Category: KULTURË

Në hapësirën e Bibliotekës Kombëtare “Pjetër Bogdani” në Prishtinë, në praninë e krijuesve e kritikëve letrarë, u promovua libri i autores nga Ferizaj, Valbona Hadri, me titullin “Ende Frymon”.

“Për të gjetur inspirimin, poetit nuk i mungon asnjëherë, sepse kudo që jesh, ngado që të shkosh gjen frymëzim për të shkruar diçka. Poeti është ajo botë gjigande e cila në vete ngërthen shumë ngjarje dhe ngjarjet e tilla i përcjell përmes mesazhit. Mesazhi i poetit është poezia, prandaj kjo është edhe frymëzimi i im. Poezitë i kam shkruar shumë më herët të kësaj përmbledhje, por megjithatë botimet i bëj për çdo vit nga një. Tani kam në dorëshkrim edhe përmbledhjen e radhës, të cilin shpresoj se do e botojmë së shpejti”, tha Hadri.

Dashuria për Çamërinë është shpeshherë burimi i frymëzimit për shkrimin e vargjeve të poetes.

“Librin të cilin sot e promovova, i përkushtohet fëmijëve të mi, Aidisonit, Lorikut dhe Flamurit, për të cilët në fakt e kam kushtuar edhe jetën. Ka qenë misioni i im që të jem një nënë e denjët dhe të bëj diçka për fëmijët e mi, prandaj libri është dedikuar për ta. Ndërsa mesazhi i përcjellë nga libri “Ende Frymon”, i kushtohet Çamërisë, sepse Çamëria është ajo pjesa e cila më dhemb në shpirt dhe ajo e cila në fakt ende frymon në shpirtin tim, por ende duhet të frymojë edhe në shpirtin e të gjithë bashkatdhetarëve të mi për të pasur një qasje dhe një mundësi që të gjejmë në një të ardhme një bashkim të Çamërisë, pse jo”, tha Hadri. /atvlive.tv

RLIOF është duke shpalosë programin e edicionit të sivjetmë, dhe në kuadër të këtij edicioni do të prezantohet edhe një ekspozitë që ka për qëllim ruajtjen e natyrës.

Kjo ekspozitë do të prezantohet në Galerinë e Fakultetit të Arteve dhe njoftimin e plotë mbi këtë ekspozitë mund ta lexoni më poshtë.

Rrnofsh sa malet!

Ç’të mbjellësh do të korrësh. “Kultura jonë e përçmon botën.” shkruan Michel Serres duke ju drejtuar qytetërimit perëndimor në veprën e tij të mirënjohur “Kontrata Natyrore”. Në të vërtetë, për shekuj me rradhë, natyra është përdorur si një burim i pashtershëm përfitimi ose si pronë për tu zaptuar dhe për tu këmbyer pastaj sërisht për përfitime. Pasojat nga kjo, shterimi i burimeve të ujit, tokat e ndotura, specie të florës dhe faunës që po zhduken, formësojnë jetën tonë. Bimët dhe kafshët kanë mbetur pothuajse pa frymë në hapësirat urbane të Kosovës. Shumica e peizazheve të bukura të natyrës së egër, janë të ndotura nga mbetjet plastike dhe mbeturinat. Po në këto territore, ka një sërë bimësh endemike si, Solenantë Krasniqi (solenanthus krasniqii) ose çaji i malit (sideritis scardica), të cilat janë në rrezik zhdukje për shkak të veprimtarisë njerëzore dhe zjarreve, përpara se për to, të mblidhen mjaftueshëm të dhëna për database-t botërore.

Çfarë mund të propozojnë praktikat artistike për të ndryshuar këtë prespektivë të zymtë? Imagjinata e nxitur nga pikturat e peizazhit si gjini, mund të na frymëzojë të lidhemi me gjallesat përtej njerëzores nga të cilat rrethohemi dhe të mos nënçmojmë rëndësinë e tyre. Që në lashtësi, pikturat e peizazhit kanë ndikuar fort në mënyrën se si njerëzit vëzhgojnë, lidhen, përvetësojnë dhe imagjinojnë tokën. Qasjet e ndryshme të peizazhit Kosovar, të paraqitura në “Rrnofsh sa malet”, na zbulojnë përjetime herë të grysura e herë shumëngjyrëshe, të provokuara nga këto pamje. Shumë male të Kosovës vazhdojnë të magjepsin artistë të brezave të ndryshëm. Por mbi të gjitha, këto vizione artistike nxjerrin në pah atë çfarë duhet të kultivohet në të ardhmen, një kulturë që vlerëson bashkëjetesën e botës me të gjitha të mirat e saj. Prandaj, ekspozita jonë e Festivalit RLIOF, me tematikën “Opera për Liri” – duke mbështetur betejën e mbrojtjes së mjedisit krahas zgjidhjes së shumë konflikteve njerëzore – vjen me uratën, Rrnofsh sa malet!

