Tag: Ballina

Kryetari i partisë “Guxo”, Faton Peci, në emisionin CONTEXT në ATV, deklaroi se qytetarët kanë marrë prova të mjaftueshme për ta vlerësuar qeverisjen aktuale si të mirë.

Ai tha se, përveç programit qeverisës, besueshmëria e qytetarëve lidhet kryesisht me liderin dhe ekipin, të cilët garantojnë një qeverisje të përgjegjshme.

“Në funksion të kësaj, unë mendoj që janë dhënë provat e mjaftueshme në nivel të qeverisë për një qeveri siç ka qenë e mirë, përkundër faktit që ne kemi ardhë në qeveri në kohën më të përshtatshme”, tha Faton Peci.

Ai shtoi se qeverisja e tyre ka ndodhur në kohën më të papërshtatshme, për shkak të sfidave globale, përfshirë pandeminë, krizën energjetike dhe inflacionin.

“Koha ka qenë më e papërshtatshme për shkak se sfidat kanë qenë edhe në nivelin global. Kemi ardhë në drejtim të qeverisë në kohën kur ka qenë pandemia në diçka që ndodh njëherë në një shekull. Kanë pasur kriza e energjisë dhe inflacioni, që rëndom të vie në gjithë shekullin, Mandej, agresioni i Rusisë në Ukrainë dhe pasojat për mbarë globin, si dhe edhe sulmet terroriste ose që mund ta quajmë nivel të agresionit të Serbisë kundrejt Kosovës, të cilët kanë marrë shumë angazhim dhe energji”, tha Peci.

Deklaratën e plotë të Faton Pecit në CONTEXT, e gjeni në videon më poshtë:

Reuters – Për dekada, kinemaja Lumbardhi në Kosovë – shteti më i ri i Evropës – u ka dhënë vendasve në qytetin e Prizrenit një dritare në botën e jashtme. Ai ka shfaqur filma nga Japonia, Kina dhe Shtetet e Bashkuara dhe ka pritur artistë ndërkombëtarë për festivalin e tij vjetor të filmit dokumentar.

Por kjo ngjarje është përballur me probleme financiare dhe po mbështetej në një grant prej 1.5 milion eurosh nga Bashkimi Evropian për rinovimin e sistemeve të ngrohjes dhe kanalizimit, sipas drejtorit të tij ekzekutiv, Ares Shporta.

Më pas, më 7 tetor, Shporta mori një email nga zyrtarë të BE-së duke thënë se granti ishte anuluar për shkak të “masave të vazhdueshme të vendosura nga Bashkimi Europian ndaj Qeverisë së Kosovës” – një referencë për shkurtimet e fondeve të BE-së të miratuara në vitin 2023 për atë që blloku tha se ishte roli i kryeministrit Albin Kurti në nxitjen e tensioneve etnike në veri të Kosovës, e cila ka një shumicë serbe, shkruan Reuters.

“Kjo tronditi besimin e komunitetit tek ne, por edhe tek BE, e cila pretendon se është në mbështetje të diversitetit kulturor”, tha Shporta në hollin e Lumbardhit, ku një ngrohës i zhurmshëm mbajti ngrohtë një mori klientësh.

Ndërsa BE nuk ka bërë publike një listë të programeve të prekura, dy burime, duke përfshirë një diplomat të lartë, i thanë Reuters se më shumë se një duzinë projekte që arrijnë të paktën 150 milionë euro kanë ngecur pas kufizimeve të BE-së. Këto përfshijnë një impiant për trajtimin e ujërave të zeza 70 milionë euro dhe një rinovim të sallës së koncerteve. Burimet folën në kushte anonimiteti në mënyrë që të flasin hapur.

Prishtina i ka minimizuar masat, por fati i Lumbardhit dhe projekteve të tjera të identifikuara nga Reuters tregon ndikimin në një nga vendet më të varfra të Evropës.

Çështja është rishfaqur ndërsa Kosova – e cila është me shumicë shqiptare etnike, por shtëpi e rreth 100,000 serbëve etnikë – përgatitet për zgjedhjet e 9 shkurtit. Dhe kjo mund të rëndojë në shanset e Kurtit për t’u rizgjedhur, thanë tre analistë.

Dy sondazhe private të ndara me Reuters shfaqën partinë e Kurtit Vetëvendosje dhe partnerët e saj të koalicionit me rreth 40% të votave – më pak nga 50.2% që mori në vitin 2021. Disa kosovarë janë të shqetësuar për izolimin e vendit të tyre, sipas analistit politik Agon Maliqi.

“Derisa shumica e votuesve mund të jenë të kënaqur që Kosova ka më shumë kontroll mbi veriun, shumë mund të mos jenë të bindur se kjo është e qëndrueshme pa mbështetjen ndërkombëtare”, tha ai.

Disa shtete të BE-së duan të heqin masat sepse ato nuk kanë ndryshuar politikat e Kurtit dhe kanë prekur qytetarët e zakonshëm, tha për Reuters diplomati i lartë dhe një zyrtar tjetër me njohuri të drejtpërdrejtë të situatës. Por ka kundërshtime nga vende duke përfshirë Francën dhe Hungarinë mike të Serbisë.

