Author: K.B.

Izraeli dhe Libani pritet të zhvillojnë një raund të dytë bisedimesh në Washington DC të enjten, ndërsa po zhvillohen diskutime për të zgjatur armëpushimin aktual 10-ditor.

Presidenti i Libanit, Joseph Aoun, thotë se bisedimet në nivel ambasadorësh janë “të bazuara në një ndalim të plotë të agresioneve izraelite, arritjen e tërheqjes izraelite nga territoret libaneze, kthimin e të burgosurve, vendosjen e ushtrisë në kufijtë ndërkombëtarë dhe fillimin e rindërtimit të asaj që u shkatërrua gjatë kësaj lufte”.

Raundi i parë i bisedimeve çoi në një armëpushim të përkohshëm 10-ditor që filloimë 16 prill.

Çmimi i karburantit për avionë (kerozina) është rritur me 122 përqind që nga fillimi i luftës me Iranin, sipas kompanisë konsulente Energex me seli në Londër. Së pari, probleme me furnizimin u raportuan në aeroportet aziatike, mdërkohë që ka vonesa të mëdha edhe në furnizimin me karburant në aeroportet në Itali.

Linja ajrore gjermane Lufthansa ka mbyllur biznesin e saj Cityline dhe ka tërhequr nga shërbimi avionë të vjetër, që kërkojnë shumë karburant. Arsyeja që përmendet është ksrburanti i shtrenjtë, por edhe grevat e stafit. Mediat gjermane spekulojnë me mundësinë e rritjes së çmimeve të fluturimeve, veçanërisht për fluturimet me distanca të gjata gjatë verës.

Deri më tani, gjysma e nevojave të Evropës për kerozinë vinin nga Lindja e Mesme. “Evropa është rajoni me varësinë më të lartë nga importet nga Lindja e Mesme”, shkruan Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA). Që nga fillimi i luftës me Iranin, më pak se gjysma e kësaj sasie ka mbërritur – që do të thotë se një e katërta e nevojave të Evropës nuk po plotësohen më në mënyrën e zakonshme. Arabia Saudite e ka ndërruar rrugën për transportin e naftës bruto që tani kalon nëpër portin e Yanbusë në Detin e Kuq, por ky është një biznes i pasigurt sepse Irani mund ta sulmojë Yanbunë.

Nevojat e ushtrisë
Por nuk është vetëm rrjedha e naftës bruto dhe kerozinës që po pengohet. Probleme ekzistojnë edhe në përpunimin, ruajtjen dhe shpërndarjen e karburantit të avionëve për fluturimet civile. “Autoritetet evropiane po i japin gjithnjë e më shumë përparësi furnizimit me karburant ushtrisë”, shkruan Energex, “gjë që e ndërlikon më tej situatën”.

“Sistemi i Tubacioneve të Evropës Qendrore” (CEPS) luan një rol kyç në shpërndarjen e kerozinës. Ai lidh portet detare me aeroportet dhe garnizonet ushtarake. CEPS është një strukturë ushtarake e NATO-s. Aeroportet në Frankfurt, Amsterdam, Cyrih, Bruksel dhe Luksemburg janë të lidhura me sistemin.

Në luftën aktuale me Iranin, Forcat Ajrore Amerikane gjithashtu duhet të mendojnë se nga do të marrin karburant. “Përdorimi i CEPS do të rritet për të furnizuar aeroportet amerikane në Gjermani”, paralajmëron Energex dhe kujton se gjatë luftës në Kosovë në vitin 1999, CEPS u mbyll përkohësisht për përdorim civil.

Aeroporti i Frankfurtit nuk varet tërësisht nga CEPS. Përveç kësaj, ekziston një tubacion civil që shkon në portin e Roterdamit, i cili mbush rezervuarët, nga ku një tubacion i veçantë çon në aeroportin aty pranë. Por pavarësisht nëse është një tubacion civil apo ushtarak – porti i madh evropian i Roterdamit tani po merr shumë pak karburant.

