Category: Lajme

Në shënim të Ditës së Kushtetutës në Kosovë, qytetarët dhe njohës të çështjeve kushtetuese shprehen të lumtur për progresin që ka shënuar Kosova përgjatë viteve, porse theksojnë që e njëjta ka nevojë të rishkruhet apo të ndryshohet.

Derisa theksojnë se ky dokument ka përmbushur misionin primar, themelimin e shtetit, kërkojnë nga institucionet dhe qytetarët që mos të bëjnë shkelje karshi saj.

Në 16-vjetorin nga miratimi i Kushtetutës së Republikës së Kosovës, qytetari, Izet Zhuja vlerëson se secili qytetarë duhet të ketë njohuri se çfarë shkruhet brenda këtij dokumenti dhe të dijë të drejtat e tij në raport me shtetin dhe anasjelltas. Ndërsa, i njëjti përmend atë që mendon se duhet të ndryshohet në Kushtetutë.

“Kushtetuta është akti më i lartë i një shteti, përshkruhen të gjitha veprimet që duhet të bëjë një shtet, drejtësia punën e vet, ekonomia, shëndetësia e të gjithë sektorët si duhet të punojnë drejt, nuk shkruhen detajisht, por me nene të caktuara, se si duhet të sillet një shoqëri. Secili qytetar duhet të dijë Kushtetutën dhe ta lexojë atë, t’i dijë të drejtat e veta në raport me shtetin dhe anasjelltas…Por, ka shumë gjëra që duhet të ndryshohen, p.sh Kushtetutën tonë nuk e kemi bërë ne, e kanë bërë perëndimorët që të na ndihmojnë të ndahemi prej Serbisë, por kanë mbetur shumë gjëra që janë të lidhura me Serbinë ende derisa të pavarsohemi, ato duhet të hiqen një ditë, por momentalisht këtë gjendje siç jemi nuk mund t’i heqim. Që janë të parapara të drejtat e pakicave e që po i keqpërdor Lista Serbe dhe Serbia, ato duhet të hiqen, mirëpo nuk mund të hiqen derisa të vijë një gjendje normaliteti, kur gjithë qytetarët e pranojnë një Kushtetutë dhe sillen sipas saj që thuhet”, thotë Zhuja.

Qytetari tjetër, Shefki Gashi derisa këtë ditë e vlerëson si më të rëndësishmen për shtetin, kërkon nga institucionet përgjegjëse të bëjnë më shumë në këtë drejtim.

“Rendësi më të madhe nuk ka…Gëzim është për popullin, jemi çliruar prej serbëve, jemi të lirë që del, nuk ke frikë që të sulmojnë, në çdo vend flitet shqip, gjitha të mirat…01:10 Por, duhet të festohet më shumë, mirë po bëjnë, por duhet edhe më mirë, munden…Unë e festoj jashtë, pasi jetoj në Norvegji që 30 vite, atje e festojmë”, thotë Gashi.

Edhe qytetari tjetër, Izet Gashi thotë se për të festuar këtë ditë vjen çdo vit nga Zvicra në Kosovë.

“Po, e festojmë…Çdo vit vijë këtu prej Zvicrës për ditë të Kushtetutës, shkoj e kthehem serish pa probleme…01:54 S’ka asgjë tjetër më të rëndësishme se Kosova, nuk ka pas asnjëherë…Ndoshta ish dashur më shumë (të bëhet nga institucionet), por po bëjnë aq sa munden, megjithëse nuk është e varur prej institucioneve çdo gjë”, thotë Gashi.

Në anën tjetër, profesori universitar, Mazllum Baraliu, thotë se Kushtetua e vendit do duhet të rishkruhet. Sipas tij do duhet të shkruhej për historinë e shqiptarëve më shumë.

“Ka shumëçka. Më e rëndësishmja dhe e para çështje dhe punë që duhet bërë në ndryshim-plotësimin e Kushtetutës ka të bëjë me preambulën e saj, e cila kështu si është, është e padrejtë dhe e mangët. Aty do duhej të shkruhej për historinë e komunitetit më të madh, pra shumicës shqiptare në Kosovë dhe komuniteteve tjera, për historinë edhe të lavdishme dhe tragjike dhe të përgjakshme. Të rëndësishme për të shkruar në preambulë, pasi nuk është e shkruar dhe pastaj është njëra prej dy pjesëve kryesore të Kushtetutës është preambula dhe pjesa normative. Tek pjesa normative ka shumëçka për të ndryshuar dhe plotësuar, dhe më së miri do ishte të rishkruhet një Kushtetutë e re”, thotë Baraliu.

