ATV

Category: KULTURË

  •  Xhamitë më të bukura në Botë që do t’ju lënë pa fjalë…

     Xhamitë më të bukura në Botë që do t’ju lënë pa fjalë…

    Nga kupolat shkëlqyese deri te mozaikët që të lënë pa frymë, këto xhami nuk janë vetëm vende adhurimi, janë kryevepra arkitekturore që duken si të dalura nga një ëndërr.

    Duke përshkuar kontinente dhe shekuj, ja shtatë nga xhamitë më të bukura në botë që vazhdojnë të mahnitin miliona njerëz.

    1. Xhamia Sheikh Zayed – Abu Dhabi, UAE
    Mermer i pastër i bardhë, llambadarë gjigantë dhe qilimi më i madh i endur me dorë në botë, kjo xhami është luks, qetësi dhe spiritualitet në një vend të vetëm.

    2. Masjid al-Haram – Mekë, Arabinë Saudite
    Vendi më i shenjtë në Islam mbart një fuqi shpirtërore të pakrahasueshme. Rrethuar nga Qabja, madhësia e saj e jashtëzakonshme dhe atmosfera e shenjtë e bëjnë një nga xhamitë më të mahnitshme në tokë.

    3. Xhamia Blu (Sultan Ahmed Mosque) – Stamboll, Turqi
    E famshme për pllakat e saj të bukura të Iznik-ut dhe kupolat e kaskaduara, kjo xhami ikonike kombinon elegancën osmane me simetri të mahnitshme. Një simbol i vërtetë i shpirtit të Stambollit.

    4. Xhamia Hassan II – Casablanca, Marok
    E vendosur dramatikisht mbi Oqeanin Atlantik, kjo xhami ka minaren më të lartë në botë. Punimet e saj të detajuara dhe vendndodhja pranë oqeanit e bëjnë të paharrueshme.

    5. Xhamia Nasir al-Mulk (Xhamia Rozë) – Shiraz, Iran
    Kur drita e mëngjesit depërton përmes dritareve të saj me xhama të ngjyrosur, brendësia shpërthen në nuanca rozë, vjollce dhe blu. Nuk është thjesht një xhami është një kryevepër arti.

    6. Xhamia Al-Aqsa – Jerusalem
    E pasur me histori dhe domethënie të thellë shpirtërore, Al-Aqsa qëndron si një nga vendet e shenjta të Islamit. Bukuria e saj e përjetshme shoqërohet vetëm nga trashëgimia e saj e fuqishme.

    7. Xhamia Badshahi – Lahore, Pakistan
    Magjike, e guximshme dhe mbretërore, kjo xhami gjigande prej gurëve të kuq reflekton madhështinë Mughal në kulmin e saj. Në perëndim të diellit, ajo transformohet në një vizion të bukurisë së pastër të artë.

    Këto xhami tregojnë se besimi dhe arti mund të takohen në mënyra të mahnitshme. Qoftë përmes historisë, shpirtërisë apo bukurisë absolute, secila tregon një histori që vazhdon të frymëzojë botën.

  • Dashuria që tronditi botën – E vërteta e lidhjes së Elvis dhe Priscilla Presley

    Dashuria që tronditi botën – E vërteta e lidhjes së Elvis dhe Priscilla Presley

    Në pamje të parë, Elvis dhe Priscilla Presley dukeshin si një përrallë e dalë nga Hollywood-i, glamur, famë dhe vetë “Mbreti i Rock ’n’ Roll-it”. Por pas perdeve prej kadifeje të Graceland-it, historia e tyre e dashurisë ishte shumë më e ndërlikuar… dhe shumë më zemërthyese.

    Romanca e tyre filloi në vitin 1959 në Gjermani, kur Elvisi ishte 24 vjeç dhe Priscilla vetëm 14 vjeçe. Elvisi ishte tashmë një ikonë botërore dhe po shërbente në Ushtrinë Amerikane, ndërsa Priscilla ishte ende adoleshente dhe në shkollë. Hendeku i madh i moshës dhe ndryshimi i madh në përvojën e jetës krijuan një pabarazi fuqie që do ta ndiqte marrëdhënien e tyre për vite me radhë.

    E futur në botën e Elvisit, të mbushur me famë, rregulla të rrepta dhe presion të vazhdueshëm, Priscilla ka pranuar më vonë se shpesh ndihej e vetmuar dhe e kontrolluar, duke u formësuar sipas imazhit që Elvisi dëshironte.

    Ndërsa karriera e Elvisit po ngjitej gjithnjë e më lart, po aq rritej edhe distanca mes tyre. Orari i lodhshëm, “demonët” e brendshëm dhe varësia nga barnat, filluan ta gërryenin lidhjen e tyre. Priscilla, në kërkim të identitetit të saj, shpesh mbetej në pritje, emocionalisht dhe fizikisht ndërsa Elvisi luftonte me famën dhe problemet personale që vijnë me të.

    Martesa nuk solli fundin e lumtur që shumëkush shpresonte. Pavarësisht lindjes së vajzës së tyre, Lisa Marie, çarjet vetëm sa u thelluan. Intimiteti u zbeh, keqkuptimet u shtuan dhe dashuria që dikur dukej magjike, u bë e dhimbshme dhe e paarritshme.

    Në vitin 1973, ata u divorcuan, duke zgjedhur të vërtetën mbi iluzionin. Priscilla më vonë e përshkroi Elvisin si dashurinë e jetës së saj por edhe si njeriun që nuk mund ta kishte kurrë plotësisht. Kur Elvisi vdiq vetëm katër vjet më vonë, dhimbja u bë e përhershme, duke e vulosur historinë e tyre me tragjedi.

