Blog

Teksa udhëheqësit e NATO-s po përgatiten për samitin në Turqi, që mbahet javën e ardhshme, planet e aleancës për samitin në Shqipëri vitin e ardhshëm janë vënë në pikëpyetje.

Radio Evropa e Lirë ka konfirmuar nga burimet se Tirana nuk përmendet në draft-deklaratën për samitin e NATO-s – që mbahet në Ankara javën e ardhshme – si vend ku do të mbahet samiti i radhës.

Ndërkaq, agjencia Reuters, duke u thirrur në burime, tha se mbajtja e samitit në Tiranë është vënë në pikëpyetje për shkak të rezistencës nga administrata amerikane dhe pakënaqësia në mesin e shteteve aleate me shpenzimet e ulëta për mbrojtje nga Shqipëria.

Mospërmendja e Shqipërisë në draft-deklaratën vjen teksa anëtarët evropianë të NATO-s synojnë t’i dëshmojnë presidentit amerikan, Donald Trump, në Ankara se kanë bërë përparim sa i përket zotimeve për shpenzimet për mbrojtjen dhe synojnë të shmangin një përplasje të drejtpërdrejtë me udhëheqësin amerikan.

Një nga burimet e Retuersit tha se shpenzimet për mbrojtje të Shqipëri janë të tilla sa po të mbahej samiti i NATO-s në këtë shtet më 2027, Trump mund të zemërohet.

Një diplomat evropian tha se versioni i fundit i tekstit të deklaratës thekson se udhëheqësit mezi presin takimin e tyre të radhës, pa specifikuar kohën dhe vendin ku do të mbahet ky takim.

“Draftet janë drafte, jo vendime”, tha një zëdhënës i Qeverisë shqiptare për Reuters kur u pyet për draft-deklaratën, për të cilën ende po negociohet dhe mund të pësojë ndryshime.

Shtëpia e Bardhë nuk deshi të komentonte, ndërkaq një zyrtar i NATO-s tha se nuk do të komentojnë për këtë çështje tani.

Në vitet e fundit, deklaratat zyrtare të samiteve të NATO-s kanë pasur referencë të qartë për vendin e samitit pasues. Në samitin në Hagë të mbajtur vitin e kaluar, udhëheqësit thanë në deklaratën e tyre se “mezi presim të takohemi në Turqi më 2026 dhe më pas në Shqipëri”.

Në të njëjtin samit, udhëheqësit e NATO-s iu përgjigjën kërkesës së Trumpit që të zotohen për 5 për qind të Bruto Prodhimit të Brendshëm në shpenzime të mbrojtjes brenda një dekade.

Shtetet kanë premtuar se do të shpenzojnë 3.5 për qind të Bruto Prodhimit të Brendshëm për çështjet bazë të mbrojtjes – si trupat dhe armët – ndërkaq 1.5 për qind në masa të tjera të lidhura me mbrojtjen, sikurse siguria kibernetike.

Derisa shumë shtete të NATO-s kanë rritur buxhetet e tyre për mbrojtjen në muajt e fundit, disa shtete ende nuk e kanë përmbushur qëllimin paraprak të shpenzimeve për këtë fushë deri në 2 për qind.

Shefi i NATO-s, Mark Rutte, tha më herët gjatë këtij muaji se pothuajse të gjitha shtetet e aleancës e kanë arritur synimin prej 2 për qind.

“Vitin e kaluar, Shqipëria, Çekia, Sllovenia nuk e arritën këtë, por janë të përkushtuara që shpenzimet t’i rrisin mbi 2 për qind këtë vit”, tha ai.

Qeveria e Shqipërisë tha në një deklaratë për Reutersin se po “finalizojmë masat e nevojshme fiskale për të harmonizuar shpenzimet e Shqipërisë për mbrojtjen dhe ato të lidhura me mbrojtjen për vitin 2026 në bazë të trajektores së dakorduar me aleatët e NATO-s në samitin e Hagës”.

