Udhëheqësit e vendeve të G7-ës takohen sot në qytetin francez të Evian-les-Bains , disa orë pasi Shtetet e Bashkuara dhe Irani njoftuan se kishin arritur një marrëveshje paraprake për t’i dhënë fund luftës.
Pasojat e marrëveshjes me Iranin pritet të jenë një nga temat kryesore të samitit, i cili do të mbahet nga 15 deri më 17 qershor. Gjithashtu në axhendë janë lufta në Ukrainë, çekuilibrat ekonomikë globalë dhe sigurimi i burimeve kritike minerale nga burime alternative përtej Kinës , e cila aktualisht dominon sektorin.
Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, pritet të mbërrijë në Evian-les-Bains të hënën, në një kohë kur shumë liderë botërorë janë gjithnjë e më të kujdesshëm ndaj politikës amerikane, por zyrtarët francezë janë të kënaqur që kanë siguruar pjesëmarrjen e tij, pasi janë tërhequr nga samiti i G7-ës i vitit të kaluar në Kanada .
Shumë nga udhëheqësit e grupit janë prekur drejtpërdrejt nga lëvizjet shpesh të paparashikueshme të Trump në skenën ndërkombëtare, të cilat kanë ndikuar në zhvillimet në Lindjen e Mesme , tregtinë globale dhe diplomacinë . Zgjedhjet e tij kanë ngritur pyetje në lidhje me angazhimin e SHBA-së ndaj rendit ndërkombëtar të pasluftës, në krijimin e të cilit luajti një rol kyç.
Gjatë samitit, Trump pritet të zhvillojë takime me udhëheqësit e Lindjes së Mesme, ndërsa do të marrë pjesë edhe në një seancë pune të posaçme me Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky .
Takimi me Zelenskyn, i planifikuar për nesër, të martën, zhvillohet në një kohë kur përparimi rus në Ukrainë duket se është ngadalësuar, ndërsa Kievi kërkon mbështetje shtesë ushtarake dhe ekonomike nga aleatët e tij.
Pozicioni negociues i presidentit ukrainas duket më i fortë se vitin e kaluar, kur Trump i tha në Zyrën Ovale se ai “nuk ka letrat “. Megjithatë, ai mund të ketë vështirësi në sigurimin e mbështetjes së mëtejshme amerikane, ndërsa presidenti amerikan i jep përparësi një zgjidhjeje përfundimtare të krizës me Iranin, gjë që ka dëmtuar popullaritetin e tij në vend.
Pritet që udhëheqësit e G7 të kërkojnë më shumë detaje mbi marrëveshjen SHBA-Iran. Memorandumi i mirëkuptimit do të nënshkruhet zyrtarisht të premten në Zvicër , por kushtet e tij të sakta nuk janë bërë ende publike.
Trump njoftoi se Ngushtica e Hormuzit, një korridor detar kritik për transportin e naftës dhe gazit natyror, do të rihapet të premten , ndërsa urdhëroi gjithashtu t’i jepet fund bllokadës amerikane të porteve iraniane .
Nga ana e Teheranit, Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare njoftoi se operacionet ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë Libanin, do të pushojnë përfundimisht që nga mbrëmja e së hënës .
Zëvendësministri i Jashtëm i Iranit, Kazem Gharibabadi, tha se gjatë një armëpushimi 60-ditor, do të zhvillohen negociata për një marrëveshje më të gjerë, e cila do të përfshijë heqjen e sanksioneve kundër vendit. Sipas burimeve të Reuters, programi bërthamor i Iranit do të jetë objekt i këtyre bisedimeve të ardhshme.
Në samit do të marrin pjesë edhe Emiratet e Bashkuara Arabe , të cilat u prekën drejtpërdrejt nga konflikti, si dhe Katari dhe Egjipti , të cilët luajtën një rol të rëndësishëm ndërmjetësues.
Trump do të pritet nga Presidenti francez Emmanuel Macron , për të cilin samiti i këtij viti konsiderohet momenti kulmor diplomatik i mandatit të tij të dytë dhe të fundit, i cili përfundon vitin e ardhshëm.
Edhe pse Macron tani konsiderohet i dobësuar politikisht brenda Francës, ai ende ka ndikim të konsiderueshëm në skenën ndërkombëtare. Ai madje arriti të sigurojë pjesëmarrjen e Trump në një darkë shtetërore shumë simbolike që do të mbahet të mërkurën në Pallatin e Versajës .
Presidenca franceze e G7-ës i ka kushtuar rëndësi të veçantë çështjes së çekuilibrave makroekonomikë globalë, një shqetësim i hershëm për Shtetet e Bashkuara, përpara marrjes së presidencës së G20- ës nga Uashingtoni më vonë këtë vit dhe presidencës së vetë G7-ës më pas.
Franca e paraqet problemin si një përgjegjësi të përbashkët: Kina prodhon tepër, Shtetet e Bashkuara konsumojnë tepër dhe Evropa investon më pak sesa kërkojnë kushtet.
Brazili, India, Kenia dhe Koreja e Jugut janë ftuar gjithashtu të marrin pjesë në diskutim , ndërsa Macron i ka bërë thirrje Pekinit të rrisë konsumin e brendshëm në mënyrë që të ndihmojë në balancimin e ekonomisë globale.