    Dashuria e tyre ishte e vërtetë. Dhimbja e tyre ishte e vërtetë. Dhe historia e tyre mbetet një nga romancat më emocionale dhe tragjike në historinë e muzikës, një kujtesë se as legjendat nuk i shpëtojnë zemërthyerjes.

  • A e zbardhi lëkurën Serena Williams? – Flet burri i saj…

    A e zbardhi lëkurën Serena Williams? – Flet burri i saj…

    Interneti u përpoq, por Alexis Ohanian, burri i Serena Williams nuk e la të kalonte kaq lehtë.

    Pasi disa njerëz në rrjete nisën të përhapnin akuza se ikona e tenisit Serena Williams kishte ndryshuar pamjen e saj përmes zbardhjes së lëkurës (bleach), bashkëshorti i saj Alexis reagoi menjëherë, me shumë mllef e zemërim ndaj akuzave dhe besnikëri të palëkundur për partneren e tij.

    Thashethemet nisën pasi disa foto të fundit të Serenës u përhapën në rrjete, ku kritikët pretendonin se ngjyra e lëkurës së saj dukej “më e çelët”. Por fansat theksuan shpejt atë që duhej të ishte e qartë sipas tyre, ndriçimi, grimi, filtrat e kamerës dhe fakti që ajo ka qenë nën vëmendjen e publikut për dekada. Megjithatë, zërat vazhduan derisa Alexis ndërhyri.

    I njohur për faktin që nuk hesht kurrë kur bëhet fjalë për familjen e tij, bashkëthemeluesi i Reddit-it i quajti këto akuza injorante, fyese dhe të rrënjosura në historinë e gjatë të gjykimit të trupit të grave me ngjyrë. Burime pranë çiftit thonë se Alexis e bëri të qartë, “Serena nuk ka asgjë për t’i provuar askujt, e aq më pak të huajve që projektojnë pasiguritë e tyre mbi të.”

    Serena, kampione e 23 turneve “Grand Slam”, sipërmarrëse dhe ikonë kulturore, ka folur gjithmonë hapur për vetëdashurinë, vetëbesimin dhe pranimin e vetes. Të sugjerosh se ajo do të mohonte bukurinë e saj natyrale, për Alexis-in, ky rrëfim është i vjetëruar dhe thellësisht fyes.

    Fansat mbushën rrjetet sociale me mbështetje, duke e lavdëruar Alexis-in që qëndron fort pranë bashkëshortes së tij dhe duke e quajtur këtë reagim negativ edhe një shembull tjetër të mënyrës se si gratë me ngjyrë, të suksesshme, gjykohen padrejtësisht.

    Një gjë është e sigurt, nëse dikush mendoi se Serena Williams kishte nevojë për mbrojtje, Alexis Ohanian sapo i kujtoi botës se ajo është shumë mirë e mbrojtur.

  • Fan Noli, nxënës i veçantë e i përjetshëm me pesë diploma

    Fan Noli, nxënës i veçantë e i përjetshëm me pesë diploma

    Fan Noli është nga ato figura jo të zakonshme, që ngaherë të befason jo vetëm me veprën e gjithanshme, por edhe me jetën e tij. Mbi të gjitha, ai ishte njeri me germa të mëdha dhe si i tillë, shpërfaqet në tërë dimensionet njerëzore.

    Kështu, në historinë e kulturës sonë kombëtare, Fan Noli u takon atyre rasteve tepër të rralla, veçanërisht të kohës së tij, që në të katër stinët e jetës mbeti deri në fund nxënës. Nxënës në fëmini e në djalëri, në rini, në moshën e pjekurisë dhe në vitet e pleqërisë.

    Një nxënës krejt i veçantë, me një profil të dallueshëm nga të tjerët, me një mençuri natyrale dhe me një etje të pashuar për dituri, gjithë vullnet dhe ambicie, ngaherë i palodhur dhe i pakënaqur, në kërkim të më së mirës, i prirur drejt së vërtetës dhe së drejtës. Këto tipare të staturës, Theofan Mavromati djalosh, do të nisë t’i manifestojë fillimisht në gjimnazin grek të Adrianopojës, ku emri i tij ka mbetur në analet e shkollës dhe kujtimet e bashkëkohësve, si një nga nxënësit e shkëlqyer.

    Më pas, për mbi dhjetë vjet, ai do të kryente shkollën e jetës pa u shkëputur nga prirjet e brendshme, nga librat, arti, gjuhët, dijet, deri sa një ditë, kur ishte emigrant në SHBA, do të trokiste në dyert e Universitetit. Kështu, në moshën 30-vjeçare, pasi ishte dorëzuar prift, mbaron studimet në Harvard dhe merr diplomën “Bachelor of Arts”. Jeta e tij vijon më tej në shërbim të kauzës shqiptare dhe kulturës kombëtare, i ngarkuar me detyra historike sa në mërgim dhe në Shqipëri, duke bërë emër të nderuar si gazetar, historian, poet e veçanërisht si shqipërues. Bota shqiptare, ndërkaq, do ta njihte si kalorës të lirisë e të demokracisë, por prapë ai e ndjente veten nxënës. Në moshën 55-vjeçare mbaroi studimet në Konservatorin e Nju Englandit të Bostonit, duke u diplomuar për kompozicion me një varg veprash simfonike që i mungonin muzikës shqiptare. Dhe sikur të mos mjaftonte kjo, një vit më pas, 1938, merr dhe një diplomë tjetër për Muzikologji në Konservatorin e Bostonit me veprën monografike “Bethoveni dhe Revolucioni Francez”.