Diplomati tha se sanksionet kishin në shënjestër të padrejtë Kosovën dhe jo fqinjin e saj verior Serbinë, e cila gjithashtu ka luajtur një rol në ndezjen e tensioneve. Por ata shtuan se nuk kishte asnjë mekanizëm për të rikthyer kufizimet, pavarësisht mungesës së efikasitetit të tyre.

Një zëdhënës i BE-së i përshkroi masat si “të përkohshme dhe të kthyeshme”, por nuk tha se cilat projekte janë goditur. Ata thanë se BE-ja do t’i heqë sanksionet nëse Kosova i de-përshkallëzon tensionet në veri.

“Veprimet e Qeverisë së Kosovës… deri më tani nuk kanë qenë të favorshme për këtë qëllim”, tha zëdhënësi.

Tensionet etnike

Kosova e fitoi pavarësinë e saj nga Serbia në vitin 2008 me mbështetjen e Shteteve të Bashkuara, e cila përfshiu një fushatë bombardimi të vitit 1999 kundër forcave serbe.

Fytyra e ish-presidentit amerikan Bill Clinton duke buzëqeshur qëndron në një billboard mbi një bulevard në qendër të Prishtinës. Disa parti politike kosovare ende mbajnë një flamur amerikan në selitë e tyre.

Kjo aleancë ishte tensionuar nën Kurtin, i cili ka premtuar por nuk ka arritur të riparojë marrëdhëniet me Serbinë, gjë që do të hapte një rrugë për anëtarësim në BE.

50,000 serbët që jetojnë në veri të Kosovës nuk i njohin institucionet e Prishtinës. Shumica e shohin Beogradin si kryeqytetin e tyre dhe mbështeten tek ai për pagat, pensionet dhe kujdesin shëndetësor.

BE-ja i ka kërkuar Prishtinës që të krijojë një asociacion të komunave serbe për të lejuar vetëqeverisje më të madhe për serbët. Nga frika e shkëputjes, Kurti e ka refuzuar propozimin dhe në vend të kësaj ka kërkuar të gërryejë autonominë e serbëve në veri.

Kryeministri mbron politikën e tij, duke thënë se ai ka reduktuar krimin, ka krijuar vende pune, ka promovuar paqen dhe ka zmbrapsur një agresor më të fuqishëm në Serbi.

“Ne nuk e kemi bërë këtë kundër serbëve: e kemi bërë kundër Serbisë sepse është kundër Kosovës dhe kombit tonë”, tha Kurti në një fjalim të fushatës muajin e kaluar.

Megjithatë, lëvizja e tij për të vendosur kryetarë shqiptarë etnikë në komunat me shumicë serbe dhe për të detyruar serbët etnikë të përdorin targat e Kosovës në makinat e tyre, shkaktoi dhunën më të keqe në një dekadë në vitin 2023.

Pavarësisht sanksioneve të BE-së, Kurti vazhdoi. Qeveria e tij e shpalli të jashtëligjshme përdorimin e dinarit serb, mbylli zyrat postare të drejtuara nga serbët dhe ndaloi tregtinë midis vendeve.

“Kosova është e izoluar dhe e penalizuar nga bashkësia ndërkombëtare”, tha Vlora Çitaku nga Partia Demokratike e Kosovës opozitare, e cila shërbeu si ambasadore e Kosovës në Shtetet e Bashkuara.

“Çdo sukses i madh që kemi arritur në dy dekadat e fundit – çlirimi, pavarësia – është arritur sepse kemi punuar ngushtë me aleatët”.

Është e paqartë se si do të reagojë administrata e presidentit të ri amerikan, Donald Trump. Por Richard Grenell, i dërguari presidencial i Trump për misionet speciale, dha një aluzion të hënën.

“Si republikanët dhe demokratët e kanë kritikuar vazhdimisht Kurtin për veprime të njëanshme që destabilizojnë rajonin”, shkroi ai në X.

“Komuniteti ndërkombëtar është i bashkuar kundër Kurtit”.

Departamenti Amerikan i Shtetit nuk iu përgjigj një kërkese për koment.

Ndikimi i zgjedhjeve

Kurti, një i majtë dhe nacionalist shqiptar, ka mbikëqyrur disa përfitime që nga ardhja në pushtet në 2021. Papunësia është zvogëluar nga 30% në rreth 10%, paga minimale është rritur dhe vitin e kaluar ekonomia u rrit më shpejt se mesatarja e Ballkanit Perëndimor.

Ndërkohë, veriu i Kosovës ndihet i ndarë si kurrë më parë. Arsimi, kujdesi shëndetësor, dyqanet dhe kafenetë janë të ndara. Faturat nga dyqanet serbe ende japin çmime në dinarë, jo në euro. Komunitetet jetojnë të ndara – madje edhe stili i shtëpive ndryshon midis dy grupeve.

Për shkak se Beogradi nuk e njeh Kosovën, ende u paguan rroga dhe pensione serbëve atje. Por serbët duhet të shkojnë në Serbi për t’i marrë ato që kur Kurti mbylli zyrat postare të drejtuara nga serbët gjatë vitit të kaluar.

