Category: KULTURË

Në skenën ku dikur la gjurmë të pashlyeshme, sot pushoi në heshtje arkivoli i tij.

Aktori dhe regjisori i madh, Enver Petrovci, u përcoll sot për në banesën e fundit në Prishtinë, një ditë pasi ndërroi jetë në moshën 71-vjeçare, pas një beteje të gjatë me një sëmundje të rëndë.

Në Teatrin Kombëtar u mbajtën homazhe dhe një mbledhje komemorative, ku morën pjesë familjarë, kolegë, studentë, personalitete të artit dhe krerë institucionalë. Vajza e tij, Vanesa Petrovci, foli me dhimbje për humbjen e babait, ndërsa ish-kolegët e përshkruan si një artist të madh, trashëgimia e të cilit do t’i mbijetojë kohës.

“Petrovci na mësoi jo vetëm të aktronim, por edhe si të jetonim për artin”, tha njëri nga ish-studentët e tij. Ndërsa përfaqësues të institucioneve theksuan kontributin e tij të jashtëzakonshëm në zhvillimin e kulturës shqiptare.

Pas homazheve, trupi i tij u përcoll për në varrezat e qytetit, ku u zhvillua ceremonia mortore.

Enver Petrovci ishte themelues i Teatrit “Dodona” dhe i Shkollës së Aktrimit, ndërsa gjatë karrierës së tij interpretoi mbi 200 role, duke fituar dhjetëra çmime brenda dhe jashtë vendit.

Trashëgimia e tij artistike e akademike mbetet një kapitull i pavdekshëm i teatrit shqiptar.

Pas një sëmundje, sot, vdiq Enver Petrovci, një nga figurat më të ndritura të skenës shqiptare; aktor, profesor, dramaturg dhe regjisor, me një karrierë që përshkon teatër, film dhe edukim.

Ai kreu arsimin fillestar në Prishtinë, pastaj studimet në aktrim në Fakultetin e Arteve Dramatike në Universitetin e Beogradit.

Pas studimeve, bëri emër në teatër, duke interpretuar role të mëdha — përfshirë karaktere të Shakespeare-it si Hamlet, Macbeth, Julius Caesar, etj.

Rëndësi e madhe në karrierën e tij ka pasur puna e tij arsimore: Enver Petrovci ishte ndër themeluesit e Departamentit të Artit Dramatik në Universitetin e Prishtinës dhe shumë vite ligjëroi aktorët e rinj, duke ndërtuar breza artistësh dhe duke kontribuar fuqishëm në zhvillimin e skenës kosovare.

Në rolin e regjisë, një nga punimet e tij më të vërejtura është shfaqja “Kreolët e Ballkanit”, me të cilën trajton temat e përzierjes etnike dhe pasojave të tensioneve ndërnacionale, një reflektim artistik që sfidon paragjykimet dhe promovon dialogun.

Përjetësimi i kontributit të tij ka ardhur edhe përmes çmimeve: në vitin 2020 ai mori çmimin Lifetime Achievement nga Ministria e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve të Kosovës.

Ai është vlerësuar si një prej personaliteteve më të shquara të teatrit kosovar, me famë që ka përtej kufijve.

Gjatë karrierës së tij, ai ka luajtur në një sërë filmash dhe serialesh, duke sjellë personazhe të paharrueshme që pasqyrojnë kompleksitetin e shoqërisë dhe individëve.

Disa nga rolet e tij më të njohura përfshijnë:

• “The Hornet” (1998) – Petrovci interpreton rolin e Salih, një personazh që kontribuon në zhvillimin e ngjarjes.

• “The Bizarre Country” (1988) – Në këtë film satirik, ai luan rolin e Kryetarit të ri të Policisë, një figurë që shton absurditetin e ngjarjes.

• “Bolji život: Novogodišnji specijal” (1987) – Në këtë episod special të serialit të njohur, Petrovci luan rolin e Florijan Trajkovic, një personazh që sjell një dimension të ri në ngjarje.

• “Father” (2015) – Në këtë film, ai luan rolin e Adem, një personazh që përballet me sfida të thella emocionale dhe ekzistenciale.

