ATV

Author: D.K.

  • Ferid Agani: Vetëdijësimi i qytetarëve për shëndetin mendor është rritur ndjeshëm

    Ferid Agani: Vetëdijësimi i qytetarëve për shëndetin mendor është rritur ndjeshëm

    Ish-ministri i Shëndetësisë dhe profesori i njohur i neuropsikiatrisë, Ferid Agani, ka qenë i ftuar në studion “A” të Blerona Zeqirit, ku foli rreth gjendjes aktuale të shëndetit mendor në Kosovë.

    Agani theksoi se vitet e fundit është vërejtur një rritje e ndjeshme e vetëdijes së qytetarëve për rëndësinë e vizitave te psikologët dhe psikiatrit. Sipas tij, kjo është një shenjë pozitive e emancipimit shoqëror dhe e kuptimit se shëndeti mendor është po aq i rëndësishëm sa ai fizik.

    “Populli ynë ka filluar të kuptojë se kërkimi i ndihmës profesionale nuk është dobësi, por një hap i madh drejt shëndetit dhe stabilitetit jetësor. Sot shohim shumë më tepër njerëz që vizitojnë psikologun apo psikiatrin krahasuar me të kaluarën,” tha Agani gjatë intervistës.

    Edhe pse tashmë ka dalë në pension, ai tregoi se nuk është shkëputur nga profesioni dhe vazhdon të kontribuojë në fushën e shëndetit mendor përmes punës dhe përvojës së tij shumëvjeçare.

    “Unë nuk e kam lënë ende punën. Shëndeti mendor është një mision që nuk njeh pensionim,” u shpreh Agani.

    Deklaratat e tij ngjallën reagime pozitive, duke hapur diskutimin mbi nevojën për mbështetje më të madhe institucionale dhe shoqërore ndaj shëndetit mendor në Kosovë.

    http://<iframe width=”1310″ height=”737″ src=”https://www.youtube.com/embed/FjT-fdncFXM” title=”Studio A me Blerona Zeqiri – 23.09.2025 @ATVofficialchannel” frameborder=”0″ allow=”accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share” referrerpolicy=”strict-origin-when-cross-origin” allowfullscreen></iframe>

  • Katër ushqime të njohura që mund të sabotojnë humbjen e peshës

    Katër ushqime të njohura që mund të sabotojnë humbjen e peshës

    Shumë njerëz besojnë se disa ushqime të zakonshme, për shkak të përdorimit të përditshëm dhe disponueshmërisë së lehtë, nuk kanë ndikim të madh në procesin e humbjes së peshës. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se edhe ushqimet që duken të padëmshme mund ta ngadalësojnë progresin. Shpesh, problemi fshihet te kaloritë dhe përbërësit “e fshehur”.

    Këtu janë disa shembuj të ushqimeve të njohura që mund të pengojnë mbajtjen e një peshe të shëndetshme:

    1. Lëngjet e frutave
    Edhe pse perceptohen si të shëndetshme, lëngjet e frutave përmbajnë shumë sheqerna natyralë dhe shpesh edhe ëmbëlsues të shtuar. Një gotë lëng mund të ketë aq sheqer sa një pije freskuese. Konsumimi i rregullt i tyre shton kalori pa dhënë ndjesi ngopjeje, duke e bërë më të vështirë kontrollin e peshës.

    2. Buka e bardhë
    Një ushqim i përdorur gjerësisht, por me indeks të lartë glicemik. Ajo rrit shpejt nivelin e sheqerit në gjak dhe më pas e ul po aq shpejt, duke shkaktuar uri të vazhdueshme dhe dëshirë për karbohidrate të tjera. Në planin afatgjatë, kjo e vështirëson mbajtjen e një peshe trupore të qëndrueshme.

    3. Shkopinjtë e granolës
    Reklamohen si një meze e shëndetshme, por shpesh janë të pasura me sheqer dhe yndyrë. Në vend që të ndihmojnë në humbje peshe, ato shtojnë kalori dhe rrallë janë të ekuilibruara nga ana ushqyese.

