Blog

Përgatiti: Arton Hamiti

Ministritë dhe Zyra e Kryeministrit nuk e kanë përmbushur as gjysmën e planit të prokurimit për vitin 2023. Nga 935 aktivitete të tenderimit të planifikuara, vetëm 336 janë realizuar, sipas një raporti të Iniciativës për Progres.

“Për nga vlera, këto 935 aktivitete kanë pasur vlerë të përbashkët 442 milionë euro, ndërsa kontratat të cilat janë nënshkruar e kanë vlerën afro 84 milionë euro, apo 19 %”, tha Arbër Kabashi, hulumtues në INPO.

Krahas kësaj, nga 952 kontrata, 463 janë nënshkruar pa qenë fare të planifikuara nga Autoritetet Kontraktuese.

“Për nga vlera nga 112 milionë euro, 83 milionë euro është vlera e kontratave të planifikuara, ndërkohë 28 milionë euro është vlera e kontratave të cilat nuk kanë qenë të planifikuara”, tha Kabashi.

Këto statistika, sipas Albulena Nrecaj nga INPO, tregojnë për keqplanifikim nga Ministritë dhe Zyra e Kryeministrit.

“Në atë plan të prokurimit nuk janë parapa nevojat dhe shërbimet reale që ata kanë nevojë t’i kontraktojnë, në mënyrë që të ofrojnë shërbime më të mira për qytetarët. Në anën tjetër, flet për një mungesë të gatishmërisë për t’i adresuar problemet që paraqiten gjatë vitit, brenda aktiviteteve të prokurimit”, tha Nrecaj.

Derisa Qeveria e ka realizuar vetëm 35% planin e prokurimit, vlerësohet se më së shumti e pësojnë qytetarët.

“Anomalia më e madhe është mosrealizimi i investimeve kapitale ku dihet se këto investime luajnë rol kyç në përmirësimin e jetës së qytetarëve”, tha Nrecaj.

Ministria e Drejtësisë e ka tejkaluar planin e prokurimit për 311% ngase ka planifikuar vetëm 700.000 mijë euro, ndërsa ka nënshkruar kontrata në vlerë 2.6 milionë euro.

Kurse, Ministria e Industrisë, Ndërmarrësisë dhe Tregtisë e ka realizuar vetëm 4.17% të planit. MINT-i kishte planifikuar 18 milionë euro, teksa 14 milionë i takojnë rezervës shtetërore.

Përgatiti: Sara Shehu

Kosova është renditur 19 vende më poshtë në Indeksin vjetor të Lirisë së Shtypit të organizatës Reporterët pa Kufij. Këtë vit Kosova u rendit në vendin e 75 në botë nga 180 shtete, për dallim nga viti i kaluar kur ishte në vendin e 56-të.

Raporti, sipas kryetarit të Asociacionit të Gazetarëve të Kosovës, duhet të jetë sinjal për Qeverinë.

Në raportin e organizatës Reporterët pa Kufij, gazetarët në Kosovë, pavarësisht se vazhdojnë t’i mbajnë përgjegjës politikanët, vazhdojnë të jenë “cak edhe i sulmeve politike”. Por pavarësisht rënies në indeks, Kosova qëndron më mirë se mediat në rajon.

Derisa AGK-ja bashkë me misionin e OSBE-së në Kosovë dhe Këshillin e Mediave të Shkruara organizuan një diskutim rreth sfidave të ruajtjes së standardeve profesionale dhe kodit të etikës gjatë raportimit, theksuan se Qeveria duhet të bëjë veprime konkrete në përmirësimin e situatës aktuale.

“Sot është dita për ta festuar rolin vital të mediave në demokraci, për ta informuar publik dhe për t’i mbajtur autoritetet përgjegjëse. Nuk është keq që të kujtojmë sot që gazetarët duhet të ndihen në gjendje të mirë dhe të fortë, për ta bërë punën e tyre të lirë së pari. Raporti i Reporterëve pa Kufij e ka vendosur Kosovën në vendin e 75-të dhe nuk ka dyshim që në 12 muajt e fundit kemi pasur rritje të dhunës ndaj gazetarëve”, tha shefi i misionit të OSBE-së, Michael Davenport.

Ndryshe, gazetarët e Kosovës vitin e shkuar ishin edhe cak i sulmeve fizike gjatë raportimeve nga veriu.