• “Agnus Dei” (2012) – Petrovci interpreton rolin e Komandantit Vojvoda, një figurë autoritare që luan një rol kyç në zhvillimin e ngjarjes.

Përveç këtyre, ai ka pasur role të tjera të rëndësishme në filma si “Sekretet” (2008), “Anatema” (2006) dhe “Gomaret e kufirit” (2009), ku ka sjellë personazhe të thella dhe të paharrueshëm.

Në kohët moderne, ai solli përvojën e tij jo vetëm në skenë dhe film, por edhe në botim: libri i tij “Amanete zemre” sjell reflektime mbi jetën, aktrimin, mësuesin, studentët dhe teatrin — si fryt i një jete të dedikuar për artin.

Në thelb, Enver Petrovci ishte shembull i një arti që nuk dorëzohet, i një artisti që ka përballur sfida, paragjykime dhe pengesa, por ka zgjedhur t’i kthejë në forcë. Profil suksesi për të gjithë ata që duan të kuptojnë se çka do të thotë pasion, përkushtim dhe ndikim kulturor.

Enver Petrovci, kështu la pas emër, gjurmë e role të pavdekshme.

Artisti i njohur kosovar, Petrit Halilaj ka hapur ekspozitën e tij më të re në Galerinë Kombëtare të Artit Bashkëkohor Hamburger Bahnhof në Berlin.

Ekspozita, e titulluar “An Opera Out of Time”, është versioni muzeal i operës “Syrigana”, që pati premierën në qershor në fshatin Syriganë të Skenderajt. Kjo vepër lidhet ngushtë me mitologjinë lokale dhe figurat e fshatit fqinj, Runikut, duke ndërthurur tregime për luftën në Kosovë, trashëgiminë kulturore, mitet dhe sfidat e shoqërisë pas konfliktit.

Halilaj e kthen këtë projekt në një thirrje kundër censurës dhe në mbështetje të lirisë së shprehjes, duke i bërë jehonë edhe situatave të ngjashme ndërkombëtare, përfshirë konfliktin në Palestinë.

Megjithëse prej vitit 2008 jeton e krijon në Berlin, vendlindja e tij – Runiku i Skenderajt – mbetet burim i fuqishëm frymëzimi. Hapja e ekspozitës në kryeqytetin gjerman u prit si një homazh për kulturën dhe komunitetin kosovar, duke bashkuar elemente tradicionale me interpretim bashkëkohor dhe duke sjellë një mesazh të fuqishëm për artin si armë të kujtesës historike dhe lirisë.

Moderatori i “The Tonight Show”, Jimmy Fallon, të enjten reagoi për pezullimin e bujshëm të programit të Jimmy Kimmel nga ABC, duke shprehur mbështetje dhe shpresë për rikthimin e kolegut të tij.

Fillimisht, Fallon e trajtoi situatën me humor, duke treguar se madje edhe babai i tij kishte menduar gabimisht se ishte ai vetë – dhe jo Kimmel – që kishte hyrë në pauzë. Por më pas ai u bë më serioz, duke thënë:

“Për t’ju thënë të drejtën, askush nuk e di saktësisht çfarë po ndodh. Por unë e njoh Jimmy Kimmelin – është njeri i mirë, i dashur dhe tepër i talentuar. Shpresoj të kthehet sa më shpejt.”

Pas këtij momenti, moderatori riktheu atmosferën komike duke ironizuar idenë e censurës. Në një skeç satirik, ai komentoi vizitën e presidentit amerikan Donald Trump në Mbretërinë e Bashkuar, ndërsa çdo kritikë e tij u mbulua me dublime që paraqisnin presidentin në mënyrë vetëm pozitive.

Prishtina për gjashtë ditë me radhë u shndërrua në kryeqytetin e filmit, duke pritur aktorë, producentë dhe artdashës nga mbarë bota.
Festivali Ndërkombëtar i Filmit PriFest, në edicionin e tij të 17-të, solli filma të gjatë e të shkurtër, konferenca, takime dhe një atmosferë festive që e mbushi qytetin me energji ditë e natë.
Java kulmoi të dielën mbrëma me shfaqjen e filmit “Man of the House” të regjisorit shqiptar Andamion Murataj dhe me ceremoninë solemne të ndarjes së çmimeve.