Aktorët e Hollivudit kanë njoftuar mbrëmjen e 13 korrikut se do t’i bashkohen një greve të skenaristëve, duke nisur atë që paraqet mbylljen më të madhe në industrinë e filmit që më shumë se 60 vjet.

Shoqëria e Aktorëve të Ekranit (SAG) po kërkon nga gjigantët e transmetimit që ata të pajtohen për një ndarje më të drejtë të fitimeve dhe për kushte më të mira pune.

Rreth 160.000 performues pritet të bëhen pjesë e grevës gjatë ditës. Kjo grevë bën që shumica dërrmuese e prodhimeve filmike dhe televizive në SHBA do të ndalen.

Yjet Cillian Murphy, Matt Damon dhe Emily Blunt lanë në gjysmë premierën e filmit të shumëpritur të regjisorit Christopher Nolan, “Openheimer”, në Londër mbrëmjen e 13 korrikut, pasi u shpall greva.

Greva e SAG fillon në mesnatë sipas kohës lokale të Los Anxhelosit, që në Kosovë i bie në orën 9 të mëngjesit. Protesta do të fillojë në mëngjes jashtë selisë qendrore të Netflixit në Kaliforni, përpara se të kalojë para selive të Paramount, Warner Bros dhe Disney.

Sindikata – e cila zyrtarisht njihet si Shoqata e Aktorëve të Ekranit dhe Federata Amerikane e Artistëve të Televizionit dhe Radios, apo SAG-AFTRA – gjithashtu kërkon garanci që inteligjenca artificiale (AI) nuk do të përdoret për të zëvendësuar aktorët.

Grupi që përfaqëson studiot, Aleanca e Prodhuesve të Filmit dhe Televizionit, ose AMPTP, e kritikoi vendimin.

Në reagimin e AMPTP-së thuhet se “greva sigurisht që nuk është rezultati që ne shpresonim pasi studiot nuk mund të funksionojnë pa interpretuesit që sjellin në jetë shfaqjet dhe filmat tanë televizivë”.

“Sindikata ka zgjedhur për fat të keq një rrugë që do të çojë në vështirësi financiare për mijëra njerëz të panumërt që varen nga industria”, thuhet tutje në këtë reagim.

Për t’i adresuar shqetësimet lidhur me përdorimin e AI, AMPTP-ja tha se kishte rënë dakord për një “propozim novator” që do të mbronte aktorët dhe do të kërkonte pëlqimin e tyre kur kopjet digjitale përdoren në shfaqje ose bëhen ndryshime.

Por, drejtori ekzekutiv kombëtar i SAG dhe kryenegociatori, Duncan Crabtree-Ireland, tha se oferta ishte e papranueshme.

“Nëse mendoni se është një propozim novator, ju sugjeroj të mendoni përsëri”, tha ai.

Një tjetër kërkesë e SAG-së për gjigantët e transmetimit është që aktorët të marrin paga bazë dhe bonuse më të mëdha për ritransmetimin e filmave dhe shfaqjeve ku ata kanë luajtur.

Greva përfshin dhjetëra mijëra aktorë që marrin shumë më pak para sesa kolegët e tyre më të famshëm.

Grevës do t’i shtohet një liste projektesh që tashmë janë mbyllur ose kanë ngecur për shkak të grevës së mëparshme të skenaristëve.

Për filmat në prodhim, kjo do të thotë se një pjesë e madhe e punës do të bëhet e pamundur. Edhe në rastet kur xhirimet tashmë kanë përfunduar, aktorët nuk do të jenë të qasshëm për rixhirime dhe pjesë të tjera thelbësorë të procesit të krijimit të filmave.

Shumë shfaqje televizive që janë ende duke u filmuar do të duhet gjithashtu të ndalin punën pasi aktorët bëhen të paqasshëm, megjithëse në disa raste mund të lidhen marrëveshje midis interpretuesve dhe producentëve për ta lejuar vazhdimin e punës.

