Ka filluar gjykimi në mungesë ndaj 21 të akuzuarve për kryerjen e masakrës së Reçakut, ku u vranë 42 civilë shqiptarë më 15 janar 1999.
Sipas aktakuzës për veprën penale “Krim i luftës kundër popullsisë civile”, akuzohen: Zllatomir Peshiq, Mlladen Cirkoviq, Radomir Markoviq, Dushko Adamoviq, Obrad Stevanoviq, Zhivko Trajkoviq, Goran Radosavleviq, Bogolub Janiçqviq, Sllavisha Ivanoviq, Boshko Vukiqeviq, Sreten Popoviq, Nikolla Petroviq, Kërsman Jellliq, Lubisha Stojimiroviq, Bozhidar Deliq, Radojko Stefanoviq, Dragan Zhivanoviq, Milosh Gjoshan, Lubinko Cvetiq, Bozhidar Filiq dhe Milovan Kovaçeviq.
Prokurori special, Ilir Morina tha se në këtë rast janë plotësuar të gjitha kushtet ligjore për ngritjen e aktakuzës në mungesë ndaj të akuzuarve, raporton kp.
“Parashihen kushtet ligjore të cilat duhet të plotësohen para se të ngritet aktakuza në mungesë dhe ato kushte janë thirrja, urdhërarresti, kërkimi i adresës së të pandehurve në territorin e Kosovës dhe fletrreshtim kombëtar dhe ndërkombëtar. Në rastin konkret prokurori i ka plotësuar këto kushte për ngritje të aktakuzës në mungesë. Në këtë drejtim ne kemi dërguar gjatë vitit 2021 përmes ndihmës juridike ndërkombëtare mbi bazën e një ligji i cili në atë kohë ka qenë por nuk kemi pranuar as një përgjigje, Në bazë të kësaj, gjyqtari i procedurës parapake ka lëshuar urdhërarrest për të pandehurit. Kushti i tretë, kërkimi i adresës dhe nga raporti i policisë – rrjedh që asnjëri nga të pandehurit nuk gjenden në adresat e kohës së paraluftës ku kanë jetuar dhe në territorin e Kosovës…”, tha ai.
Edhe kryetarja e trupit gjykues, Violeta Namani Hajra, tha se Gjykata Themelore në Prishtinë ka ndërmarrë të gjitha veprimet e nevojshme për sigurimin e pranisë së të pandehurve, përfshirë publikimin e njoftimeve dhe thirrjeve në ueb-faqen e gjykatës, të Prokurorisë së Shtetit dhe në Gazetën Zyrtare, si dhe kërkimin e adresave përmes komunave dhe Ministrisë së Punëve të Jashtme dhe Diasporës.
Ajo bëri të ditur se, meqë nuk është arritur të sigurohet prania e tyre dhe gjykata është bindur se janë bërë përpjekje të mjaftueshme, andaj është marrë aktvendim qe gjykimi për krime lufte të zhvillohet në mungesë të të akuzuarve, pasi janë përmbushur kushtet ligjore.
“Nuk prezantojnë të pandehurit e lartcekur për të cilët gjykata themelore në Prishtinë me qëllim të përmbushjes ka ndërmarrë veprime si në vijim: në uebin e Gjykatës Themelore në Prishtinë me datë 20.05.2026, në ueb faqen e prokurorisë së shtetit dhe në gazetës zyrtare të Kosovës me datën e njëjtë u publikua njoftimi për mbajtjen e kësaj seance si dhe ftesa për këtë seancë, aktakuza si dhe thirrja për të gjithë personat që mund të kenë informata për vendosjen e të pandehurve që të njoftojnë policinë e Kosovës”, tha ajo.
Më pas, prokurori special Morina lexoi aktakuzën, sipas së cilës 21 të akuzuarit, si pjesëtarë të Ushtrisë së ish-Jugosllavisë dhe forcave policore serbe, akuzohen për krime lufte kundër popullsisë civile gjatë viteve 1998-1999 në Reçak të Shtimes.
Fillimisht ai i përmendi njësitë ku ata bënin pjesë.
