Category: KURIOZITETE

Për shumicën e njerëzve, prezantimi është një formalitet i shkurtër, një shkëmbim emrash që zgjat vetëm disa sekonda. Por për Laurence Watkins, kjo është një sfidë që kërkon durim, frymë dhe kohë.

Për t’i shqiptuar të gjitha 2253 fjalët e emrit të tij të plotë, Watkins ka nevojë për plot 20 minuta. Ky fakt u bë i njohur për herë të parë në martesën e tij të parë në vitin 1991, kur celebruesi kishte regjistruar paraprakisht listën e pafundme të emrave të tij. Ndërsa të ftuarit endeshin me gotën e shampanjës në dorë, regjistrimi vazhdonte pa ndërprerje, derisa më në fund erdhi momenti që Watkins të thoshte “Po”.

Sot, 60-vjeçari nga Auckland, në Zelandën e Re, tashmë i vendosur në Sidnei të Australisë, mban rekordin botëror të “Guinness World Records” për emrin personal më të gjatë në botë.

I lindur në vitin 1965 si Laurence Gregory Watkins, ai që në fëmijëri ishte magjepsur nga emisioni televiziv “Ripley’s Believe It or Not!”, që tregonte histori të jashtëzakonshme nga e gjithë bota. Pas kësaj, ai u pasionua edhe pas “Librit të Rekordeve Guinness”, të cilin e lexoi faqe më faqe.

“Isha i mahnitur nga mbajtësit e rekordeve, njeriu më i shpejtë, më i gjati, më i forti. Njerëz me flokët më të gjatë, me thonjtë më të gjatë e kështu me radhë,” rrëfen Watkins për CNN. Por ai shpejt kuptoi se, si një njeri “i zakonshëm, pa ndonjë talent të veçantë”, mënyra e vetme për të hyrë në librin e famshëm ishte të krijonte emrin më të gjatë në botë.

Watkins kaloi një muaj të tërë duke përzgjedhur emrat. Ai pagoi një daktilograf 230 dollarë për t’i shtypur të gjithë në letër. Frymëzimin e mori nga emra latinë e anglo-saksonë, nga libra me emra për foshnja që gjendeshin në Bibliotekën e Auckland-it ku punonte, por edhe nga fjalori Māori.

Edhe pse nuk ka lidhje kulturore me popullin indigjen Māori, Watkins tha se i admiron ata dhe gjuhën e tyre. “Por disa emra ishin shumë të gjatë, një sfidë më vete për makinën e shkrimit, në një kohë pa kompjuterë modernë”, shton ai.

Në listën e tij u përfshinë gjithashtu emra si Love, Florence dhe Basil Brush (nga kukulla e famshme britanike), disa emra samoanë, tre japonezë dhe dy kinezë, përfshirë “Xiao” të shkruar “Shal”. Ai shtoi edhe “Gaylord”, për nder të gjimnastit amerikan Mitch Gaylord, fitues i medaljes së artë olimpike në vitin 1984. “E mora mbiemrin e tij sepse ishte një djalë shumë simpatik”, thotë ai me humor. “Por emri im i preferuar është AZ2000, që do të thotë se kam më shumë se 2000 emra nga A në Z”.

Emri i tij i ri zinte gjashtë faqe të daktilografuara. Në vitin 1990, ai kërkoi zyrtarisht ndryshimin e emrit, kërkesë që u pranua nga Gjykata e Qarkut të Auckland-it, por u refuzua në fund nga Regjistruesi i Përgjithshëm. Watkins e çoi çështjen në Gjykatën e Lartë dhe fitoi.

Në vitin 1992, ai mori zyrtarisht certifikatën e Guinness për “emrin e krishterë më të gjatë në botë” me 2310 fjalë. Kohët e fundit, rekordi u rishqyrtua dhe u rikonfirmua si “emri personal më i gjatë në botë”, me 2253 emra individualë.

