Tag: Ballina

Përgatiti: Fatlum Jashari

Dështimi i institucioneve shtetërore në zbatimin e përpiktë të legjislacionit ndëshkues në raport me kryerësit veprave penale, dhe atij mbrojtës në raport me viktimat, në më pak se një javë rezultoi me vrasjen e dy grave nga bashkëshortët.

Në të dyja rastet, në Ferizaj dhe në Pejë, vrasësit kanë të kaluar kriminale për veprime të dhunshme, në dhe jashtë familjes, për të cilat kanë marrë dënime të lehta, kryesisht gjoba dhe burgim me kusht.

Duke përmendur faktin se në të shumtën e rasteve të vrasjeve të grave, viktimat, paraprakisht kishin denoncuar dhunën ose kërcënimet, në Institutin e Kosovës për Drejtësi theksuan përgjegjësinë e shtetit në nxitjen e vrasësve potencialë.

“Praktikisht ka dështuar komplet zinxhiri institucional në trajtimin e këtij rasti, sepse nëse rasti është raportuar më herët dhe përkundër mënyrës se si ka shkuar, i bie edhe që dënimi i marrë në atë rast nuk ka qenë meritor, sepse kryerësi ka qenë i lirë dhe në të njëjtën kohë nuk është përçuar mesazhi i duhur tek ai dhe kryerësit e tjerë potencialë, me rastin e shqiptimit të një politike aq të butë ndëshkimore”, tha Arrita Rezqini, hulumtuese nga Instituti i Kosovës për Drejtësi.

Edhe pse vlerësoi se legjislacioni është i mirë, Arrita Rezniqi nga ky institut, theksoi nevojën e veprimeve parandaluese menjëherë pas denoncimit.

“Është shumë e rëndësishme që institucionet, në momentin që pranojnë raportime për raste të dhunës në familje, të ndërmarrin hapa për atë që është i njohur si vlerësim i rrezikut. Pra, të merret për bazë i gjithë bashkëpunimi institucional, mes hallkave të institucioneve shtetërore, duke filluar nga Policia, Qendrave për Punë Sociale, Prokuroria, për të trajtuar një rast në mënyrë profesionale dhe për të parë nëse ekziston një rrezik konkret në forma të mëtejme për viktimën”, tha Rezqini.

Pasi vlerësoi se ka mjaftueshëm ligje, masa e veprime juridike, si dhe mekanizma institucionalë, profesori Fatmir Çollaku theksin e vuri te mos-zbatimi i tyre.

“Veç duhet të veprohet me përpikëri dhe përgjegjësi, si organet e Policisë, në këtë rast hetuesia, Prokuroria, Gjykata dhe mekanizmat tjerë siç janë strehimoret, kur përmbushen kushtet juridike, kur bëhet e pamundur jeta apo rrezikohet jeta e gruas në familje, atëherë janë edhe institucionet tjera alternative, siç janë strehimoret e ndryshme… Ka mjaft dispozita, përkatësisht bazë juridike, ka mjaft institucione, veç duhet të respektohen në përpikëri dhe masat ndëshkimore të jenë më të ashpra, gjithnjë në pajtim me ligjin”, tha Fatmir Çollaku, profesor i lëndëve të sigurisë.

Që nga fillimi i vitit 2023, janë raportuar gjashtë raste të vrasjes së grave, përfshirë dy të fundit.

Në asnjërin nga katër rastet nga viti i kaluar nuk ka verdikt final nga gjykatat.

Në rreth 1800 nga rreth 2200 denoncimet e dhunës në familje më 2023, viktima kanë qenë gratë.

Asambleja Parlamentare ka votuar PRO që Kosova të avancojë edhe më tej drejt anëtarësimit në Këshillin e Europës.

Për anëtarësimin e Kosovës votuan 131 deputetë, 29 ishin kundër, ndërsa 11 abstenuan.

Shumica e deputetëve prezentë në Asamblenë Parlamentare u shprehën dhe votuan pro Kosovës, ndërsa Serbia ishte e pafuqishme ta pengonte këtë.

Paraprakisht, Asambleja i hodhi poshtë me rend amandamentet e propozuara nga Serbia.