    Në vitet e Luftës së Dytë Botërore, ndonëse i qe kthyer politikës aktive, sepse ishte vënë në rrezik fati i Shqipërisë, Fan Noli kish mbetur përsëri nxënës, duke mos u ndarë nga studimet. Kësaj here ai u kish hyrë studimeve të shkallës më të lartë, për të marrë një gradë shkencore. Ekziston një dokumentacion i tërë, që i paraprin mbrojtjes së doktoraturës. Ai jep një varg provimesh pasuniversitare nga fusha të ndryshme të historisë, të arteve, të psikologjisë e deri të fizikës, provime me shkrim që ruhen akoma në arkivin e tij. Krahas kësaj pune të madhe nxënëse angazhuar për vite të tëra, është përgatitja e disertacionit, vepra shkencore që do të paraqiste. E pra, ky burrë gjashtëdhjetëvjeçar do të përjetonte si emocionet e nxënësit-student, ashtu edhe logjikën racionale të studiuesit. Më në fund, pas afro shtatë vjet përpjekjesh të mundimshme intelektuale dhe fizike, në vitin 1945, në moshën 63-vjeçare, Fan Noli do të mbronte me sukses në Universitetin e Bostonit studimin e tij monografik me temën “Gjergj Kastrioti – Skënderbeu”. Komisioni shkencor, përbërë nga personalitete të fushës, do ta vlerësonte duke i dhënë gradën shkencore të doktorit në Filozofi. Prej kësaj kohe, ai do të prezantohej në botën shkencore-kulturore Ph.D. Fan S. Noli.

  • Historia e panjohur e Hafiz Ali Podgoricës, kryebashkiakut të Durrësit në 1913-ën

    Historia e panjohur e Hafiz Ali Podgoricës, kryebashkiakut të Durrësit në 1913-ën

    Hafiz Ali Podgorica lindi në vitin 1855 në Podgoricë në një familje patriotësh shqiptarë. Prindërit e tij Abdullah dhe nëna Pashja e lanë jetim Aliun në moshën 6 vjeçare. Atë e tërhoqën xhaxhallarët e tij, që banonin në Shkodër, ku kreu filloren dhe gjimnazin osman. Ai mësoi edhe Kur’anin përmendësh, duke marrë titullin Hafiz. Më vonë shkoi në Stamboll, ku u njoh me patriotët e atjeshëm. Ishte shok i Ismail Qemalit, Jani Vretos, Koto Hoxhit e shumë të tjerëve. Bashkë me ta u pajis me ndjenjat dhe idetë kombëtare për lirinë e Shqipërisë dhe përhapjen e mësimit të gjuhës shqipe

    Mbasi u kthye në Shkodër punoi si avokat e ndihmës gjyqtar. Bashkëpunoi me patriotët dhe intelektualët shkodranë. Më pas e transferuan në Durrës, ku punoi si kadi (gjykatës) dhe pastaj u zgjodh myfti. Në Durrës u bashkua me patriotët: Nikollë Kaçorri, Abaz Celkupa, Seit Kertusha, Dr. Neki Libohova e shumë të tjerë.

    Me formimin e klubeve “Vëllazëria” e “Bashkimi”, Hafiz Aliu ka qenë anëtar i këtyre klubeve (1905-1909). Ai ka dhënë kontributin e tij për çështje me rëndësi kombëtare dhe përhapjen e mësimit të gjuhës shqipe në kushtet e asaj kohe.

    Hafiz Aliu është dërguar gjithashtu si përfaqësues i Durrësit në “Kongresin e Dibrës” në korrik 1909. Këtu Hafiz Aliu e Dervish Hima fituan miratimin e të gjithë delegatëve për përkushtimin në çështjet kombëtare në planin arsimor, kulturor e politik.

    Në vitin 1909, në zgjedhjet bashkiake, Klubi paraqiti kandidaturën e Hafiz Aliut. Ai ishte brumosur me idealet e Rilindësve tanë dhe kishte udhërrëfyes mësimet e Sami Frashërit nga ku kishte mësuar konceptet e qeverisjes së vendit. Ai ishte personi më i kompletuar për të përballuar detyrat e kryetarit të bashkisë.

    Kështu u zgjodh kryetar i parë i Bashkisë së Durrësit në legjislaturën 1909-1912. Duke qenë gjithmonë konsekuent në lëvizjen patriotike, hidhte bazat e administratës shqiptare edhe në fushën e drejtësisë. Pas dështimit për ngritjen e flamurit në Durrës më 24 nëntor 1912, si kryetar Bashkie nënshkroi aktin e përfaqësimit për delegatët e Durrësit, që do të shkonin në Kuvendin e Vlorës.

    Akt i rëndësishëm i qytetarisë durrsake, pas largimit të Ismail Qemalit për në Vlorë, qe ai i Hafiz Ali Podgoricës, Kryetar i parë i Bashkisë dhe personalitet i shquar, i cili më 26 nëntor 1912 ngriti me dorën e tij Flamurin Kombëtar në Pallatin qeveritar të Durrësit.

    Menjëherë pas këtij akti madhor patriotët durrsakë nën drejtimin e Hafiz Aliut më 27 nëntor 1912, firmosën telegramin Nr.3300 dërguar të gjithë qyteteve me rëndësi të Shqipërisë për shpalljen e pavarësisë në Durrës (shpallën independencën në emër të kombësisë tonë të shtrenjtë e të gjithë Shqipërisë).

