ATV

Author: ATVLive

  • Nëntori është muaji i gjashtë rresht që vendos rekord të nxehtësisë, thonë shkencëtarët

    Nëntori është muaji i gjashtë rresht që vendos rekord të nxehtësisë, thonë shkencëtarët

    Nëntori është muaji i gjashtë radhazi i këtij viti që vendos rekord për nxehtësinë, ndërsa kjo vjeshtë ishte po ashtu më e nxehta, sipas Agjencisë evropiane të Klimës.

    Kur ka mbetur vetëm edhe një muaj deri në përfundim të këtij viti, 2023-ta është në binarë për ta thyer rekordin për vitin më të nxehtë deri më tani.

    Nëntori ishte gati një e treta e gradës më i nxehtë se nëntori më i nxehtë i deritanishëm, njoftoi të mërkurën Shërbimi i Ndryshimeve Klimatike të Kopernikut. Nëntori ishte 1.75 gradë më i nxehtë se kohërat paraindustriale, duke lënë mbrapa tetorin dhe shtatorin, për muajin më të nxehtë mbi mesatare, sipas shkencëtarëve.

    “Gjysma e dytë e këtij viti ka qenë vërtet tronditëse”, tha zëvendësdrejtoresha e Kopernikut, Samantha Burgess.

    “Shkencëtarët nuk po kanë fjalë më për ta përshkruar këtë”, shtoi ajo.

    Temperatura mesatare gjatë këtij nëntori ishte 14.22 gradë, pra 0.85 grandë më nxehtë se mesatarja në 30 vjetët e fundit. Dy ditë gjatë këtij muaji ishin 2 gradë më të nxehta se kohët paraindustriale. Kjo nuk ka ndodhur kurrë më parë, sipas Burgess.

    Deri tani, ky vit është 1.46 gradë më i nxehtë se kohët paraindustriale, rreth një e shtata e gradës më i nxehtë se viti më i nxehtë deri tani, që ishte 2016-ta, sipas shkencëtarëve të Kopernikut.

    Shkencëtarët thonë se janë dy shkaktarë të rekordit të nxehtësisë sivjet. Njëri është ndryshimet klimatike të shkaktuara nga dora e njeriut, si djegia e thëngjillit, naftës apo gazit, ndërsa tjetri cikloni natyror El Ninjo.

    Toka do të vazhdojë të ngrohet edhe më shumë përderisa bota vazhdon të hedhë gazra serë në atmosferë, tha Burgess.

    Ajo tha se kjo nënkupton se “do të vazhdojnë vërshimet, zjarret, valët e nxehta dhe thatësira katastrofike”.

    “Ka shumë gjasa që 2023 të jetë një vit i freskët në të ardhmen, nëse ne nuk bëjmë diçka për varësinë tonë ndaj lëndëve djegëse fosile”, theksoi ajo.

  • ​334 vjet nga vdekja e Pjetër Bogdanit, mjeshtrit të gjuhës shqipe

    ​334 vjet nga vdekja e Pjetër Bogdanit, mjeshtrit të gjuhës shqipe

    Figura e papërsëritshme e Pjetër Bogdanit përbën një nga stadet më të mëdha dritëdhënëse të kulturës shqiptare ndër shekuj.

    Pjetër Bogdani nuk është vetëm një kryemjeshtër mrekullibërës i gjuhës shqipe, por ai është dhe ka mbetur teologu më i madh i krishterë në gjuhën shqipe që reflekton një humanizëm të pashoq në letrat evropiane si dhe një nga poetët më të përndritur të poezisë së stilit barok në Shqipëri dhe në Evropë në shekullin 17.

    Pjetër Bogdani prift, ipeshkëv, kryeipeshkëv, teolog dhe filozof, u lind në Gur të Hasit afër Prizrenit. Mësimet e para i bëri në Ciprovac – Bullgari. Më 1651 ushtron detyrën e meshtarit në Pult e në fshatrat e Prizrenit, në anët e vendlindjes.

    Në vitin 1656 thirret në Romë për të vazhduar studimet e larta teologjike. Aty mëson gjuhët e Lindjes. Më 1658 kreu studimet e larta të teologjisë e filozofisë në Romë dhe mori titullin doktor.