Më herët gjatë ditës, Komiteti për Çështje Politike dhe Demokraci në Këshillin e Europës i ka hedhur poshtë disa amandamente tjera që u propozuan nga delegacioni serb dhe disa deputetë italianë e një hungarez që themelimi i Asociacionit të komunave me shumicë serbe të bëhet kusht për anëtarësimin e Kosovës në KiE.

Ndërsa dje në Komitetin për Çështje Ligjore dhe të Drejta të Njeriut në Këshillin e Europës u votua unanimisht pro aplikimit të Kosovës për anëtarësim.

Kosova bëri një hap drejt anëtarësimit në Këshillin e Europës më 27 mars. Me gjithë votën kundër të Serbisë dhe dy vendeve të tjera, Komiteti për Politikë dhe Demokraci i KiE e pati miratuar raportin e raportueses për Kosovën, Dora Bakoyannis, i cili rekomandon se vendi ika plotësuar kushtet për t’u anëtarësuar plotësisht në Këshillin e Europës.

Bakoyannis argumentoi në fillim të diskutimit të sotëm në Strasburg se Kosova duhet të jetë anëtare e KiE dhe më pas vazhdoi diskutimi.

Tani, fjalën përfundimtare për anëtarësimin e Kosovës duhet ta japë Këshilli i Ministrave të Këshillit të Europës në maj.

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, pas rasteve të fundit të vrasjes së grave, ka mbajtur sot një takim me ministrin e Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla, ministren e Drejtësisë, Albulena Haxhiu dhe drejtorin e përgjithshëm të Policisë, Gazmend Hoxha.

Me anë të një komunikate për media bëhet e ditur se në takim, presidentja e shtetit shprehu shqetësimin e thellë në lidhje me trendin alarmues të vrasjes së grave dhe nevojën urgjente që të fuqizohen të gjitha hallkat brenda institucioneve të sigurisë dhe drejtësisë, të cilat kanë detyrim kushtetues që ta mbrojnë jetën e qytetarëve tanë.

“Përgjatë takimit u diskutua edhe nevoja e rritjes së ndëshkimeve e po ashtu për ndryshimet e nevojshme në Kodin Penal”.

“Presidentja Osmani, ditëve në vijim do të zhvillojë takime me institucione të tjera relevante, me kërkesën për rritjen e masave parandaluese, reaguese dhe ndëshkuese në raport me kryesit e këtyre veprave”, thuhet tutje në njoftim.

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, në mbështetje të Kushtetutës së Kosovës, ka marrë vendim që dita e mërkurë, 17 prill 2024, të shpallet ditë zie, në kujtim të të gjitha grave dhe vajzave të vrara në Kosovë si rezultat i dhunës në baza gjinore.

Zija shtetërore do të jetë gjatë ditës së mërkurë, ndërkaq Protokolli i Shtetit ngarkohet që t`i ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për zbatimin e këtij vendimi.

Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës sot me 2/3 e votave të të gjithë deputetëve të pranishëm nga të gjitha shtetet anëtare, do të votojë rekomandimin për Këshillin Ministror për anëtarësimin e Republikës së Kosovës në Këshillin e Evropës.

Siç po raportohet, Komiteti për Çështje Politike dhe Demokraci në Këshillin e Evropës i ka hedhur poshtë të gjitha amendamentet që u propozuan nga delegacioni serb dhe disa deputetë italianë e një hungarez që themelimi i Asociacionit të komunave me shumicë serbe të bëhet kusht për anëtarësimin e Kosovës në KiE.

Në komitetet për çështje politike dhe demokraci të Këshillit të Evropës janë duke u diskutuar amendamentet që janë të përfshira në raportin e Dora Bakoyannis lidhur me çështjen e anëtarësimit të Kosovës në këtë institucion.

Ky opinion i Bakoyannis pritet të votohet sot pasdite.

Një votim i suksesshëm do të hapte rrugën për hapin final, vendimin e Këshillit Ministror, i cili mundësinë e parë për ta vendosur në agjendë anëtarësimin e Kosovës do ta kishte më 16 maj, kur Këshilli i Evropës shënon 75-vjetorin e themelimit.

Kosova bëri një hap para në kërkesën e saj për anëtarësim në organizatën e të drejtave të njeriut në fund të muajit të kaluar kur Komiteti për Politikë dhe Demokraci i Këshillit të Europës ka miratuar raportin e raportueses për Kosovën, Dora Bakoyannis, ku thuhet që Kosova i ka përmbushur kushtet për t’u bërë anëtare e plotë e Këshillit të Evropës.

