Category: Lajme

Udhëheqësit e aleancës ushtarake të Perëndimit mblidhen sot në Uashington.

Samiti vjetor i NATO-s, që do të zgjasë deri më 11 korrik, përkon me 75-vjetorin e themelimit të saj dhe zhvillohet derisa lufta në Ukrainë vazhdon.

Sipas sekretarit të përgjithshëm të NATO-s, Jens Stoltenberg, samiti i Uashingtonit do të fokusohet në tri tema kryesore.

E para është forcimi i mbrojtjes. Që nga aneksimi i Krimesë nga Rusia në vitin 2014, prioriteti kryesor i NATO-s ka qenë forcimi i mbrojtjes për të shmangur luftën. Kjo agjendë është transformuar dy vjet më parë, pasi Rusia ka nisur pushtimin në shkallë të plotë të Ukrainës.

NATO-ja ka rënë dakord për një koncept të ri strategjik në samitin e Madridit, që bazohej në përpjekjet ekzistuese për forcimin e mbrojtjes.

Një vit më vonë, në Vilnius, aleatët janë pajtuar për plane të reja për të përmbushur atë vizion.

E, Samiti i Uashingtonit do të fokusohet tani në zbatimin e këtyre planeve, për të penguar sulmin e armatosur dhe për të mbrojtur aleancën.

Që nga Madridi, aleatët e NATO-s kanë bërë përparim në zbatim – kanë rritur shpenzimet e mbrojtjes, kanë shtuar forcat e gatishmërisë së lartë, kanë modernizuar komandën dhe kontrollin, kanë transformuar ushtrimet e mbrojtjes kolektive dhe kanë integruar me sukses aleatë të rinj: Finlandën dhe Suedinë.

Megjithatë, pyetja është nëse NATO-ja është gati të luftojë dhe në atë mënyrë ta pengojë një luftë të zgjatur, si ajo në Ukrainë? Për këtë, është e rëndësishme të forcohet “shtylla evropiane” e NATO-s.

Tema e dytë e samitit do të jetë mbështetja e përpjekjeve të Ukrainës për t’u mbrojtur kundër pushtimit rus.

Ukraina do të jetë “në krye të agjendës sonë dhe ne jemi në rrugën e duhur për një samit të suksesshëm”, ka thënë Stoltenberg.

Por, gjasat që Ukraina, gjatë Samitit në Uashington, të marrë ftesë zyrtare për t’u bashkuar me aleancën e NATO-s, janë gati joekzistente.

Paketa e NATO-s për Ukrainën do të përbëhet nga tri pjesë: gjuha, koordinimi dhe ndihma.

Gjuha në lidhje me anëtarësimin e Ukrainës do të duhet të ndërtohet mbi zotimin në Vilnius se “e ardhmja e Ukrainës është në NATO”.

Zyrtarë të lartë amerikanë i janë referuar paketës së Uashingtonit si një “urë e fortë” drejt anëtarësimit, që është “e ndriçuar mirë, e shkurtër, e drejtë, e papenguar”.

Por, negociatat për formulimin e saktë të komunikatës së samitit ka të ngjarë të vazhdojnë deri në minutën e fundit.

Dhe, tema e tretë e samitit do të jetë forcimi i partneriteteve globale të NATO-s.

Aleatët e NATO-s janë duke e kuptuar gjithnjë e më shumë se sfidat me të cilat përballen, janë të ndërthurura me rajone të tjera.

Për shembull, 40 për qind e tregtisë së Evropës kalon përmes Detit të Kinës Jugore, ndërsa luftën e Rusisë në Ukrainë e ka mbështetur importimi i municioneve nga Koreja e Veriut dhe mallrat kineze me përdorim të dyfishtë.

Siç ka konfirmuar ndihmësi i sekretarit amerikan të Shtetit për Çështjet Evropiane dhe Euroaziatike, Jim O’Brien, partneriteti në Indo-Paqësor do të jetë një temë kryesore e Samitit të Uashingtonit.