    Më pas emërtohet ipeshkëv i Shkodrës dhe administrator i Tivarit 1663–1664.

    Më 1675 shkruan librin “Çeta e profetëve” dhe ia paraqet Kongregatës së Vatikanit “Propagandës së Fidesë” për botim. Rekomandimi i Propagandës ishte të përkthejë librin. Fillon përkthimin e librit. Në 1685 shkon në Venedik e në Padovë. E merr me vete librin e përgatitur për botim.

    Vepra e ipeshkvit Pjetër Bogdani “Cuenus Prothetarum de Christo Salvatore Mundi” e njohur me titullin shqip “Çeta e Profetëve” shkruar në gjuhën shqipe dhe italiane u rishtyp më 1691 dhe 1702 në Venedik me titull ndryshe.

    Libri “Cuneus Prophetarum” apo sipas përkthimit të Justin Rrotës “Çeta e profetëve”, është një nga veprat më të rëndësishme të trashëgimisë sonë të vjetër letrare.

    Pjetër Bogdani ndërroi jetë më 6 dhjetor 1689, në Prishtinë.

  • Arrestohet në Turqi i dyshuari i pestë për vrasjen e dyfishtë në Maqedoni

    Arrestohet në Turqi i dyshuari i pestë për vrasjen e dyfishtë në Maqedoni

    I dyshuari i pestë për vrasjen e dyfishtë në Maqedoni, Ljupço Palevski, është arrestuar nga policia e Turqisë.

    Informacionet e para thonë se Palevski është arrestuar në aeroport në Turqi.

    Ministria e Punëve të Brendshme (MPB) ka njoftuar se do të ketë konferencë për shtyp në ora 22:30.

    Ditën e ndalimit të të dyshuarve tjerë, u lëshua fletarrest ndërkombëtar për Palevskin në INTERPOL dhe kishte informacione se shteti i parë i arratisjes ka qenë Serbia, pastaj ai kishte udhëtuar për në Bullgari edhe në fund ka përfunduar në Turqi, përcjell Telegrafi Maqedoni.

    Kujtojmë se Palevski është i dyshuari i pestë për vrasjen makabre të Panço Zhezhovski dhe Vanja Gjorçevska. Të dyshuarit tjerë janë të ndaluar dhe për ta është caktuar masa e paraburgimit.

  • Prishtinasit tani mund t’i adresojnë ankesat online

    Prishtinasit tani mund t’i adresojnë ankesat online

    Përgatiti: Kastriot Tahiri

    Për të bërë adresimin e ankesave për lagjen ku banojnë, qytetarët e Prishtinës nuk do të kenë nevojë të shkojnë në komunë fizikisht.

    Ankesat e tyre mund t’i bëjnë fare lehtë, falë një projekti të lansuar nga komuna një javë më parë.

    “Kemi kriju platformën, ku përmes saj qytetarët do të kenë mundësi t’i paraqesin problemet e kryeqytetit. Ne jemi duke u marrë me këto informata dhe kemi fillu sanimin e tyre”, tha kryetar i komunës së Prishtinës, Përparim Rama.

    Projekti më së shumti i gëzoi qytetarët. Ata thonë se do ta kenë më të lehtë ta njoftojnë komunën me problemet me të cilat përballen.

    “Kjo është në të mirën e qytetarëve, se komuna nuk i di ndoshta probleme që ka nëpër qoshe e as nëpër vise rurale, e ky projekt është shumë i pëlqyeshëm”, tha Zef Shala, qytetar.

    Por, të tjerë mendojnë që platforma online nuk do të funksionojë.

    “Shumë projekt i qëlluar, por sa do të jetë komuna efektive me i realizu? Se ka shumë probleme në kryeqytet, shumë bërllok e rrugë të prishta”, tha Ismet Fazliu, qytetar.

    Komuna e Prishtinës, përmes këtij programi deri më tani ka pranuar mbi 300 ankesa.