Ndërkohë, mbyllja e disa pikave kufitare për mallrat serbe ka mbytur tregtinë, duke i detyruar të tjerët të kalojnë kufirin për të blerë ilaçe të përshkruara nga spitalet e drejtuara nga serbët.

Pensionisti serb Dragolub Iviq, 65 vjeç, i cili jeton në Graçanicë, një komunë e drejtuar nga serbët afër Prishtinës, duhet të shkojë në Serbi çdo muaj për të marrë pensionin e tij prej 500 euro. Vetëm udhëtimi kushton 50 euro, tha ai – 10% e pagesës mujore.

“Në Kosovë, populli po paguan për politikën”, tha Iviq, i cili kursen para duke mbajtur në një dhomë në shtëpinë e tij modeste, të cilën e ngroh duke hapur derën e furrës së tij me dru.

Ai thotë se tensionet janë shumë më keq tani.

Ata duan t’i detyrojnë serbët [të largohen] nga Kosova.

Uji i ndotur

Njerëzit e të gjitha etnive po e ndjejnë goditjen nga sanksionet e BE-së.

BE-ja kishte premtuar 70 milionë euro për të ndërtuar impiantin e parë të trajtimit të ujërave të zeza për të pastruar sistemin e kanaleve të bllokuara nga plehra të Prishtinës. Ai plan ka ngecur, tha nënkryetari i Prishtinës, Alban Zogaj.

Pas dekadash më në fund po zgjidhnim çështjen e trajtimit të ujërave të zeza që po ndotin lumin e Sitnicës, një nga lumenjtë më të ndotur në Evropë.

Ujërat e zeza të papërpunuara lëshohen në kanale. Brigjet e tyre janë të mbushura me enë gatimi, kuti dhe shishe të braktisura. Kur bie shi dhe uji ngrihet, pemët e varura zbukurohen me fletë plastike të varura.

Ujërat e zeza rrjedhin pranë shtëpisë së banores Sanije Thaçi, e cila nuk mund t’i hapë dritaret për shkak të erës.

“Nuk kam fjalë për të përshkruar atë që po kalojmë”, tha Thaçi, e cila qëndronte pranë përroit të vrullshëm të një kanali.

“Siç mund ta shihni, këtu nuk shihet se ka zgjidhje”.

Në planet kryesore të Ramush Haradinajt nëse bëhet kryeministër pas zgjedhjeve të 9 shkurtit, është që qysh në takimin e parë që do ta mbante në Qeveri do të vendoste për ta dorëzuar draft-statutin për Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe për interpretim në Gjykatën Kushtetuese.

“Menjëherë në takimin e parë të Qeverisë”- tha ai në “Debat Përnime”, kur u pyet se si do të veprojë në lidhje me asociacionin.

Përveç kësaj, Haradinaj mëton që nën mandatin e tij të mundshëm, Kosova mos të vazhdojë më Dialogun me Serbinë, por ky shtet të trajtohet si një vend jonjohës, me të cilin ndahen interesat e përbashkëta.

Ai beson që Kosova është diskualifikuar nga partneriteti që ka pasur me fuqinë botërore dhe se tani duhet të bëj gjithçka për t’u rreshtuar në krahët e Amerikës.

Pak ditë para zgjedhjeve parlamentare në Kosovë, ai tha se Kosova duhet t’i përfundojë të gjitha obligimet që i ka marr me partnerët ndërkombëtarë.

“As kurrkush mos me mujt me na ba me gisht që nuk jem serioz. Dua me ia kthy nderin e shtetit, të Republikës, Kosovës, për të gjithë. Çdo obligim që është diskutuar ndonjëherë me Amerikën, mendoj me kry menjeherë. Shpejtë, saktë, menjëherë”- u shpreh Haradinaj.

Këto veprime, ai premton që do t’i ndërmarr në mënyrë që Kosova të kualifikohet si palë serioze.

“Mendoj që me mujt me bind presidentin Trump, Serbia na njeh. Nëse i thotë për 24 orë, Serbia na njeh për 23 orë. Pra qëllimi im, strategjia ime është që me mujt sa ma shpejt me hy në tavolinë te presidenti Trump duke ditë që është krejt ndryshe, është ndryshim tektonik që ka ndodhë në botë”- ka theksuar Haradinaj, duke shtuar e epoka e Trumpit është e paparë më herët dhe se Kosova duhet ta zë hapin në mënyrë që mos të ketë pasoja të mëdha.

Për Dialogun Kosovë- Serbi që ndërmjetësohet nga Bashkimi Europian (BE) që nga viti 2013, ai thotë se mos të vazhdohet më me arsyetimin se ka një “inflacion të kontratave” prej nisjes së tij.

Haradinaj thotë se administratat e mëhershme të SHBA-së e kanë toleruar, duruar, mbrojtur dhe përkedhelur Kosovën, por një gjë e tillë nuk do të ndodh nga administrata Trump.

“Nuk i intereson kësaj [administrate] a je mirënjohës a mosmirënjohës. Nuk e kanë më atë problem. Zgjidhja e jote është: na kushton pare, nuk je në linjë me ne, nuk je partner i besueshëm- vazhdo. Unë mendoj me ndërru këtë. Na duhet me u rikualifiku. Kjo ka me qenë bukur e zorshme se është një administratë vërtetë shumë interesant, ndryshe se çfarë ka parë bota më parë”- shprehet Haradinaj.