Këtij votimi të suksesshëm i parapriu edhe urdhri i Qeverisë së Kosovës ndaj Kadastrit që t’ia regjistrojë tokën Manastirit të Deçanit, duke zbatuar kështu një vendim të Gjykatës Kushtetuese.

Më 27 mars 2024, Komiteti për Politikë dhe Demokraci i Këshillit të Evropës ka miratuar raportin për Kosovën, ku rekomandohet që shteti ka përmbushur kushtet për t’u bërë anëtar i plotë i Këshillit të Evropës.

Para Forumit të Gruas, Paqes dhe Sigurisë është protestuar të martën me kërkesën që të shpallet gjendja emergjente menjëherë. Protesta e së martës vjen pas vrasjes së një gruaje në Pejë, e që ndodhi vetëm katër ditë pas një tjetër vrasjeje në Ferizaj, raporton EO.

Në një aksion para ambienteve ku po mbahet ky forum, është protestuar me thirrjen që të shpallet gjendje emergjente menjëherë.

Liridona Sijarina nga Qendra Kosova për Studime Gjinore ka thënë se kanë kërkuar që të hyjnë brenda Forumit e të përballen me presidenten dhe t’i tregojnë se duhet në mënyrë urgjente të thirret mbledhja e Këshillit të sigurisë e të shpallet gjendje emergjente.

“Presidenca edhe neve asnjë prej shoqërisë civile këtu që jemi nuk e kanë ftuar. Kjo neve na lënë pa alternativa të tjera, ne nuk është që mundemi me ndejt të heshtur përderisa shteti vazhdon me mbajt konferenca që janë të izoluara e që janë për një audiencë goxha të filtruara të cilët ata vetë i vendosin edhe i injorojnë komplet thirrjet tona”, ka thënë Sijarina.

Sijarina i ka bërë thirrje shtetit që “të mos merret me aktiviste, por me problemet e shoqërisë”.

“Kështu që bëjmë thirrje edhe prej këtu edh prej Qeverisë edhe Presidencës që mos me u marr me neve aktivisteve por me u marr me problemet e kësaj shoqërie dhe që është pasiguria e thellë në të cilën jetojnë vajzat edhe gratë e Kosovës. Bëjmë thirrje edhe një herë që shteti me shpall gjendje emergjente. Dje protestuam për vrasjen e grave dhe sot u quam me një lajm që edhe një grua u vra ne Pejë. Kjo është gjendje që duhet me na alarmua jo vetëm neve por edhe shtetin. Me këtë rast kërkojmë reagim edhe veprim të menjëhershëm. Çdo vonës nga shteti është duke i vrarë vajzat edhe gratë”, ka thënë ajo.

Një ngjarje tronditëse në orët e para të ditës së sotme ka ndodhur në Pejë, ku Edmond Lajçi i lindur nw vitin 1980 dyshohet se vrau gruan e tij, Gjyljeta Ukella (1981). Siç bën të ditur Policia dhe Prokuroria, tashmë i dyshuari është arrestuar për ngjarjen e rëndë që ndodhi midis qytetit të Pejës.

Nga raportimet në media, thuhet se ishte vet Edmond Lajçi ai i cili u dorëzua në Polici dhe raportoi për vrasjen ndaj bashkëshortes në banesën ku jetonin në Pejë.
Sipas raportimeve, Lajçi ishte i dënuar në vitin 2021 me 400 euro gjobë për dhunë në familje.

Për ATV-nw, zëdhënësi i Prokurorisë së Pejës, Shkodran Nikçi, tha se në vendin e ngjarjes policia i ka kryer të gjitha ekzaminimet e nevojshme hetimore dhe se trupi i pajetë i viktimës është tërhequr për të bërë obdikimin e saj.

“Sot në mëngjes jemi njoftuar për një rast të vrasjes këtu në qendër të qytetit të Pejës, me një banesë banimi, menjëherë në vendin e ngjarjes i është përgjigjur Policia e Kosovës, më pas Kryeprokurori i Prokurorisë Themelore të Pejës dhe prokurori i Krimeve të Rënda, ku në vendin e ngjarjes është një viktimë që dyshohet që është e privuar nga jeta nga bashkëshorti i saj, me armë zjarri. Në vendin e ngjarjes policia i ka kryer të gjitha ekzaminimet e nevojshme hetimore dhe njëkohësisht është sekuestruar arma me të cilët është kryer vrasja. Prokurori ka urdhëruar që i dyshuar të ndalohet për 48 orë, kurse me urdhër të Prokurorit, Instituti i Miqësisë Ligjore ka tërhequr trupin e pajetë, me ç’rast duhet të bëhet obdukimi i saj”, tha Nikçi.