    Më shumë detaje gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në ATV, në videon më poshtë:

  • Ligji për lobim, shprehet nevoja për miratimin e tij

    Ligji për lobim, shprehet nevoja për miratimin e tij

    Përgatiti: Benita Zeneli

    Që nga viti 2019 flitet rreth nevojës për miratimin e Ligjit për Lobim. Derisa, sipas zyrës së BE-së, ky ligj do ta afronte më shumë Kosovën me Bashkimit Evropian. Por, pushteti aktual është skeptik.

    “Në vendet kur ka një praktikë më të gjatë të rregullimit të lobimit, faktori financiar koha dhe natyrisht resurset e tjera që mbështesin lobimin janë shumë më të rregulluara. Kjo do të nënkuptonte krijimin e një disbalanci më të madh në shoqërinë kosovare”, tha deputetja e LV-së, Mimoza Kusari-Lila.

    Megjithatë, sipas opozitës me Ligjin për Lobim do të rritej transparenca dhe llogaridhënia ndaj ekzekutivit, por edhe Kuvendit. Këtu u përmend rasti i këshilltarit të jashtëm të Ministrisë së Jashtme, Gani Jakupi, i cili paguhet mbi 7 mijë euro për lobim, por s’dihet qartë se çfarë bën.

    Ligji për Lobim u diskutua si pjesë e një tryeze të organizuar nga Instituti Demokratik i Kosovës.

    Më shumë detaje gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në ATV, në videon më poshtë:

  • Komandanti i KFOR’it, Utulas: Jemi të gatshëm t’i përgjigjemi çdo kërcënimi në veri

    Komandanti i KFOR’it, Utulas: Jemi të gatshëm t’i përgjigjemi çdo kërcënimi në veri

    Komandanti i KFOR-it, Ozkan Utulas, tha se trupat e NATO-s kanë marrë masa të nevojshme për t’iu përgjigjur çdo lloje dhune të mundshme.

    Ai deklaroi se zgjidhja e problemeve duhet të bëhet me diplomaci duke i dhënë përparësi dialogut Kosovë-Serbi.

    “Mandati i KFOR-it është i qartë, të mbajë mjedis të qetë dhe të sigurt në Kosovë, për të gjithë njerëzit e saj. Pa marrë parasysh se nga vjen kërcënimi. Më lejoni t’u sigurojë se ne do të vazhdojmë përpjekjet tona për të parandaluar përshkallëzimin dhe jemi të gatshëm t’i përgjigjemi çdo sfide”, deklaroi ai, në një intervistë për RTK.

    Komandanti i KFOR-it tha se tensionet në rajon janë rritur, pas incidentit të dhunshëm të 24 shtatorit dhe sulmeve të papranueshme ndaj trupave të KFOR-it në maj.

    “Si pasojë, NATO-ja ka vendosur forca shtesë rezervë me kapacitete plotësuese. Tani po mbajmë më shumë aktivitete. Kemi katërfishuar praninë tonë në veri të Kosovës dhe kemi trefishuar numrin e patrullave, duke përfshirë edhe përgjatë vijës kufitare administrative. Synimi ynë është të parandalojmë përshkallëzimin, por në rast përshkallëzimi, jemi të gatshëm dhe të pajisur për të ndërmarrë të gjitha masat e nevojshme për të përmbushur mandatin tonë”, deklaroi numri një i KFOR-it.

    Ndryshe, në Kosovë sot është vendosur batalioni italian nga Forca Rezervë Operacionale e NATO-s.

    Sipas njoftimit të KFOR-it, ky batalion është vendosur në kuadër të misionit paqeruajtës të udhëhequr nga misioni paqeruajtës i NATO-së në Kosovë.

  • 160 çerdhe të premtuara, vetëm 4 të finalizuara

    160 çerdhe të premtuara, vetëm 4 të finalizuara

    Përgatiti: Pranvera Krasniqi

    Instituti parashkollor “Gëzimi ynë” është e vetmja çerdhe publike në Fushë Kosovë.

    Mirëpo, Drejtoria e Arsimit në këtë komunë vlerëson se duhet të ndërtohen edhe disa të tjera, për çka, sipas tyre, kërkesë kanë bërë edhe te niveli qendror.

    “Fushë-Kosova ka rreth 60 mijë banorë me ardhjet e reja dhe është numër shumë i lartë në raport me numrin e çerdheve…”, tha drejtori i arsimit në komunën e Fushë-Kosovës, Fatlum Berisha.

