Category: Lajme

Në seancën e sotme të parë për këtë sesion vjeshtor ishte situata ekonomike e cila përplasi deputetin e për Lëvizjes Vetëvendosje, Armend Muja dhe deputeten e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Hykmete Bajrami. Derisa Muja u shpreh se rritja ekonomike është arma më e fortë e qeverisjes Kurti, ishte deputetja Bajrami e cila e kundërshtoi këtë duke thënë për tri vite mandat, kjo qeveri vetëm ka manipuluar me shifra.

Deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Armend Muja theksoi se rritja ekonomike ka ndodhur pa borxhe.

E kjo deklaratë e Mujës ngjalli të qeshura në Kuvend.

“Fjalimin e parë dëshiroj t’ia përkushtoj disa zhvillimeve të rëndësishme të cilat për shkak të situatave politike, jo rrallë edhe kanë qenë në hije ose nuk janë diskutua shumë, por një armë e fortë e kësaj qeverie gjithsesi ka qenë performanca ekonomike…“Në tremujorin e parë të vitit 2024, në bazë të ASK-së rritja e raportuar ishte 5.6% në terma real, dhe marrë në përgjithësi, që nga ardhja e kësaj qeveria, nëse bëhet analizimi i thjeshtë, rritja mesatare që nga viti 2021 vazhdon të jetë mbi 6%, larg përtej krahasimisht rritjeve që kanë ndodh paraprakisht. E veçanta e kësaj rritjeje ekonomike në 2-3 vitet e fundit kjo është rritje ekonomike pa borxh, nuk është e bazuar në borxh…Po mos të ishim ne iu them me përgjegjësi të plotë se 1 miliard euro në buxhetin e shtetit nuk do të ishin dhe rrjedhimisht i gjithë financimi i shtesave për fëmijë dhe i gjithë financimi për ushtrinë do të mungonte”, vazhdoi Muja.

Pas deputetit të Vetëvendosjes, replikoi deputetja e Lidhjes Demokratike të Kosovës, Hykmete Bajrami, e cila tha se qeveria Kurti për më shumë se 3 vite vetëm ka manipuluar me shifra.

“Nuk e pata në mend të flas por më nxitën shifrat dhe manipulimi me shifra i deputetit Armend Muja. Tri vite e gjysmë, gati katër mandat iu kanë shkuar duke manipuluar me shifra thuajse që qytetarët e vendit nuk e dinë se çka ka ndodh me ekonominë e këtij vendi. Të nderuar qytetarë të këtij vendi të gjithë ju e dini që në vitin 2021 inflacioni në Kosovë ka qenë 3.4 për qind, dhe 230 milionë euro kanë ardhur nga rritja e çmimeve”, tha ajo.

Deputetja Bajrami theksoi se inflacioni gjatë kësaj qeverisje i ka kushtuar ekonomisë së këtij vendi 1.6 miliardë euro.

Ajo tha se për fushatë elektorale kjo qeveri tashmë i kanë rritur edhe shtesat e fëmijëve.

“Inflacioni gjatë qeverisjes suaj i ka kushtuar ekonomisë së këtij vendi 1.6 miliardë euro dhe sot ju thoni që ju i keni sjellë miliarda buxhetit të Kosovës. Po zotëri, po qysh i keni marrë këto miliarda? I ke marr prej xhepave të qytetarëve, prej xhepave të prindërve fëmijëve të të cilëve deri sot ia ke dhënë 10 euro e tash në kohë të fushatës ia jep 20 respektivisht 30 euro. Por 10, 20 e 30 euro assesi nuk e mbulojnë normën e inflacionit që kanë ndodhur gjatë këtyre viteve. Çka me premtimit tuaj për qumësht më të lirë, bukë më të lirë, sheqer me të lirë. vaj më të lirë, çka ka ndodh me çmimet e këtyre produkteve? Këtyre produkteve i është dyfishuar çmimi e juve iu janë dyfishua tatimet për të mundësua rritjen e buxhetit. Të lutem shumë, mos fol për politika fiskale, për cilat politika fiskale po fol, cilën reformë fiskalë. A e din që ministri i Financave që është këtu, ende e ka drejtor të Administratës Tatimore drejtorin që ia ka caktuar Bedri Hamza në qeverisjen PAN jashtë kritereve ligjore, përmes konkursit të manipuluar”, tha ajo.

Në kundër replikën e tij, deputeti i Lëvizjes Vetëvendosje, Armend Muja tha se të hyrat tatimore sivjet janë dyfishuar fal ndershmërisë dhe profesionalizmit.

