Category: Lajme

Nivelet e përgjithshme të varfërisë kanë rënë në të gjithë bllokun evropian, por jo kudo.

Franca është një nga vendet e pakta evropiane ku nivelet e varfërisë janë rritur gjatë dekadës së fundit.

Sipas të dhënave të fundit të Eurostat, Parisi ka raportuar një rritje prej gati 2% që nga viti 2014 në numrin e njerëzve që përjetojnë “vështirësi” ose “vështirësi të mëdha” për të siguruar jetesën, siç e quan instituti i statistikave, shkruan Euronews.

Përveç Francës, gjatë dhjetë viteve të fundit, nivelet e varfërisë janë rritur vetëm në Evropën Veriore: Danimarka (+2.4%), Finlanda (2%), Suedia (2.8%) dhe, jashtë BE-së, Norvegjia (+4.7%).

Cilat vende të BE-së kanë ulur më shumë nivelet e varfërisë?

Në të njëjtën kohë, shumë vende të Evropës Lindore dhe Jugore kanë ulur nivelet e tyre të varfërisë me dhjetëra pikë përqindjeje, me Qipron që kryeson në BE (-38%), e ndjekur nga Kroacia (34.6%), Hungaria (26.8%), Bullgaria (26.5%) dhe Rumania (21.8%).

Shkalla e përgjithshme e varfërisë në BE është tani 17.4%, që do të thotë se pothuajse dy nga dhjetë persona kanë probleme serioze për të mbijetuar.

Shkalla e fundit e raportuar nga Eurostat përfaqëson një përmirësim të lehtë krahasuar me vitin 2023, kur ishte 19.1%, dhe një përmirësim prej dhjetë pikësh krahasuar me vitin 2015 (27.1%).

Por disa vende ende kanë norma shumë më të larta.

Për shembull, në Greqi, përqindja aktuale është pothuajse 67% – shkalla më e lartë e njerëzve që jetojnë në varfëri midis të gjitha vendeve të BE-së. Bullgaria fqinje vjen pas me 37%, dhe Sllovakia me pothuajse 29%.

Shkalla e varfërisë midis jo të rriturve mbetet alarmante

Kur ndahet sipas moshës, brezi më i ri po vuan më shumë.

Shkalla e varfërisë midis të rinjve nën 18 vjeç është më e larta me 20.6%, ndërsa njerëzit e moshës 65 vjeç e lart raportuan shkallën më të ulët me 14.9%.

“Të gjitha grupmoshat panë një rënie në pjesën e përgjithshme nga viti 2023 në vitin 2024”, thotë Eurostat.

“Rënia më e madhe u gjet në grupmoshën 18-64 vjeç me 1.8 pikë përqindjeje (pp), ndërsa rënia si për grupmoshën më të re ashtu edhe për atë më të vjetër ishte 1.6 pp”.

Sot në Kosovë pritet të kemi intervale të gjata kohore me diell dhe vranësira lokale.

Temperaturat do të jenë mbi vlerat mesatare për këtë periudhë kohore, ndërsa intervale reshjesh e rrebesh afatshkurtra shiu priten në disa rajone. Në malet e larta priten reshje të dobëta bore.

Në mbrëmje vonë pritet të ketë shtim të vranësirave me rrebeshe lokale shiu por jo në të gjitha viset.

Temperaturat në mëngjes do të zbresin deri në -1 gradë Celsius, kurse gjatë ditës maksimalja pritet të arrijë deri në 10 gradë Celsius.

Në Shqipëri, Maqedoninë e Veriut, Luginë të Preshevës dhe Mal të Zi e martja sjellë mot me vranësira e në disa rajone intervale kohore me diell.

Në shumë zona të Shqipërisë do të rifillojnë reshjet lokale të shiut, paksa më intensive në zonat bregdetare dhe përreth. Në viset tjera reshje të pakta lokale.

Në Maqedoninë Veriore sot nuk priten reshje dhe parashihet të ketë intervale kohore me diell dhe kalime vranësirash të herëpashershme ashtu siç pritet edhe në Luginë të Preshevës.

Mal i Zi më shumë vranësira e në mbrëmje reshje shiu.