    4. Produktet “dietike”
    Etiketat si “light” ose “diet” mund të krijojnë ndjesinë se po hamë diçka të padëmshme. Në realitet, këto produkte shpesh kanë më pak yndyrë, por përmbajnë më shumë sheqer apo aditivë artificialë për të ruajtur shijen. Kjo jo vetëm që ngadalëson progresin, por edhe krijon një ndjesi të rreme sigurie.

    Përfundimi
    Zgjedhjet ushqimore të përditshme kanë ndikim të madh në menaxhimin e peshës. Kujdesi ndaj përbërësve të fshehur dhe shmangia e produkteve të marketinguara si “të shëndetshme”, por që fshehin sheqer e kalori, është një hap i rëndësishëm për të arritur rezultatet e dëshiruara.

  • Lidhja befasuese mes nuhatjes dhe shëndetit të trurit

    Lidhja befasuese mes nuhatjes dhe shëndetit të trurit

    Aroma e ëmbëlsirave të gjyshes, era e shiut mbi pyjet me pisha – kujtime të tilla rikthehen si me magji përmes hundës sonë. Ndonëse shpesh e nënvlerësuar, nuhatja është një nga shqisat më të fuqishme për të lidhur të tashmen me kujtesën. Por, ashtu si shikimi dhe dëgjimi, edhe ajo zbehet me kalimin e moshës.

    Sipas të dhënave, rreth 11% e amerikanëve në të 50-at raportojnë probleme me nuhatjen, ndërsa tek personat mbi 80 vjeç kjo shifër ngjitet në 39%. Pasojat nuk janë vetëm praktike – si pamundësia për të dalluar ushqimin e prishur – por lidhen ngushtë edhe me shëndetin mendor, raporton The Times.

    “Trurit i duhet stimulim përmes nuhatjes për të ruajtur shëndetin,” shpjegon Michael Leon, profesor i neurobiologjisë në Universitetin e Kalifornisë, Irvine.

    Studimet e viteve të fundit kanë treguar se trajnimi i nuhatjes mund të sjellë përfitime të mëdha:

    • Të moshuarit me depresion që nuhatën aroma të ndryshme për disa muaj patën përmirësim të dukshëm të gjendjes shpirtërore.

    • Pacientët me demencë shfaqën jo vetëm më pak shenja depresioni, por edhe përmirësime në kujtesë, duke kujtuar fjalë më shpejt.

    • Disa kërkime sugjerojnë madje se stërvitja e nuhatjes mund të rrisë volumin e hipokampusit, zonës së trurit që lidhet me kujtesën.

    Si ta testoni nuhatjen?
    Testimi profesional bëhet te mjeku ORL, por ka edhe mënyra të thjeshta në shtëpi. Një metodë e shpejtë përfshin katër produkte me aromë të fortë – si kafe, mjaltë, sapun apo verë. Mbyllni sytë dhe përpiquni t’i identifikoni. Nëse dalloni shumicën, nuhatja juaj është në gjendje të mirë; nëse jo, mund të jetë sinjal për një problem.

    A mund të përmirësohet nuhatja?
    Po. Ekspertët këshillojnë të zgjidhni disa aroma të forta – erëza, pasta dhëmbësh apo vajra esencialë – dhe t’i nuhasni çdo mëngjes e mbrëmje për 30 sekonda. Praktika të shpeshta dhe me më shumë larmi japin rezultate edhe më të mira.

    Në fund, lidhja mes nuhatjes dhe shëndetit të trurit është shumë më e fortë se mendohej. Sistemi i nuhatjes është i vetmi shqisor që lidhet drejtpërdrejt me qendrat e kujtesës dhe emocioneve, duke e bërë atë një portë të çmuar drejt mirëqenies mendore.

  • Si Singapore po mposht nxehtësinë

    Si Singapore po mposht nxehtësinë

    Singapori është kthyer në një shembull botëror për mënyrën se si gjelbërimi dhe hija mund të përdoren strategjikisht në hapësirat urbane, duke treguar se urbanizimi nuk është domosdoshmërisht në kundërshtim me komoditetin klimatik.