    Njëkohësisht iu dërguan memorandume konsujve të Austrisë, Francës dhe përfaqësuesit italian në Durrës. Në dokumentet historike që ndodhen në Arkivin e Shtetit (Fondi i pavarësisë) shkruhet:

    “Hafiz Ali Podgorica (1855-1929) më 26 nëntor 1912, me cilësi si kryetar Bashkie, pati nderin e posaçëm me ngritë me dorën e vet Flamurin e Shqipërisë në pallatin qeveritar të Durrësit”.

    Administrata që kryesoi Hafiz Ali Podgorica më 1909-1912, për meritat e saj përbën faqe historie në jetën e qytetit të Durrësit. Është e kohës së tij dhe vula e parë e Bashkisë së Durrësit. Kjo detyrë lidhej padyshim me momentin historik që kalonte qeveria e përkohshme e Vlorës.

    Për veprimtarinë patriotike atdhetare Hafiz Aliu gjithë jetën e tij ia kushtoi veprimtarisë për të mirën e vendit në organizimin e administratës shtetërore, si dhe në planin arsimor, kulturor e politik. Për figurën intelektuale janë zhvilluar disa mbledhje ku janë dhënë disa kumtesa për veprimtarinë e tij.

    Në atë kohë Esat Pashë Toptani, duke shfrytëzuar postin e tij si ministër i Brendshëm i Qeverisë së Vlorës, në vitin 1913, e përdori xhandarmërinë për interesat vetjake, ambicioze kundër Qeverisë Kombëtare. Hafiz Aliu e kuptoi qëllimin e tij politik pro-serb. Bashkë me patriotët e tjerë durrsakë u larguan me familjet e tyre nga Durrësi.

    Për dënim u janë plaçkitur shtëpitë e tyre. Po e njëjta gjë ndodhi në vitin 1924, kur Esat Pasha erdhi për të dytën herë në Durrës. Hafiz Aliu ishte përkrahës i mendimeve demokratike të Fan Nolit. Gjatë regjimit të Zogut dëbohet në Kavajë në vitin 1926. Ka vdekur në vitin 1929, duke lënë familjen në gjendje të vështirë ekonomike.

    Në vitin 1992, Hafiz Ali Podgoricës i jepet nga Presidenti i Republikës z. Sali Berisha titulli; “Urdhri i Klasit të I-rë” për veprimtari patriotike me motivacionin: “Si figurë intelektuale, i dalluar në organizimin e luftës për çlirim kombëtar, për ngritjen e Flamurit në Durrës (26 Nëntor 1912) dhe për organizimin e administratës shtetërore”.

    Më 16.10.1996, Këshilli Bashkiak i qytetit të Durrësit i jep Hafiz Ali Podgoricës (pas vdekjes) titullin: “Qytetar Nderi” i qytetit të Durrësit, me motivacionin: “Intelektual dhe patriot i shquar. Si delegat i Durrësit në Kongresin e Dibrës, ka luftuar me sukses synimet xhonturke. Bashkëpunëtor i Ismail Qemalit, me porositë e të cilit ngriti Flamurin Kombëtar në Durrës më 26 Nëntor 1912. Kryetari i Parë në Bashkinë e Durrësit në vitet 1909–1912”.

    Më 16-17 gusht 2003, nga Bashkia e Durrësit e Shoqata “Durrësi”, i akordohet Hafiz Ali Podgoricës (pas vdekjes) titulli: “Simbol i Qytetit – Kryetarit të Parë të Bashkisë së Durrësit, intelektualit të shquar që organizoi administratën shtetërore, patriotit të flaktë që më 26 Nëntor 1912 ngriti Flamurin e Pavarësisë në Durrës”.

    Më 26 nëntor 2005, nga Bashkia e Durrësit dhe Shoqata “Durrësi” i akordohet Hafiz Ali Podgoricës titulli: “Mirënjohje e qytetit të Durrësit” me motivacionin: “Për kontributin që ka dhënë për Pavarësinë e shtetit shqiptar dhe për ngritjen e Flamurit Kombëtar Shqiptar në qytetin e Durrësit më 26 Nëntor 1912”.

    Më 26 nëntor 2008 u bë inaugurimi i përmendores së kryebashkiakut të parë të Durrësit, Hafiz Ali Podgorica 1909-1912

     

  • Arben Bajraktaraj jep zë poezisë “Hak”

    Arben Bajraktaraj jep zë poezisë “Hak”

    Përmes video-poezisë  që është xhiruar në Deçan, Bajraktaraj paraqet zërin e tij të fuqishëm.

    Poezia “Hak”, e interpretuar nga aktori i njohur, Arben Bajraktaraj, është publikuar si një projekt i veçantë poetik që reflekton mbi kujtesën kolektive të Kosovës.

    Përmes video-poezisë  që është xhiruar në Deçan, Bajraktaraj paraqet zërin e tij të fuqishëm.

    Ky projekt është “Koncert Poetik”, ideuar dhe prodhuar nga aktori dhe producenti Afrim Muçaj dhe realizohet nën organizimin e “Miza n’Skenë”.

    Afrim Muçaj ka bërë të ditur se në ditët në vijim do të publikohen edhe dy video-poezi të tjera.

    Poezia e Gjergj Fishtës, “Lamtumirë vendet e mia”, do të interpretohet nga aktori shqiptar që vepron në Austri, Astrit Alihajdaraj, ndërsa përkujtimi i poetit Xhevdet Bajraj do të vijojë me interpretimin e veprës “Mërgimi” nga vetë Afrim Muçaj.