Megjithatë, ai thotë se SHBA mund t’i rikthej investimet, veçse me kritere.

“Je me ta, ta gjejnë një mënyrë. Nuk je me ta nuk mundesh me shpresu me pas investime ma… Kurrkush nuk ka me mujt me marr asnjë cent të Amerikës pa kanë në linjë me ta, i besueshëm për ta. Nuk kanë ma bamirësi globale, e këso konceptesh”- tha ai.

USAID-i është i pranishëm në Kosovë prej vitit 1999 dhe prej atëherë ka investuar më shumë se 1 miliard dollarë në zhvillimin e Kosovës. Përgjatë 25 vjetëve USAID-i ka zhvilluar programe për luftën kundër korrupsionit, sundimin e ligjit dhe qeverisjen e mirë, fuqizimin ekonomike të grave, luftën kundër dezinformimit dhe avokimin e mediave të pavarura.

Për anëtarësimin në Këshillin e Evropës dhe në UNESCO, ai tha se për këtë të parën e kanë prioritet sepse ju duhet për t’u anëtarësuar në NATO, ndërsa për UNESCO-n i qëndroi pas veprimeve të Trumpit i cili ka vendosur ta tërheq SHBA-në nga kjo organizatë ndërkombëtare.

“Këshilli i Evropës është shpejtë, ndërsa sa i përket UNESCO-s nuk e di si do të shkojë”- përfundoi ai.

Më 6 shkurt 1999 filloi punimet Konferenca e Rambujesë në afërsi të Parisit, e cila synoi zgjidhjen e krizës në Kosovë.

Iniciues të konferencës, e cila zgjati deri më 23 shkurt, ishte Grupi i Kontaktit, ndërsa ndërmjetës ishin Christopher Hill nga SHBA, Boris Maiorsky – Rusi dhe Wolfgang Petritsch – BE.

Delegacioni i Kosovës kishte pranuar parimisht propozim-marrëveshjen për zgjidhjen e krizës në Kosovë, të cilën e kishte propozuar Grupi i Kontaktit.

Delegacioni serb, sado që parimisht pranoi këtë propozim-marrëveshje, mbrojti qëndrimin që trupave të NATO-s të mos u lejohet kalimi nëpër Serbi dhe forcat ndërkombëtare në Kosovë të jenë në kuadër të Kombeve të Bashkuara.

Edhe rrethi i dytë i bisedime që filloi më 15 mars në Paris përfundoi pa sukses. Delegacioni kosovar dhe ai serb kishin nënshkruar më 18 mars marrëveshje të ndryshme. Delegacioni i Kosovës kishte nënshkruar marrëveshjen e ofruar nga bashkëbiseduesit ndërkombëtarë, ndërkohë që delegacioni serb kishte nënshkruar projektmarrëveshjen politike – marrëveshjen për vetëqeverisjen në Kosovë.

As tentimi i fundit, më 22 mars 1999 i emisarit special të SHBA-së Richard Holbrooke nuk ishte i suksesshëm. Ai nuk ia doli ta bindë presidentin e atëhershëm të RSFJ-së, Sllobodan Millosheviq që të pranojë marrëveshjen për Kosovën dhe vendosjen e trupave ndërkombëtare.

Më 24 mars 1999, NATO filloi bombardimin e trupave ushtarake dhe paramilitare të Serbisë. Bombardimet përfunduan më 6 qershor 1999 me nënshkrimin e Marrëveshjes së Kumanovës që parashihte tërheqjen e trupave jugosllave nga Kosova dhe vendosjen e trupave paqësore ndërkombëtare.

Më pas, Këshilli i Sigurimit i OKB-së miratoi Rezolutën 1244 me të cilën u vendos protektorati, prania ndërkombëtare në Kosovës, UNMIK-ut si mision civil dhe KFOR-it, mision ushtarak.

Ndërkaq, më 17 shkurt 2008, Kosova shpalli pavarësinë.

Eurodeputeti austriak, Lukas Mandl, ka folur për sfidat e zbatimit të marrëveshjes mes Kosovës dhe Serbisë, ndikimin e mundshëm të administratës Trump dhe situatën e sigurisë në veri të Kosovës.

Sipas Mandl, marrëveshja e arritur më 27 shkurt në Bruksel dhe aneksi i saj i zbatimit më 18 mars në Ohër po përballen me pengesa për shkak të qasjes së Serbisë.

Ai në një intervistë për Telegrafin, thekson se Serbia nuk ka qenë e besueshme as në çështje të vogla.

“Nëse Serbia nuk sillet e besueshme në gjëra të vogla, si mund të pritet që pala tjetër të ndërmarrë hapa të mëdhenj?” pyet ai.

I pyetur për mundësinë e një marrëveshjeje përfundimtare gjatë mandatit të administratës Trump, ai thotë se “një marrëveshje përfundimtare mund të nënkuptojë vetëm njohjen – përndryshe, nuk do të ishte përfundimtare”.

Mandl konsideron se Bashkimi Evropian nuk duhet të pres vetëm nga SHBA-ja, por të angazhohet më shumë për stabilitetin në rajonin e Ballkanit Perëndimor.