    Për t’iu përgjigjur sfidës së nxehtësisë, qyteti-shtet ka investuar në një rrjet të gjerë hijezimi: nga trotuaret e mbuluara, të njohura si “five-foot ways”, te pemët me kurora të gjera dhe strukturat ikonike të gjelbërimit si “supertrees” në Gardens by the Bay.

    Tradita e gjelbërimit urban nisi që në shekullin XIX me Stamford Raffles dhe u ringjall fuqishëm në vitet 1960–1970 nga kryeministri Lee Kuan Yew. Ai vendosi që çdo hapësirë publike dhe ndërtesë private të kontribuonte në krijimin e hijeve, duke përdorur pemë, çadra, markiza dhe hijen natyrore të ndërtesave për të freskuar zonat e këmbësorëve.

    Rezultatet janë mbresëlënëse: numri i pemëve urbane u rrit nga 158 mijë në vitin 1974 në mbi 1.4 milion në vitin 2014, ndërkohë që popullsia shtohej me tre milion banorë. Sot, gati gjysma e ishullit është e mbuluar me bar, shkurre dhe pemë, duke dëshmuar se natyra mund të bashkëjetojë edhe me një qytet që zhvillohet me ritme të shpejta.

    Ekspertët theksojnë se hija dhe gjelbërimi nuk mund të eliminojnë plotësisht efektet e ndryshimeve klimatike, por ato ofrojnë mbrojtje të ndjeshme ndaj nxehtësisë urbane dhe rrisin cilësinë e jetës për qytetarët. Shembulli i Singaporit tregon se me planifikim të qëllimshëm dhe mbështetje politike, edhe qytetet e tjera tropikale mund të krijojnë një mjedis më të freskët dhe më të këndshëm për banorët e tyre.

  • Gjashtë gjëra që nuk duhen bërë me stomakun bosh

    Gjashtë gjëra që nuk duhen bërë me stomakun bosh

    Fillimi i ditës me një mëngjes të shëndetshëm është kyç për energjinë dhe mirëqenien tuaj. Disa zakone të zakonshme mund të dëmtojnë shëndetin fizik dhe emocional, veçanërisht kur kryhen me stomakun bosh. Ja disa gjëra që duhet të shmangni:

    1. Konsumimi i barnave anti-inflamatore
    Medikamente si aspirina, paracetamoli dhe ilaçe të tjera anti-inflamatore mund të irritojnë mukozën e stomakut dhe, në raste të rënda, të shkaktojnë gjakderdhje gastrike. Për të reduktuar efektet negative, merrini këto barna me pak qumësht ose shumë ujë.

    2. Pirja e kafes
    Edhe pse kafeja mund t’ju japë energji, pirja e saj me stomakun bosh rrit prodhimin e acidit në stomak dhe mund të shkaktojë djegie ose refluks. Nëse dëshironi një alternativë më të shëndetshme, zëvendësojeni me çaj ose kos frutash.

    3. Konsumimi i alkoolitAlkooli absorbohet më shpejt në stomak bosh, duke rritur helmin dhe rrezikun për dëmtime në mëlçi, zemër dhe veshka. Për të zvogëluar efektet, hani një meze të lehtë menjëherë pas konsumit dhe shmangni kombinimin e alkoolit me kafenë, pasi të dyja shkaktojnë dehidratim.

    4. Ushtrime intensive
    Stërvitja e rëndë me stomakun bosh nuk ndihmon në djegien e më shumë kalorive dhe mund të çojë në humbje të masës muskulore. Trupi ka nevojë për energji për të funksionuar. Në vend të kësaj, zgjidhni ushtrime më të lehta dhe hani të paktën një frutë para stërvitjes.

    5. Pirja e lëngut të limonit
    Megjithëse i pasur me vitamina, pirja e lëngut të limonit me stomakun bosh mund të irritojë mukozën e stomakut, veçanërisht tek personat me gastrit ose probleme të tjera të sistemit tretës.