ATV nga burimet jozyrtare ka mësuar se çifti kishin tre fëmijë, dhe se në kohën kur është kryer vrasja, në banës kanë qenë edhe fëmijët e tyre.

Zëdhënësi i Prokurorisë së Pejës, Shkodran Nikçi, në një prononcim për ATV-në, tha se duhet të jenë të rezervuar në dhënien e informatave për shkak se sipas tij, mund të lëndohen familjarët.

“Ne duhet të jemi të rezervuar në dhënien informatave, për shkak se mund t’i lëndojmë më shumë familjarët. Nuk është relevante fare se kush ka qenë brenda. Relevante është që personi gjendet në ndalim, i është sekushtruar arma, janë duke u kryer disa bastisje për momentin nga Policia e Kosovës në vendin e ngjarjes dhe Prokurori i Shtetit, bashkë me Policinë e Kosovës dhe institucionet tjera, do t’i marrë të gjitha veprimet e nevojshme që kjo çështje penale të ndriçohet në plotni dhe besoj që brenda afatit ligjor prokurori i shtetit do të parashtrojë edhe kërkesën për caktimin e masës së paraburgimit në Departamentin e Krimeve të Rënda, ku do të kërkojë nga gjyqtari se t’i caktohet masa e paraburgimit prej 30 ditësh dhe njëkohësisht do të zhvillohen hetimet që kjo çështje penale të marra epilog”, tha Nikçi.

Ai tha se vrasja është kryer në mënyrë makabre.

“Këto detaje në këtë fazë dhe në asnjë fazë nuk duhet të bëhen publike, për shkak se mund t’i lëndojmë shumë familjarët dhe nuk janë informata të cilat mund t’i kontribuojnë opinionit publik, mirëpo çka është esenciale është se është kryer vrasja, dhe vrasja është kryer në mënyrë makabre dhe kaq mund të themi për mediat”, tha Nikçi.

Për rastin tronditës, ka reaguar edhe Institucionet e larta shtetërore.

Presidentja Vjosa Osmani tha se të gjithë duhet që të bëhen bashkë për tra ndalur vrasjen e grave dhe vajzave në Kosovë.

“Fatkeqësisht, sot të gjithë jemi zgjuar në mëngjes me lajmin e tmerrshëm për vrasjen edhe të një gruaje nga bashkëshorti i saj. Ky fenomen i tmerrshëm që po e plagos shoqërinë dhe shtetin tonë, ky femicid i cili për fat të keq ka marrë përmasa të jashtëzakonshme, duhet të ndalet me çdo kusht. Dhe, mënyra e vetme për ta ndaluar atë është në qoftë se rizgjohemi të gjithë si shoqëri, si shtet, e si komb. Rizgjohemi sërish në këmbë kundër këtij fenomeni sepse nuk jemi jetë vajzash e grash për të humbur”, tha Osmani.

Osmani tha se kjo ngjarje ndodhi një ditë pas nisjes së edicionit të dytë të Forumit për Gratë, Paqe dhe Siguri, ku u diskutua për dhunën ndaj grave.

“Ju bëj thirrje të gjithëve, aktivistë të shoqërisë civile, institucione të sigurisë e drejtësisë, qytetarë, gra e burra bashkë që të ndalim një herë e përgjithmonë dhunën mbi bazë gjinore, që po e njollos shtetin tonë dhe mund ta shkatërrojë atë përbrenda”, shtoi Osmani.

Ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, thotë se është e patolerueshme se si brenda 4 ditëve u vranë dy gra nga bashkëshortët e tyre.

Reagim ka pasur edhe nga nënkryetarja e PDK-së, Vlora Çitaku, e cila shprehet e shqetësuar për ngjarjet e tilla tronditëse në vend. Ajo thotë se situata është alarmante.