EULEX-i ka monitoruar 25 raste ku ishin të përfshirë zyrtarët policorë dhe ka gjetur se në shumicën e rasteve dhuna ndaj viktimave ka ndodhur jashtë ambienteve të policisë. EULEX-i ka rekomanduar nisjen e përdorimit të kamerave në uniformat e zyrtarëve policorë. Rekomandimi është përkrahur edhe nga ekspertët e sigurisë

Rrahja me shqelma, shuplaka e goditje me shkopinj gome janë disa nga keqtrajtimet e pretenduara që zyrtarët policorë u kanë bërë të ndaluarve, ka konstatuar misioni i BE-së për sundimin e ligjit – EULEX.

Sipas një raporti të EULEX-it, bazuar në shqyrtimin e aktgjykimeve që lidheshin me këto keqtrajtime gjatë ushtrimit të detyrës zyrtare, ndaj 22 viktimave dhuna ka ndodhur jashtë ambienteve të policisë e për 11 të tjerë brenda ambienteve të policisë.

EULEX- i këto pretendime i ka nxjerrë nga monitorimi i 25 rasteve.

“Bazuar në shqyrtimin e aktgjykimeve është e qartë se nga 41 zyrtarë policorë të akuzuar në ato 24 raste, 18 ishin pjesë ‘e njësive speciale’ të ndryshme (44%), 15 u përkisnin njësive të rregullta ose njësia e tyre nuk ishte e specifikuar në aktgjykim (37%), pesë ishin hetues (12%) dhe tre ishin nga policia e trafikut (7%). Rastet përfshinin gjithsej 29 viktima, përfshirë tre të mitur”, thuhet në raportin e EULEX-it.

Në raport thuhet se në total janë 73 akuza të ngritura kundër 41 zyrtarëve policorë dhe se hapat hetimorë të ndërmarrë nuk ishin mjaftueshëm të shpejtë.

“Në raste të shumëfishta, hetimet fillestare u nisën disa javë pas akuzave publike, duke çuar në uljen e disponueshmërisë së provave. Intervistat me personat e përfshirë (zyrtarë policorë, viktima të dyshuara dhe dëshmitarë) ndonjëherë u mbajtën me vonesa, ndonjëherë disa muaj pas incidentit, edhe kur identiteti i tyre ishte i njohur; kjo qasje mund të rezultojë në uljen e vlerës së provave dhe të rrisë rrezikun e deklaratave të koordinuara. Ndërsa vonesat për mbajtjen e intervistave mund të arsyetohen me prioritete operative dhe mungesë të personelit, duhet të merret në konsideratë se mungesa e shpejtësisë mund të ndikojë në efektivitetin e përgjithshëm të hetimeve”, thuhet në raport.

Në rekomandimet e EULEX-it thuhet se përmes trajnimeve, zyrtarët policorë duhet të marrin mesazhin se çdo formë e keqtrajtimit është e paligjshme dhe duhet të ndëshkohet.

Kryetari i AAK-së Ramush Haradinaj, ka deklaruar se partia e tij nuk do e mbështesë një qeveri tjetër të udhëhequr nga Albin Kurti.

Haradinaj deklaroi se cilido nga opozita do ta ketë ndihmën e AAK-së, kur u pyet për Hamzën e Abdixhikun.

“Nuk kemi kushte. Unë e kam nderin të jem i kandiduar për kryeministër, por cilido që udhëheqë me qeverinë do ta ketë ndihmen time. Unë duhet të sqaroj që nuk mbështesim Kurti 3 ose 4”, theksoi ai.

Ai në t7 theksoi se edhe pas zgjedhjeve të 9 shkurtit ishte i hapur për bashkëpunim me partitë opozitare, mirëpo mungesa e numrave ia mundësoi VV-së zvarritjen e institucioneve dhe humbi pastaj edhe interesimi për qeveri të ish-opozitës.

Zgjedhjet e reja do të mbahen më 28 dhjetor, dhe kreu i pari i Aleancës për Ardhmërisë së Kosovës tha se beson se ish-opozitarët do të jenë fitues.

Të dhënat nga Sekretariati Shtetëror për Migracionin tregojnë se pothuajse 2500 të huaj u dëbuan nga Zvicra në vitin 2024.

Në vitin 2024, pothuajse 2500 të huaj u dëbuan nga Zvicra. Shumica e këtyre njerëzve vijnë nga vende të treta.

69 përqind e të dënuarve tashmë janë larguar nga vendi. 31 përqind e çështjeve nuk janë zgjidhur ende.