    6. Ndikimi i urisë në humor
    Studiuesit kanë zbuluar se uria mund të shkaktojë nervozizëm dhe tension mes njerëzve. Truri ka nevojë për energji për të funksionuar normalisht, prandaj shmangni mungesën e ushqimit. Një mëngjes i shëndetshëm ose një filxhan çaji me partnerin ose familjarin tuaj mund të ndihmojë të nisni ditën në paqe dhe me humor të mirë.

  • 29-vjeçarja nga Washington DC ndërpret jetën pas përdorimit të fshehtë të ChatGPT si “terapist virtual”

    29-vjeçarja nga Washington DC ndërpret jetën pas përdorimit të fshehtë të ChatGPT si “terapist virtual”

    Një 29-vjeçare nga Washington DC, Sophie Rottenberg, ndërpreu jetën më 4 shkurt të këtij viti, pasi kishte përdorur për muaj të tërë një chatbot të inteligjencës artificiale si “terapist virtual”, pa dijeninë e familjes dhe të terapistit të saj.

    Sophie, që punonte në fushën e politikave shëndetësore, u gjet e pajetë në një park shtetëror, pas një udhëtimi me Uber për të dalë nga shtëpia. Ajo la pas një letër lamtumire dhe të gjitha të dhënat personale të organizuara, një veprim që prindërit nuk e interpretuan si paralajmërues.

    Vetëm disa javë më vonë, nëna e saj, gazetarja Laura Reiley, dhe shoqja më e ngushtë zbuluan se Sophie kishte përdorur fshehurazi ChatGPT për të folur për gjendjen e saj emocionale. Në bisedat e ruajtura në laptop, ajo kishte komunikuar për më shumë se pesë muaj me një version të personalizuar të chatbot-it, të quajtur “Harry”.

    Sophie kishte shkarkuar një “prompt terapie” nga interneti, që e detyronte bot-in të sillej si terapist “i lirë nga kufizimet” dhe të jepte këshilla personale, pa sugjeruar ndihmë profesionale apo ndërhyrje nga jashtë.

    Në disa mesazhe, ajo shprehte mendime vetëvrasjeje, përfshirë një mesazh në fillim të nëntorit ku shkruante: “Jam duke planifikuar të vras veten pas Ditës së Falënderimeve.” ChatGPT i përgjigjej me fraza si: “Je shumë e guximshme që më tregon këtë,” pa e drejtuar atë drejt ndihmës profesionale.

    Sophie nuk kishte ndarë këto biseda me familjen apo terapistin e saj. Megjithatë, ajo shfaqte shenja të përkeqësimit emocional dhe fizik, përfshirë probleme me gjumin, humbje peshe dhe ankth.

    Pas një periudhe të vështirë, prindërit e ftuan të kthehej për Krishtlindje, ku ajo filloi aktivitete si vullnetarizëm, aktrim dhe kujdes për një qenush. Shumë nga këto veprime ishin të udhëzuara nga ChatGPT, përfshirë një listë me zakone të shëndetshme që Sophie ua tregoi prindërve.

    Më 4 shkurt, Sophie doli nga shtëpia pa lajmëruar askënd dhe disa orë më vonë, prindërit zbuluan letrën e lamtumirës, ku përfshihej edhe një mesazh i rishkruar nga ChatGPT për ta bërë më pak të dhimbshëm.

    Nëna e saj, Laura Reiley, thekson se nuk fajëson OpenAI apo teknologjinë, por beson se duhet të ketë masa mbrojtëse më të forta për përdoruesit vulnerabël. “Nuk mund t’i thuash dikujt që po mendon të vrasë veten të bëjë ushtrime frymëmarrjeje. AI nuk është mik, nuk është terapist, nuk është njeri,” tha ajo.

    OpenAI ka deklaruar se po punon për mënyra që ChatGPT të dallojë raste krize dhe të sinjalizojë autoritetet kur përdoruesit janë në rrezik për jetën.