Në jetën e përditshme, Watkins përdor versionin e shkurtuar “Laurence Alon Aloy Watkins” dhe nënshkruhet si “Watkins V” (gjenerata e pestë). Por në dokumentet zyrtare, emri i tij i plotë mbush shtatë faqe të certifikatës së lindjes.

Pasaporta e tij origjinale kërkonte gjashtë faqe shtesë për emrin, ndërsa në versionin digjital të sotëm figuron vetëm emri i shkurtuar, me shënimin “ka edhe 2249 emra të tjerë” në faqen e vëzhgimeve. Megjithatë, ai gjithmonë udhëton me një kopje të certifikatës së lindjes, “në rast se dikush do ta shohë me sytë e vet.”

Pas fitores në Gjykatën e Lartë, qeveria e Zelandës së Re ndryshoi dy ligje, duke ndaluar raste të ngjashme. Sot, qytetarëve u ndalohet të përdorin tituj zyrtarë (si Lord, Baron apo Count), fjalë ofenduese, numra, simbole apo emra më të gjatë se 70 karaktere, duke përfshirë hapësirat. “Nuk kam asnjë pendesë”, thotë Watkins. “Nëse do të ndryshoja emrin sot, do të duhej të hiqja 98% të tij, dhe do të humbisja rekordin Guinness, që ishte edhe arsyeja pse e bëra”.

Në Gjermani janë shfaqur së fundmi disa prototipe të quajtura “insekte bio-elektronike”, të konceptuara për përdorime në fushën e mbrojtjes. Projekti i atribuohet kompanisë SWARM Biotactics, e cila ka punuar mbi një teknologji që bashkon organizma të gjallë me sisteme mikroelektronike, ndërfaqe nervore dhe module të inteligjencës artificiale.

Sipas përshkrimeve të bëra publike, këto platforma përbëhen nga insekte të vërteta të pajisura me komponentë shumë të vegjël elektronikë, të aftë për të mbledhur të dhëna, për t’i përpunuar ato dhe për t’i transmetuar në kohë reale. Në këtë mënyrë, ato funksionojnë si mjete të vogla autonome për misione zbulimi dhe monitorimi.

Kompania pretendon se zhvillimi ka kaluar shpejt nga faza fillestare e konceptit drejt testimeve praktike, përfshirë prova në terren, brenda një periudhe relativisht të shkurtër.

Çfarë i bën të ndryshme nga dronët?

Sipas zhvilluesve, këto sisteme paraqesin disa avantazhe krahasuar me dronët konvencionalë:

Mund të lëvizin me lehtësi në mjedise të ngushta ose të ndërlikuara

Gjenerojnë shumë pak zhurmë, çka i bën më të vështira për t’u dalluar

Mund të depërtojnë në hapësira ku pajisjet klasike fluturuese hasin kufizime

Për këtë arsye, parashikohet që teknologji të tilla të përdoren kryesisht në operacione zbulimi, veçanërisht në zona urbane ose ambiente të mbyllura ku dronët tradicionalë mund të identifikohen më lehtë.

Megjithatë, zhvillimi i “insekteve bionike” ka nxitur diskutime të forta mbi aspektet etike dhe ligjore. Bashkimi i organizmave të gjallë me sisteme ushtarake ngre pyetje për kufijtë e pranueshmërisë së kësaj teknologjie dhe nevojën për rregullim të qartë ndërkombëtar.

Ky projekt sinjalizon një etapë të re në evolucionin e teknologjive të mbrojtjes, ku fokusi po zhvendoset drejt mjeteve gjithnjë e më të vogla, diskrete dhe të sofistikuara.

Një kompani kineze ka grumbulluar 26 milionë dollarë në para të gatshme për festën e fundvitit, duke u lejuar punonjësve të shkojnë në shtëpi me aq sa mund të mbajnë.

Firma, Henan Kuangshan Crane Co. Ltd, mbajti festën e saj vjetore më 13 shkurt dhe vendosi shumën e madhe të parave të gatshme në 800 tavolina banketi, transmeton Telegrafi.