KESCO në bashkëpunim me platformën shtetërore eKosova, kanë krijuar mundësinë e pagesave të energjisë elektrike, por edhe për ta shikuar atë në mënyrë digjitale.

Nga kjo kompani bëjnë të ditur se përpos pagesave në arkat e tyre, institucioneve financiare bankare dhe jobankare, si dhe aplikacionit eKesco, qytetarët e Kosovës dhe bashkëqytetarët nga diaspora mund të kryejnë pagesat shpejt dhe lehtë edhe përmes kësaj platforme.

“Vlen të theksohet që për ta realizuar pagesën e energjisë elektrike në eKosova, secili konsumator fillimisht duhet ta përzgjedhë distriktin, varësisht regjionit, dhe më pas ta shkruajnë edhe shifrën e konsumatorit e cila është e veçantë dhe individuale për secilin. Psh: DPR 1234”, thuhet në njoftim.

Tutje bëhet e ditur se pavarësisht se në cilën bankë jeni klientë, mjafton të keni një kartelë VISA ose MasterCard, për të vazhduar me hapat që u kërkohen për ta kryer pagesën. Banka që ju shfaqet gjatë kryerjes së pagesës është vetëm ndërmjetësuese, dhe transaksioni juaj realizohet në kohë reale, pa tarifë shtesë.

Ministria e Punëve të Jashtme dhe Diasporës e Kosovës ka konfirmuar për Radion Evropa e Lirë se shefit të Zyrës për Kosovën në Qeverinë serbe, Petar Petkoviq, i është refuzuar vizita në Kosovë.

Nga kjo ministri nuk treguan arsyet e refuzimit të kërkesës për vizitë.

Më herët gjatë 3 majit, Zyra për Kosovën në Qeverinë serbe tha se Petkoviqi kishte kërkuar që të vizitonte Kosovën për Pashkët Ortodokse gjatë fundjavës.

Sipas një njoftimi të kësaj zyreje, Petkoviq gjatë kësaj vizite ishte paraparë të merrte pjesë në liturgjinë e mesnatës për Pashkët në Manastirin e Deçanit, pastaj në shërbesën në Manastirin e Graçanicës në mëngjesin e Pashkëve dhe në një takim me të rinjtë në Manastirin e Draganacit.

“Ndonëse vizita ishte ekskluzivisht e karakterit fetar dhe përfshinte ekskluzivisht vizita në manastire dhe në vendet e shenjta të Kishës Ortodokse Serbe, në frymën e festës më të madhe për serbët, pa qëllime politike, autoritetet në Prishtinë e ndaluan vizitën e tij pa asnjë shpjegim”, tha Zyra për Kosovën në Qeverinë serbe.

Kjo zyrë tha se për më shumë se një vit, Qeveria e kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, po e pengon Petkoviqin që të vizitojë serbët në Kosovë.

“Këto ndalime [të vizitave] jo që janë të pabaza, por paraqesin edhe shkelje të drejtpërdrejtë të Marrëveshjes për lëvizjen e lirë dhe atë për vizita zyrtare, veçmas kur bëhet fjalë për kryenegociatorin në dialog nga pala serbe”.

Edhe në të kaluarën, Kosova ka refuzuar kërkesat e parashtruara nga Petkoviq për të zhvilluar vizita, duke thënë se refuzimi ishte për shkak të “deklaratave provokuese”.

Ndërkaq, në janar të këtij viti, Serbia ia refuzoi kërkesën për vizitë ministrit të Punëve të Brendshme të Kosovës, Xhelal Sveçla. Ai kishte planifikuar që të vizitonte komunat Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc, që janë të banuara me shqiptarë.

Çështja e vizitave zyrtare mes Kosovës dhe Serbisë rregullohet përmes një marrëveshjeje të arritur në kuadër të dialogut për normalizim të raporteve, që ndërmjetësohet nga Bashkimi Evropian. Këto vizita duhet të paralajmërohen përmes zyrtarëve ndërlidhës të Kosovës dhe Serbisë. Ndërkaq, autoritetet e shteteve përkatëse duhet t’i autorizojnë ato./REL/

Një hap i rëndësishëm në peizazhin energjetik të Kosovës është shënuar, pasi u nënshkruan marrëveshjet kyçe ndërmjet Qeverisë dhe MCA-Kosova. Ministria e Ekonomisë nënshkroi Marrëveshjen e Entit Zbatues (IEA) me MCA-Kosova për Aktivitetin Multifunksional të Ruajtjes së Energjisë (MFES), ndërsa Ministria e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës nënshkroi një Memorandum Mirëkuptimi me (Millenium Challenge Acount – Kosova) MCA-Kosova për Energjinë dhe Aktivitetin e Mbështetjes së Politikave Klimatike në kuadër të Programit Kompakt.