I njëjti kërkon nga institucionet dhe individët që mos të shkelin Kushtetutën, pasi sipas tij, kjo po ndodhë shumë shpesh, për çfarë thotë se nuk është në të mirën e vendit.

“Institucionet në radhë të parë do duhej të bënin më tepër që mos të shkelin Kushtetutën, sepse përveç individëve personave fizik dhe juridik dhe vet qeverisjet madje, strukturat, galeritë e ndryshme të qeverisjeve e shkelin Kushtetutën, jo fort të rrallë, por relativisht shpesh. Po ashtu ndikojnë politikisht në vendimet e Gjykatës Kushtetuese. Pra, në radhë të parë do duhej institucionet dhe gjithë qytetarët ta respektojnë Kushtetutën e Kosovës më shumë, mos ta shkelin dhe pastaj patjetër që ka nevojë të domosdoshme imperativë që e njëjta Kushtetuta të rishkruhet ose të ndryshohet dhe plotësohet në rast se pajtohen të gjithë, sepse ka një pengesë serioze që është e drejta e vetos e komuniteteve pakicë, të cilat kanë të drejtë që të japin mendimin, dhe duhet të japin mendimin e tyre për ndryshim çfarëdo qoftë dhe plotësim të Kushtetutës”, ka përfunduar Baraliu.

Kujtojmë se, Kushtetuta e Kosovës është miratuar me 9 prill të vitit 2008, dy muaj pas shpalljes së Pavarësisë së Kosovës.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, në një prononcim për media, ka kërkuar që serbët në veri të vendit të mos i dëgjojnë thirrjet e Listës serbe, të cilët kërkuan që të bojkotohet procesi i referendumit të 21 prillit për shkarkimin ose jo të katër kryetarëve në veri, raporton Ekonomia Online.

Sipas Osmanit, ky bojkot vjen me urdhër të presidentit serb, Aleksandër Vuçiq.

“Natyrisht Kushtetuta jonë dhe ligjet e kanë krijuar bazën ligjore se bashku me një udhëzim administrative të nxjerrë nga ministria përkatëse që qytetarët e komunave tona të kenë të drejtë të fillojnë procedurat për largimin e kryetarëve. Republika e Kosovës në bashkëpunim me aleatë ka ndërmarr të gjitha veprimet e nevojshme në mënyrë që qytetarëve t’u ofrohet kjo e drejtë, të mos ju cenohet në as një moment kjo e drejt dhe ata ta realizojnë këtë të drejtë të lirë dhe pa presione”, ka thënë Osmani pas homazheve në përvjetorin e Betejës së Kosharës.

“Për fat të keq edhe kësaj radhe është Aleksandër Vuqiq ai që nuk e mbanë fjalën që e ka dhënë para aleatëve edhe në takime ku kanë qenë prezent edhe kancelari Scholz edhe presidenti Macron por edhe në takime të tjera ku ai kishte garantuar se nuk do të bëjë presion të pa ligjshme ndaj serbeve që mos të marrin pjesë në një proces të tillë”, u shpreh Osmani.

Në fillim të mbledhjes, anëtarët e KQZ-së u njoftuan se më 7 dhe 8 prill janë pranuar dorëheqjet e katër përfaqësuese të subjektit politik Lista Serbe nga Komisionet Komunale të Zgjedhjeve për komunat Leposaviq, Zubin Potok, Zveçan dhe Mitrovicë e Veriut, dhe dorëheqjen nga përfaqësuesi i subjektit politik GI Za Slobodu Pravdu i Opstanak – (GI SPO) nga komuna e Mitrovicës së Veriut, të cilët ishin emëruar më parë nga KQZ për procesin e votimit për apo kundër largimit të kryetarëve nga funksioni i tyre në këto komuna.

Pas pranimit të këtyre dorëheqjeve, KQZ u ka dërguar këtyre dy subjekteve politike kërkesën për zëvendësimin e anëtarëve të dorëhequr nga Komisionet Komunale të Zgjedhjeve, raporton ATV.

Miroslav Lajçak duket i zhgënjyer dhe aspak optimist për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, ndërsa mandati i tij i ndërmjetësit po i afrohet fundit. I dërguari i Bashkimit Europian për dialogun nuk beson se këto dy vende janë të gatshme për këtë. Në shtator ai pritet të tërhiqet nga kjo përpjekje për t’u zhvendosur në Zvicër si ambasador i BE-së.

Është pothuajse e sigurt që i dërguari i posaçëm i Bashkimit Europian për dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, Miroslav Lajçak s’do të vazhdojë ta mbajë këtë post. Derisa mandati i tij po shkon drejt fundit dhe ai pritet ta marrë një detyrë tjetër pas disa muajsh, sllovaku të hënën shprehu zhgënjimin e tij me procesin të cilin e ndërmjetëson qe 4 vjet.