Gjykatat zvicerane mund të dëbojnë të huajt delinkuentë nga vendi. Në vitin 2024, u lëshua një referim për vendin për 2446 persona. 69 përqind e tij tashmë është përfunduar, 31 përqind është ende në pritje. Sekretariati Shtetëror për Migracionin pret që përqindja të rritet në muajt në vijim.

Në krahasim: në vitin 2023, u lëshua një referim për vendin kundër 2250 personave. Nga njerëzit e dënuar në vitin 2023, rreth 73 përqind ishin larguar nga Zvicra deri në mesin e vitit 2024. Përqindja ishte pak më e lartë në atë kohë.

Çfarë ndodh me 31 përqindëshin?

Sipas zëdhënëses së SEM, Magdalena Rast, ka disa arsye pse këta njerëz, të cilët duhet të largohen nga vendi, janë ende në Zvicër:

Disa janë ende në proces kthimi, për shembull sepse mungojnë dokumente identiteti ose largimi duhet të organizohet. Disa largime vonohen sepse vendet e origjinës nuk bashkëpunojnë ose ata të prekur nuk bashkëpunojnë. Problemet shëndetësore gjithashtu mund të pengojnë një kthim të menjëhershëm.

Grupi më i madh vjen nga Shqipëria

Rreth 40 përqind e personave të referuar në vitin 2024 vijnë nga një vend i BE-së/EFTA-s dhe rreth 60 përqind nga një vend i tretë. Më të zakonshmit ishin shtetasit shqiptarë (247), rumunë (190) dhe algjerianë (136). 93 përqind e të gjithë njerëzve që largohen janë burra, me grupmoshën më të madhe që është ajo e moshës 25 deri në 34 vjeç, shkruan 20minuten, transmeton albinfo.ch.

10,000 ndalime hyrjeje të vendosura

SEM ka urdhëruar një total prej 10,146 ndalimesh hyrjeje në vitin 2024, nga të cilat 345 u hoqën ose u pezulluan. Pothuajse 47 përqind e ndalimeve të hyrjes të dekretuara dhe aktive janë për shkak të hyrjeve të paligjshme. Pothuajse 23 përqind të tjera u urdhëruan për shkak të largimeve që nuk u bënë në kohë dhe 20 përqind për shkak të një kërcënimi për sigurinë dhe rendin publik. Shumica (83 përqind) e ndalimeve të hyrjes ishin burra. Pesë kombësitë më të përfaqësuara ishin Algjeria (837), Siria (786), Maroku (708), Turqia (700) dhe Afganistani (554).

Zvicra pranon vetëm një të tretën e azilkërkuesve

E ashtuquajtura shkallë njohjeje – d.m.th. përqindja e rasteve në të cilat azilkërkuesit në të vërtetë morën azil – ishte 34.2 përqind e kërkesave për azil në vitin 2024. Në BE, kjo shkallë ishte 42 përqind.

Diferenca midis imigracionit dhe kërkimit të azilit

Në vitin 2024, 212,578 persona emigruan në Zvicër. Nga këta, 22,553 persona janë zviceranë të kthyer. Pjesa tjetër vjen kryesisht nga vendet e BE-së ose EFTA-s. Në të njëjtin vit, 129,786 persona u larguan nga vendi, duke rezultuar në një imigrim neto prej 82,792 emigrantësh. Kjo është rreth 15.6 përqind më pak se në vitin 2023.

Emigrantët vijnë kryesisht nga vendet e BE-së/EFTA-s me të cilat Zvicra ka një marrëveshje për lëvizjen e lirë të personave. Ata vijnë këtu kryesisht për punë. Azilkërkuesit vijnë nga një vend që nuk është pjesë e BE-së ose një shtet i EFTA-s (p.sh. Afganistani) dhe për këtë arsye duhet të shqyrtohen së pari. Ata kryesisht ikin nga lufta, persekutimi ose dhuna.

Siç tregojnë statistikat federale, shumica e azilkërkuesve në Zvicër refuzohen dhe kthehen në vendin e tyre të origjinës.

Njerëzit që duan të ikin në Zvicër vijnë nga këto vende.

Shumica e kërkesave për azil erdhën nga shtetas afganë në vitin 2024.