Yjet më të mëdhenj të Hollivudit nuk do të marrin pjesë në ngjarjet për të promovimin e filmave të rinj. Eventet e mëdha për ndarjen e çmimeve për industrinë e filmit, si Emmys dhe Comic-con, mund të shtyhen apo të kufizohen.

Ngjarjet ndërkombëtare, të tilla si festivalet e filmit në Toronto dhe Venecia, do të vazhdojnë, megjithëse aktorët e SAG nuk do të mund të marrin pjesë siç kanë bërë në vitet e kaluara.

Në orët e para pas njoftimit, disa aktorë të lidhur me SAG shkuan në Instagram për të shprehur mbështetjen e tyre për grevën, si ylli i Better Call Saul, Bob Odenkirk, Cynthia Nixon e Sex and the City dhe veterani i Hollivudit, Jamie Lee Curtis. /rel

Në nderim të veprës së artistit dhe profesorit Shyqri Nimani i cili ushtroi detyrën si drejtor i parë në Galerinë Kombëtare të Kosovës për 10 vjet, GKK-ja prezanton për publikun këndin me punën e tij nga arkivi dhe koleksioni i saj.

Ai ndërroi jetë më 22 qershor të këtij viti, duke lënë pas vetes një bagazh të madh të punës së tij artistike, raporton Klan Kosova.

“Shyqri Nimani u lind në vitin 1941, në Shkodër, Shqipëri. Nimani njihet si dizajneri i parë grafik, ai po ashtu është një ndër themeluesit e departamentit të Dizajnit Grafik në Fakultetin e Arteve, Universiteti i Prishtinës, Kosovë. Nimani diplomoi nga Akademia e Arteve Aplikative në Beograd, me 1967, në seksionin e librit. Ai i bëri studimet postdiplomike në vitin 1969 në të njëjtin universitet dhe vazhdoi hulumtimin e tij artistik në Japoni në periudhën 1976-78. Me 1979, ai u bë drejtori i parë i Galerisë Kombëtare të Kosovës, detyrë që e ushtroi për 10 vite. Përgjatë këtyre viteve kontribuoi në krijimin e koleksionit, arkivës dhe identitetin vizual të GKK-së apo siç njihej në atë kohë si Galeria e Prishtinës”, thuhet në përkujtimin e galerisë.

Artdashësit e interesuar për ta parë këndin me punët e Nimanit, mund ta bëjnë atë nga e marta në të premten nga ora 10:00 deri në orën 18:00 dhe nga e shtuna në të dielën nga ora 10:00 deri në orën 17:00.

Kryeministri shqiptar, Edi Rama, ka thënë se Parku Arkeologjik Kombëtar i Apollonisë është ndër destinacionet më të vizituara këtë vit në Shqipëri.

Ai, me anë të një postimi në rrjetin social Facebook, u ka uruar të gjithëve një dit të mbarë.

“Mirëmëngjesi dhe me magjinë e udhëtimit në kohë e një qytetërimi si ai që ofron Parku Arkeologjik Kombëtar i Apollonisë, një ndër destinacionet më të vizituara këtë vit, ju uroj një ditë të mbarë”, ka shkruar Rama.

10 vjet më parë, puna si gazetar e solli Marc Perry-n nga Anglia në Kosovë, për të cilën kishte dëgjuar vetëm nga lajmet e luftës, në atë kohë.

Me librin e tij të ri dokumentar “War in Their Own Words”, Perry sjell nga afër bisedat origjinale private të udhëheqësve perëndimorë, para dhe gjatë bombardimeve të NATO-s.

“Hera e parë që kam dëgjuar për Kosovën ka qenë gjatë luftës këtu kur shihja imazhet e refugjatëve duke e lënë vendin, dhe më kujtohet se ajo kohë më ka emocionuar shumë ndonëse nuk kam pasur një mendim konkret për njerëzit e Kosovës derisa kam ardhur të jetoj këtu, sepse kur jeton jashtë shtetit, Kosova është si një vend i vogël në hartë për të cilën pak kush e di që ekziston”, tha ai.