Nën dritat e ndritshme me ngjyra, punonjësit e veshur me kostume u panë duke shikuar me gëzim grumbujt e kartëmonedhave në tavolina.

Rreth 7,000 njerëz morën pjesë në festimin e kompanisë. Një punonjës arriti të mbante në shtëpi para të gatshme me vlerë 13,000 dollarë, sipas gazetës koreane Chosun Daily.

Gjatë galës së kompanisë, shefi i firmës Cui Peijun thuhet se tha: “Pse po japim rrobalarëse? A mendoni se çmimet e arit janë rritur? Në vitet e kaluara, ne jepnim gjerdanë dhe unaza, sillni paratë dhe u japim të gjithëve edhe 20,000 juanë (2,800 dollarë amerikanë)”.

Ai tha për metodën e pazakontë të shpërndarjes së bonuseve: “Disa njerëz pyesin pse ne nuk i transferojmë paratë thjesht në llogaritë e tyre, por në këtë mënyrë, janë thjesht shifra të ftohta”.

Cui mban 98.88% të aksioneve të kompanisë, duke u kthyer në mënyrë efektive një pjesë të madhe të dividentëve të tij punonjësve.

Kompania, e cila prodhon dhe jep me qira vinça, u krijua në vitin 2002 dhe ka operacione biznesi në mbi 130 kompani. Ka një histori bujarie ndaj punonjësve të saj.

Në vitin 2024, kompania regjistroi një fitim neto prej 38 milionë dollarësh, nga të cilat rreth 24 milionë dollarë iu dhanë punonjësve.

Dhe për të festuar Ditën Ndërkombëtare të Gruas marsin e kaluar, ajo pati gati 230,000 dollarë në bonuse për gati 2,000 punonjëse femra.

Peijun ka folur më parë për motivimin e tij për dhënien e kaq shumë parave stafit të tij: “Nuk është se më pëlqen të jap para, është se të rinjtë janë të ngarkuar me kredi makinash dhe hipoteka dhe çdo lehtësim që mund të ofrojmë ndihmon”.

Nëse keni fluturuar ndonjëherë me aeroplan, me siguri keni pyetur veten pse linjat ajrore nuk ofrojnë parashuta për çdo pasagjer në rast aksidenti.

Mungesa e parashutave në aeroplan është shkaktuar nga shumë arsye. Një nga arsyet është sigurisht fakti se trafiku ajror është një nga më të sigurtit. Për shembull, probabiliteti për të vdekur gjatë fluturimit është 1:11,000,000, ndërsa në trafikun rrugor raporti është 1:5,000.

Pavarësisht përqindjeve, do të mendoni se aksidentet janë të mundshme. Duke qenë se stjuardesat na përgatisin për shqetësime të mundshme, ndër të tjera, duke na mësuar si të vendosim maskën e oksigjenit dhe rripin e shpëtimit, pyetja se pse nuk ka parashutë sigurisht që është e justifikuar.

Këtu janë arsyet specifike:

Avioni fluturon në lartësinë 10000 km, me shpejtësi 800-1000 km/h. Në atmosferë, në këto lartësi, temperatura është nga -40 në -60 dhe praktikisht nuk ka oksigjen. Një parashutë është absolutisht e padobishme sepse një person nuk do të mund të mbijetonte në ato kushte.

Numri më i madh i aksidenteve ndodhin gjatë ngritjes dhe uljes. Në atë rast, pasagjerët definitivisht nuk do të kishin kohë për të përdorur parashutën. Në një lartësi kaq të ulët, parashuta nuk do të hapej.

Prania e parashutave vetëm sa mund të përkeqësojë atmosferën gjatë fluturimit dhe ta bëjë atë të padurueshme për disa pasagjerë. Vetë fakti që ata janë në aeroplan u mjafton disa njerëzve për t’i bërë të ndihen të pasigurt dhe nëse në gjithë histori do të përfshihej edhe një parashutë, situata mund të përkeqësohej edhe më shumë.