Duke komentuar tensionet e fundit, përfshirë rastin “Banjska” dhe shpërthimin në lumin Ibër-Lepenc, Mandl thekson se status quo-ja nuk i shërben stabilitetit rajonal.

“Çdo person i arsyeshëm dhe i ndërgjegjshëm duhet të punojë për të ndryshuar status quo-në për më mirë”, deklaron ai.

Eurodeputeti austriak thotë se Kosova dhe Serbia nuk duhet të presin që BE-ja ose pala tjetër të ofrojë zgjidhje, por të kenë vetë-iniciativë dhe të paraqesin propozime të arsyeshme për dialogun.

Sipas Mandl, e ardhmja e rajonit varet nga njohja e ndërsjellë mes Kosovës dhe Serbisë, besueshmëria në arenën ndërkombëtare dhe puna e vazhdueshme për forcimin e shtetit të së drejtës dhe arsimit.

Në lidhje me faktin që Milan Radoiçiq vazhdon të lëvizë lirshëm në Serbi, pavarësisht përfshirjes së tij në incidentin e Banjskës, Mandl thekson se ky hezitim i Serbisë nuk është surprizues, duke shtuar se problemi qëndron tek presidenti serb, Aleksandar Vuçiq.

“Por është e rëndësishme të theksohet se po flasim për autoritetet serbe dhe jo për popullin e Serbisë në tërësi”, u shpreh Mandl.

Më 27 shkurt 2023 në Bruksel, Kosova dhe Serbia kishin arritur Marrëveshjen Bazë, ndërkaq më 18 mars në Ohër, u arrit pajtimi për Aneksin e zbatimit të marrëveshjes.

Marrëveshja prej 11 nenesh, ndër tjerash parasheh edhe një nivel të vetëmenaxhimit për komunitetin serb në Kosovë dhe njohje të ndërsjellë të simboleve shtetërore, ndërsa kërkon nga Prishtina dhe Beogradi që t’i zbatojnë, po ashtu, të gjitha marrëveshjet e mëhershme të arritura gjatë dialogut.

Brukseli ka akuzuar të dyja palët për moszbatim të marrëveshjes.

Zyrtarë të lartë të Kosovës dhe Serbisë kanë shprehur vazhdimisht qëndrime që lënë të kuptohet se nuk janë të gatshëm t’i përmbahen marrëveshjes.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, këmbëngul në nënshkrimin e marrëveshjes, pasi, siç konsideron ai, kjo do të ishte garanci që edhe Serbia do t’i përmbushte obligimet e saj.

Në mes të janarit të 2024-ës ai tha po ashtu se Asociacioni i komunave me shumicë serbe “nuk është prioritet” për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë dhe se nuk duhet veçuar.

Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, kishte qenë i prerë se nuk do të nënshkruajë asnjë marrëveshje që do të nënkuptonte njohjen e Kosovës apo anëtarësimin e saj në Kombet e Bashkuara.

Përgatiti: Benita Zeneli

As pagën e muajit janar ashtu sikurse pagat e 3 muajve paraprak shumë punëtorë nuk e morën aq sa parasheh paga minimale e miratuar nga qeveria, 350 euro.

Për këtë ministri i Financave, Hekuran Murati pati thënë se punëtorët duhet të paraqesin ankesë në Inspektoratin e Punës apo Administratën Tatimore të Kosovës që më pas të merren masa.

Kështu edhe kanë vepruar përfaqësuesit e këtyre punëtorëve.

Megjithatë sipas kryetarit të Sindikatës të Punëtorëve të Sektorit Privat, Jusuf Azemi deri më tani nuk kanë marrë asnjë përgjigje.

“Të gjitha kompanitë që financohen nga shteti nuk po e respektojnë sepse kur qeveria e ka marr këtë vendim është dashur të mendojnë që në kontrata e kanë të caktuar që nëse ka ndryshim në paga duhet MF me finance”, tha Azemi.

Ndërkohë në një përgjigje për ATV-në, të pyetur se nëse janë ndërmarr masa Inspektorati Qendror i Punës tregoi vetëm punën e rutinë, pa detajet e kërkuara.

“Inspektorati Qendror i Punës në vazhdimësi gjatë inspektimeve të rregullta dhe sipas ankesës së palëve bënë inspektime duke mbikëqyrur zbatimin e vendimit të qeverisë së Republikës së Kosovës në lidhje me pagën minimale, dhe në rastet kur konstatohet subjektet ekonomike nuk respektojnë vendimin për pagën minimale, IQP ndërmerr masa të parapara ligjore”, thuhet në përgjigjen nga Inspektorati Qendror i Punës.

Rreth moszbatimit të vendimit të pagës minimale ATV ka kërkuar përgjigje edhe nga Administrata Tatimore.

“Ka pasur ankesat të tilla por sipas opinionit të pranuar i kemi referuar t’i drejtohen fillimisht inspektoratit te punës. Çdo punëdhënës duhet respektojnë ligjin e punës përfshirë pagën minimale”, thuhet në përgjigjen e ATK-së.