 “Para 8 vjetëve më ka ardhur ideja ta shkruaj këtë libër, ku në fillim ideja ime origjinale në fakt ka qenë të intervistoj vetë njerëzit që kanë qenë të përfshirë në luftën e Kosovës, mirëpo e di që ky proces do kishte kërkuar një buxhet dhe mbështetje të madhe. Papritur jam zgjuar një mëngjes dhe kuptova se unë tashmë veçse kisha në duar shumë informacione, që ishin vetë fjalët e këtyre njerëzve, fjalët e Blair-it, Klinton-it, për të cilat gjithçka që duhet të bëja ishte t’i grumbulloja me një vend”, shtoi tutje ai.

Qasja në arkivat shtetërore në dokumente të deklasifikuara britanike, solli në jetë përmbledhjen e intervistave dhe letrave origjinale mes figurave të rëndësishme për Kosovën, gjatë zhvillimeve njëvjeçare në vend.

 “Informatat e para që i kam poseduar për librin vijnë nga arkivat e Klintonit, pastaj informatat e dyta vijnë nga intervistat e shumta që janë të disponueshme për këdo që të përdoren, ndërsa informatat e mëvonshme i kam siguruar nga Arkivi Ndërkombëtar Britanik, sepse këto të dhëna zakonisht bëhen të ditura pas 20, 40 viteve, andaj kam shkuar aty dhe i mbaja në duar letrat që Yeltsin ia kishte dërguar Blair-it ose që Blair ia kishtë dërguar drejtuesve të tij, të nënshkruara nga vetë ata”, u shpreh Marc Perry.

 “Fokusi i librit janë Klintoni dhe Blair dhe pas tyre vijnë Madeleine Albright, Ëesley Clark, disa ministër britanikë, të gjithë këta njerëz që janë shumë të famshëm këtu në Kosovë andaj i kam zgjedhur sepse e di që kosovarët dijnë se kush ata janë, janë personalitete shumë të mëdha. Librin e kam bazuar kronologjikisht ku dokumentet variojnë që nga Qershori i vitit 1998 deri në Shtatorin e vitit 1999, të gjitha janë të shkruara me rend dhe çdo informacion tjetër që më është ofruar jashtë kësaj periudhe kohore e kam refuzuar. Në fakt nuk kam pranuar një numër të madh të materialeve, librin nuk e kam bërë voluminoz qëllimshëm, sepse nëse do i përdorja të gjitha ato informacione libri do dilte gjigand, dhe lexuesit nuk do e lexonin librin”.

 “Unë nuk kam dashur të fsheh aspak realitetin e luftës në Kosovë, mirëpo këtu ka edhe një numër të historive pozitive, kemi Thaçin në bisedë me Klintonin duke biseduar shumë pozitivisht bashkë për Kosovën, kemi Klintonin me Blair që flasin se si arritën të dërgojnë në fund misionin e tyre, andaj ndonëse libri përballet me horrorin e luftës, ka edhe dritë brenda tij”.

Libri tashmë është në procesin e përkthimit në gjuhën shqipe, me titullin ‘Lufta në fjalët e tyre’.

Suksesi i madh që libri ka arritur edhe jashtë Kosovës, ka rezultuar në njohjen më të mirë të historisë së luftës në vendin tonë nga ndërkombëtarët.

Për më shumë ndiqni videon e mëposhtme:

Shqipe Sylejmani, një artiste shqiptare, në një intervistë virtuale ka shpalosur detajet e një serial që synim ka promovimin e Kosovës.

Ajo tha se ky serial ka për qëllim promovimin e Kosovës, e përmes të cilit tregohen traditat, ushqimet dhe thesaret e tjera të Kosovës.

“Sot promovohet seriali ynë “Pa kufij”. Në prill kemi filluar me xhirime, janë xhiruar 5 episode me tematika nga kultura që e karakterizojnë Kosovën. Si p.sh kemi qenë në bibliotekën kombëtare, kemi qenë në Prizren, në “Stone Castle”, etj., pra jemi munduar që me përmbledhë sa më shumë kulturë të Kosovës dhe me i shpërnda”. Transmetimi nis qysh sot në televizionin SRF 1, nga 18:35 dhe çdo ditë do të transmetohet një episod”, tha ajo.

Pos kësaj ajo tregoi se planifikon që të shkruajë edhe një librin e saj të radhës, në të cilin tha se do të shkruajë për femrat shqiptare.

Për më shumë ndiqni videon e mëposhtme:

Në nderim të jetës dhe veprës së profesorit Arsim Fehmiu, është mbajtur mbledhje komemorative nën patronatin e Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit.