Kush tjetër mund të furnizojë?
Në parim, ekzistojnë alternativa ndaj furnizuesve të Lindjes së Mesme, por nuk është gjithmonë e lehtë të kalosh tek ata. Rafineritë në Azi përdorin naftë ruse, por aktualisht janë nën bojkot për shkak të luftës në Ukrainë. Të tjerët po paguajnë një çmim të lartë për situatën në treg. Kjo ka çuar në një bum të vërtetë për kompanitë e naftës në Nigeri dhe SHBA. Por këto janë kapacitete të vogla dhe këto burime nuk mund të kompensojnë ndërprerjen e naftës nga Lindja e Mesme.

Ministrja gjermane e Ekonomisë Katherina Reiche dhe politikanë të tjerë evropianë po përpiqen të qetësojnë situatën. Evropa, thonë ata, nuk varet nga importet e kerozinës së përpunuar, sepse ka rafineri që mund të prodhojnë karburant për avionë nga nafta bruto. Por pas rënies së kërkesës gjatë pandemisë së koronavirusit dhe përpjekjeve për të përdorur më shumë energji të gjelbër, kapacitetet e rafinimit janë zvogëluar. Energex njoftoi se Evropa tani po prodhon një të katërtën më pak kerozinë sesa para pandemisë.

Përveç kësaj, ka mungesë të naftës bruto. Në fund të fundit, jo të gjitha rafineritë janë teknikisht të afta për këtë prodhim kompleks. Ato që munden tashmë po operojnë me kapacitet të plotë dhe po bëjnë fitime të mëdha.

Nuk ka alternativë ndaj karburantitpër avionë nga nafta. Përpjekjet për të prodhuar artificialisht kerozinë duke përdorur energji të gjelbër deri më tani kanë funksionuar vetëm në impiante të vogla pilot, duke prodhuar disa mijëra ton në vit. Për shkak të konsumit të madh të energjisë elektrike, një ton i tillë karburanti është ende rreth 1,000 dollarë më i shtrenjtë se vajguri fosil.

Sipas Energex, rezervat totale në Gjermani janë të mjaftueshme për gjashtë javë të nevojave. Furnizuesi i karburantit në Aeroportin e Frankfurtit thotë se mund të ruajë një maksimum prej 186 milionë litrash. Konsumi ditor i aeroportit është 15 milionë litra. Agjencia e energjisë IEA pret një rritje të lehtë të kërkesës globale, ndërsa Organizata e Vendeve Eksportuese të Naftës (OPEC) parashikon një rritje shumë më të lartë të kërkesës për karburant avionësh.

Më pak fluturime për më shumë para
Lufta në Ukrainë, dhe tani lufta me Iranin, e kanë bërë tashmë udhëtimin ajror më të shtrenjtë. Aeroplanët po detyrohen të bëjnë devijime. Për shkak të kohëzgjatjeve më të gjata të fluturimit dhe mbërritjeve të pafavorshme, ekipet dhe avionët nuk mund të vendosen më aq me efikasitet sa më parë. Këta faktorë, të cilët tashmë rrisin kostot, tani u bashkohen nga rritja e çmimeve të karburantit. Deri më tani, ato përbënin 20 deri në 30 përqind të kostove operative të linjave ajrore. Me rritjen e çmimit në më shumë se 1,800 dollarë për ton – më shumë se dyfishi – do të ndryshojnë edhe llogaritjet e çmimeve.

Linjat ajrore tani po i drejtohen politikës për lehtësim për shkak të çmimeve të larta të karburantit. Shoqata e Industrisë Gjermane të Transportit Ajror (BDL), për shembull, propozon pezullimin e përkohshëm të sistemit të tregtimit të emetimeve për trafikun ajror në BE, si dhe taksat ajrore.