“Sapo këto masa të miratohen në ditët në vijim, shpenzimet e Shqipërisë për mbrojtjen dhe ato të lidhura me mbrojtjen për vitin 2026 do të arrijnë në 2.6 për qind të Bruto Prodhimit të Brendshëm në përputhje me Metodologjinë e NATO-s për Shpenzimet e Mbrojtjes. Prej tyre, 2.2 për qind e BPB-së përfaqëson shpenzimet bazë për mbrojtjen, ndërsa 0.4 për qind përfaqëson shpenzime të tjera që lidhen me mbrojtjen dhe sigurinë”, u tha në deklaratë.

Një diplomat evropian tha se Shqipëria ende mund të jetë mikpritëse e samitit.

“Ata po i rrisin shpenzimet, të shohim se çfarë do të prodhojë kjo”, tha diplomati, duke shtuar se “unë ende besoj se samiti i radhës do të jetë në Shqipëri”./REL

Këshilli Prokurorial i Kosovës ka nisur procesin e intervistimit të kandidatëve për pozitën e Kryeprokurorit të Shtetit.

KPK tha se po shënojnë “një etapë të rëndësishme të procedurës kushtetuese dhe ligjore për përzgjedhjen e autoritetit më të lartë të sistemit prokurorial në Republikën e Kosovës”.

“Siç ju kemi informuar më herët, në funksion të garantimit të një procesi transparent, të verifikueshëm dhe të barabartë për secilin kandidat, Paneli Vlerësues, tre orë para fillimit të intervistave, ka hartuar pyetjet standarde të intervistimit në prani të monitoruesve nga radhët e partnerëve ndërkombëtarë dhe organizatat e shoqërisë civile. Paneli Vlerësues do të intervistojë gjatë ditës së sotme z. Atdhe Dema, prokuror në Departamentin për Hetimin e Terrorizmit në Prokurorinë Speciale të Republikës së Kosovës, z. Naim Abazi, prokuror në Departamentin për Hetimin e Korrupsionit dhe Krimit Financiar në Prokurorinë Speciale të Republikës së Kosovës, z. Rafet Halimi, prokuror në Departamentin për Hetimin e Korrupsionit dhe Krimit Financiar në Prokurorinë Speciale të Republikës së Kosovës, z. Shqipdon Fazliu, prokuror në Zyrën e Kryeprokurorit të Shtetit dhe z. Zejnullah Gashi, Kryeprokuror i Prokurorisë Themelore në Prishtinë”, thuhet në njoftim.

Gjatë intervistimit, KPK thotë se “secili kandidat do t’i nënshtrohet të njëjtave standarde të vlerësimit profesional, bazuar në kriteret e përcaktuara me legjislacionin në fuqi dhe aktet nënligjore përkatëse”.

“Në cilësinë e monitoruesve, procesin e intervistimit po e ndjekin përfaqësues të Zyrës së Bashkimit Evropian dhe misionit të OSBE-së në Kosovë, EULEX-it, EU4FAST-WB-së, Institutit të Kosovës për Drejtësi dhe Betimi për Drejtësi, Rrjetit Ballkanik për Gazetari Hulumtuese (BIRN), Grupit për Studime Juridike dhe Politike (GLPS), Rrjetit të Organizatave Joqeveritare AVONET, KDI-së dhe Lëvizjes FOL”, thuhet në njoftim.

KPK thotë se me përfundimin e fazës së intervistimit, Paneli Vlerësues do të vazhdojë “procedurat e mëtejshme të vlerësimit në pajtim me dispozitat ligjore dhe aktet nënligjore në fuqi, deri në përmbylljen e procesit të përzgjedhjes dhe paraqitjen e propozimit për emërimin e Kryeprokurorit të Shtetit, në përputhje me kompetencat e përcaktuara me ligj”.

“Këshilli Prokurorial i Kosovës do të vazhdojë të informojë opinionin publik dhe mediat për ecurinë e këtij procesi deri në përmbylljen e tij, në frymën e përgjegjësisë institucionale dhe respektimit të parimeve të shtetit të së drejtës”, thuhet në fund të njoftimit.