Ndërkohë Kosova ende vazhdon të jetë një ndër vendet me pagën më të ulët në Evropë dhe rajon.

Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani, gjatë vizitës në Washington D.C., takoi Ndihmës Sekretartin Amerikan të Shtetit për Çështjet Evropiane dhe Euroaziatike në Departamentin e Shtetit, Louis Bono.

Sipas njoftimit të Presidencës, takimi u fokusua në forcimin e partneritetit strategjik ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës në përputhje me objektivat e Administratës së Presidentit Trump, si dhe në avancimin e bashkëpunimit në fusha kyçe si mbrojtja dhe ekonomia.

Gjatë takimit, Presidentja Osmani riafirmoi përkushtimin e Republikës së Kosovës për të bashkëpunuar ngushtë me Shtetet e Bashkuara, duke thelluar marrëdhëniet bilaterale.

Presidentja Osmani theksoi rëndësinë e forcimit të sigurisë rajonale dhe nevojën për një qëndrim të fuqishëm parandalues përballë kërcënimeve të vazhdueshme nga Rusia, Serbia dhe aktorë të tjerë keqdashës. Në këtë kontekst, Presidentja Osmani nënvizoi domosdoshmërinë e bashkëpunimit të ngushtë për të ruajtur stabilitetin dhe paqen në rajon.

“Në mes tjerash, Presidentja Osmani foli për rëndësinë e integrimit të Kosovës në NATO, gjë që përveç se do të fuqizonte sigurinë në Kosovë e rajon, është përfundimisht edhe në harmoni me objektivat strategjike amerikane për paqen dhe sigurinë globale. Ajo konfirmoi se Kosova ka rritur tashmë buxhetin për mbrojtje në 2% të Bruto Produktit Vendor dhe është në proces të rritjes së këtij buxheti për të përmbushur objektivin strategjik të anëtarësimit në NATO”, thuhet në njoftimin e Presidencës.

Tutje, Presidentja Osmani konfirmoi gatishmërinë e Kosovës për angazhim aktiv në drejtim të realizimit të Dialogut Strategjik, i cili iu ofrua Kosovës në fillim të këtij viti, për të adresuar sfidat dhe përparësitë e përbashkëta në fusha të ndryshme.

Louis Bono është emëruar nga Administrata e Presidentit Trump si ushtrues detyre në pozitën e Ndihmës Sekretarit të Shtetit me datë 20 janar 2025.

Rënia e Qeverisë së Serbisë nën presionin e protestave – përmasat e të cilave Serbia nuk i ka parë që nga koha e regjimit të Sllobodan Millosheviqit – mund të jetë humbja e parë politike për presidentin e këtij vendi, Aleksandar Vuçiq, prej se ka marrë pushtetin në vitin 2012.

Protestat udhëhiqen nga studentët. Ata nuk kërkojnë ndryshimin e Qeverisë, por përgjegjësi për vdekjen e 15 personave nga shembja e një strehe në Stacionin Hekurudhor të Novi Sadit, më 1 nëntor të vitit të kaluar.

Në qendër të protestave janë dyshimet se aksidenti mund të jetë shkaktuar nga neglizhenca dhe korrupsioni i përhapur.

Ato janë bërë tashmë simbol i pakënaqësisë më të madhe me sundimin e ligjit në Serbi.

“Kjo nuk është vetëm kriza më e rëndë politike e pushtetit, por edhe një krizë e thellë sociale. Studentët nuk kërkojnë ndërrimin e Qeverisë, por korrigjimin e sistemit. Dhe, Vuçiq nuk është në gjendje ta gjejë çelësin e bravës që kanë vendosur”, thotë për Radion Evropa e Lirë analisti serb i politikës së jashtme, Boshko Jakshiq.

Kur Vuçiq i fton në bisedime, studentët thonë se ai nuk është kompetent.

Kërkesave të tyre u janë bashkuar edhe profesorë universitetesh, pedagogë, juristë e fermerë.

Disa mësimdhënës kanë pezulluar mësimet në shkolla, Oda e Avokatëve e Serbisë ka hyrë në grevë njëmujore, fermerët janë duke “ruajtur” me traktorë bllokadat që studentët u kanë bërë mbi 60 fakulteteve…

Studentëve u janë bashkuar edhe dhjetëra mijëra qytetarë të tjerë në protesta, përfshirë gjimnazistë, punonjës të shëndetësisë, inxhinierë, aktorë, muzikantë dhe personalitete të shumta publike.

Ndryshime në raportimin e transmetuesit publik

Radio-Televizioni i Serbisë (RTS), i cili i ka injoruar kryesisht protestat, ka hapur programin e lajmeve fundjavën e kaluar me protestat në Novi Sad.

Raportimi i transmetuesit publik, i cili është nën kontroll të rreptë të pushtetit, është përcjellë me pamje me dronë, të cilat kanë treguar dhjetëra mijëra njerëz duke protestuar dhe duke bllokuar tri ura mbi lumin Danub.

Partia Përparimtare Serbe e Vuçiqit ka reaguar me një deklaratë, ku ka akuzuar RTS-në për “shpërdorim të rëndë të profesionit të gazetarit” dhe për “anim nga politikanët që duan ta shkatërrojnë rendin kushtetues të Serbisë”.