“Konflikti në Lindjen e Mesme ka ndikimin më të madh në trafikun ajror ndërkombëtar, evropian dhe kombëtar që nga pandemia e koronavirusit”, paralajmëroi Shoqata.

Lufthansa dhe Eurowings kanë anuluar tashmë disa fluturime. Nga fundi i majit pritet të shkurtohen rreth 20.000 fluturime vetëm nga Lufthansa. Nëse Ngushtica e Hormuzit mbetet e mbyllur, fluturimet mund të shkurtohen edhe më shumë, ndërsa biletat mund të bëhen edhe më të shtrenjta. Komisioni Evropian ka parashikuar të ndërmarrë masa të posaçme.

Vahid Muriq (25) nga Rozhaja paraqiti një mbrojtje të detajuar në Prokurorinë e Lartë në lidhje me dyshimet se ai vrau bashkëqytetarët Denis (28) dhe Nezrin Hot (35) dhe Kenan Miraljemoviq (56) nga Novi Pazari me një armë të ftohtë në një apartament me qira në lagjen Stari Aerodrom të Podgoricës natën midis të hënës dhe të martës, tha avokatja Božina Banoviq për Pobjeda.

Avokati Banoviq deklaroi se gjatë prezantimit disa-orësh të mbrojtjes së tij, i dyshuari iu përgjigj çdo pyetjeje të bërë nga prokurorja Danka Djeriq dhe ai vetë si avokat mbrojtës.

“Ai nuk u mbrojt duke heshtur. Ai nuk donte të fshihte asgjë. Kjo është një ngjarje komplekse jetësore dhe në këtë moment nuk mund të jap më shumë detaje rreth këtij rasti” – tha avokati Banoviq, duke theksuar se rasti aktualisht është i klasifikuar.

Pas marrjes në pyetje, Prokurorja Djeriq urdhëroi që Muriq të mbahet në paraburgim deri në 72 orë, gjë që tregon se brenda asaj periudhe prokuroria do t’i propozojë Gjykatës së Lartë që ky Rozhajac të mbahet në paraburgim.

“Pas marrjes në pyetje të të dyshuarit V. M., Prokuroria e Lartë e Shtetit në Podgoricë urdhëroi që personi i lartpërmendur të mbahet në paraburgim deri në 72 orë, për shkak të dyshimit të arsyeshëm se ai ka kryer veprën penale të vrasjes së rëndë” – njoftoi Prokuroria e Lartë.

Ata kujtojnë se në kallëzimin penal të Drejtorisë së Policisë thuhej se i dyshuari kreu vrasje të shumëfishta më 20 prill 2026 në Podgoricë.

“Në apartamentin ku ai qëndronte herë pas here me të dëmtuarit N. H., D. H. dhe K. M., ai i vrau personat e lartpërmendur me thikë, pas së cilës iku” – saktësoi Prokuroria e Lartë, duke shtuar se në rrjedhën e mëtejshme të procedurës do të ndërmarrin të gjitha masat dhe veprimet e përcaktuara me ligj për të hedhur dritë mbi ngjarjen specifike.

Muriq u arrestua të martën në mbrëmje në qendër të Rozhajes pas një kontrolli të shkurtër policor.

Policia njoftoi se arrestimi i Muriq ishte rezultat i aktiviteteve të gjera operative dhe një veprimi taktik të ekzekutuar me saktësi, kur e gjetën të dyshuarin në qendër të qytetit të Rozhajes, në një zonë të hapur, dhe e prangosën.

Muriq dyshohet se i ka kryer vrasjet me thikë, dhe pas krimit, dyshohet, ai u largua nga Podgorica dhe u drejtua drejt Rozhajes. I dyshuari kontaktoi nënën e tij, së cilës dyshohet se i rrëfeu se çfarë kishte bërë.

Pas raportimit të saj, hetuesit gjetën trupat e tre personave në një apartament me qira në rrugën Kozaracka në Podgoricë.