“Shteti i Kosovës nga të hyrat tatimore i ka mbledhur 22% në raport me GJDP nominale , kur na kemi ardhur ka shkuar 26% të hyra tatimore me GJDP nominale kjo është nga 1.7 miliardë të hyra tatimore sivjet shkojnë 3 miliardë, vitin e ardhshëm 3.2 miliardë, dyfishë jemi në të hyrat tatimore kjo nuk bëhet assesi ndryshe përpos me ndershmëri dhe profesionalizëm”, deklaroi Muja.

Britania e Madhe i ka dhënë leje Ukrainës, mbrapa dyerve të mbyllura, që t’i përdorë raketat e saj me rreze të gjata veprimi për të kryer sulme thellë brenda tokës ruse, raportojnë mediat britanike.

Sipas gazetës Guardian, burime qeveritare kanë thënë se është marrë tashmë vendimi për ta lejuar Kievin t’i përdorë raketat lundruese të prodhuara nga Britania, Storm Shadow, për sulme brenda Rusisë, megjithëse vendimi nuk është bërë publik dhe me gjasë nuk do të bëhet publik as në të ardhmen.

Zyrtarët britanikë nuk e kanë komentuar raportimin e Guardianit.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelensky, ka kohë që u bën thirrje vendeve të Perëndimit t’i heqin kufizimet ndaj vendit të tij për përdorimin e armëve me rreze të gjata veprimi për sulme thellë brenda Rusisë.

Të martën, presidenti i Shteteve të Bashkuara, Joe Biden, tha se administrata e tij është duke punuar për ta gjetur një mënyrë për heqjen e këtyre kufizimeve.

Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, dhe homologu i tij britanik, David Lammy, ishin në një vizitë të përbashkët në Ukrainë të mërkurën, ku njoftuan ndihmë të re për Kievin.

Blinkeni njoftoi mbi 700 milionë dollarë ndihmë për Ukrainën, ndërsa Lammy konfirmoi se vendi i tij do t’ia japë Ukrainës edhe 600 milionë funte ndihmë dhe hua të garantuara.

Të enjten, forcat ruse kryen sulme në qytezën Konotop në rajonin Sumi në verilindje të Ukrainës mëngjesin e së enjtes, ku u plagosën 14 njerëz, sipas zyrtarëve vendës.

Infrastruktura civile dhe objektet energjetike ishin në shënjestër të sulmeve, sipas tyre.

Administrata ushtarake e rajonit tha se Rusia përdori dronë kamikazë të tipit Shahed gjatë këtyre sulmeve.

Rusia e ka goditur në mënyrë sistematike infrastrukturën energjetike të Ukrainës, duke i shkaktuar dëme të jashtëzakonshme, gjë që e ka kufizuar furnizimin e banorëve me rrymë dhe ka shkaktuar reduktime të vazhdueshme.

Ndërkohë, Ukraina është përgjigjur duke kryer sulme me dronë thellë brenda Rusisë, ku ka dëmtuar objekte të energjisë që janë vendimtare për ushtrinë ruse, kryesisht depo të naftës./REL/

Disa komandantëve dhe ish-komandantëve të ushtrisë australiane u janë hequr medaljet, pas dyshimeve për krime të luftës gjatë luftës në Afganistan, tha të enjten ministri i Mbrojtjes i Australisë, Richard Marles.

Gjeneralmajor Paul Brereton kreu një hetim për krime lufte në të cilin kërkoi që komandantët të mbahen përgjegjës për sjelljen e keqe të forcave speciale të Australisë mes viteve 2005 dhe 2016.

Brereton gjeti se rreth 25 ushtarë të Regjimentit të Forcave Speciale Ajrore të Australisë dhe të Regjimentit Komando u përfshinë në vrasjen e jashtëligjshme të 39 afganëve.

“Akuzat, që janë subjekt i Raportit të Breretonit, janë mbase akuzat më rënda të krimeve australiane të luftës në historinë tonë”, tha Marles në Parlamentin e Australisë.

Marles u shkroi komandantëve të atyre trupave për t’i njoftuar për heqjen e medaljeve që ata i kishin pranuar për shërbimin e tyre gjatë kohëve kur dyshohet se ndodhën ato krime.

Ai nuk tregoi sa komandantëve u ka shkruar, e as nuk e zbuloi gradën e tyre, duke u thirrur në shkaqe sigurie.