“Në periudhën 1998-1999, gjatë kohës së luftës në Kosovë, në fshatin Reçak, Komuna e Shtimes, me dashje, në bashkëkryerje dhe individualisht dhe në përgjegjësinë komanduese, si pjesëtarë të Ushtrisë së ish-Jugosllavisë, Brigadës ‘243 të Mekanizuar’, Armatës së III-të e quajtur ‘Korpusi i Prishtinës’, dhe si pjesëtarë të Ministrisë së Punëve të Brendshme (MUP), në të cilën bënin pjesë: Njësitë e Veçanta të Policisë të njohura si ‘PJP’, Njësitë Speciale Antiterroriste të njohura si ‘SAJ’, Njësitë e Divizionit për Siguri Shtetërore të njohura si ‘RDB’, Njësitë e Divizionit për Siguri Publike të njohura si ‘RJB’ dhe Njësitë Rezervë”, tha ai.
Prokurori lexoi emrat dhe funksionet e të gjithë 21 të akuzuarve, përfshirë ish-zyrtarë të lartë të MUP-it, komandantë të ushtrisë dhe policisë serbe, si dhe pjesëtarë të njësive speciale dhe rezervë.
Sipas aktakuzës, të akuzuarit akuzohen se kanë kryer vrasje, trajtim çnjerëzor dhe shkatërrim të pasurisë civile gjatë operacionit në Reçak më 15 janar 1999.
“Kanë shkelur rëndë të drejtat elementare duke kryer vrasje, trajtim çnjerëzor, shkatërrim të pasurisë në atë mënyrë që në një vrasje me datë 15 janar 1999, në fshatin Reçak të Komunës së Shtimes, të pandehurit në cilësinë e pjesëtarëve të forcave policore dhe ushtarake serbe, me dashje dhe në bashkëkryerje, morën pjesë dhe kontribuuan në vrasjen e 42 civilëve të fshatit Reçak. Rreth orës 06:00 të mëngjesit e rrethuan fshatin Reçak, fillimisht garantuan nga distanca prej vendeve të njohura si ‘Pishat’, ‘Gështenjat’, ‘Çesta’ dhe ‘Guri i Shpum’, pastaj me automjete të blinduara hynë në fshat dhe filluan të kontrollonin shtëpi për shtëpi.
Me këtë rast, në oborrin e shtëpisë së Rashit Rashitit fillimisht e vrasin Banush Kamerin, të cilit pastaj ia presin kokën, kurse në vendin e quajtur ‘Vrella’, i vrasin Haki Metushin, Sabri Sylën dhe Arif Metushin. Në oborrin e shtëpisë së tij e vrasin Ahmet Mustafën dhe fqinjin e tij, Hajriz Jakupin. E në afërsi të shtëpisë së Zyk Mustafës, i vrasin Skender Halilin dhe Hanumshahe Mujotën. Vazhduan në drejtim të lagjes ‘Beqaj’, dhe derisa disa civilë po largoheshin në drejtim të malit, u del në pritë policia serbe e cila pa paralajmërim shtie në drejtim të tyre, duke vrarë: Halim Beqirin, Riza Beqirin dhe Zenel Beqirin, kurse mbetën të plagosur: Aziz Beqiri, Zuhra Beqiri dhe Fetije Beqiri. Në vazhdim të operacionit policor e ushtarak, të akuzuarit hynë në lagjen ‘Emini’, e cila gjendej në pjesën perëndimore të fshatit, ku me armë zjarri në oborrin e tij e plagosën në këmbë Ismet Eminin dhe vranë vëllanë e tij, Ajet Eminin, që të dy civilë. Më pas, në vendin e quajtur ‘Çeshma’ i vranë civilët Bajram Mehmeti, vajzën e tij Hanumshahe Mehmetin, ndërsa të plagosur mbetën Elhami Mehmeti, Makfirete Hajrizi, Florije Hajrizi dhe Hasan Bilalli”, tha ai.
Pas leximit të aktakuzës, gjyqtarja Namani-Hajra tha se, për shkak se të akuzuarit gjykohen në mungesë, deklarimet për fajësinë nuk mund të merren në këtë fazë të procedurës. /kp/