Një kërkim i gjerë policor pasoi, me një apel për qytetarët që të jenë të kujdesshëm.

Edhe pse faktet themelore të këtij krimi dihen, motivi dhe sekuenca e saktë e ngjarjeve janë ende të panjohura për publikun.

Sipas informacioneve jozyrtare nga hetimi, autori dhe viktimat njiheshin me njëri-tjetrin dhe me shumë mundësi jetonin së bashku.

Disa media raportojnë se krimit i parapriu një grindje, dhe marrëdhëniet ndërpersonale të pazgjidhura dhe borxhet përmenden si motive të mundshme.

Megjithatë, hetuesit nuk i kanë konfirmuar zyrtarisht këto akuza.

Drejtoria e Policisë njoftoi më parë se, sipas njohurive aktuale, nuk ka elementë që do të tregonin një lidhje midis këtij krimi dhe krimit të organizuar, por se ishte një ngjarje që lindi nga marrëdhëniet personale dhe konfliktet midis aktorëve.

Sot mbahen dy mbledhje të rëndësishme të komisioneve parlamentare në Kuvendin e Kosovës, ku do të shqyrtohen një sërë projektligjesh me peshë ekonomike dhe shëndetësore.

Komisioni për Ekonomi, Industri, Ndërmarrësi, Tregti dhe Inovacion mblidhet në orën 09:00, me një rend dite të ngarkuar që përfshin ratifikimin e marrëveshjes për tregti të lirë ndërmjet Kosovës dhe shteteve të EFTA-s, si dhe disa protokolle shtesë të CEFTA-s. Po ashtu, në shqyrtim të parë do të jetë edhe Projektligji për inovacion dhe ndërmarrësi.

Më pas, në orën 09:30, mblidhet Komisioni për Shëndetësi, i cili do të shqyrtojë Raportin me rekomandime për Projektligjin për Sigurimin e Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor, si dhe pika të tjera të ndryshme.

Në mungesë të gjetjes së një zgjidhjeje për Presidentin, partitë opozitare tanimë kanë filluar t’i bëjnë kalkulimet për zgjedhje të reja, për të cilat thonë se janë gati. Por, një proces i ri elektoral, do të ketë jo pak sfida, vlerësojnë monitoruesit, sidomos për shkak të devijimit të votave për kandidatët në zgjedhjet e fundit, për çka disa komisionerë ende janë në paraburgim

Më shumë se asnjëherë në legjislaturën e 10, tani në horizont po shihen zgjedhjet e reja.

Për një garë të re, nga LDK- janë mëse të gatshëm.

“Partitë politike gjithmonë të gatshme për zgjedhje, si me i pyet ekipet e futbollit a janë të gatshme për futboll”, ka deklaruar Besian Mustafa, Deputet i LDK-së.

Po kaq të gatshëm për një proces të ri zgjedhor, është shprehur edhe një deputet tjetër i gjeneratës së re.

“PDK është partia me strukturat më stabile në vend, dhe marrë parasysh, jam i bindur se PDK është gjithmonë e gatshme për zgjedhje”, ka theksuar Artan Behrami, Deputet i PDK-së.

Në rast se nuk arrihet një konsensus për Presidentin, për çka ka pak gjasa, datat e zgjedhjeve, tanimë dihen.

“Në rast se nuk do ketë përfshirje të Kushtetueses me ndonjë lëndë, ekzistojnë dy data: 7 qershor dhe 31 maj, si datat e vetme kushtetuese”, ka deklaruar Eugen Cakolli, Instituti Demokratik i Kosovës.

Por, cilado që të jetë data, diçka dihet me siguri: disa nga komisionerët që numëruan vota në zgjedhjet e fundit, tani zgjedhjet e reja potenciale, ka mundësi t’i presin në paraburgim. Ky precedent, pritet që të ketë jopak ndikim, në perceptimin publik.