Asnjë veteran australian nuk është dënuar për krime të luftës në Afganistan. Por, ish-avokati i ushtrisë, David McBride, u dënua në maj me gati gjashtë vjet burgim për publikimin në media të informatave të klasifikuara të cilat zbuluan dyshimet për krime të luftës nga ushtria australiane.

Më 2023, ish-ushtari i Forcave Speciale Ajrore të Australisë, Oliver Schulz, u bë veterani i parë që u akuzua për krime të luftës. Ai akuzohet se e qëlloi me armë për vdekje një joluftëtar në një fushë gruri në provincën Uruzgan më 2012.

Po më 2023, një gjykatë civile gjeti se veterani më i dekoruar i luftës i Australisë, Ben Roberts-Smith, me gjasë i vrau jashtëligjshëm katër afganë kur ishte tetar i Forcave Speciale. Por, ai nuk është ngarkuar me vepër penale./REL/

Agjencia e Kombeve të Bashkuara për refugjatët palestinezë, UNRWA, ka thënë se gjashtë punonjës të saj janë vrarë nga një sulm ajror izraelit në njërën prej shkollave që i udhëheq ajo në Gazën qendrore.

Zëdhënësi i Mbrojtjes Civile të Gazës, Mahmud Bassal, tha se 18 njerëz u vranë të mërkurën nga sulmi në shkollën al-Jaouni, në kampin e refugjatëve Nuseirat, i cili po përdoret si strehimore për mijëra palestinezë të zhvendosur.

Ushtria izraelite thotë se kreu një “sulm preciz ndaj terroristëve” që planifikonin sulme nga shkolla, dhe se kishte marrë masa për ta shmangur dëmtimin e civilëve.

Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, Antonio Guterres, tha se ky sulm përbën “shkelje dramatike të ligjit ndërkombëtar humanitar”.

Hamasi – i cili është shpallur organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian – e mohon se i përdor shkollat dhe zonat civile për qëllime ushtarake.

Izraeli e ka nisur luftën në Gazë si hakmarrje ndaj sulmeve të Hamasit në tokën izraelite më 7 tetor, në të cilat militantët kanë vrarë 1.200 njerëz dhe kanë marrë peng 240 të tjerë.

Si pasojë e fushatës ushtarake tokësore dhe ajrore të Izraelit, në Gazë janë vrarë më shumë se 41.000 palestinezë, kryesisht gra dhe fëmijë, sipas autoriteteve shëndetësore palestineze./REL/

Deputeti i Partisë Demokratike të Kosovës, Bekim Haxhiu, ka thënë se është shqetësuese ikja masive e profesionistëve shëndetësor nga Kosova.

Sipas tij, korrupsioni në sektorin e shëndetësisë ka rënduar edhe më shumë situatën, duke dekurajuar profesionistët shëndetësor.

Ai ka thënë se deri më 1 qershor 2024, mbi 3,860 profesionistë shëndetësor kanë lënë vendin në tri vitet e fundit, dhe shumë të tjerë janë transferuar nga sektori publik në atë privat, duke krijuar një situatë alarmante për sistemin shëndetësor të Kosovës.

“Ikja e profesionistëve shëndetësor është shndërruar në një dukuri shqetësuese për sistemin tonë shëndetësor, ka deklaruar Haxhiu, duke shtuar se ky fenomen do të mund të çojë në kolapsin e sistemit shëndetësor nëse vazhdohet me këtë ritëm.

Për këtë situatë, ai ka thënë se është shkak i keqqeverisjes dhe paaftësisë së qeverisë, duke përmendur se statuti i SHSKUK-së parashikon mbylljen e disa shërbimeve në spitalet regjionale.

“Kjo është pasojë e keqqeverisjes ku edhe me statutin e SHSUKS parashihet mbyllja e disa prej shërbimeve në spitalet regjionale. Paaftësia e qeverisë, keqqeverisja në shëndetësi korrupsioni në këtë sektor ka rënduar edhe më shumë gjendjen në shëndetësi dhe ka dekurajuar profesionistët shëndetësor”, ka deklaruar Haxhiu ne seancën plenare te Kuvendit të Kosovës.

LEXONI EDHE:

Ministri Vitia: Hera e parë në 7 vjetët e fundit që shifra e ikjes së mjekëve është ulur

Ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, ka thënë se është hera e parë në 7 vjetët e fundit që shifra e ikjes së mjekeve është ulur, raporton Ekonomia Online.

Ministri Vitia i është kundërpërgjigjur deputetit të PDK-së, Bekim Haxhiu, i cili tha se nga ikja e mjekëve do të kolapsojë sistemi shëndetësor, madje ai akuzoi deputetin Haxhiu për shpifje.