Fituesit e edicionit ishin:
● Çmimi kryesor “Vjosa Berisha” – Cycle i regjisorit Erkan Taguzollu.
● Çmimi për regjisorin më të mirë – Dino Mustafiq.
● Çmimi për filmin më të mirë të mesëm – Tëo Strangers.
● Çmimi për filmin më të shkurtër – Three Keenings.
● Çmimi për aktorin më të mirë – Stojan Dojcev.
● Çmimi për aktoren më të mirë – Arta Dobroshi

Me këtë mbrëmje, PriFest 2025 përmbylli edicionin e tij të 17-të, duke lënë pas një përvojë të paharrueshme për publikun vendas e ndërkombëtar.
Ndryshe, Festivali Ndërkombëtar i Filmit në Prishtinë, është një nga ngjarjet më të rëndësishme kulturore në Kosovë, që mbledh kineastë, producentë, aktorë dhe dashamirë të filmit nga e gjithë bota.

Vlen të theksohet se ATV edhe këtë vit ishte sponsor medial.

Festivali Ndërkombëtar i Filmit – PriFest 2025, i cili tashmë është gati për të nisur edicionin e 17-të, do të mbahet prej 9 deri më 14 shtator 2025 në Kino Armata, Prishtinë. Edhe këtë vit, televizioni ATV do të jetë sponsori kryesor medial i këtij festivali, ndërsa kjo u konfirmua me marrëveshjen e arritur në mes Drejtorit të ATV-së, Zija Rexhepi dhe Drejtorit të “PriFest”, Fatos Berisha.

Edicioni i sivjetmë do të hapet me premierën botërore të filmit “Bear Hug” të regjisorit Ilirjan Himaj, me aktorët Valmir Krasniqi, Era Balaj, Agron Shala, Astrit Kabashi dhe Teutë Krasniqi.

Për gjashtë ditë me radhë, PriFest do të sjellë një program të larmishëm me premiera botërore dhe rajonale, duke u mbyllur më 14 shtator me filmin “Man of the House” të Andamion Muratajt.

Në kuadër të festivalit do të zhvillohet edhe PriForum (11–13 shtator), me gjashtë projekte në garën ‘Best Pitch Competition’. Ndërkaq, juria e filmit të metrazhit të mesëm në edicionin e sivjetmë të Prifest 2025 do të përbëhet nga Eralda L. Lameborshi, Ivan Đurović dhe Blerina Hankollari. /atvlive.tv

Në Prishtinë është hapur edicioni i 43-të i Seminarit Ndërkombëtar të Gjuhës, Letërsisë dhe Kulturës Shqiptare, i cili do të zgjasë deri më 29 gusht me pjesëmarrjen e rreth 200 studiuesve nga vende të ndryshme.

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, e cilësoi seminarin si ngjarjen më jetëgjatë kulturore në Kosovë dhe theksoi rëndësinë e ruajtjes së gjuhës shqipe.

“Gjuha nuk është vetëm komunikim i nevojave, por mbi të gjitha komunikim i kujtesës, imagjinatës dhe kulturës. Në kohën e zhvillimit të shpejt të Inteligjencës Artificiale, ajo mbetet themeli më solid i ruajtjes së inteligjencës njerëzore… Entuziazmi ynë për gjuhën shqipe duhet vetëm të rritet dhe unë, si kryeministër, shpreh gatishmërinë për të mbështetur këtë mision historik,” tha Kurti.

Drejtoresha e seminarit, Lindita Sejdiu, tha se kjo ngjarje është koncepti më i fortë i ndërkombëtarizimit të albanologjisë.

“Institucioni i seminarit është prezantimi më me vlerë i shkencës vendore në një kënd global, por edhe i shkencës globale për albanologjinë brenda një mediumi të përbashkët. Seminari janë Prishtina dhe Tirana bashkë në hartën shkencore ndërkombëtare,” u shpreh Sejdiu.

Seminari, i themeluar në vitin 1974 në Fakultetin e Filologjisë të Universitetit të Prishtinës, deri më sot ka zhvilluar 42 sesione dhe mbetet një ndër ngjarjet më të rëndësishme për gjuhën, letërsinë dhe kulturën shqiptare.