E shokuar për vrasjen në Pejë, ka reaguar edhe deputetja Blerta Deliu e cila ka përmendur edhe faktin se si kjo ngjarje e tmerrshme ndodhi edhe në kohën kur pikërisht në Kosovë po mbahet Forumi Ndërkombëtar për Gratë, Paqen dhe Sigurinë.

Në Strasburg të Francës kanë nisur punimet e Komitetit Politik në kuadër të Këshillit të Evropës ku do të diskutohet amendamentet e propozuara për anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës.

Në këtë Komitet do të diskutohet edhe amendamenti i Italisë për themelimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe.

Aktualisht janë gjithsej 16 amendamente që pritet të diskutohen e të hidhen në votim, ku shumica prej tyre janë nga pala serbe.

Nisin punimet e Komitetit Politik, diskutohen amendamentet për anëtarësimin e Kosovës në KiE, përfshirë atë për Asociacionin.

Në këtë Komitet nuk kanë kaluar asnjë prej amendamenteve të propozuara nga Serbia dhe as ai i Italisë që fliste për Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe.

Një rast tragjik ka ndodhur në Pejë mëngjesin e sotëm, ku një burrë dyshohet se e ka vrarë gruan e tij.

Zëdhënësi i Prokurorisë së Pejës, Shkodran Nikçi, në një prononcim për ATV-në, tha se vrasja është kryer në mënyrë makabre.

“Këto detaje në këtë fazë dhe në asnjë fazë nuk duhet të bëhen publike, për shkak se mund t’i lëndojmë shumë familjarët dhe nuk janë informata të cilat mund t’i kontribuojnë opinionit publik, mirëpo çka është esenciale është se është kryer vrasja, dhe vrasja është kryer në mënyrë makabre dhe kaq mund të themi për mediat”, tha Nikçi.

Ai tregoi se viktima është e lindur në vitin 1981, ndërsa dorasi në vitin 1980.

Nikçi tha se dorasi ishte i akuzuar edhe më parë për veprën penale “Dhunë ne familje”. /atvlive.tv

Shtatë deputetë italianë në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës dhe një hungarez janë duke kërkuar që Kosova të ndërmarrë hapa për themelimin e Asociacionit të Komunave me Shumicë Serbe si kusht për pranimin në KiE.

Në një draft-version të amandamenteve të shkuara nga delegatët në Këshill të Evropës, amandamenti 13 kushtëzon anëtarësimin e Kosovës në KiE me “hapa thelbësor dhe të prekshëm me qëllim themelimin e Asociacionit”.

Drafti i plotë, të cilin e posedon Paparaci, është përgatitur nga deputetët italianë Elisabetta Gardiani, Marco Scurria, Domenica Spinelli, Ester Mieli, Fabio Pietrella, Lucrezia Mantovani, Maria Cristina Carreta dhe ai hungarez, Zsolt Nemeth.

Sipas tyre, Asociacioni i Komunave me shumicë Serbe është hap i domosdoshëm për normalizimin e marrëdhënieve mes Kosovës dhe Serbisë.

“Asambleja konsideron se themelimi i Asociacionit të komunave me shumicë serbe është një hap i domosdoshëm drejt normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit, një detyrim ndërkombëtar i ndërmarrë në kuadër të dialogut të lehtësuar nga BE-ja, dhe mbi të gjitha një mënyrë për të përmirësuar pjesëmarrjen dhe fuqizimin e serbëve të Kosovës dhe mbrojtjen e të drejtave të tyre. Për këtë arsye, Asambleja pret që Qeveria e Kosovës të ndërmarrë hapa thelbësor dhe të prekshëm me qëllim themelimin e Asociacionit sa më shpejt të jetë e mundur. Asambleja konsideron se themelimi i Asociacionit duhet të jetë i theksuar qartë në shqyrtimin e ardhshëm nga Komiteti i Ministrave të kërkesës së Kosovës për anëtarësim në Këshillin e Evropës”, thuhet në këtë amandament.

Ky amandament do të rrëzohej, nëse në Asamblenë Parlamentare të Këshillit të Evropës do të kalonte amandamenti 5, i përpiluar nga tre deputetë të Kuvendit të Serbisë dhe dy deputetë serb të Bosnjë e Hercegovinës, i cili kërkon që “Asociacioni të jetë parakusht për vazhdimin e procesit të shqyrtimit të aplikimit të Kosovës për pranim në KiE”.