“Në 7 vjetët e fundit është hera e parë që shifra e ikjes së mjekëve është ulur”, tha Vitia në Kuvend.

“Tha se statuti i SHSKUK-së po i mbyll disa shërbime e ne qytetarë të nderuar çdo ditë po hapim shërbime të reja dhe kjo është një e pavërtetë e radhës. Tha për mungesë të barnave, që situata kurrë s’ka qenë më keq, është një e pavërtetë tjetër. Në Kosovën e pasluftës kurrë më shumë s’kanë qenë të furnizuara QKUK dhe spitalet rajonale. Sa i përket marrjes së shtretërve në Pediatri është një e pavërtetë tjetër. Ne i shfrytëzojmë të gjitha kapacitetet që kemi nëse nuk shfrytëzohen nëpër klinika”, shtoi tutje Vitia.

Instituti i Kosovës për Drejtësi(IKD), të enjten ka publikuar raportin “Kostoja e pagave jubilare të papaguara”, raport ky analitik lidhur me ndikimin financiar dhe gjyqësor të rasteve gjyqësore që përfshijnë pagat jubilare, raporton EO.

Kjo pasi nga analiza e IKD-së rezulton se shuma mesatare e aprovuar për rastet e pagave jubilare në një proces gjyqësor është afërsisht 1 mijë e 300 euro. Gjithashtu, kostot mesatare procedurale kur kohëzgjatja mesatare është 2 vjet, arrijnë në rreth 300 euro.

Studenti i Klinikës Ligjore të Institutit të Kosovës për Drejtësi(IKD), Arton Salihi, gjatë prezantimit të raportit të IKD-së “Kostoja e pagave jubilare të papaguara”, tha se në bazë të të dhënave të siguruara nga Këshilli Gjyqësor i Kosovës (KGJK), 5 mijë e 666 nga 15 mijë e 719 rastet e pagave jubilare, kanë përfunduar në tri vitet e fundit.

“Kjo nënkupton se mbi 35% e këtyre rasteve janë trajtuar dhe zgjidhur nga gjykatat nëpër Kosovë”, tha Salihi.

Studenti Salihi theksoi se 8 mijë e 76 raste vetëm janë regjistruar, pa ndonjë veprim të ndërmarrë nga gjykatat lidhur me këto raste. Si rezultat i kësaj, ai tha se më shumë se 51% të rasteve të pranuara në tre vitet e fundit nuk janë marrë në shqyrtim nga gjykatësit apo nuk ka pasur ndonjë progres drejt zgjidhjes së tyre.

Drejtori ekzekutiv i IKD-së, Ehat Miftaraj, theksoi se ky është raporti i parë analitik që shtjellon statistikat e pagave jubilare dhe ndikimin e tyre në drejtësi.

Fjolla Maksuti, studente nga Klinika Ligjore e IKD-së, tha se shpenzimet vjetore të paguara nga shteti për paga jubilare kanë arritur deri në 10 milionë euro

“Për të llogaritur vlerën në kohë të parasë, interesi penal i shtohet 16% shumës së 1 mijë e 300 eurove (8% për çdo vit për dy vjet), që arrin në 416 euro. Shtimi i kostove procedurale prej 300 euro rezulton në një kosto totale mesatare prej 1 mijë e 808 euro për një rast pagash jubilare”, tha ajo.

“Kjo nënkupton se shpenzimet vjetore të paguara nga shteti për paga jubilare kanë arritur deri në 10 milion euro”, u shpreh Maksuti.

Në anën tjetër, Jorik Vatovci, po ashtu student nga Klinika Ligjore e IKD-së, theksoi se paga jubilare është pagë shtesë që i jepet punëtorit në bazë të kontratës kolektive apo ndonjë akti të brendshëm institucional dhe se baza ligjore e saj është përcaktuar me Ligjin e Punës.

“Për më tepër, Ligji i Punës përcakton se “Kontrata Kolektive nuk duhet të përfshij asnjë të drejtë më pak të favorshme për punëdhënësin dhe punëtorin se të drejtat e përcaktuara në ligj. Kjo nënkupton se Kontrata Kolektive nuk mund të përcaktojë më pak të drejta se sa ato të garantuara me ligj”, tha Vatovci.

Arrita Rezniqi, menaxhere e programit në Institutin e Kosovës për Drejtësi (IKD), gjatë prezantimit të raportit “Kostoja e pagave jubilare të papaguara” tha se Ministria e Financave duhet të ndajë buxhet të nevojshëm për komunat lidhur me pagat jubilare.