    Familja e Sophie-s ka vendosur të ndajë historinë për të rritur ndërgjegjësimin, veçanërisht tek të rinjtë që përballen me ankth, depresion apo ndjenja vetmie. Ata nënvizojnë se teknologjia mund të jetë mbështetëse, por nuk mund të zëvendësojë ndihmën profesionale psikologjike.

  • Trump: E kemi gjetur, kura për autizmin pritet të publikohet së shpejti

    Trump: E kemi gjetur, kura për autizmin pritet të publikohet së shpejti

    Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka paralajmëruar një njoftim të rëndësishëm në lidhje me autizmin, i cili pritet të bëhet publik të hënën nga Zyra Ovale.

    Gjatë një fjalimi në ceremoninë përkujtimore të aktivistit konservator Charlie Kirk, Trump devijoi nga temat përkujtimore për të dhënë mesazhin me përmbajtje shëndetësore. Ai tha se administrata e tij ka bërë përparim të madh në trajtimin e çrregullimeve të spektrit autik dhe shtoi se “mendoj se kemi gjetur një kurë për autizmin”, duke e cilësuar këtë njoftim si një nga më të rëndësishmit që ka bërë ndonjëherë si president.

    Trump nuk dha detaje konkrete mbi njoftimin, por e lidhi atë me përpjekjet për të kuptuar shkaqet e rritjes së rasteve të autizmit në SHBA dhe me nevojën për ndërhyrje të menjëhershme.

    “Mendoj se do t’iu duket e mahnitshme,” tha ai për të pranishmit, duke shtuar: “Mendoj se gjetëm një kurë për autizmin. Do të jetë një nga konferencat më të rëndësishme për shtyp që do të kem ndonjëherë, dhe mezi e pres.”

    Më herët të dielën, raportet sugjeruan se Trump mund të njoftojë që gratë shtatzëna duhet të shmangin marrjen e Tylenol, nëse nuk kanë ethe, për shkak të një rreziku të mundshëm të lidhur me rritjen e shkallës së autizmit në fëmijë. Kjo udhëzohet nga një shqyrtim federal, nën drejtimin e sekretarit të shëndetësisë, Robert F. Kennedy Jr.

    Sipas Washington Post, zyrtarët gjithashtu planifikojnë të promovojnë leukovorin, një ilaç që mund të konsiderohet trajtim i mundshëm për çrregullimin neurozhvillimor.

  • Koncepti i martesave po ndryshon për gjeneratat e reja

    Koncepti i martesave po ndryshon për gjeneratat e reja

    Në shoqëritë moderne, martesa po shihet gjithnjë e më pak si gur themeli i jetës në çift. Gjeneratat e reja shpesh zgjedhin të mos përcaktojnë marrëdhëniet e tyre me emërtime tradicionale, duke i lënë ato të paqarta dhe pa një përkushtim të qartë.

    Në vendet e zhvilluara, shumica martohen vetëm pas të 30-ave, ndërsa një numër gjithnjë e më i madh njerëzish zgjedhin të mos martohen fare. Kjo prirje sjell një dilemë të madhe: si ndikojnë këto marrëdhënie të pasigurta në formësimin e vetë çiftit dhe sidomos në rritjen e fëmijëve, të cilët shpesh bëhen pjesë e një realiteti ku dashuria dhe përgjegjësia nuk ecin paralelisht?

    Pasiguria dhe dilemat e çifteve

    Psikologu Dorjan Krasniqi thekson se çiftet në situata të tilla shpesh gjenden në një “mjegull paqartësie”.
    “Pasoja më e zakonshme është se, ndërsa ata ende nuk kanë vendosur të jenë bashkëshortë, tashmë ndajnë një ‘short’ të përbashkët — fëmijën. Kjo sjell debate të forta: a duhet të martohen, a duhet të lindin jashtë martese, apo në disa raste të marrin parasysh edhe abortin. Çiftet ballafaqohen me shumë pikëpyetje që shpesh krijojnë tensione të thella”, thotë ai.