Ish-kryetari i Prishtinës, Shpend Ahmeti, ka folur për tentativën e Lëvizjes Vetëvendosje që diaspora të votojë edhe jashtë ambasadave e konsullatave.

Këtë gjë e ka refuzuar Paneli për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP).

Ahmeti ka shkruar në Facebook se e drejta e diasporës për të votuar është e pakontestueshme.

Por, siç thotë ai me ligjin e miratuar gjatë Qeverisë Kurti është që të votohet në ambasada dhe konsullata, e kjo gjatë këtyre zgjedhjeve nuk mund të ndryshohet.

Postimi i plotë:

1. E drejta e votës është e garantuar për çdo shtetas të Republikës së Kosovës të moshës madhore – këtu ska diskutim – kudo që jeton. E drejta ndryshon nga mundësia që pëcaktohet edhe nga kredibiliteti i procesit.

2. Detyrë e secilit prej neve është që të synojmë votimin sa më të lehtë por edhe sa më kredibil për secilin. P.sh. Për mu më lehtë kish me qenë me votu në Prishtinë me një furrë që e kam afër qëtu se sa me shku në shkollën që ma kanë caktu në klasën që ma kanë caktu. Askush smundet me ma mohu të drejtën e votës, por është në interesin e secilit që vota ime apo e juaj me shku aty ku e keni pas njet. Për atë arsye shkojmë në shkolla ku organizohet më mirë, ka siguri ka, komisionerë, ka vëzhgues e ka siguri.

3. Këto rregulla i kodifikojmë në ligje në procedura të paracaktuara.

4. Për të ja lehtësuar votimin e diaspores që të ketë më shumë mundësi (jo vec me postë) Kuvendi i Kosovës ka kaluar Ligj gjatë qeverisjes së Albin Kurtit për të mundësuat votimin në Ambasada e Konsullata për dy qëllimet që i shpreha më lartë – që të lehtësohet votimi dhe që procesi të jetë kredibil. Shumë veprim i mirë.

5. Por, Këtu përfundon diskutimi. Me këtë ligj po hyjmë në këtë zgjedhje dhe ska mundësi ndryshimi – NUK KA. për zgjedhjet tjera mund të bëjmë diskutim e ndryshime e do ta kemi edhe përvojën e këtyre zgjedhjeve.

6. Çfarëdo diskutimi se kush e don ma shumë diasporën është vec fushatë dhe ska kurfare baze në mundësi ligjore e në dashni.

E tash – a po tregoni se si keni me formu qeveri e si keni me përmirësu jetën qytëtarëve që me ja lehtësu diasporës barrën edhe jashta fuahatave. Shumë e dhimbshme në çka po synohet me fitu vota.

Novak Stjepanoviq, një serb i Bosnjës i dënuar për krime lufte në vitin 1992, ka shmangur vuajtjen e dënimit me burg në Serbi duke iu bashkuar forcave ruse në Ukrainë, zbulon një hetim i BIRN.

Stjepanoviq, 59 vjeç, u dënua me 13 vjet burg në qershor 2025 për krime kundër civilëve pranë Bratunacit, Bosnjë, duke përfshirë vrasje, tortura, përdhunim, trajtim çnjerëzor dhe vjedhje, përcjell Telegrafi.

Megjithatë, ai ishte larguar tashmë nga Serbia dhe kishte postuar disa foto në internet që e tregonin veten me uniformë ushtarake ruse në Donetskun e pushtuar midis prillit dhe qershorit 2025, duke e deklaruar veten “të destinuar nga Zoti për të luftuar për drejtësi”.

Gjykata e Lartë në Beograd konfirmoi se Stjepanoviq nuk ishte i ndaluar të largohej nga vendi gjatë gjyqit të tij.

Ekspertët ligjorë vërejnë se Serbia rrallë vendos paraburgim të menjëhershëm për qytetarët e saj të dënuar për krime lufte, një boshllëk i shfrytëzuar nga Stjepanoviq, i cili ka shtetësi të dyfishtë serbe dhe boshnjake.

Dhe viktimat e krimeve të Stjepanoviq, si Edina Kariq, kanë shprehur dëshpërim për mundësinë e tij për t’iu shmangur drejtësisë.

Kariq dëshmoi gjatë gjyqit se ishte dëshmitare e Stjepanoviq duke përdhunuar një grua 19-vjeçare në vitin 1992.