Në njoftim thuhet se këto marrëveshje janë thelbësore për zbatimin e suksesshëm të aktiviteteve të Kompaktit, të cilat janë komponentë integrale të strategjisë së Kosovës për rritjen e sigurisë energjetike dhe kalimin në burime më të pastra të energjisë.

“Pothuajse 2 milionë njerëz do të përfitojnë nga Programi Kompakt, investim ky në energji, më i madhi në 50 vitet e fundit. Deri në përfundim, Kosova pritet të ketë më së shumti ruajtje të baterive për kokë banori në botë”, citohet Florina Duli – Sefaj, kryeshefe ekzekutive e MCA-Kosova.

Më tej thuhet se në mënyrë të veçantë, aktiviteti i MFES-it synon të mbështesë sigurinë energjetike të Kosovës dhe tranzicionin në një të ardhme me energji më të pastër, duke përdorur sistemet e ruajtjes së energjisë për rezerva, duke siguruar disponueshmërinë e sistemeve të magazinimit dhe duke reduktuar kostot për të siguruar energji adekuate për Kosovën.

“Programi është hartuar dhe negociuar në një mënyrë që e vendos pronësinë e shtetit në qendër, një vlerë thelbësore e MCC-së që ne e vlerësojmë shumë. Ne jemi të përkushtuar që ta implementojmë programin me sukses dhe në kohë, e që Kosova të merret si shembull i suksesit kur flitet për programet e MCC-së”, citohet ministrja e Ekonomisë, Artane Rizvanolli në komunikatë.

Sipas njoftimit, në mars të vitit 2024, Qeveria e Kosovës ndërmori një hap të rëndësishëm duke krijuar strukturën e pronësisë së Ndërmarrjes Publike “Korporata për Ruajtjen e Energjisë” (KRE). KRE është vendosur të zotërojë dhe operojë rreth 125 MË për dy orë (ekuivalente me 250 MËh) të një ose më shumë sistemeve të ruajtjes së energjisë së baterive dhe sistemeve të tjera potenciale të ruajtjes së energjisë elektrike.

Ministri Liburn Aliu ka theksuar se bashkë me Ministrinë e Ekonomisë dhe MCC-në, po fillojmë bashkëpunimin për një qasje sistematike për llogaritjen e gazrave serrë, kështu për të ndihmuar për Agjencinë për Mbrojtjen e Mjedisit të Kosovës dhe sektorin e tyre të ri për inventarin e GS.

“Gjithashtu, do të ketë ndihmë për Departamentin e Mbrojtjes së Mjedisit, për të trajnuar dhe rritur kapacitetet e stafit përkatës, për të kuptuar më mirë teknologjitë e ruajtjes së baterive dhe mënyrën e trajtimit të anës së vlerësimit të ndikimit mjedisor të këtyre projekteve”, ka pohuar Aliu, thuhet në njoftim.

Po ashtu në njoftim thuhet se të dyja ministritë po shërbejnë si partnerë qeveritarë në zbatimin e asistencës teknike të financuar nga Kompakti.

Marrëveshja e Entit Zbatues dhe Memorandumi i Mirëkuptimit janë pjesë e Programit Kompakt të Korporatës së Sfidës së Mijëvjeçarit (MCC). Programi Kompakt MCC prej 202 milionë dollarësh, së bashku me një kontribut prej 34.6 milionë dollarësh nga Qeveria e Kosovës, e çon totalin në 236.6 milionë dollarë.

“Kjo iniciativë adreson sfidën e furnizimit jo të besueshëm me energji elektrike në Kosovë, përputhet me prioritetet e zhvillimit kombëtar dhe energjetik të qeverisë, dhe synon të ulë varfërinë dhe të nxisë rritjen e qëndrueshme ekonomike në Kosovë”, thuhet në komunikatë.