“Me atë që ngjau në zgjedhjet e fundit, normalisht që do reflektonte në kuptim të pjesëmarrjes, por edhe vëmendjes së procesit të numërimit i cili në zgjedhjet e fundit, prodhoi qindra/mijëra vota preferenciale dallim”, ka deklaruar Eugen Cakolli, Instituti Demokratik i Kosovës.

Por, partitë, nuk presin që të kenë problem që të gjejnë komisionerë, që do ta marrin përgjegjësinë për numërim të votave.

“Ne kemi anëtarësi të gjerë, nuk kemi probleme të tilla, ata komisionerë që kanë bërë shkelje, do përballen me ligjin”, ka theksuar Besjan Mustafa, Deputet i LDK-së.

“Në demokraci, mësohet nga precedentët, nga rastet. Rastet që ishin së fundmi ndërpartiake. Andaj besoj që KQZ dhe partitë duhet të mësojnë nga situata, në mënyrë që të kemi zgjedhje të rregullta”, ka deklaruar Artan Behrami, Deputet i PDK-së.

Zgjedhjet eventuale, mund të evitohen veç nëse deri më 28 prill zgjidhet Presidenti apo Presidentja e Republikës së Kosovës. /Dukagjini

Analisti politik, Ilir Deda në Politiko komentoi deklaratën e sotme të kryeministrit Albin Kurti, duke e vënë theksin tek paralajmërimet për mundësinë e cikleve të shpeshta zgjedhore dhe duke e kritikuar qasjen politike që, sipas tij, rrezikon stabilitetin institucional të vendit.

Deda iu referua shembullit të Bullgarisë, duke theksuar se ajo ka mbajtur 8 palë zgjedhje brenda 5 viteve dhe se përdorimi i një modeli të tillë si referencë për Kosovën është i gabuar dhe joserioz.

“Shembulli për Kosovën i veprimit politik është Bullgaria, e cila për 5 vjet ka shkuar 8 herë në zgjedhje. E prej krejt Evropës, politika e Kosovës ose udhëheqësi i Kosovës, vendos Bullgarinë me marrë shembull, cilin don me repliku në Kosovë”, tha Deda në Politiko.

Ai shtoi se shoqëria kosovare dhe institucionet nuk kanë kapacitet për cikle të shpeshta zgjedhore dhe, sipas tij, qytetarët duhet të jenë më kërkues ndaj klasës politike.

“Qytetarët e Kosovës janë hisedarë të këtij vendi, politikanët janë të punësuar nga qytetarët e Kosovës, po jo me luajt këso lojërash.” u shpreh ai.

Kuvendi i Kosovës përmes një njoftimi për media ka konfirmuar se sot, do të mbahet seanca e radhës në të cilën pritet të diskutohen një numër projektligjesh të rëndësishme.

Seanca do të nis në orën 10:00 dhe do të ketë dhjetë pika në rend të ditës.

Pikat e rendit të ditës:

1. Shqyrtimi i dytë i Projektligjit nr.10/L-030 për Masat e Përkohshme të Produkteve Themelore në Raste të Veçanta të Destabilizimit në Treg,

2. Shqyrtimi i dytë i Projektligjit nr.10/L-028 për Sigurimin e Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor,

3. Shqyrtimi i dytë i Projektligjit nr.10/L-025 për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit nr.06/L-032 për Kontabilitet, Raportim Financiar dhe Auditim,

4. Shqyrtimi i dytë i Projektligjit nr.10/L-026 për Shërbimet e Pagesave,

5. Shqyrtimi i dytë i Projektligjit nr.10/L-027 për Lojërat Mesdhetare XXI Prishtina 2030,

6. Shqyrtimi i dytë i Projektligjit nr.10/L-021 për Financimin e Menaxhimit të Resurseve Ujore,

7. Shqyrtimi i dytë i Projektligjit nr.10/L-022 për Banim Social dhe të Përballueshëm,

8. Shqyrtimi i dytë i Projektligjit nr.10/L-023 për Shtetësinë e Kosovës,

9. Shqyrtimi i dytë i Projektligjit nr.10/L-024 për Lëndët Plasëse,

10. Shqyrtimi i dytë i Projektligjit nr.10/L-029 për Provimin e Maturës Shtetërore.

Gjatë ditë pritet të mbahet mbledhja e kryesisë së Kuvendit.