Kryeministri në detyrë, Albin Kurti, ka përsëritur se është në pritje të certifikimit të rezultateve të zgjedhjeve të 7 qershorit nga KQZ që më pas të nisë “pa humbur kohë” diskutimet me partitë tjera për formimin e institucioneve të reja.

“Së pari duhet ta presim certifikimin e rezultateve. Certifikimi i rezultateve duhet të presë për certifikimin e ankesave dhe më pastaj, pa humbur kohë, do të kemi komunikimet dhe diskutimet e nevojshme”.

Kurti nuk iu përgjigj gazetarëve që e pyetën se kë e preferon për koalicion. Ai u arsyetua se është duke u nxituar.

Kosova mbajti zgjedhje të jashtëzakonshme më 7 qershor pasi legjislatura e kaluar dështoi të zgjidhte Presidentin e ri. Me po këtë sfidë do të përballet edhe legjislatura e re me t’u formuar. Sidoqoftë, nga partia e Kurtit, e cila doli e para në zgjedhje, është paralajmëruar se fillimisht do të hidhet në votim Qeveria e më pas Presidenti.

Kryeqyteti turk, Ankaraja, po përgatitet për samitin e NATO-s më 7 dhe 8 korrik. Në kohë luftërash globale dhe tensionesh gjeopolitike, dhe në sfondin e kërcënimeve nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump, samiti konsiderohet veçanërisht i rëndësishëm. Turqia i siguron NATO-s ushtrinë e dytë më të madhe dhe siguron krahun juglindor të Aleancës. Prandaj, roli i Ankarasëmbart një peshë të konsiderueshme politike. Për më tepër, një president i SHBA-së pritet në Turqi për herë të parë në 17 vjet. Barack Obama e vizitoi vendin për herë të fundit në vitin 2009.

Megjithatë, përgatitjet kanë rënë në hije nga zhvillimet politike të brendshme. Sipas autoriteteve dhe raporteve, janë arrestuar gjithsej 225 persona, 178 prej të cilëve aktualisht janë në paraburgim. Midis të ndaluarve janë aktivistë të të drejtave të njeriut, përfaqësues të shoqërisë civile, akademikë, aktivistë mjedisorë, gazetarë dhe studentë. Një ndalim dyjavor për tubimet publike është gjithashtu në fuqi në Ankara.

Akuza për terrorizëm

Zyra e prokurorit publik deklaroi se hetimet synojnë “zbulimin e aktiviteteve të organizatave terroriste në të gjithë vendin”. Midis të arrestuarve janë Nevzat Özer, përfaqësuesi i organizatës mjedisore TEMA në Ankara; Dr. Emel Memiş Parmaksız, lektore e ekonomisë në Universitetin e Ankarasë; Yıldız Tar, kryeredaktore e portalit të lajmeve LGBT Kaos GL dhe gazetare si dhe avokatët Semra Demir dhe Kürsat Bafra. Sipas informacioneve aktuale, ata akuzohen për “anëtarësim në një organizatë të armatosur terroriste” dhe janë lënë në paraburgim.

Disa nga të akuzuarit u morën në pyetje për lidhjet e mundshme me organizatën e ndaluar komuniste TKP/ML.

Kjo përfshinte pyetje në lidhje me emrat e koduar të mundshëm, trajnimin ushtarak dhe strukturat organizative. Sipas raportimeve, disa nga të akuzuarit deklaruan në gjykatë se nuk kishin dëgjuar kurrë më parë për organizatën. Akuzat mohohen nga të përfshirët.

Shkencëtarja politike Parmaksız u mor në pyetje gjithashtu në lidhje me këto çështje. Ajo thuhet se u mor në pyetje, ndër të tjera, në lidhje me emrat e koduar, trajnimin e mundshëm në emër të një organizate, pjesëmarrjen në veprime dhe strukturat e komunikimit dhe financiare.

Ajo i mohoi me forcë akuzat: “Nuk kam absolutisht asnjë lidhje ose përkatësi me këtë organizatë terroriste. Unë jam një studiuese. Këto janë akuza shumë serioze. Unë punoj për shtetin tim dhe popullin tim.”