Partia në pushtet ka thënë, gjithashtu, se do të kërkojë reagim nga institucionet që janë përgjegjëse për mbikëqyrjen financiare dhe programore të RTS-së.

Kjo nuk është hera e parë që presidenti i Serbisë e kritikon RTS-në, por transmetuesi publik, deri më tani, ka ndjekur narrativin e autoriteteve, që protestuesit i quajnë “mercenarë të huaj”, “tradhtarë” ose “kukulla të opozitës”.

“Qartazi, RTS-ja ka reaguar ndaj presionit të studentëve dhe publikut të gjerë dhe ndoshta kjo është pasojë e një atmosfere tjetër në të gjithë shoqërinë. Përgjigjja e autoriteteve ishte e tillë që RTS-ja të mos shkonte më larg. Diçka e ngjashme ka ndodhur edhe në disa protesta të mëparshme”, thotë për Radion Evropa e Lirë Nikolla Burazer nga Qendra joqeveritare për Politikë Bashkëkohore në Serbi.

Kërkesat për ndryshim të udhëheqjes

Pas disa protestave masive para ndërtesës së RTS-së, për shkak të mënyrës së raportimit, atyre u janë bashkuar edhe disa punonjës të transmetuesit publik, duke kërkuar ndryshimin e udhëheqjes.

Protesta me kërkesa të ngjashme janë duke organizuar edhe disa punonjës të Radio-Televizionit të Vojvodinës (RTV).

“Në programin e parë të televizionit nuk kemi mundur t’i dëgjojmë studentët, kërkesat e tyre, qytetarët, rrëfimet analitike…”, tha për Radion Evropa e Lirë Tamara Srijemac, gazetare në Radion Novi Sad, e cila vepron në kuadër të RTV-së.

Më 3 shkurt, derisa transmetohej edicioni qendror i lajmeve, disa punonjës të RTV-së organizuan një performancë jashtë ndërtesës, duke lexuar “ditarin e lirë”.

“Kemi dashur të tregojmë se disa punonjës distancohen nga politikat e tilla editoriale”, tha Srijemac.

Drejtuesit e RTS-së dhe të RTV-së nuk iu përgjigjën pyetjeve të Radios Evropa e Lirë në lidhje me këtë temë.

Një skenar i ngjashëm i ka përcjellë edhe protestat e viteve 1990, kur transmetuesi publik i Serbisë ka qenë në shërbim të propagandës së regjimit të Sllobodan Millosheviqit.

Në prag të rënies së tij, që ka pasuar luftën në Kosovë dhe ndërhyrjen e NATO-s, presidenti aktual i Serbisë, Vuçiq, ka qenë ministër i Informacionit.

Vuçiq ka zbatuar një ligj famëkeq që është përdorur nga pushteti i atëhershëm për të goditur mediat e pavarura dhe gazetarët.

Ai ka vënë kontroll mbi mediat edhe pasi është kthyer në pushtet në vitin 2012.

Komisioni Evropian dhe organizata të tjera ndërkombëtare e përmendin këtë gjë në të gjitha raportet e përvitshme për Serbinë.

Mossukses në diskreditimin e protestave

Përveç transmetuesve publikë, pushteti në Serbi kontrollon edhe stacionet televizive private me mbulim kombëtar.

Tabloidët proqeveritarë janë, gjithashtu, një armë e fuqishme mediatike në përpjekjet për diskreditimin e protestave aktuale dhe të mëparshme.

“… por, pushteti, deri më tani, ka dështuar t’i arrijë efektet që mund t’i kishte arritur më herët. Vuçiq, shumë më lehtë, ka mundur t’i diskreditojë liderët e opozitës ose disa liderë të tjerë të protestave. Tani nuk mund ta bëjë”, thotë Burazer.

Gjatë fjalimeve të tij, Vuçiq i përshkruan protestat si “përpjekje nga jashtë dhe nga brenda për të përmbysur shtetin”.

“Regjimi i Vuçiqit korrespondon me atë që disa autorë e quajnë ‘spin diktaturë’, e cila, ndryshe nga diktatura e frikës, nuk bazohet në dhunë, arrestime masive, mbyllje mediash, por në manipulimin e opinionit publik, përdorimin e presionit ekonomik etj.”, thotë Burazer.

Edhe pse protestat kanë çuar në dorëheqjen e kryeministrit serb – njërit prej bashkëpunëtorëve më të afërt të Vuçiqit – ky i fundit nuk është duke sinjalizuar ndonjë tërheqje të mundshme.

Partia e tij dhe aleatët e saj kanë shumicë bindëse në Kuvendin e Serbisë.

Ai është i bindur, sikurse edhe më herët, se mund të sigurojë sërish fitore në zgjedhje.

“Dorëheqja [e kryeministrit] është pjesë e një strategjie të llogaritur për ta zhvendosur gjithë këtë krizë në planin politik dhe, nëse është e mundur, për të dalë nga kjo krizë përmes zgjedhjeve. Studentët i kanë vazhduar protestat e tyre pavarësisht dorëheqjes. Ndaj, aktualisht, duket se kjo manovër nuk ka funksionuar”, vlerëson Burazer.

