjarëve, të mbijetuarve dhe punonjësve të urgjencës që kanë lidhje të drejtpërdrejtë me tragjedinë e 11 Shtatorit.