Asambleja e Përgjithshme e Pediatrisë në Itali ka ngritur alarmin se përdorimi i tepërt dhe i hershëm i pajisjeve smart midis moshave 3 dhe 5 vjeç ndryshon strukturën e trurit, duke shkaktuar probleme me zhvillimin dhe kujtesën.
Marrëdhënia e fëmijëve të vegjël me botën digjitale, telefonat inteligjentë, tabletët është më shumë se një magjepsje, është pothuajse një varësi që çon në një “qetësim emocional” kur të rriturit u japin të vegjëlve të tyre një pajisje për t’i mbajtur të qetë.
Kjo mund të shkaktojë dëme të papritura jo vetëm në peshë, shikim e aftësi sociale, por edhe në strukturën e trurit, që ndryshon te përdoruesit e zellshëm të teknologjisë.
Në vitet 2018 e 2019, Shoqata Italiane e Pediatrisë pati paralajmëruar mbi rrezikun e përdorimit të pajisjeve smart nga fëmijët para moshës 2 vjeç, duke i kufizuar në më pak se një orë në ditë midis moshave 2 dhe 5 vjeç e në më pak se dy orë pas 5 vjeçëve, por nën mbikëqyrjen e të rriturve.
Tani e trajton sërish çështjen e fëmijëve digjitalë, me tone alarmi.
Asambleja e Përgjithshme e Pediatrisë 2025 paraqiti shqetësimin në Senat.
Çdo orë e kaluar para një ekrani rrit rreziqet fizike dhe mendore. Gjysmë ore më shumë në ditë se mesatarja prej 15 minutash mund të dyfishojë rrezikun e vonesës gjuhësore te fëmijët nën 2 vjeç dhe çdo orë shtesë zvogëlon gjumin me rreth 15 minuta te ata midis 3 dhe 5 vjeç. Më shumë se 50 minuta më shumë në ditë shoqërohet me një rrezik më të lartë të hipertensionit pediatrik. Madje edhe midis moshës 3 e 6 vjeç, kjo shoqërohet me një rrezik më të lartë për të qenë mbipeshë.
Si e ndryshon teknologjia digjitale trurin?
Gjatë viteve të para të jetës, truri i fëmijëve zhvillohet përmes përvojave të botës reale, lojës, marrëdhënieve e gjuhës. Përdorimi i hershëm dhe i zgjatur i pajisjeve digjitale mund të ndërhyjë në këto procese, duke ndryshuar vëmendjen e mekanizmat e vetërregullimit.
Studimet neuroimazherike të fëmijëve 3 deri në 5 vjeç që kaluan shumë kohë në pajisjet digjitale treguan ndryshime në zonat e trurit që lidhen me vëmendjen dhe të kuptuarit.
Në mënyrë specifike, korteksi cerebral tregoi më pak trashësi në zonat që lidhen me gjuhën, vëmendjen e kujtesën dhe për këtë arsye, një zhvillim më pak të pjekur të këtyre të këtyre funksioneve.
Nëse një fëmijë ka vështirësi në gjuhë ose matematikë, një ndryshim në strukturën e trurit nuk është i dukshëm, por mund të ndikojë në kujtesë apo shkrim-lexim.
Shëndeti i syve
Përdorimi i zgjatur i pajisjeve dëmton shëndetin vizual të fëmijëve dhe adoleshentëve. Studimet konfirmojnë cënueshmëri më të madhe të syve, tendosje të tyre, si dhe rrezikun e strabizmit akomodues te fëmijët e vegjël. Ekspozimi i zgjatur mund të zvogëlojë frekuencën e pulsimit të syve, duke nxitur tharjen dhe acarimin e syve. Kjo gjithashtu rrit rrezikun e miopisë dhe tendosjes së syve.
Varësitë digjitale
Ka varësi dhe një rritje në përdorimin problematik të teknologjisë: pajisjet përdoren si një mjet për të qetësuar të qarat ose për të shpërqendruar e mbajtur të vegjëlit të qetë në një restorant. Të gjitha këto mund të rrisin varësinë nga stimulimi digjital.
Sipas studimeve, përdorimi problematik është më i madh kur telefonat inteligjentë lejohen para moshës 13 vjeç. Faktorët e rrezikut përfshijnë ekspozimin e hershëm, kohën e tepërt në internet, mungesën e rregullave, izolimin dhe vështirësitë emocionale.
Faktorët mbrojtës kanë të bëjnë me praninë prindërore, dialogun, rregullat e përbashkëta dhe aktivitetet.