Opozita i refuzon zgjedhjet, për shkak të, siç thotë, kushteve të pabarabarta, të cilat i ka vënë në dukje edhe Misioni i Organizatës për Siguri dhe Bashkëpunim në Evropë (OSBE).

Sipas tyre, bëhet fjalë për presion ndaj votuesve, blerje të votave, raportim të njëanshëm të mediave në favor të pushtetit dhe keqpërdorim të burimeve publike.

Si reagon bashkësia ndërkombëtare?

Edhe pse i akuzon “shërbimet e Perëndimit” për ndërhyrje, Vuçiq nuk është duke u përballur me ndonjë reagim të qartë nga bashkësia ndërkombëtare për ngjarjet në Serbi.

Bashkimi Evropian nuk ka sqaruar ende nëse i mbështet kërkesat e protestuesve.

Më 4 shkurt, Zyra e Vuçiqit ka njoftuar se ai ka folur në telefon me presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen.

Në deklaratë nuk janë përmendur protestat, por është thënë se është biseduar për “rrugën evropiane dhe proceset reformuese që po i zbaton Serbia”.

Nga Brukseli, deri më tani, nuk ka pasur ndonjë deklaratë për detajet e bisedimeve.

Shkak për heshtjen e Bashkimit Evropian, sipas analistit të politikës së jashtme, Boshko Jakshiq, është pritja që presidenti serb ta zgjidhë çështjen e marrëdhënieve me Kosovën.

“Por, nëse një politikë e tillë e tolerancës vazhdon, Bashkimi Evropian do të jetë i vetmi fajtor për rënien e popullaritetit të idesë dhe vlerave të BE-së në publikun serb”, thekson Jakshiq.

Rusia, në anën tjetër, i ka dhënë mbështetje të plotë Vuçiqit, duke i miratuar edhe mesazhet e tij se Serbia është viktimë e një komploti perëndimor dhe se shërbimet e huaja të inteligjencës janë duke i financuar protestat.

Reagimi i parë nga administrata e re amerikane ka ardhur nga i dërguari i presidentit Donald Trump për misione speciale, Richard Grenell, të cilit Vuçiq i ka dhënë medalje në vitin 2023 për “merita të shquara në zhvillimin e marrëdhënieve miqësore”.

Grenell ka shpërndarë një video të protestave të studentëve në rrjetin X më 26 janar dhe ka shkruar, mes tjerash, se “nuk ka mbështetje për ata që minojnë shtetin ligjor dhe pushtojnë me forcë institucionet shtetërore”.

Në protestat masive të organizuara nga studentët në Serbi nuk ka pasur incidente apo dhunë. Për sigurinë, në vend të policisë, kujdesen rojet studentore.

Mediat botërore, si The New York Times, i përshkruajnë ato si “shpërthimi më i madh i pakënaqësisë që nga demonstratat kundër regjimit të Millosheviqit në vitet 1990”. /Radio Evropa e Lirë

Një veturë është djegur të martën në fshatin Gllamnik të Podujevës, e në të dyshohet se ka qenë edhe një person.

Lajmi u bë i ditur nga Prokuroria Themelore e Prishtinës, ku ndër të tjera thuhet se prokurori i shtetit ka angazhuar ekspertin antropolog mjeko-ligjor, i cili ka konstatuar se këto mbetje janë të njeriut.

“Më datë 04.02.2025 prokurori kujdestar është informuar nga Stacioni Policor në Podujevë për gjetjen e një veture të djegur dhe me rastin e ekzaminimit ka rezultuar se brenda saj ka prezencë të mbetjeve kockore, me ç’rast prokurori i shtetit ka angazhuar ekspertin antropolog mjeko-ligjor, i cili ka konstatuar se këto mbetje janë të njeriut”, thuhet në njoftim.

Tutje në njoftim thuhet se prokurori i shtetit ka autorizuar dhe në koordinim me njësitet përkatëse të Policisë së Kosovës, janë duke ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme hetimore me qëllim të zbardhjes në tërësi të rastit.

“Duke pasur parasysh që jemi në fazën fillestare të rastit, për momentin nuk mund të jepen të dhëna të detajuara lidhur me këtë rast, mirëpo prokurori i shtetit është i përkushtuar që në bashkëpunim dhe koordinim me organet e rendit të zbardh në tërësi rastin”, thuhet ndër të tjera në njoftim.

Ambasadorja e Izraelit në Kosovë, Tamar Ziv, tha se marrëveshja për heqjen e vizave ndërmjet dy vendeve u ratifikua në përvjetorin e katërt të marrëdhënieve diplomatike.

“Gëzohem t’ju njoftoj se Marrëveshja për heqjen e vizave u ratifikua në përvjetorin e katërt të Marrëdhënieve Diplomatike Izrael-Kosovë”, shkroi ajo në një postim në X.

“Në javën kur shënojmë 4 vjet marrëdhënie diplomatike midis dy shteteve, Izraeli dhe Kosova ratifikuan marrëveshjen për heqjen e vizave”, shtoi ajo.

Ambasadorja Ziv theksoi se “që nga 5 maji 2025, qytetarët e Kosovës mund të udhëtojnë në Izrael si turistë pa pasur nevojë për vizë”.