    Ekspertët paralajmërojnë se rreziku më i madh është mungesa e vetëdijes për përgjegjësinë që sjell prindërimi.
    “Jeta e fëmijës nuk është lojë. As prindërimi nuk është lojë. Martesa nuk është një gjë e thjeshtë”, shton Krasniqi, duke theksuar rëndësinë e kalimit me radhë të fazave të jetës, si mënyrë për të ruajtur shëndetin mendor dhe për t’u përgatitur për hapat e mëvonshëm.

    Gratë dhe barra më e madhe

    Në këtë realitet të ri, gratë mbeten ato që mbajnë barrën më të madhe. Sociologu Genc Xerxa, në një intervistë për Albanian Post, thekson se shtatzënitë dhe martesat e paplanifikuara ndikojnë drejtpërdrejt në mundësitë arsimore dhe profesionale të grave.

    Sipas tij, shumë gra janë të detyruara të ndërpresin shkollimin për shkak të obligimeve të mëmësisë, gjë që ndikon negativisht në jetën sociale, kulturore dhe profesionale të tyre. Kjo shpesh i bën ato më të cenueshme në raport me burrat dhe i kufizon në rolin tradicional të amvisnisë.

    Edhe raporti i Financial Times thekson se gratë që bëhen nëna shpesh përjetojnë një “penalizë të prindërimit”, me ulje të mundësive për avancim në karrierë dhe me rritje më të ngadalshme të pagës, veçanërisht në vitet e para pas lindjes.

    Nevoja për edukim dhe përgjegjësi

    Çdo vendim i nxituar, çdo presion kulturor apo çdo ngecje në rrugën e një çifti lë gjurmë të thella në jetën e grave dhe të fëmijëve të tyre.

    Në një realitet ku martesa dhe marrëdhëniet po ndryshojnë rrënjësisht, shtatzënitë dhe martesat e paplanifikuara janë një sfidë që nxjerr në pah një të vërtetë të qartë: edukimi, mbështetja dhe përgjegjësia janë çelësi për një të ardhme të qëndrueshme.

    Vetëm atëherë kur çiftet e kuptojnë rëndësinë e secilës fazë të jetës dhe përgatiten me ndërgjegje, mund të ndërtojnë marrëdhënie të forta, të shëndetshme dhe t’u ofrojnë fëmijëve një fillim të sigurt e të lumtur.

  • Sekreti i lëkurës së shëndetshme fshihet në mikrobiomet tona

    Sekreti i lëkurës së shëndetshme fshihet në mikrobiomet tona

    Shumë prej nesh e dimë rëndësinë e mikrobiomës së zorrëve për shëndetin dhe imunitetin, por pak flitet për “universin e padukshëm” mbi lëkurë — mikrobiomën e saj. Këto koloni bakteresh nuk ndikojnë vetëm në pamjen e jashtme, por edhe në humorin tonë.

    Një studim i ri i Unilever, botuar në British Journal of Dermatology, tregon se mikrobet e lëkurës funksionojnë si “fabrika të vogla”: ato shndërrojnë djersën dhe produktet kozmetike në substanca që hidratojnë, ushqejnë dhe forcojnë barrierën mbrojtëse të lëkurës.

    Bakteret “e mira” dhe “të këqija”
    Një mikrob i quajtur acinetobacter lidhet me lëkurë më të re dhe më të shëndetshme. Ndërsa cutibacterium mund të luajë rol të dyfishtë: disa lloje ndihmojnë në uljen e stresit dhe përmirësimin e humorit, të tjerat shkaktojnë akne duke bllokuar gjëndrat e yndyrës.

    Si të mbështesim mikrobiomën e lëkurës
    Ekspertët theksojnë se, me kalimin e viteve, është thelbësore të ndihmojmë mbijetesën e baktereve të dobishme. Disa hapa kryesorë janë:

    • Hidrimi i rregullt

    • Gjumi cilësor

    • Aktiviteti fizik – pasi djersa ushqen mikrobiomën

    • Shmangia e duhanit dhe ndotjes, që dëmtojnë qelizat e lëkurës

    “Ekziston një lidhje e fortë mes trurit, zorrëve dhe lëkurës — i ashtuquajturi bosht lëkurë-tru-zorrë,” shpjegon dermatologia Justine Hextall. “Prandaj, stresi apo problemet me tretjen shpesh përkeqësojnë aknet, ekzemat apo edhe rënien e flokëve.”