Arsyeja është sërish paniku. Në rast rreziku, shumica e njerëzve nuk do të dinin të vendosnin parashutën, as të arrinin me qetësi në vendin nga duhet të hidheshin dhe është e diskutueshme nëse do të ishin të trajnuar dhe informuar mjaftueshëm për të hapur parashutën në momentin e duhur.

Parashutat janë pa dyshim të shtrenjta, por nuk është kjo arsyeja kryesore pse mungojnë. Ata i ngarkojnë avionët me peshë shtesë dhe kjo është shumë më e rëndësishme. Përveç kësaj, do të kufizonte hapësirën e ruajtjes së bagazheve, e cila është patjetër e nevojshme për ne, veçanërisht nëse do të shkojmë në një udhëtim të gjatë ose do të udhëtojmë me fëmijë të vegjël.

Një fosil i sapo-zbuluar ka ndezur imagjinatën e shumë njerëzve, duke i bërë të besojnë se studiuesit mund të kenë zbuluar për herë të parë një dragoni real.

Kafkën, që është sa një njeri i rritur, e gjetën në Saharen e Afrikës. Ajo ka një noçkë të gjatë reptilore, plot dhëmbë të mprehtë sa një dorë njerëzore, dhe një hundë të zgjeruar që ngjan shumë me krokodilët.

Kafka ka gjithashtu një brir të madh të harkuar mbi sy dhe spina që dalin nga pjesa e pasme e kokës, duke e bërë kafshën të duket si krijesat fluturuese të legjendave të lashta.

Zbuluar nga një ekip i Universitetit të Chicago, specieja e re u emërtua Spinosaurus mirabilis, që do të thotë “gjarpër me shpinë të mrekullueshme”.

Ky grabitqar i madh jetoi rreth 95 milion vjet më parë, gjatë Periudhës Kretace, kur Sahara besohet të ketë qenë një zonë e gjelbëruar me lumenj dhe rrjedha të brendshme larg deteve të lashta.

Spinosaurus mirabilis, i njohur edhe si “rriheronë i ferrit”, mendohet të ketë pasur gjatësi rreth 12 metra dhe peshë midis 4,500 dhe 6,350 kilogramë. Fosilet sugjerojnë se mund të qëndronte në ujë deri në dy metra e gjysmë thellësi për të kapur ushqimin.

Studiuesit besojnë se kjo krijesë dragoni i përkiste familjes së Spinosauridëve, që të gjithë kishin veçori krokodili, një qafë ose strukturë lundruese mbi shpinë dhe mund të ecin mbi dy këmbë të pasme të mëdha, me dy përpara më të shkurtra.

Kjo specie e veçantë e Spinosaurus kishte një krem të lartë 50 cm midis syve, që ekipi e krahasoi me një shpatë të harkuar të quajtur scimitar. Rekonstruksioni i kafkës së madhe me noçkën e gjatë dhe dhëmbët e ndërthurur, së bashku me kremën e shpatës, ka treguar një krijesë që duket identike me dragont e mitologjisë që nxjerrin zjarr.

“Definitivisht kjo është koka e një dragoni,” shkroi një përdorues online. “Thjesht thuaji dragoni,” shtoi një tjetër komentues.

Megjithatë, paleontologët dhe muzetë vazhdojnë të argumentojnë se dragonët, krijesat me krahë që duken si dinosaurë, kurrë nuk kanë ekzistuar dhe tregimet rreth tyre ndoshta lidhen me reptilët e mëdhenj.

Zyrtarisht, Paul Sereno, paleontolog në Universitetin e Chicago dhe ekipi i tij besojnë se krijesa i përket familjes së spinosauridëve – dinosaurë të mëdhenj mishngrënës, të njohur për Spinosaurusin e famshëm me kokën krokodiliforme dhe shpinën e madhe me strukturë lundruese.