“Qeveria ka nevojë për mbulim pozitiv nga shtypi”

Pse qeveria po ndërmerr këtë veprim pak para samitit të NATO-s, edhe pse në fakt po tërheq vëmendje ndërkombëtare?

Shkencëtari politik Berk Esen, duke folur për DW, e përshkroi situatën si “të vështirë për t’u shpjeguar” dhe “jologjike”: “E kam të vështirë të shpjegoj një zhvillim që unë vetë nuk e kuptoj. Për një qeveri që kërkon mbulim pozitiv nga shtypi para samitit, ky nuk është një zhvillim i favorshëm.”

Në të njëjtën kohë, ai tregon modele të përsëritura: “Në të kaluarën, ka pasur arrestime të përsëritura nga spektri i krahut të majtë para samiteve të NATO-s. Kjo shpesh interpretohej edhe si një sinjal për SHBA-në.” Megjithatë, në këtë rast, arrestimet përfshijnë edhe individë që, nga perspektiva e autoriteteve, mund të marrin pjesë potencialisht në protesta.

Esen thekson gjithashtu: “Shumë prej të arrestuarve nuk kanë përkatësi politike apo lidhje me skenën e krahut të majtë. Kjo mund të shpjegohet edhe me dobësitë në sistemin e drejtësisë.”

“Abuzim me ligjet”

Human Rights Watch gjithashtu shpreh kritika të forta. Benjamin Ward i organizatës foli për një “abuzim të ligjeve antiterrorizëm për të kryer arrestime masive dhe për të heshtur njerëzit pak para një samiti të NATO-s”. Kjo bie ndesh me vlerat themelore të aleancës.

Ward kërkoi lirimin e menjëhershëm të të ndaluarve. Ai deklaroi gjithashtu se “pastrimi i rrugëve të Ankarasë nga demonstruesit e mundshëm” vetëm sa e bën më të dukshëm represionin në rritje të qeverisë. Aleatët e Turqisë në NATO duhet të përdorin ndikimin e tyre për të sjellë një ndryshim kursi.

Berberët në Gjilan, duke filluar nga sot, më 1 korrik, kanë vendosur të ndryshojnë çmimet e shërbimeve të prerjes së flokëve, shkruan mediumi lokal, Radio Star.

Sipas informatave të fundit, një pjesë e madhe e berberëve kanë rritur çmimin e prerjes së flokëve nga 5 euro në 7 euro.

Në të kaluarën, çmimet e prerjeve varionin nga 3 euro, ndërsa me kalimin e viteve dhe rritjen e kostove të jetesës, pagave dhe shpenzimeve të bizneseve, tarifat janë rritur gradualisht.

Radio Star shkruan se nga sektori kanë bërë të ditur se në disa sallone të qytetit, çmimi i prerjes së flokëve arrin deri në 10 euro, varësisht nga lokacioni dhe lloji i shërbimit që ofrohet.

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha se presidenti turk Rexhep Tajip Erdogan duhet të “qetësohet” në retorikën e tij ndaj Izraelit, gjatë një interviste për Channel 14.

“Gjërat që thotë Erdogan për dëshirën për të shkatërruar Izraelin dhe për të sunduar përsëri Jerusalemin – mendoj se ai harroi se 400 vjet sundim osman kanë mbaruar. Sot ka një vend të fortë këtu të quajtur Izrael. Ka një ushtri izraelite. Ka një komb të Izraelit. Dhe ekziston qeveria e Izraelit. Dhe do të ishte e mençur që ai të qetësohej”, tha Netanyahu.

Ai tha se nuk do të lejonte askënd të kërcënonte ekzistencën e Izraelit.

“Nuk do të lejojmë askënd të kërcënojë ekzistencën tonë. Nuk do të lejojmë askënd të kërcënojë sigurinë tonë. Dhe mendoj se treguam se çfarë mund të bëjmë”, tha ai.