Sipas njoftimit, mbledhja pritet të mbahet duke filluar nga ora 09:00.

Po ashtu në njoftim janë bërë të ditura edhe pikat të cilat do të diskutohen në mbledhje.

Rendi i ditës

I. Miratimi i procesverbalit të mbledhjes së mëparshme të Kryesisë së Kuvendit,

II. Propozimi i rendit të ditës për Seancën plenare të radhës:

1. Shqyrtimi i Projektligjit nr.10/L-007 për anëtarësimin e Republikës së Kosovës në Bordin e Paqes,
2. Shqyrtimi i Projektligjit nr.10/L-040 për Ratifikimin e Marrëveshjes ndërmjet Qeverisë së Republikës së Kosovës dhe Këshillit të Ministrave të Republikës së Shqipërisë për Lojërat Mesdhetare Prishtina 2030,
3. Shqyrtimi i parë i Projektligjit nr.10/L-031 për Energjinë,
4. Shqyrtimi i parë i Projektligjit nr.10/L-032 për Energjinë Elektrike,
6. Shqyrtimi i parë i Projektligjit nr.10/L-044 për Inspektoratin Qendror të Trashëgimisë Kulturore,
6. Emërimi i tre (3) anëtarëve të Këshillit Shtetëror të Cilësisë, të Agjencisë së Kosovës për Akreditim,
7. Shqyrtimi i Propozim-vendimit të Qeverisë së Republikës së Kosovës për formimin e Komisionit për dhënien e Provimit të Jurisprudencës.

III. Shqyrtimi i propozimeve dhe i kërkesave

Të enjten parashikohet të mbajë mot me diell dhe vranësira. Mëngjesi do të jetë i ftohtë.

Era do të fryjë nga veriu dhe verilindja, e cila kohë pas kohe pritet të jetë e fuqishme, me shpejtësi prej 15-40 km/h.

Temperaturat do të shënojnë ngritje, me minimale që do të lëvizin prej 0 deri në 5°C, ndërsa ato maksimale prej 12 deri në 16°C.

Një tragjedi raportohet se ka ndodhur sot në Bosnjë e Hercegovinë.

Dyshohet se një burrë 49 vjeçar e ka vrarë vajzën e tij 2 vjeçare dhe më pas e ka vrarë vetën.

Prokuroria Publike e Qarkut të Sarajevës Lindore, ka bërë të ditur se është urdhëruar autopsia e trupave të babait e fëmijës, që u gjetën të vdekur në fshatin Kabernik, pranë Vishegradit.

“Prokurori kujdestar ka drejtuar hetimet në vendngjarje dhe ka urdhëruar ndërmarrjen e të gjitha masave dhe veprimeve hetimore për të zbardhur të gjitha rrethanat e këtij rasti tragjik. Është urdhëruar autopsia për të përcaktuar saktësisht kohën dhe shkakun e vdekjes” thuhet në njoftimin e Prokurorisë, shkruajnë mediat.

Bazuar në rezultatet e para të hetimet dyshohet se E.D, nga Gorazhde ka vrarë fëmijën e tij dyvjeçar dhe më pas ka kryer vetëvrasje.

Sipas mediave lokale, ai ishte i ndarë nga bashkëshortja, i kishte lënë familjes një letër lamtumire, të cilën ata e kanë raportuar në polici, të cilët kanë dalë në terren dhe në fshatin Kabernik kanë gjetur trupat e babait dhe fëmijë