    Por, ditë më parë ministrja e Arsimit, Arbërie Nagavci, fajin për mosndërtimin e çerdheve të reja ua hodhi komunave.

    “Problem na ka mbetur caktimi i pronave nga komunat…”, tha Nagavci.

    Deklaratën e Nagavcit e ka quajtur të pavërtetë drejtori i Arsimit në Fushë-Kosovë, Fatlum Berisha.

    “Jo, ne e kemi ndarë tokën, i kemi plotësuar të gjitha dokumentacionet me afat të caktuar kohor”, tha Berisha.

    Situatë e ngjashme është edhe në komunën e Klinës. Sipas Drejtorisë së Arsimit, parcela është gati.

    “Ne të gjitha i kemi gati, vetëm presim reagimet e Ministrisë, por edhe ato të cilat kanë qenë duke u ndërtuar kanë stagnuar”, tha drejtori i arsimit në komunën e Klinës, Qemajl Sejdija.

    Për t’i shmangur mosdakordimet mes nivelit lokal e qendror, nga Asociacioni i komunave të Kosovës kërkojnë ndryshim te ndarjet financiare dhe sistem më të koordinuar.

    “Fondet nga qeveria për realizim të projekteve të tilla më mirë kishte qenë t’iu ishin bartur drejtpërsëdrejti komunave…”, tha Sazan Ibrahimi, drejtor ekzekutiv i Asociacionit të Komunave të Kosovës.

    ATV-ja ka tentuar të kontaktojë edhe me Ministrinë e Arsimit në lidhje me premtimin për ndërtimin e çerdheve publike, por gjatë të martës nuk ka marrë asnjë përgjigje.

    I vetmi reagim nga Qeveria për këtë çështje është një postim i zëdhënësit të partisë në Pushtet – Arlind Manxhuka. Sipas tij, javën e kaluar u vendosën gurthemelet e çerdheve në Podujevë e në Deçan, ndërkaq të hënën në Prizren.

    Që nga viti 2021 kur u premtuan 160 çerdhe, vetëm 4 prej tyre janë finalizuar, kurse 26 prej tyre janë në proces të punës.

    Më shumë detaje gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në ATV, në videon më poshtë:

  • Testi PISA, Kosova në mesin e shteteve më të dobëta

    Testi PISA, Kosova në mesin e shteteve më të dobëta

    Përgatiti: Krenare Mulliqi

    Rezultatet e testit “PISA 2022” u publikuan të martën. Këtë vit nxënësit që përfaqësuan Kosovën performuan edhe më dobët se herën fundit, në vitin 2018.

    Nga 80 vende pjesëmarrëse, Kosova u rendit e 77-a në shkencë, në lexim e 76-a por pak më mirë u performua në matematikë, duke u renditur e 73-ta.

    Për ministren e Arsimit rezultatet ishin të pritshme derisa fajin, Arbërie Nagavci ia la pandemisë.

    Por pohimet e ministres i kundërshtojnë ekspertët e arsimit.

    Megjithatë, në këtë test vajzat kanë performuar më mirë se djemtë.

    Programi për Vlerësimin Ndërkombëtar të nxënësve është vlerësim ndërkombëtar i aftësive dhe njohurive të 15-vjeçarëve. Për herë të parë, në testin PISA Kosova mori pjesë në vitin 2015. Ndërkaq, në vitin 2018 Kosova u rendit në vendin e 76-të nga 79 vende.

    Më shumë detaje gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në ATV, në videon më poshtë:

  • “Të bashkuar kundër dhunës”, Qeveria thotë se po punohet në krijimin e një mjedisi ligjor të fuqishëm

    “Të bashkuar kundër dhunës”, Qeveria thotë se po punohet në krijimin e një mjedisi ligjor të fuqishëm

    Përgatiti: Nora Luta

    Akt të drejtë e ka quajtur kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, rivarrimin e Liridona Ademajt. Në nderim të gruas, e cila dyshohet se u vra me kërkesë të bashkëshortit të saj, Naim Murseli, me një minutë heshtje, filloi konferenca e cila u thirr si pjesë e angazhimit për luftimin dhe trajtimin e rasteve të dhunës në baza gjinore.