Me këtë rast, ministri i MKRS-së, Hajrullah Çeku tha se kontributi i Fehmiut në zhvillimin e arsimit në Kosovë ishte i jashtëzakonshëm, sidomos në kohërat kur Kosova ishte nën okupim.

“Sikurse emri që e mbante, profesori i ndjerë ka kaluar një jetë të tërë me arsimin dhe duke kontribuar në zhvillimin e arsimit. Ai ka arritur nivelet e arta të edukimit duke qenë ndër gjeneratat e para të shkolluara në fushën e sportit pikërisht në kohërat kur pothuajse ishte gati e pamundur të ndiqej shkollimi për shkak të shtypjes nga regjimi i asaj kohe. Dijen e tij të fituar me shumë mund, profesori Arsim e ndau tek gjeneratat e reja me shumë pasion dhe dashur për të cilën ai gjithmonë do të mbetet një model shembullor dhe një udhërrëfyez drejt punës dhe suksesit.”, tha Çeku.

Çeku shtoi se përveç arsimit, kontribut të madh Fehmiu i dha edhe sportit duke ndihmuar shumë klube, federata e sportistë të ndryshëm që të ndjekin rrugën e zhvillimit drejtë sukseseve dhe se gjurmët e tij në këtë fushë do të mbeten të pashlyera.

“Ai ishte sportit, trajner e punëtor sportiv në disa sporte te ndryshme, por përkushtimi i tij mbi shtatë dekada në sport nuk ishte i kufizuar vetëm në fushat apo palestrat sportive, më shumë se kaq, në një kohë kur nuk kishim as organizata, as institucione e as sistem të organizimit sportiv, ishte ai i cili merrte gjithmonë hapin e parë për të themeluar dhe funksionalizuar këto institucion dhe këto organizata…Gjurmët e profesorit Arsim Fehmiu do të mbesin gjithmonë të pashlyera dhe do të shërbejnë si frymëzim dhe motiv për gjeneratat e reja që do ta ndjekin rrugën e tij.”, theksoi Çeku.

Njëri nga bashkëpunëtorët e tij, profesori Malsor Gjonbalaj, tha se Kosova ka humbur njërin nga intelektualët më të mëdhenj të saj.

“Jam thellësisht i bindur që Republika e Kosovës, qytetarët e saj, sportistët, sportdashësit, por edhe të gjithë shqiptarët anë e kënd kanë humbur njërin nga intelektualët më të dalluar në fushën e edukimit fizik dhe sportit…Është vërtetë impresionuese ta kujtosh energjinë e tij, ai edhe pse në moshë të shtyrë, nuk hezitonte të na thërriste e të takoheshim, të na këshillonte për zhvillimin e sportit e sidomos për zhvillimin e gjeneratave të reja.”, the Gjonbalaj.

Në emër të familjes së Fehmiut, foli djali i tij Agon Fehmiu.

Ai tha se babai i tij deri në ditët e fundit vazhdoi të kishte kontakte me njerëzit e sportit në Kosovë, derisa shtoi se komuniteti sportiv do të përfitojë viteve në vazhdim nga puna e tij sepse ka lënë prapa shumë projekte të nisura e të cila do të jetësohen viteve të ardhshme. Ai zbuloi edhe amanetin që i la baba i tij para vdekes, e që ishte ruajtja e komunikmit me njerëzit dhe krijimi i urave mes tyre.

“Gjatë 91 viteve të jetës së tij, prej të cilave 75 i kaloi si sportist, mësues, profesor dhe themelues i shumë institucioneve sportive, babai ka takuar me dhjetëra mijëra njerëz dhe ajo që nga ka fancionuar është fakti që deri në ditët e fundit mbante kontakte me një numë të madh të tyre, çoftë edhe vetëm për të pyetur se si janë më shëndet. Edhe në vdekjen e tij, profesor Arsimi i qëndroi besnik kuptimit të emrit të tij dhe asaj që bëri tërë jetën, na dha një mësim dhe ligjëratë, së paku mua, se sa e rëndësishme është të komunikojmë njëri me tjetrin dhe të ndërtojmë ura, një veti dhe virtyt që sot po zhduket.”, tha Fehmiu.

Arsim Fehmiu ishte njëri nga themeluesit Fakultetit të Kulturës Fizike, në Universitetin e Prishtinës duke dhënë kontribut të madh në edukimin e shumë gjeneratave në fushën e sportit.

Ai vdiq më 20 qershor në moshën 91 vjeçare.