Lajçak, i cili çdoherë përsërit thirrjen që Kosova dhe Serbia ta zbatojnë Marrëveshjen e Brukselit për rrugën e normalizimit të marrëdhënieve dhe aneksin e saj, e bëri këtë edhe dje në forumin “BE-ja takon Ballkanin” në Sofje. Por këtë herë nuk u shfaq aspak optimist se gjërat do të lëvizin.

“Me marrëveshjen e Ohrit, që është një udhëzues drejt normalizimit, më nuk mund të pyesim se çfarë duhet bërë dhe si ta bëjmë. Por, e vërteta është se kam shpresuar që deri sot shumica e pikave të zbatoheshin. Por, ka ndodhur shumë pak. Pse kështu, pasi normalizimi i marrëdhënieve mes Kosovës e Serbisë është çështje shumë e ndjeshme. Nuk besoj se palët janë të gatshme për këtë, nuk besoj se shoqëritë janë të gatshme për këtë”, tha Lajçak.

“Çfarë unë shoh është se sa herë që ka përparim, dy liderët Albin Kurti e Aleksandar Vuçiq kritikohen ashpër nga opozita. Por, në realitet ata do të duhej të përgëzoheshin që bëjnë përparim drejt normalizimit, pasi është gjë e mirë për qytetarët. Është e qartë që nuk mund të bësh përparim drejt normalizimit kur ke kriza në terren”, shtoi ai.

E pranoi se periudha e tij në këtë detyrë është karakterizuar me shumë luhatje. “Kemi pasur periudha normalizimi e pastaj menaxhim të krizave, kështu ka qenë gjithë mandati”, tha Lajçak, duke përmendur sulmet ndaj ushtarëve të KFOR-it në veri dhe sulmin në Banjskë të Zveçanit më 24 shtator të vitit të kaluar, ku u vra rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku.

Ai foli për nevojën e krijimin e një atmosfere të mirë për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Për ta arritur këtë, ai tha se duhet që “rajoni të besojë se është momenti për zgjerimin e BE-së”.

“Në momentin që partnerët tanë e kuptojnë se progresi në normalizim çon te progresi në rrugën e tyre drejt BE-së, atëherë do të shohim përparim të madh”, tha Lajçak, duke shtuar se ky dialog është “procesi më strategjik në Ballkanin Perëndimor”, dhe se ai ka ndikim në të gjithë rajonin.

Në Zvicër, puna e re e Lajçak

Miroslav Lajçak duket se do të jetë ambasadori i ri i Bashkimit Europian në Zvicër nga 1 shtatori, duke e pasuar grekun Petros Mavromichalis, i cili do të rikthehet në Bruksel pas katër vitesh në këtë post.

Mandati i Lajçak si përfaqësues special për dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë përfundon në vjeshtë. Shefi i diplomacisë së BE-së, Josep Borrell e kishte emëruar sllovakun në këtë detyrë jo të lehtë në vitin 2020.

Pas katër vitesh, rezultati nuk është pozitiv, pasi nga ai pritej të sillte normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet dy shteteve ballkanike, por marrëdhëniet vetëm sa janë përkeqësuar, me tensionet që u përshkallëzuan deri në dhunë.

Nga Brukseli nuk kanë mohuar e as pohuar se Lajçak nga shtatori do të bëhet ambasador i BE-së në Zvicër, ashtu siç u raportua para pak ditësh. Peter Stano, zëdhënësi kryesor i BE-së për Punë të Jashtme dhe Politikën e Sigurisë, i tha Gazetës Express para një jave se nuk komentojnë spekulimet në media, por tregoi se rotacioni i radhës i rregullt, i cili pritet të ndodhë në shtator, do të përfshijë shefat e delegacioneve dhe zëvendëskryetarët.

“Nuk ka asnjë ndryshim të afërt të kryetarëve në delegacionet tona në mbarë botën. Rotacioni i radhës i rregullt, që do të përfshijë shefat e delegacioneve dhe zëvendëskryetarët e delegacioneve, është planifikuar vetëm në gjashtë muaj, në shtator”, tha Stano në një përgjigje me shkrim.

Duke u zhvendosur në Bern, Miroslav Lajçak mund të gjejë një detyrë më të qetë.

Pas zgjedhjeve europiane që do të mbahen në qershor, do të vendoset edhe se kush do të jetë shefi i ri i diplomacisë europiane, i cili do ta pasojë Borrellin.