Studiuesit, në një publikim në revistën Science, vlerësuan se kishte 10 deri 17 specie të ndryshme të këtij grabitqari parahistorik, me fosilin më të ri që shënon specien më të fundit të zbuluar.

“Zbulimi ishte kaq i papritur dhe i mahnitshëm, saqë ishte emocionues për ekipin tonë,” tha Sereno. “Do ta kujtoj përjetësisht momentin kur u mblodhëm rreth laptopit për ta parë specien për herë të parë.”

Ky dinosaur dallohet nga grabitqarët e mëdhenj si Tyrannosaurus Rex ose Allosaurus për aftësinë e tij për t’u përshtatur, sidomos në kapjen e peshkut dhe jetesën pranë ujit.

Fosili besohet të ketë kremën më të gjatë të njohur tek të gjithë dinosaurët mishngrënës, ose teropodët.

“Unikorni i spinosauridëve,” tha një komentues për bririn e veçantë në kafkë.

Ky zbulim i mahnitshëm në një zonë larg detit mund të rishkruajë historinë për nevojën e spinosauridëve për të jetuar pranë bregdetit.

Vendi ku u gjet Spinosaurus mirabilis kishte mbetur i paprekur nga studiuesit për mbi 70 vjet deri në ekspeditat e fundit të vitit 2019 dhe 2022.

Në vitet 1950, gjeologë francezë zbuluan një dhëmb të vetëm të madh si shpatë, i ngjashëm me ata të grabitqarëve të mëdhenj si Carcharodontosaurus. Megjithatë, nuk pati asnjë rikthim në zonën e largët dhe të rrezikshme për më shumë se gjysmë shekulli.

Sereno vendosi ta gjurmonte vendin e humbur me ndihmën e një udhërrëfyesi lokal Tuareg në motoçikletë, i cili pretendonte se dinte vendet ku kockat e mëdha të fosileve dilnin në sipërfaqe.

Një majmun japonez 7-muajsh me emrin Punch, që jeton në Ichikawa City Zoo, është kthyer në një sensacion viral në rrjetet sociale, pasi pamjet e tij duke u përqafuar me një lodër prej pelushi kanë prekur zemrat e miliona njerëzve.

Sipas raportimeve, Punch u braktis nga nëna e tij dhe, për ngushëllim, nisi të qëndrojë i lidhur pas një orangutani prej pelushi, të cilin e trajton si një shok zëvendësues. Videot ku ai shihet duke e mbajtur fort lodrën janë shpërndarë me shpejtësi në internet, duke ngjallur simpati dhe admirim të madh.

Lodra në fjalë është modeli i njohur IKEA DJUNGELSKOG, i cili pas publikimit të videove është kthyer në një fenomen global. Dyqane në Japoni, SHBA, Korenë e Jugut dhe vende të tjera raportojnë se stoqet janë shitur brenda pak ditësh, pasi fansat nxituan ta blejnë të njëjtën lodër që Punch e konsideron si shoqëruesin e tij.

Ajo që nisi si një moment i ndjeshëm mes një majmuni të vogël dhe një lodre të butë, është shndërruar në një nga historitë më prekëse të internetit, duke dëshmuar edhe një herë fuqinë e empatisë dhe dashurisë që mund të zgjojë një imazh i thjeshtë.

Në Japoni, kur makineritë e vjetra dalin nga përdorimi, ato nuk largohen thjesht si pajisje të amortizuara. Në disa vende pune organizohen ceremoni të shkurtra për t’i falënderuar për vitet e shërbimit dhe kontributin e tyre në punë.

Kjo praktikë lidhet shpesh me traditat kulturore të ndikuara nga feja Shinto, ku besohet se edhe objektet mund të kenë një lloj “shpirti” ose thelbi. Kjo filozofi nxit respekt jo vetëm ndaj njerëzve, por edhe ndaj mjeteve dhe materialeve që e bëjnë të mundur jetën dhe punën e përditshme.