    Kujdesi i përditshëm
    Mjekët rekomandojnë përdorimin e pastruesve të butë, si dhe kremra me acid hialuronik dhe ceramide për forcimin e barrierës mbrojtëse të lëkurës.

    Roli i ushqimit
    Sipas Federica Amati nga platforma Zoe, dieta ka ndikim të madh mbi lëkurën. Ajo sugjeron shmangien e ushqimeve të përpunuara dhe të pasura me sheqer, duke preferuar:

    • vajin e ullirit ekstra të virgjër,

    • fasulet,

    • manaferrat.

    Këto ofrojnë yndyra të shëndetshme, fibra dhe antioksidantë që ushqejnë mikrobiomën dhe ulin inflamacionin.

    Mesazhi përfundimtar
    Edhe pse kërkimet vazhdojnë, ekspertët janë të qartë: me zakone të thjeshta si hidrimi, gjumi i mirë, një dietë e balancuar dhe kujdes kozmetik i butë, mund të krijojmë mjedisin ideal për një mikrobiomë të shëndetshme — dhe për një lëkurë më të freskët, të re dhe të ndritshme.

  • AI pushton Javën e Modës në New York

    AI pushton Javën e Modës në New York

    Inteligjenca artificiale u bë pjesë e Javës së Modës në New York, duke sjellë koleksione, modele dhe eksperienca digjitale që ndezën diskutime për të ardhmen e industrisë së modës.

    Në një kohë kur çdo kompani po eksperimenton me AI dhe ekspertët paralajmërojnë se ajo do të bëhet pjesë e përditshmërisë sonë, markat e mëdha të modës vendosën ta testojnë fuqinë e saj në një nga ngjarjet më prestigjioze të vitit.

    Sipas Washington Post, në pasarela u prezantuan koleksione të frymëzuara nga inteligjenca artificiale, modele të krijuara digjitalisht, prova virtuale veshjesh dhe madje versione holografike të dizajnerëve të njohur që jepnin komente “robotike”. Megjithatë, rezultatet gjashtëditore shpesh u dukën më të çuditshme sesa frymëzuese.

    Industria kishte nisur më herët hapat e parë me këtë teknologji. Marka J. Crew përdori AI për të krijuar imazhe në stilin e katalogëve të saj të viteve ’90, në një bashkëpunim me Vans. Ndërkohë, startup-i SpreeAI prezantoi një risi për prova virtuale: përdoruesi ngarkon një foto dhe sistemi llogarit përmasat e trupit me 99% saktësi, duke treguar nëse një veshje përshtatet apo jo. Po ashtu, Google solli funksionin “try-on”, që lejon të “provosh” rroba nga pasarela përmes një selfie digjitale.

    Një ndër risitë më të komentuara erdhi nga Ralph Lauren, me lançimin e “Ask Ralph”, një asistent AI që ofron këshilla për stilin. Megjithatë, sipas kritikëve, teknologjia ende nuk arrin të përçojë tonin autentik të vetë dizajnerit.

    AI u shfrytëzua edhe si element artistik. Private Policy solli atmosferën “Future-Tech Americana”, ku zëra kompjuterikë flisnin mbi marrëdhënien mes njeriut dhe teknologjisë. Ndërkohë, dizajnerja afro-braziliane Loza Maleombho prezantoi një film 15-minutësh mbi një “tekno-eko-utopi afrikane”, duke ndërthurur trashëgiminë afrikane me vizione futuriste.

    Një nga momentet më spektakolare të javës erdhi kur një model hyri në pistë i shoqëruar nga roboti Bao Bao, krijim i kompanisë kineze MirrorMe. Roboti i vogël me rrota u shfaq si “simbol i bashkëjetesës mes modës dhe teknologjisë”, duke marrë duartrokitje të gjata nga publiku.