Katër partnerët e NATO-s në Indo-Paqësor – Australia, Japonia, Zelanda e Re dhe Koreja e Jugut – janë tashmë pjesëmarrës të rregullt në samitet e aleatëve.

Në Uashington do të jenë edhe përfaqësuesit e të gjithë partnerëve të NATO-s, përfshirë Bashkimin Evropian.

Kosova, po ashtu, do të përfshihet për herë të parë në një ngjarje në kuadër të samitit.

Presidentja Vjosa Osmani do të marrë pjesë në aktivitetin e organizuar nga Departamenti amerikan i Shtetit për Gratë, Paqen dhe Sigurinë.

Samiti do të jetë gjithashtu i fundit për Stoltenbergun, pasi në vjeshtë do t’ia dorëzojë detyrën kryeministrit aktual holandez, Mark Rutte.

Në të kaluarën, Rutte ka mbështetur fuqishëm idenë se Evropa duhet t’i forcojë aftësitë e saj të mbrojtjes dhe inteligjencës, por gjithashtu ka pranuar se furnizimet e SHBA-së janë kritike për ta arritur këtë qëllim.

Përvoja e Ruttes si kryeministër i Holandës për gati 14 vjet, duke udhëhequr qeveri të ndryshme koalicioni, do ta ndihmojë atë të përballojë sfidën e mbajtjes bashkë të 32 aleatëve të NATO-s.

Por, sfidë më e madhe për të dhe NATO-n do të jetë përshtatja e aleancës përballë një Kremlini gjithnjë e më agresiv. /REL/

Departamenti amerikan i Shtetit ka kërkuar drejtësi për Yll, Agron dhe Mehmet Bytyqi, tre vëllezërit që e kishin lënë SHBA-në për të luftuar në Kosovë, në përvjetorin e vrasjes së tyre. Zëdhënësi i Departamentit amerikan të Shtetit, Matthew Miller ka shkruar se “sot, autorët e këtij akti brutal mbeten të lirë”. Tha se i bëjnë thirrje Serbisë që ta kryejë hetimin për këtë rast dhe t’i sjellë përgjegjësit para drejtësisë.

“25 vjet më parë, shtetasit amerikanë Ylli, Agron dhe Mehmet Bytyqi u vranë në paraburgimin e policisë serbe. Sot, autorët e këtij akti brutal mbeten të lirë. Ne i bëjmë thirrje Serbisë sërish që ta përfundojë hetimin e saj dhe t’i sjellë para drejtësisë përgjegjësit për vdekjen e tyre”, ka shkruar Miller.

Për këtë deklaratë ka reaguar edhe kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i cili ka thënë në “X” se askush nuk është mbajtur përgjegjës për atë krim të kryer.

“Trupat e tre vëllezërve të rinj shqiptarë të Kosovës, të cilët ishin gjithashtu shtetas amerikanë, u gjetën në një varr masiv pak pas luftës. Agron, Mehmet dhe Yll u vranë në paraburgimin e policisë serbe, me plumba në kokë ndërsa duart u ishin lidhur. Megjithatë, askush nuk është mbajtur përgjegjës. Epoka e mosndëshkimit për krimet e rënda nga Serbia duhet të marrë fund”, ka shkruar Kurti të hënën.

Përgatiti: Sara Shehu

Përveç pacientëve që i ka në Qendrën e Mjekësisë Familjare në Roganë të Kamenicës, Fahredin Kryeziu do të mund t’i kontrollonte edhe të sëmurët që janë me kilometra larg.

Këtë do ta bënte nga kompjuteri, në lidhje përmes internetit, me një pacient të cilin e vizitojnë dy infermiere, që komunikojnë me doktorin përgjegjës.
Por plani për Mjekun Online për kujdesin parësor nuk është jetësuar.