Rezniqi tha se ky dikaster duhet të ndajë buxhetin e nevojshëm për komunat për paga jubilare përmes Qeverisë dhe Kuvendit të Republikës së Kosovës.

“Në mënyrë që rastet e pagave jubilare të zgjidhen përmes rrugëve administrative, pa pasur nevojë të adresohen në gjykatë. Kjo do të mundësonte që ndarja e mjaftueshme e mjeteve buxhetore, të përmbushte kërkesat e qytetarëve drejtpërdrejt, duke reduktuar kështu numrin e kontesteve që rrisin numrin e rasteve në gjykata”, u shpreh ajo.

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës, Lumir Abdixhiku ka adresuar kritikat e tij për pozicionin e Kosovës në politikën e jashtme dhe raportet me ndërkombëtarët, raporton Ekonomia Online.

Ai ka theksuar se shtetësia jonë është goditur nga vendimi i BE-së për njohje të pasaportave serbe të lëshuara në territorin e Kosovës

“Për katër vjet nuk kemi as një njohje, as një anëtarësim, jemi nën masa e sanksione. Ta kuptomi morë qytetarë se këto janë pasojat serioze të kësaj politike populliste. Kjo nuk shpie askund, përveç në favorizimin e kundërshtarëve tanë historik e rrezikim e shtetësisë sonë ende të pa konsoliduar mirë. Për pak vota qëndrojnë humbje të mëdha të vet shtetit e vet republikës. Jam dhe jemi kundër përplasjes me NATO. Shkurt, shqip qartë sepse ka një vijë që nuk e kalojmë dot. NATO dhe Kosova janë bashkë, asnjëherë përballe, ky është orientimi popullor i Kosovës. As një dëshirë sa do e errët e ekstremiste që është nuk mund ta ndryshoj këtë orientim të pro perëndimor të Kosovës”, u shpreh Abdixhiku.

Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë i vlerëson si shqetësuese paralajmërimet e ditëve të fundit lidhur me mundësinë e përjashtimit të Kosovës nga nismat e bashkëpunimit rajonal për shkak të qasjes aktuale.

“Duke përsëritur thirrjen e saj ndaj Qeverisë së Republikës së Kosovës për shfuqizim të masës që pengon lëvizjen e lirë të mallrave nga shtetet anëtare të marrëveshjes CEFTA, Oda Amerikane thekson se një masë e tillë rrezikon jo vetëm të arriturat e shënuara përgjatë viteve, por kërcënon prospektet e ardhshme të Kosovës, të cilat do të rezultonin nga bashkëpunimi ekonomik”, thuhet në reagim.

Më tej thuhet se Oda Amerikane rithekson se marrëdhëniet e mira fqinjësore janë parakusht për realizimin e aspiratave për integrim euro-atlantik, ndërsa qasja aktuale e cila mund të çojë në izolim ekonomik e politik, do të sillte pasoja të paparashikueshme për Kosovën, rritjen ekonomike dhe mirëqenien e qytetarëve, aq më tepër që paralajmërimet e tilla nuk duhet të shihen si retorikë boshe, meqë tashmë Kosova është duke u ballafaquar me masa ndëshkuese nga Bashkimi Evropian, të cilat rezultojnë në mundësi të humbura të zhvillimit ekonomik dhe përparimit social.

“Duke qenë të vetëdijshëm për barrierat e shumta me të cilat ballafaqohen prodhuesit nga Kosova në përpjekjet për plasimin e produkteve të tyre në tregun rajonal, Oda Amerikane përsërit qëndrimin e saj se këto sfida duhet të adresohen përmes mekanizmave të paraparë në kuadër të aranzhimeve për tregti të lirë dhe përmes dialogut të hapur dhe konstruktiv”, thuhet në komunikatë.

Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë kërkon edhe një herë nga Qeveria e Republikës së Kosovës që të konsiderojë rëndësinë e koordinimit me të gjitha shtetet aleate, dhe të përmbahet nga veprimet që kanë efekt të kundërt në realizimin e synimeve të përbashkëta për fuqizimin e subjektivitetit ndërkombëtar, tërheqjen e investimeve të huaja direkte dhe përshpejtimin e rritjes ekonomike. Investitorët seriozë duhan të investojnë nga tregjet e mëdha dhe të integruara, ndërsa Kosova duhet të pozicionet në mënyrë të duhur për të realizuar potencialin e saj të plotë.