Stjepanovic u padit për herë të parë për krime lufte nga Bosnja në vitin 2009, gati dy dekada pas veprave të tij penale.

Paditë pasuese, përfshirë ato për dhunë seksuale, u bashkuan dhe u transferuan në Serbi.

Pavarësisht dënimit të shkallës së parë në dhjetor 2024 dhe dënimit të apelit prej 13 vitesh në qershor 2025, Stjepanoviq ishte zhdukur tashmë nga Serbia.

Ai dokumentoi publikisht praninë e tij në Ukrainë, duke ndarë imazhe dhe duke postuar rreth pjesëmarrjes së tij në luftimet rreth Pokrovske, rajoni i Donetskut.

Raportet tregojnë se mercenarët nga Ballkani janë bashkuar prej kohësh me forcat ruse, pavarësisht ndalimeve ligjore të miratuara në Serbi dhe Bosnje në vitin 2014, të cilat kriminalizojnë pjesëmarrjen në konflikte të huaja me dënime deri në 10 vjet në Serbi dhe 8 në Bosnje.

Ky rast nxjerr në pah dështimin sistematik të Serbisë për t’i mbajtur kriminelët e luftës përgjegjës.

Siç thuhet më tej, prokurorët në Bosnjë janë përpjekur të ndjekin hetime të mëtejshme ndaj Stjepanoviq, duke përfshirë vrasjet e gjashtë civilëve në Bratunac, por vonesat administrative dhe bashkëpunimi i paplotë nga autoritetet serbe kanë penguar drejtësinë.

Përballë ndryshimit të situatës së sigurisë në Evropë, Finlanda ka vendosur të forcojë ndjeshëm kapacitetet e saj mbrojtëse, duke rritur kufirin e moshës për rezervistët ushtarakë.

Ata mund të angazhohen në ushtri deri në moshën 65-vjeçare, shkruan gazeta gjermane “Frankfurter Allgemeine Zeitung”.

Edhe pse me një popullsi prej vetëm 5,5 milionë banorësh, Finlanda ka një nga ushtritë më të mëdha në Evropë, me rreth 280’000 trupa të gatshme për mobilizim të shpejtë dhe një rezervë totale prej 870’000 personash.

Sipas planit të ri të qeverisë, kjo shifër pritet të arrijë në rreth një milion deri në vitin 2031.

Ndryshimi kryesor ligjor parashikon që, duke filluar nga viti i ardhshëm, kufiri i moshës për të qenë pjesë e rezervës do të rritet në 65 vjeç për të gjithë, pavarësisht gradës.

Aktualisht, ushtarët e gradave të ulëta qëndrojnë në rezervë deri në moshën 50-vjeçare, ndërsa oficerët deri në 60 vjeç.

Për oficerët me grada të larta (si kolonel e më lart), detyrimi do të jetë pa kufi moshe, për sa kohë ata janë fizikisht të aftë për shërbim.

Një raport i Komisionit të Mbrojtjes në parlamentin finlandez e ka cilësuar propozimin si “jashtëzakonisht të nevojshëm”.

Synimi është shfrytëzimi i aftësive të rezervistëve më të vjetër e me përvojë, veçanërisht në fushat e sigurisë kibernetike, infrastrukturës dhe sigurisë së furnizimit – kompetenca këto që kërkohen më shumë se kurrë në mjedisin aktual të sigurisë.

Ky vendim reflekton vigjilencën e vazhdueshme të Finlandës ndaj fqinjit të saj lindor, Rusisë.

Përvoja e hidhur historike e Luftës së Dimrit (1939-1940) kundër Bashkimit Sovjetik mbetet e rrënjosur në kujtesën kombëtare finlandeze.

Presidenti aktual, Alexander Stubb, deklaroi së fundmi për “Frankfurter Allgemeine Zeitung” se “ADN-ja e Rusisë është ekspansioni, ndërsa ajo e Finlandës është mbijetesa”.

Ndërkohë, ish-presidenti Sauli Niinistö u ka bërë thirrje liderëve evropianë të mbajnë kontakte direkte me Vladimir Putinin.

Sipas tij, nëse evropianët nuk përfshihen në diskutime, ata rrezikojnë që vendimet për arkitekturën e sigurisë së Evropës dhe Ukrainës të merren pa praninë e tyre në tryezën e bisedimeve.