Megjithatë, mjekët janë hezitues për efektivitetin e kontrolleve online, meqë thonë se nuk i ka trajnuar askush për këtë metodë të re.

“Nuk e di sa do të jetë i duhur ky plan pasi që ne nuk jemi mjaftueshëm të trajnuar, jemi mësuar fizikisht. Nuk mund të jetë pozitiv një plan i tillë për punëtorët shëndetësorë në Kosovë”, tha Fahredin Kryeziu, përgjegjës i QMF-së në Roganë.

Për këtë shërbim ende nuk janë siguruar as aparaturat digjitale. Pushteti në Kamenicë, për dështimin e Mjekut Online, fajin ia lë Ministrisë së Shëndetësisë.

“Ne kemi pasë diskutim për telemjekësinë se si ta implementojmë në Kamenicë, por ende s’ka një ligj për implementimin e saj. Pra jemi duke pritur Ministrinë e Shëndetësisë që të definojë një udhëzim administrativ për telemjekësinë. E atëherë do të fillojmë me planin e mjekut online, përndryshe aktualisht është i stopuar si projekt”, tha drejtoresha e Shëndetësisë në Kamenicë, Euroda Hoda.

Ministria e Shëndetësisë nuk ka kthyer përgjigje, nëse është duke u marrë me këtë ide të komunës së Kamenicës.

Përgatiti: Pranvera Krasniqi

Behxhet Muharremi jeton në Mitrovicë të Veriut. Por nëse ka nevojë për noter, i duhet të shkojë në jug.

Asnjë i tillë nuk operon në të katër komunat veriore të vendit. Andaj Muharremi ankohet se kjo ia vështirëson punët.

“Edhe aty janë vetëm dy noterë, nuk munden të funksionojnë, radha bëhet e gjatë, dhe kështu prapë na duhet me shku në komunat përreth, shpenzime shtesë…”, tha Muharremi.

Ankesa për mungesë të noterëve ka edhe në Zveçan. Por kryetari Ilir Peci thotë se zgjidhja për këtë çështje nuk është në duart e tij.

“E dimë që nuk ka asnjë noter, është pak sfidë, edhe qytetarët shpesh na drejtohen për mungesën e tyre, por ne nuk mund të bëjmë zgjidhje aktualisht…”, tha Peci.

Gazetari Bratislav Krstic vlerëson se ky problem e pengon edhe integrimin e komunitetit serb në Kosovë.

“Jashtëzakonisht e keqe kjo, aty ka banor që i duhet ky lloj shërbimi (i përmend për çfarë ju duhet më shumë), andaj nuk kanë mundësi në komunën e tyre me i marrë, pengon në imazhin tonë…”, tha Krstic.

Operimi i noterëve në veri të vendit ishte temë diskutimi edhe në takimin e 2 korrikut në Bruksel, në nivel të kryenegociatorëve të Kosovës dhe Serbisë.

“Na është rekomanduar të bëjmë edhe disa hapa shtesë që kanë të bëjë edhe me shërbimet e noterisë”, ka thënë zëvendëskryeministri Besnik Bislimi.

Tre muaj më parë, ministrja e Drejtësisë, Albulena Haxhiu, kishte premtuar se do të hapë konkurs për noterë në veri, por deri tash nuk ka diçka konkrete.

Përgatiti: Fatlum Jashari

Edhe pse ka muaj që Elektrosever është duke e shkelur marrëveshjen, licencën, ligjet dhe Kushtetutën e Kosovës, ende nuk ka vendimmarrje për ndëshkim eventual.

Duke i quajtur “gabime teknike”, Zyra e Rregullatorit për Energji konfirmoi se është në dijeni të shkeljeve nga Elektrosver – e cila në faturat e konsumit mujor përdor emërtimin dhe kodin postar ilegal serb për Mitrovicën.