    Ky projekt synon të sjellë poezinë më afër publikut dhe të ruajë kujtesën kolektive përmes interpretimit artistik dhe përjetimit vizual dhe emocional.

  • BTS nis promovimin e albumit të ri me një instalacion gjigant në Seul

    BTS nis promovimin e albumit të ri me një instalacion gjigant në Seul

    Instalacioni gjigant përfshin logon e albumit të ri dhe datën e publikimit

    Më 5 janar 2025, shkallët qendrore të Sejong Center for the Performing Arts, pranë Gwanghwamun Square, u shndërruan në një instalacion gjigant, duke nderuar grupin.

    Instalcioni përfshinte emrin e BTS, logon e albumit të ri dhe datën e konfirmuar të publikimit, 20 mars.

    BigHit Music Entertainment, kompania e grupit, shpjegoi zgjedhjen e vendndodhjes, duke theksuar se BTS filluan karrierën e tyre në Korenë e Jugut dhe u rritën në një fenomen global, ndaj rikthimi i tyre si grup i plotë në zemër të Seulit kishte një kuptim të veçantë.

    BTS turns central Seoul into a comeback countdown

    BigHit gjithashtu zbuloi se promovimi nuk do të ndalet këtu, pasi plane të ngjashme do të realizohen në qytete të mëdha si New York, Tokio dhe Londër.

    Ky projekt shënon albumin e pestë të plotë të BTS, me 14 këngë, dhe do të jetë rikthimi i tyre i parë pas rreth tre vitesh e nëntë muajsh.

    Pas publikimit të albumit, BTS pritet të nisin një turne botëror, me detajet që do të publikohen me 14 shkurt 2026.

  • Fillon “Kinemaja e Zgjeruar” për vitin 2026

    Fillon “Kinemaja e Zgjeruar” për vitin 2026

    Kino ‘Lumbardhi’ do të nis programin e filmave të klubit të filmit “Kinemaja e Zgjeruar” më datat 9, 16 dhe 23 janar nga ora 19:30, në DokuKino.

    Këtë janar ‘Lumbardhi’ fton të gjithë në tri udhëtime marramendëse ku koha sa qëndron pezull po aq edhe lëviz me shpejtësi mahnitëse. Do të shkojmë prej rrugëve të çuditshme e të ndriçuara zbehtë të Lisbonës e deri në Azi e Afrikë me një ftesë për t’u përballur me të shkuarën dhe historitë kolonialiste.

  • 12 filmat më të mirë për t’u parë këtë janar

    12 filmat më të mirë për t’u parë këtë janar

    Nga kthimi i dramës mjekësore të HBO-së, fituese e çmimeve, te një paraqitje e re e “Game of Thrones” dhe misteri më i fundit i Harlan Coben në Netflix.

    The Night Manager (Menaxheri i Natës)

    Ka kaluar gati një dekadë që nga adaptimi dinamik i romanit të John le Carré të vitit 1993 që u bë një sukses i madh kritik dhe popullor. Më në fund, një sezon i dytë vazhdon historinë e Jonathan Pine, menaxherit efikas të hotelit natën, i cili u bë një spiun edhe më efikas. Por ai episod i parë e çoi historinë deri në fund të romanit, dhe le Carré vdiq në 2020 kështu që adaptuesi i tij, David Farr, duhej të fillonte nga e para për këtë sezon.

    Tom Hiddleston luan sërish si Pine, i cili me pamjen, sharmën dhe zgjuarsinë e tij mundi një tregtar armësh. Tani ai është i përfshirë në MI6, duke punuar qetësisht në një zyrë në Londër, kur del jashtë rregullave dhe ndjek një tjetër tregtar armësh deri në Kolumbi. Olivia Colman kthehet në një rol mbështetës si Angela Burr, e cila e rekrutoi Pine për agjencinë herën e fundit. Ndër personazhet e rinj, Diego Calva luan Teddy Dos Santos, armiku i zgjuar i sezonit, Camila Morrone është shoqja e tij e shndritshme, dhe Hayley Squires është një agjente MI6 që punon me Pine. Le Carré mund të ketë ikur, por ADN-ja e romanit të tij mbetet, dhe një seri e tretë është tashmë e porositur. The Night Manager fillon më 1 janar në BBC One në MB dhe më 11 janar në Prime Video ndërkombëtarisht.

    Run Away (Ikja)

    Adaptimi më i fundit i shumë romaneve të Harlan Coben në Netflix, me James Nesbitt si Simon, i cili vajza e tij në moshë kolegjiale, Paige (Ellie de Lange), ikën. Kërkimi i tij për të e çon në një botë të errët droge dhe, kur i dashuri kontrollues i Paige vritet, në llojin e misterit “cloak-and-dagger” që njihet te Coben. Minnie Driver luan gruan e Simon, Ingrid. Alfred Enoch është detektivi Isaac Fagbenle. Dhe Ruth Jones (bashkekrijuese dhe ylli i Gavin & Stacey) luan Elenën, një hetuese private që gjithashtu kërkon Paige, edhe pse Simon nuk e ka kërkuar. Ata formojnë një ekip me energji të veçantë. “Është një marrëdhënie shumë e bukur në ekran sepse, mirë, lajm i madh, nuk është romancë,” tha Jones në premierën e serisë në Londër. “Është freskuese të shohësh atë miqësi mashkull-femër.” Run Aëay fillon më 1 janar në Netflix ndërkombëtarisht.

    The Pitt

    Në letër, The Pitt mund të tingëllonte si një dramë mjekësore e zakonshme, por sezoni i parë u dëshmua si një nga shfaqjet më të mira të vitit, plot realizëm, me jetë të humbura dhe të shpëtuara, ndërsa doktorë, infermierë, studentë mjekësie dhe pacientë përballeshin pafund me stresin. Sezoni i dytë përsëri përqendrohet te personazhi i Noah Ëyle, Dr. Robby, i cili ka PTSD dhe po merr një pushim. Vendndodhja e serisë nuk quhet rastësisht Pittsburgh Trauma Medical Center. Sezoni i ri – me 15 episode që ndjekin një ditë pune në kohë reale – zhvillohet gjatë turnit të tij të fundit para pushimit, dhe krijuesit e shfaqjes kanë shtuar më shumë rrezik duke e vendosur në Ditën e Pavarësisë (Fourth of July). Ëyle i thotë EË-së se festa do të sjellë “fishekzjarre, aksidente të lidhura me alkool, gjykime të këqija [dhe] festime që shkojnë keq” ndërsa pacientët vërshojnë në spital. Sezoni i ri zhvillohet 10 muaj pas sezonit të fundit, që do të thotë se shumica e kastit të mëparshëm janë ende aty, duke përfshirë Katherine LaNasa si Infermierja Dana Evans, Taylor Dearden si Dr. Mel King, Fiona Dourif si Dr. Cassie McKay dhe Patrick Ball si Dr. Frank Langdon, sapo kthyer nga rehabilitimi.

    His & Hers (I tij dhe e saj)

    Hetimet e vrasjeve në qytete të vogla nuk janë më të mbyllura se kjo. Tessa Thompson luan Anna Andreës, një prezantuese televizive që largohet nga Atlanta për të raportuar mbi një vrasje në qytetin e saj të lindjes, Dahlonega, Georgia. Jon Bernthal është Jack Harper, një hetues në departamentin e sheriffit të Dahlonegas, që po trajton rastin e vrasjes atje pasi është detyruar të largohet nga një punë në qytet të madh. Secili dyshon për tjetrin për vrasjen, dhe sepse janë të martuar (në mënyrë fiktive) por të ndarë, secili ndoshta ka një instinkt të mirë për atë që tjetri është i aftë të bëjë. Apo ndoshta të dyshosh për bashkëshortin e ndarë për vrasje është hakmarrja më e mirë. Ëilliam Oldroyd, regjisori i filmit të shkëlqyer të vitit 2016 Lady Macbeth me Florence Pugh, drejtoi episodin e parë dhe është shkrimtar në shfaqje, bazuar në romanin e vitit 2020 nga Alice Feeney.

    Industry (Industria)

    Kjo seri intensive, që tërheq pamjen, guxoi të shkatërronte vetveten në fund të sezonit të kaluar. Miqtë dhe rivalët ambiciozë, seksualisht të pasionuar dhe të pamëshirshëm në bankën londineze Pierpoint u shpërndanë kur firma u mor nga një kompani tjetër, duke lënë shfaqjen të rindërtohet në sezonin e katërt. Shumica e kastit të njohur kthehet, duke përfshirë Marisa Abela si Yasmin, e fundit e parë duke u fejuar me të pasurin dhe emër bukur të njohur Sir Henry Muck (Kit Harington). Dashuria e saj e vërtetë, Robert, luajtur nga Harry Laëtey, është personazhi kryesor që nuk është në sezonin e ri. Harper (Myha’la) nis një sipërmarrje të vetën. Dhe Max Minghella bashkohet me kastin si një magnat teknologjie, krijues i një kompanie për përpunimin e pagesave të quajtur Tender (mendo PayPal, nëse ndihmon). Kiernan Shipka luan asistentin e tij ekzekutiv dhe Kal Penn CEO-n e kompanisë. Krijuesit e shfaqjes, Mickey Doën dhe Konrad Kay, thanë se ky sezon u ndikua nga “komplotet dhe thriller-et erotikë”, që do të rrisin tensionin edhe më shumë.

    Hijack (Rrëmbimi)

    Nëse ndodh të jesh në një kapje pengu – aeroplan, tren, çfarëdo – shpreso që Idris Elba të jetë aty gjithashtu. Në sezonin e dytë të këtij thrilleri të ngushtë, ai kthehet si Sam Nelson, negociatori biznesor që foli dhe stormoi për të shpëtuar një aeroplan të kapur peng. Tani ai është në Berlin, duke kërkuar për arratisësin që mban përgjegjës për atë kapje pengu, kur hipën në një tren nën tokë me një bombë të lidhur. Ka shumë kthesa dhe pyetje, ndërsa policia gjermane dhe shërbimet e sigurisë britanike dyshojnë se vetë Sam është pjesë e komplotit. Shtesa e re e kastit Toby Jones dhe kthimi i Archie Panjabi luajnë zyrtarë britanikë me agjendën e tyre. Elba është, si gjithmonë, një hero karizmatik, mjaft i zgjuar për të manipuluar këdo me skema që nuk janë gjithmonë të dukshme. “Ky është një lojë pokeri,” thotë Sam. “Nuk duhet të kesh dorën më të mirë për të fituar, duhet vetëm të kesh bluffin më të mirë.”