Veçanërisht në mjediset industriale, makineritë mund të funksionojnë për dekada të tëra, duke u bërë pjesë e historisë dhe mjeshtërisë së një kompanie. Shënimi i “pensionimit” të tyre pasqyron një theks më të gjerë kulturor tek mirënjohja, vazhdimësia dhe kalimet e ndërgjegjshme nga një etapë në tjetrën.

Ceremonitë zakonisht janë të thjeshta: punëtorët mund të përkulen në shenjë respekti, të thonë disa fjalë falënderimi ose të vendosin lule pranë makinerisë përpara se ajo të çmontohet apo të zëvendësohet. Akti simbolizon mbylljen e një kapitulli dhe mirënjohjen, jo bestytni.

Përtej simbolikës, kjo traditë thekson një mendësi të fuqishme: vlerësimin e qëndrueshmërisë, kujdesit dhe sistemeve të padukshme që qëndrojnë pas produktivitetit. Është një kujtesë se respekti mund të shtrihet ndaj gjithçkaje që kontribuon në ndërtimin e botës sonë.

Një eklips hënor i plotë është shumë afër. Për 58 minuta hëna “e përgjakur” do të shfaqet natën e 3 marsit.

Eklipsi hënor i plotë ndodh kur Toka ndodhet mes Hënës dhe Diellit. Me hënën që gjendet në hijen e Tokës, drita e vetme që arrin sipërfaqen hënore filtrohet përmes atmosferës së Tokës, e cila e kthen atë në të kuqe duke ia dhënë edhe emrin “hëna e përgjakur”.

Megjithatë, ajo nuk do të shihet nga e gjithë bota. Ky eklips do të mund të shihet nga gjysma e Amerikës së Veriut, Australia dhe vendet e Paqësorit, transmeton KOHA.net.

Ndryshe nga eklipset diellore, ato hënore janë të sigurta të shihen me sy të lirë. Kur ndodhin eklipset hënore, syri vëren hënën të shndërrohet nga drita e argjendtë në një të kuqe të errët.

Nga mbi 7 mijë gjuhë që fliten sot në botë, rreth 3 mijë prej tyre janë në rrezik zhdukjeje, sipas të dhënave të Ethnologue.

Oqeania kryeson listën e rajoneve me më shumë gjuhë të rrezikuara, e ndjekur nga Azia, Afrika dhe Amerika.

Mes gjuhëve më të kërcënuara janë Ainu në Japoni, Ongota në Etiopi, Leko në Bolivi dhe Kornualishtja në Britani, e cila është rikthyer pjesërisht pas shpalljes si e zhdukur.

Ekspertët paralajmërojnë se zhdukja e gjuhëve nënkupton edhe humbjen e kulturave dhe identiteteve unike në mbarë globin.

Në vitin 2026, kalimi në orën verore do të ndodhë më herët krahasuar me vitin paraprak. Akrepat e orës do të zhvendosen përpara në natën mes së shtunës, 28 mars dhe të dielës, 29 mars.

Një vit më herët, ndryshimi ishte bërë më 30 mars, çka ka ngritur pikëpyetje pse data nuk është e njëjtë çdo vit.

Arsyeja është e thjeshtë dhe lidhet me një rregull të pandryshueshëm të Bashkimit Evropian: ora verore fillon gjithmonë të dielën e fundit të muajit mars, ndërsa ora dimërore rikthehet të dielën e fundit të tetorit.

Meqenëse ditët e javës bien në data të ndryshme çdo vit, ndryshon edhe data konkrete e së dielës së fundit të marsit. Në vitin 2026, e diela e fundit e muajit të tretë bie më 29 mars, prandaj edhe ndryshimi i orës do të ndodhë më herët se një vit më parë.

Në praktikë, në orën 02:00 pas mesnate, akrepat do të zhvendosen në 03:00, çka do të thotë se qytetarët do të humbasin një orë gjumë, por ditët do të zgjasin më shumë.