“Zyra e Rregullatorit për Energji, pasi ka marrë informata se furnizuesi Elektrosever, në faturat e energjisë elektrike të shpërndara te konsumatorët, është duke përdorur disa nga emërtimet të cilat nuk janë në përputhje me Legjislacionin e aplikueshëm në Republikën e Kosovës, menjëherë ka kërkuar informacion të detajuar nga Elektrosever. Lidhur me këtë, Elektrosever ka sqaruar se në disa adresa të konsumatorëve ka pasur gabime teknike, këto gabime teknike kanë ardhur si rrjedhojë e bartjes së shënimeve nga baza e vjetër e konsumatorëve te Elektrokosmet në bazën e re të shënimeve të Elektrosever”, thuhet në përgjigjen e ZRRE-së.

Rregullatori njoftoi se ka marrë zotim nga Elektrosever, për përmirësim në faturat e reja.

“Pasi janë vërejtur këto gabime, korrigjimet e duhura janë bërë në bazën e shënimeve”, thuhet më tej në përgjigjen e ZRRE-së.

Megjithatë, kjo do të vërtetohet vetëm në fund të muajit.

Shkeljet nga kompania bijë e ndërmarrjes publike energjetike të Serbisë, e cila u licencua në Kosovë në Qershor të vitit 2022, i përmendi zëvendëskryeministri për dialog, Besnik Bislimi, në takimin e javës së kaluar Bruksel.

Pasi marrëveshjen për energjinë e vlerësoi si një nga më sfidueset për shkak të destruktivitetit të Serbisë, eksperti i këtij sektori Naim Bujupi tha se konteksti politik është i pashmangshëm në këtë rast.

“Në aspektin politik duhet të mobilizohet Qeveria dhe t’i bëhet me dije faktorit ndërkombëtar dhe gjithashtu t’i kërkohet Serbisë që ta zbatojë marrëveshjen”, tha Bujupi.

Ai theksoi nevojën për veprim nga Rregullatori – si autoritet licencues dhe mbikëqyrës.

“T’i lëshojë një vërejtje dhe t’i kërkojë që në një afat të caktuar t’i dërgojë të gjitha faturat në harmoni me kushtet ligjore dhe të zbatojë atë faturë që është aprovuar nga ZRRE-ja. Në të kundërtën, nëse zgjat kjo çështje dhe nuk zbatohet nga Elektrosever, atëherë si masë përfundimtare mund të shkohet në tërheqje të licencës”, tha Bujupi.

Para nisjes së faturimit të konsumit të energjisë, nga 1 Janari 2024, Elektrosever kishte shkelur të gjitha afatet e licencës, e cila i referohet udhërrëfyesit dhe marrëveshjes së Brukselit për energjinë.

Përgatiti: Donita Bytyqi

U paralajmërua se do të vendoset më 28 nëntor të vitit të kaluar në Prishtinë, por monumenti për Adem Jasharin, nuk pritet të përfundojë as për Festën e Flamurit të këtij viti.

Komuna është ende në procedurat fillestare të këtij projekti. Madje, nuk është caktuar as lokacioni.

Komuna para tre muajve ka hapur konkurs ndërkombëtar për këtë projekt.

Zëdhënësi Donat Lushaku tregon se punimi artistik nuk do të jetë në formën klasike. Ndërsa, do të jenë edhe anëtarët e tjerë të familjes Jashari.

Lushaku thotë se për jetësimin e këtij projekti, skulptorët pritet të zgjidhen në shtator.

Skulptori Sabri Behramaj është kritik ndaj kritereve të përcaktuara në konkurs.

“Si skulptor i mbi 50 veprave të realizuara në hapësira publike nuk më ka tërhequr të konkurroj dhe nuk kam konkurruar, sepse mjeshtëria e një skulptori shihet në realizimin e maketës 3D në formë fizike, jo në mënyrë digjitale”, tha Behramaj.

Për monumentin e Adem Jasharit, komuna ka ndarë 200 mijë euro në buxhet, por kostoja nuk dihet ende përfundimisht.