Gazetari e pyet gjithashtu Netanyahun rreth shqetësimeve të Izraelit në lidhje me Egjiptin, duke iu referuar raporteve të medias izraelite gjatë vitit të kaluar për shqetësimin në rritje në Tel Aviv lidhur me një prani ushtarake në zgjerim në Gadishullin e Sinait, të cilën e thotë se shkel klauzolat e demilitarizimit të traktatit të paqes të vitit 1979 me Kajron.

“Fola me egjiptianët dhe u thashë atyre se çfarë pres të bëhet. Një pjesë e kësaj tashmë po zbatohet. Këto janë gjëra që thjesht përfshijnë ruajtjen e një marrëveshjeje midis nesh. Mendoj se duhet të mbrojmë kufijtë tanë, por duhet ta kuptojmë: ndërsa një fuqi bie, një tjetër fuqi ngrihet. Kështu funksionojnë gjithmonë gjërat. Dhe fuqia që duhet të vazhdojë të ngrihet, dhe më shpejt, është Shteti i Izraelit”, tha Netanyahu.

Në Gjykatën Themelore në Prishtinë, të mërkurën ka dështuar të nisë gjykimi në mungesë ndaj 21 të akuzuarve lidhur me dëbimin e mbi 800 mijë shqiptarëve gjatë luftës në Kosovë më 1999.

Në këtë rast, të akuzuar janë: Zlatomir Peshiq, Mladen Cirkoviq, Radomir Markoviq, Dushko Adamoviq, Obrad Stevanoviq, Zhivko Trajkoviq, Goran Radosavljeviq, Bogoljub Janiçeviq, Sllavisha Ivanoviq, Boshko Vukiqeviq, Sreten Popoviq, Nikolla Petroviq, Krsman Jeliq, Ljubisha Stojimiroviq, Bozhidar Deliq, Radojko Stefanoviq, Dragan Zhivanoviq, Millosh Doshan, Ljubinko Cvetiq, Bozhidar Filiq dhe Millovan Kovaçeviq.

Fillimisht, prokurorja speiale Florije Salihu-Shamolli tha se Prokuroria ka ndërmarrë të gjitha veprimet që arsyetojnë mundësinë e ngritjes së aktakuzës në mungesë, pasi që edhe pas ndërmarrjes së të gjitha veprimeve të pandehurit kanë qenë të paarritshëm për Prokurorinë dhe janë plotësuar kushtet që Gjykata të fillojë shqyrtimet kryesore, raporton “Betimi për Drejtësi“.

Kurse, gjykatësja Medie Bytyqi tha se Gjykata i ështe drejtuar Odës së Avokatëve të Kosovës për sigurimin e avokatëve sipas detyrës zyrtare për të akuzuarit, mirëpo pasi OAK nuk e ka njoftu Gjykatën për listën e avokatëve që do të përfaqësojnë të pandehurit në këtë çështje penale, Gjykata e ka pasur të pamundur që avokatët t’i pajisë me aktakuzë sipas Kodit të Procedurës Penale.

Gjykatësja tha se meqenëse Gjykata është njoftuar sot në ketë seancë me secilin avokat të caktuar nga Oda, seanca u ndërpre për pak minuta, për t’ua shpërndarë aktakuzën.

Pas kthimit nga pauza, u konstatua mungesa e avokatit Adhurim Gashi, për të akuzuarin Krsman Jeliq, i cili sipas gjykatëses Bytyqi, nuk e ka njoftuar Gjykatën për arsyet e mosprezencë. Ndërsa dy avokatë të tjerë- Zanfir Kryeziu (për të akuzuarin Goran Radosavljeviq) dhe Zyhdi Axhemi (për të akuzuarin Bogoljub Janiçeviq), nuk janë rikthyer në seancë pas pauzës.

Në këto rrethana, duke konsideruar që avokatët nuk janë pajisur me shkresa të lëndës, seanca u shty.

Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës më 15 gusht 2025 kishte ngritur aktakuzë në mungesë ndaj 21 personave lidhur me dëbimin e mbi 800 mijë shqiptarëve gjatë luftës në Kosovë më 1999.