    Sipas kryeministrit, është duke u punuar në krijimin e një mjedisi ligjor të fuqishëm.

    Për udhëheqësen e dikasterit të drejtësisë, Albulena Haxhiu, e cila bëri bashkë në një diskutim homologët e saj nga Shqipëria, Maqedonia e Veriut dhe përfaqësues nga Ministria e Kroacisë, krimi mbi Liridonën është alarm që nuk duhet të pushojë.

    Me Kodin e ri Penal, i cili pritet të miratohet në Maqedoninë e Veriut, femicidi do përfshihet si term i veçantë teksa ministri i Shqipërisë bëri thirrje që të ndërtohet raporti i besimit mes institucioneve dhe qytetarëve.

    Gjatë kësaj konference, e cila do t’i vazhdojë punimet edhe të mërkurën, u tha ndër të tjera se ashpërsimi i masave ndëshkuese do të ndikojë në adresimin dhe parandalimin e vrasjes së grave.

    Me ndryshimet në Kodin Penal, secili person që dënohet për dhunë seksuale i ndalohet ndër të tjera punësimi në institucionet publike, një deri në dhjetë vjet.

    Më shumë detaje gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në ATV, në videon më poshtë:

  • I dyshuari për keqpërdorime harton dokumentin për ligjin e ri për rezervat shtetërore

    I dyshuari për keqpërdorime harton dokumentin për ligjin e ri për rezervat shtetërore

    Përgatiti: Fatlum Jashari

    Me arsyetimin se është jotransparent dhe jo i strukturuar mirë, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë synon të ndryshojë Ligjin për Rezervat Shtetërore të Mallrave.

    Krahas këtij konstatimi, koncept-dokumenti i kësaj ministrie, i nxjerrë në diskutim publik javën e kaluar, në krye të përkufizimit të problemit përmend, siç thuhet, paqartësinë në disa nga termat dhe përkufizimet në ligjin aktual.

    Por, emri i parë në grupin punues për hartimin e këtij dokumenti është Hafiz Gara, i cili ishte një nga tre të arrestuarit në muajin Gusht, nën dyshimet për keqpërdorime në rezervat shtetërore.

    Ai ishte liruar pas dy javësh dhe është duke vazhduar punën në Ministri, ndërsa është konfirmuar se ndaj tij po vazhdojnë hetimet për keqpërdorim të detyrës apo autoritetit zyrtar.

    Teksa konstatoi se propozimi është në kundërshtim me veprimet e Qeverisë, e cila kishte vendosur për blerje konfidenciale, drejtori i IKD-së, Ehat Miftaraj, ngre dyshime për mënyrën dhe kohën kur është nxjerrë koncept-dokumenti.

    “Ky ligj nuk është paraparë fare për plotësim-ndryshim apo ligj të ri në programin e LV-së, që është miratuar në Kuvend. Po ashtu, nuk është paraparë në agjendën legjislative për vitin 2023 apo vitet e mëhershme, kjo është diçka e re, që duket se është si rezultat i ngjarjeve të fundit, kur patëm arrestime në këtë ministri”, tha Miftaraj.

    Pa paragjykuar verdiktin për dyshimet dhe hetimet ndaj Garës, Miftaraj vlerëson se përfshirja e tij në procesin e hartimit të dokumentit, nga i cili mund të burojë një ligj, cenon integritetin e procesit.

    “Edhe përkundër se zotëria në fjalë është në proces hetimor, nuk kemi ende as aktakuzë dhe nuk mund të themi se ai është ose jo fajtor, prapëseprapë, në sytë e publikut ngjall reagime, ngjall dyshime, që ky proces të udhëhiqet ose të marrë pjesë një person, i cili gjatë këtij viti është arrestuar nga institucionet e drejtësisë”, tha Miftaraj.

    Nën dyshime për keqpërdorime me rezervat shtetërore, krahas Garës, në muajin Gusht ishin arrestuar Irfat Lipovica, po ashtu, zyrtar i MINT-it, dhe biznesmeni Ridvan Muharremi.

    Më shumë detaje gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në ATV, në videon më poshtë: