Author: K.B.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani e cila po ndodhet në Samitin për Qeverisje në Arabinë Saudite është takuar me shoqërinë e grave lidere, me nikoqirë Sheikha Latifa bint Mohammed bin Rashid Al Maktoum, kryetare e Autoritetit të Kulturës dhe Arteve.

E para e vendit ka thënë se Kosova dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë më shumë sesa miqësi, duke theksuar se kanë hapësirë për të hapur kapituj të rinj bashkëpunimi në kulturë, krijimtari, art dhe inovacion.

“Një pasdite në shoqërinë e grave lidere, me nikoqire Lartmadhërinë e Saj, Sheikha Latifa bint Mohammed bin Rashid Al Maktoum, Kryetare e Autoritetit të Kulturës dhe Arteve.Kosova dhe Emiratet e Bashkuara Arabe kanë më shumë sesa miqësi: kanë hapësirë për të hapur kapituj të rinj bashkëpunimi edhe në në kulturë, krijimtari, art dhe inovacion”, ka shkruar ajo.

Zëvendëskryeministri i parë në detyrë për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog i Republikës së Kosovës, Besnik Bislimi, mirëpriti në takim përfaqësuesin e posaçëm të Sllovenisë për Ballkanin Perëndimor Anžej Frangeš.

Ky i fundit, shoqërohej nga ambasadori i Sllovenisë në Kosovë, Borut Blaj. Së bashku diskutuan rreth zhvillimeve në vend dhe situatës në rajon. Zëvendëskryeministri Bislimi theksoi se mbetet me rëndësi formimi sa më parë i qeverisë së re pas zgjedhjeve të jashtëzakonshme të 28 dhjetorit, dhe votimi në Kuvend mes tjerash edhe i marrëveshjeve ndërkombëtare dhe Planit të Rritjes me Bashkimin Evropian.

Zëvendëskryeministri Bislimi falënderoi përfaqësuesin e posaçëm të Sllovenisë për Ballkanin Perëndimor, Anžej Frangeš për bisedën dhe takimin duke i uruar qëndrim të frytshëm në Kosovë.

Dokumente të deklasifikuara të Departamentit të Drejtësisë të SHBA-së përfshijnë një email të vitit 2018 nga Robert Trivers drejtuar Jeffrey Epstein, në të cilin ai flet për modifikime hormonale dhe seksuale te personat trans dhe propozon ndërhyrje edhe te fëmijët, madje që në moshën 3-vjeçare.

Trivers shkruan për gratë transeksuale.

“Nëse fantazia jote është të praktikosh seks oral me një burrë… do të ishte shumë më e këndshme nëse pjesa tjetër e organizmit është femërore; kështu merr më të mirën e të dy botëve.”

Ai gjithashtu propozon ndërhyrje të hershme te fëmijët.

“Tani po promovojmë ndërhyrjen gjithnjë e më herët — kështu do ta vëreje që fëmija yt 3-vjeçar ka prirje trans, dhe tani ndërhyn me hormone — unë do të isha i frikësuar ta bëja këtë, por kush e di.”

Ky email u dërgua vetëm shtatë muaj para se Epstein të arrestohej për trafikim seksual të të miturve.

Robert “Bob” Trivers është biolog evolucionar amerikan, i njohur për teoritë e tij mbi sjelljen njerëzore dhe evolucionin, përfshirë altruizmin reciprok dhe marrëdhëniet prind–fëmijë.

Ai ka ligjëruar në universitete të njohura si Harvard dhe Rutgers dhe ka pasur ndikim të madh në biologjinë evolucionare.

Emri i tij është shoqëruar me polemika të shumta.

Trivers e ka pranuar publikisht se e ka financuar pedofilin amerikan Jeffrey Epstein.

Ish-presidenti i Kosovës, Fatmir Sejdiu, ka njoftuar se ka pritur në takim lamtumirës ambasadorin e Bashkimit Evropian në Kosovë, Aivo Orav, duke paralajmëruar se ky i fundit për pak ditë do të përfundojë mandatin e tij në vend.

Përmes një postimi në Facebook, Sejdiu ka falënderuar Oravin për kontributin e tij dhe ka përmendur rëndësinë e bashkëpunimit rajonal dhe integrimeve euroatlantike.

“Sot kisha kënaqësi të veçantë që të pres në zyrën time Ambasadorin e Bashkimit Evropian në Kosovë z.Aivo Orav. Ishte ky një takim lamtumirës meqë ai për pak ditë e përfundon mandatin e tij në Kosovë. Ishte një rast i mirë që ta falënderoj për punën e mirë që e ka bërë në vendin tonë”.

“Ambasadori Orav do të mbetet një mik i mirë për Kosovën edhe në të ardhmen”, shkroi Sejdiu.

Aivo Orav ka nisur mandatin e tij në Kosovë shtatorin e vitit 2024. Mandatet e ambasadorëve të BE-së në Kosovë zgjasin 2 vjet.

Në bazë të paralajmërimit të ish-presidentit Sejdiu, kjo duket të jetë hera e parë që një ambasadori të BE-së në Kosovë nuk i vazhdohet mandati pas përfundimit të të parit.

Kujtojmë se Samuel Zhbogar shërbeu në Kosovë nga viti 2011 deri më 2016, duke iu vazhduar dy herë mandati.

Pas tij ishte Natalya Apostolova, të cilës iu vazhdua mandati dyvjeçar një herë (2016 – 2020).

Ndërkaq para Oravit ishte Tomas Szunyog, që qëndroi në Kosovë nga viti 2020 deri në gusht të vitit 2024.

Edhe Pieter Feith, si Përfaqësues Civil Ndërkombëtar, shërbeu në Kosovë nga viti 2008 deri më 2011.

Pagat minimale ndryshojnë shumë në të gjithë Evropën. Euronews Business i shqyrton ato më nga afër si në euro ashtu edhe në terma të fuqisë blerëse që nga fillimi i vitit 2026.

Rreth 12.8 milionë punëtorë në 22 vende të BE-së fitojnë një pagë minimale ose më pak, sipas një vlerësimi të Euronews bazuar në të dhënat e Eurostat.

Si rezultat, miliona njerëz po i ndjekin nga afër njoftimet për pagën minimale për të parë nëse do të marrin një rritje të mirë page në vitin e ri.

Megjithatë, rreth një e treta e personave që fitojnë pagë minimale nuk panë rritje që nga janari 2026 krahasuar me korrikun 2025. Në katër vende, nuk ka pasur asnjë rritje gjatë vitit të kaluar.

Pra, që nga janari i vitit 2026, cilat vende evropiane kanë pagat minimale më të larta? Sa vlejnë këto paga në terma të fuqisë blerëse? Dhe si ndryshojnë renditjet kur krahasohen shumat nominale në euro me fuqinë blerëse?

Ndër shtetet anëtare të BE-së, paga minimale bruto mujore varion nga 620 euro në Bullgari në 2,704 euro në Luksemburg. Kur përfshihen vendet kandidate, Ukraina është një përjashtim me 173 euro, e ndjekur nga Moldavia me 319 euro.

Pesë vende kanë paga minimale mbi 2,000 euro. Përveç Luksemburgut, ato janë Irlanda (2,391 euro), Gjermania (2,343 euro), Holanda (2,295 euro) dhe Belgjika (2,112 euro).

Poshtë këtij grupi të lartë, Franca qëndron në 1,823 euro, duke rënë në 1,381 euro në Spanjë, duke theksuar se sa shumë ndryshojnë nivelet edhe midis vendeve fqinje.

Kështu, Eurostat i grupon pagat minimale në tre kategori: mbi 1,500 euro, midis 1,000 dhe 1,500 euro dhe nën 1,000 euro.

Spanja, Sllovenia, Lituania, Polonia, Qiproja, Portugalia, Kroacia dhe Greqia bëjnë pjesë në këtë grup të nivelit të mesëm. Dallimet midis tyre janë relativisht të vogla.

Më pak se 1,000 euro në gjysmën e vendeve evropiane

Midis 29 vendeve — 22 anëtarë të BE-së dhe shtatë kandidatë — paga minimale është nën 1,000 euro në 15 vende. Të gjitha vendet kandidate për në BE bien në këtë grup më të ulët. Përfshihen edhe disa vende të Evropës Lindore.

Për shembull, paga minimale është 924 euro në Çeki, 838 euro në Hungari, 795 euro në Rumani, 654 euro në Turqi dhe 517 euro në Shqipëri. Tre vende kandidate kanë paga minimale më të larta se Bullgaria.

Harta më poshtë nxjerr në pah një ndarje të qartë gjeografike në pagat minimale nominale në të gjithë Evropën, veçanërisht midis vendeve perëndimore dhe lindore.

Fuqia blerëse ngushton renditjen

Kur krahasohen pagat minimale midis vendeve, standardet e fuqisë blerëse (PPS) kanë rëndësi sepse kostot e jetesës ndryshojnë shumë. Pasi rregullohen për fuqinë blerëse, hendeqet e pagave midis vendeve bëhen shumë më të ngushta sesa në terma nominalë.

PPS ofron një krahasim më të drejtë duke përdorur një monedhë artificiale që pasqyron atë që njerëzit mund të blejnë në të vërtetë në secilin vend, duke barazuar fuqinë blerëse reale krahasuar me termat e rrepta të vlerës së euros.

Një PPS është një njësi monetare artificiale që, në teori, blen të njëjtën shportë mallrash dhe shërbimesh në çdo vend.

Duke pasur parasysh këtë, në të 22 vendet e BE-së, paga minimale varion nga 886 në Estoni në 2,157 në Gjermani në terma të PPS.

Ndërsa renditja ndryshon pak, nëntë vendet e para mbeten të njëjta si në euro ashtu edhe në PPS.

Përveç Shqipërisë, vendet kandidate për në BE performojnë më mirë në terma të PPS-së, me fuqi blerëse më të lartë se disa shtete anëtare të BE-së.

Midis 27 vendeve ku janë të disponueshme shifrat në euro dhe në PPS, Rumania është fituesja më e madhe, me renditjen e saj që rritet nga vendi i 20-të në të 12-tin. Edhe Maqedonia e Veriut përmirësohet, duke kaluar nga vendi i 26-të në terma euro në të 20-tin në PPS.

Serbia ngjitet nga vendi i 22-të në të 17-tin, ndërsa Turqia ngjitet me tre vende.

Në të kundërt, Çekia dhe Estonia janë humbëset më të mëdha, secila me nga tetë vende poshtë. Çekia bie nga vendi i 16-të në të 24-tin, ndërsa Estonia bie nga vendi i 18-të në të 26-tin.

Nuk ka pagë minimale statutore në Itali, Austri dhe tre vende nordike: Suedi, Danimarkë dhe Finlandë.

Ku nuk ndryshuan pagat minimale?

Midis vendeve të BE-së, paga minimale mbeti e pandryshuar në Belgjikë, Estoni, Greqi, Spanjë, Luksemburg dhe Slloveni midis korrikut 2025 dhe janarit 2026.

Bullgaria, Hungaria, Lituania dhe Sllovakia regjistruan rritjet më të larta, secila me më shumë se 11% gjatë kësaj periudhe.

Gjithashtu mbeti e njëjtë në Estoni, Spanjë dhe Slloveni midis janarit 2025 dhe janarit 2026. Në Rumani, paga minimale në monedhën kombëtare mbeti e pandryshuar, por ra pak në euro gjatë të dyja periudhave.

Arsyet pas dallimeve

Ekspertët në Institutin Evropian të Sindikatave (ETUI) vunë re se produktiviteti më i lartë është baza për paga dhe rroga më të larta në mënyrë të qëndrueshme. Ekonomitë me aktivitet më të fortë industrial ose financiar kanë tendencë të jenë më produktive.

Industritë e teknologjisë së lartë zakonisht tregojnë gjithashtu produktivitet më të lartë. Një faktor tjetër kyç është fuqia negociuese më e fortë për punëtorët.