    Agatha Christie’s Seven Dials

    Agatha Christie është gjithmonë në modë dhe romanet e saj gjithmonë tërheqin kast të shkëlqyer në adaptimet e tyre televizive. Kjo seri tre-pjesëshe, bazuar në The Seven Dials Mysteries, vendoset në 1925 në atë vend më të besueshëm dhe kinematik për misteret e vrasjes, një shtëpi e madhe. Një shaka që shkon keq në një festë në shtëpi çon në vdekje, dhe Lady Eileen Brent, e njohur si Bundle, fillon të zbulojë kush e bëri. Mia McKenna-Bruce (që bëri hyrjen e saj në filmin e vitit 2023 Hoë to Have Sex) luan Bundle, të cilën James Prichard, nipi i madh i Christies dhe producent ekzekutiv i serisë, e ka përshkruar si “një nga grupi i madh i grave të reja interesante, humoristike dhe të zgjuara të gjyshes sime të madhe”. Helena Bonham Carter luan Lady Caterham dhe Martin Freeman është Superintendenti Battle në shfaqje, e cila u shkrua nga Chris Chibnall, krijues i një serie misterioze më të errët televizive, Broadchurch. “Dikush në këtë dhomë di më shumë sesa po na thotë,” thotë një personazh në trailer te të ftuarit e mbledhur. Sigurisht që e bëjnë. Kjo njohje e ngrohtë është ajo që e bën Christien kaq argëtuese.

    Ponies

    Emilia Clarke (përherë Nëna e Dragojve në Game of Thrones) është Bea dhe Haley Lu Richardson (nga sezoni i Sicilisë i The White Lotus) është Tëila në këtë thriller spiunazh me shokë të çuditshëm vendosur në Moskë në 1977, një vit që shpjegon flokët e mëdhenj të gjata e të dredhuara të Tëilas. Bea është një vajzë e rezervuar, e edukuar dhe flitëse e gjuhës ruse, bijë e emigrantëve sovjetikë në SHBA, dhe Tëila është një rebel e guximshme nga një sfond i klasës punëtore. Të dy tani jetojnë në BRSS sepse burrat e tyre janë agjentë undercover CIA-je, por kur burrat vriten në një aksident të dyshimtë ajror, Bea dhe Tëila hyjnë vetë undercover për të zbuluar se çfarë ndodhi. Adrian Lester luan kreun e stacionit të CIA-së në Moskë dhe trajnerin e tyre, i cili kupton se së bashku mund të jenë një agjent i mirë. Një dozë humori vjen nga personalitetet kontrastuese të Bea dhe Tëila, por drama spiunazhi dominohet ndërsa përballen me disa sovjetikë të këqij.

    A Knight of the Seven Kingdoms (Një kalorës i 7 mbretërive)

    Ky paraqitës i Game of Thrones vendoset 100 vjet para ngjarjeve të asaj serie dhe rreth një shekulli pas House of the Dragon, por mos prisni intrigën e pallatit të njëjtë. Bazuar në novelat e George RR Martin Tales of Dunk and Egg, shfaqja ndjek Ser Duncan the Tall (Peter Claffey), i njohur si Dunk, dhe skavën e tij, quajtur Egg (Dexter Sol Ansell). Egg është, në kontrast, shumë i shkurtër, sepse është ende fëmijë, dhe lexuesit e novelave do të dinë se ai ka një lidhje të fshehtë me Targaryens, që janë në fronin e Hekurit. Seria e vendos në pikëpamjen e Dunk, i cili ka një status relativisht të ulët si kalorës i lirë, i papërfshirë në ndonjë shtëpi. Ira Parker, shoërunner i serisë, e ka përshkruar atë si “dikush që ka rritur në getot e King’s Landing si një jetim”. Dhe, ndryshe nga dramën e tjera të GOT, kjo është mjaft e shkurtër, me gjashtë episode gjysmë-orëshe. “Nuk është Game of Thrones i madh dhe i përhapur që kemi njohur dhe dashur,” tha Parker. “Kjo është e afërt dhe intime.” Sidoqoftë, ka një turne të madh kalorësish si qendër veprimi dhe disa emra të njohur, me Bertie Carvel që luan Baelor Targaryen, trashëgimtar i fronit, dhe Daniel Ings si Ser Lyonel Baratheon. A Knight of the Seven Kingdoms fillon më 18 janar në HBO dhe HBO Max në SHBA dhe më 19 janar në Sky Atlantic në MB.

    The Beauty (Bukuria)

    Ai u kthye. Dhe kaq shpejt! Produsenti Ryan Murphy me serialin e tij më të fundit, drama ligjore All’s Fair, e lançuar në nëntor, u kritikua ashpër si “drama televizive më e keqe ndonjëherë”. Megjithatë u bë hit. Këtu është me një serial tjetër të zhurmshëm, këtë herë në botën e modës së lartë, ku një virus seksualisht i transmetueshëm i bën njerëzit shembuj të bukurisë dhe përsosmërisë fizike. Natyrisht, ka një kapje vdekjeprurëse, që kujton filmin e vitit të kaluar The Substance. Evan Peters dhe Rebecca Hall luajnë agjentë FBI-je që hetojnë për komplotin prapa gjithçkaje. Ashton Kutcher është një miliarder villain teknologjik (ka ndonjë tjetër lloj?), krijues i një droge të quajtur The Beauty, dhe Anthony Ramos është punonjësi i tij, i njohur si The Assassin. Yje mysafire përfshijnë Isabella Rossellini, Bella Hadid dhe Ben Platt. Vendosur në Paris, Venecia, Romë dhe Neë York, shfaqja bazohet në një seri romani grafik nga Jeremy Haun dhe Jason A Hurley, dhe duke marrë parasysh se sa shpesh karakteret e tepruara të Murphyt janë qëllimisht karikaturale, kjo tingëllon mjaft e drejtë.

    Shrinking (Zvogëlimi)

    Me Harrison Ford si ylli më i dalluar, kjo komedi sofistikuar ka një nga kastet më të mira televizive, së bashku me aftësinë e rrallë për të qenë qesharake dhe prekëse pa u bërë e tepërt. Ploti ka evoluar nga fokusi i hershëm te Jimmy (Jason Segel) dhe metodat e tij jo konvencionale psikiatrike ndërsa spiralon pas vdekjes së gruas së tij. Në këtë sezon të tretë, Paul (Ford), miku dhe mentor i Jimmy, përballet me simptomat në rritje të Parkinsonit, ndërsa Jimmy duket gati të hyjë në një marrëdhënie. Jeff Daniels luan babanë e Jimmy dhe Michael J Fox luan një pacient me Parkinson, një rol i përshtatur për përvojën e tij personale me këtë sëmundje. Por kastet e rregullta shkëlqejnë. Jessica Ëilliams, Luke Tennie, Michael Urie, Christa Miller dhe Ted McGinley janë më të rehatshëm se kurrë si miqtë dhe fqinjët që ndërhyjnë pafund në jetët e njëri-tjetrit. Sipas Bill Laërence, bashkekrijues i shfaqjes: “Kjo është një shfaqje për një familje të vogël të gjetur që ndërtoi një flluskë sigurie bërthamore rreth vetes së tyre” – dhe kjo vazhdon të evoluojë.

    Bridgerton

    Sezoni i katërt i përket djalit të dytë Bridgerton, licenciozit dhe artistikisht të menduar, Benedict (Luke Thompson). Sipas rregullave të shoqërisë së tij (dhe të romaneve historike televizive), është koha që ai të rritet dhe të vendoset. Në një ballo me maska, ai sheh një grua të re që e quan The Lady in Silver, dhe menjëherë tërhiqet nga ajo. Shpejt kuptojmë, dhe Netflix e ka zbuluar, atë që ai nuk e di: ajo ka hyrë në ballo si një shërbëtore e ulët. Si do ta gjejë ajo nëse nuk humb ndonjë këpucë? Yerin Ha luan interesin misterioz të dashurisë, Sophie Baek./BBC

  • “Lahuta e Malcis”, kryevepra e letërsisë shqipe

    “Lahuta e Malcis”, kryevepra e letërsisë shqipe

    5 janari i 35 viteve më parë u shndërrua në një moment historik dhe në festë të madhe kur pas 45 vitesh, u interpretua për herë në publik pas 45 vitesh “Lahuta e Malcis”.

    Autori i veprës, Gjergj Fishta ishte ndër shkrimtarët më të censuruar gjatë diktaturës, veprat e tij ishin rreptësishtë të ndaluara.

    “Vepra e Fishtës është një rast unikal i censurimit të letërsisë. Ky autor u klasifikua, vepra u ndalua në biblioteka, në tekste mësimore, nuk mund të shkonte më te lexuesi i lirë. Ishte një autor që nuk duhej lexuar për shkak të besimit të vet fetar, veprës së shkruar me gegënishten që binte në kundërshti me rregullat e Kongresit të Drejtshkrimit dhe për shkak të atdhedashurisë që vepra e Fishtës e rrezaton në çdo qelizë të saj”, u shpreh Prof. Asoc. Lili Sula, pedagoge në Departamentin e Letërisë.

    “Ishte një nga autorët e përjashtuar dhe më të goditur nga ideologjia komuniste. Studiuesve të historisë së letërsisë shqipe i mungoi një vepër që ishte një pasuri e madhe gjuhësore nga ana e studimeve për t’u parë dhe vlerësuar në të gjithë rrjedhën e letërsisë që do të vinte më pas”, u shpreh Alda Bardhyli.

    Megjithatë, “Iliada” shqiptare e gjente rrugën te publiku përmes rapsodëve, që këndonin poemat e Fishtës teksa luanin në lahutë, instrumentin e lashtë autokton.

    “Mbahet mend shumë më lehtë duke kënduar përmes instrumentit muzikor, është një vepër që burimin e forcës e ka te arti, edhe pse politika e ndalonte, gjente rrugën për t’u shpërndarë”, u shpreh Lili Sula.

    “Lahuta e Malcis” është eposi i shqiptarëve, një poemë epiko-heroike ndërtuar mbi episode të shumta ku veprojnë personazhe historike dhe mitologjike.

    “Lahuta e Malcis është një pasuri e madhe gjuhësore, është një epope kombëtare. Me Lahutën e Malcis, i dha zë aspiratave të shqiptarëve për liri, përpjekjeve historike për të mbrojtur gjuhën, traditat”, tha Alda Bardhyli.

    “Aty ka personazhe, ngjarje historike, lavdi, përpjekje në emër të lirisë të popullit. Sepse edhe heroi kryesor aty nuk ka një emër të përveçëm. Është ajo epope që letërsia shqipe e donte prej vitesh”, tha Sula.

     Ndonëse Fishta është pjesë e kurrikulave mësimore, sipas profesoreshë Lili Sulës, vetë fakti që mësuesit e shkolluar në diktaturë nuk e kanë studiuar një ndër autorit më të rëndësishëm të letrave shqipe në shek. XX-të, krijon boshllëqe.

    “Edhe shkolla sot e vuan sepse mësuesit që japin mësim sot dhe nuk e kanë bërë në bankat e shkollës apo të universitetit nuk e kanë rikuperuar këtë boshllëk. Kjo reflektohet drejtpërdrejt te aftësitë e nxënësve”, tha pedagogia Lili Sula.

    E shkruar në gegërisht, poema epike kombëtare shqiptare u botua e plotë në vitin 1937, e përbërë nga 30 këngë dhe mbi 17.000 vargje