Category: Lajme

Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve festohet në mbi 160 vende. Megjithatë, ndërsa shumica e Afrikës, Azisë, Evropës dhe Amerikës kanë një festë më 1 maj, Shtetet e Bashkuara janë një nga vendet e pakta që nuk e festojnë këtë festë.

Festimi i parë i tillë u mbajt më 5 shtator 1882 në Nju Jork. Brenda shtatë vjetësh ajo u bë një festë ndërkombëtare, por një federatë ndërkombëtare e socialistëve dhe sindikatave në Evropë zgjodhi 1 majin.

Ndërsa ka pasur përpjekje në të kaluarën që festa e SHBA të përkojë me Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve, ajo ka mbetur e jashtëzakonshme së bashku me Australinë, Kanadanë, Japoninë, Zelandën e Re dhe Britaninë e Madhe.

Kanadaja, ashtu si SHBA, feston Ditën e Punës të hënën e parë të shtatorit. Sindikatat kanadeze kanë festuar tradicionalisht Ditën e Majit, por festimi zyrtar ka qenë vazhdimisht në përputhje me kalendarin amerikan. Britania e Madhe, nga ana tjetër, përkujton ditën e punës të hënën e parë të majit, e cila nuk bie domosdo më 1 maj.

Në rastin e SHBA-së, data për Ditën e Punës u caktua si e hëna e parë e shtatorit në vitin 1894 nga ligjvënësit në një përpjekje për të qetësuar punëtorët pasi trupat u dërguan për të shuar një grevë nga punëtorët Pullman në Çikago, e cila mbylli trafikun hekurudhor nga i gjithë vendi. Gjatë kësaj ndërhyrjeje federale, më shumë se shtatëdhjetë njerëz u vranë dhe mijëra u plagosën.

Në Holandë, megjithatë, 1 maji nuk njihet si festë publike. Sipas FNV, sindikata më e madhe në vend, kjo është për shkak të Ditës së Mbretit dhe më parë Ditës së Mbretëreshës. Meqenëse Dita e Mbretëreshës ra më 30 prill, Holanda zgjodhi ta bënte atë ditë një festë publike. Tani, sigurisht, festimi është zhvendosur në Ditën e Mbretit.

Megjithëse FNV organizon ngjarje në Holandë më 1 maj, pjesëmarrja ende kërkon të marrësh një ditë pushimi personal – përveç nëse punoni si pastruese. Për këtë profesion, 1 maji njihet veçanërisht si festë publike sipas kontratës kolektive.

Dita e Punës në Australi festohet në data të ndryshme në varësi të shtetit. Në Victoria dhe në Territorin e Kryeqytetit Australian, festohet të hënën e dytë të marsit për të nderuar lëvizjen tetë-orësh të ditës së punës. Në shtete të tjera, festimi i Ditës së Punës mund të bjerë në data të ndryshme, duke reflektuar historinë lokale të punës.

Zelanda e Re feston Ditën e Punës të hënën e katërt të tetorit, duke nderuar arritjet e lëvizjes punëtore dhe betejat e punëtorëve që luftuan për kushte më të mira pune.

Dita e Falënderimeve të Punës (Kinrō Kansha no Hi) festohet më 23 nëntor në Japoni, duke u fokusuar në nderimin e përpjekjeve të punëtorëve dhe promovimin e rëndësisë së ekuilibrit punë-jetë.

Dita e Punës në Korenë e Jugut festohet më 1 maj, por nuk është festë publike. Në vend të kësaj, është më shumë një ditë proteste dhe aktivizmi, me punëtorët që marshojnë për të kërkuar të drejta, kushte dhe paga më të mira.

Disa nga 160 vendet që festojnë Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve më 1 maj janë Algjeria, Angola, Egjipti, Etiopia, Gana, Kenia, Libia, Mauriciusi, Maroku, Mozambiku, Namibia, Nigeria, Somalia, Afrika e Jugut, Tanzania, Tunizia, Uganda, Zimbabveja, Antigua dhe Barbuda, Argjentina, Barbados, Bolivia, Brazili, Kanadaja, Kili, Kolumbia, Kosta Rika, Republika Domenikane, Ekuadori, Salvadori, Guatemala, Haiti, Hondurasi, Meksika, Panamaja, Paraguai, Peruja, Uruguai, Venezuela, Kina, Tajvani, Koreja e Veriut, Armenia, Austria, Shqipëria, Kosova, Belgjika, Bosnjë dhe Hercegovina, Bullgaria, Kroacia, Qipro, Republika Çeke, Danimarka, Estonia, Franca, Gjermania, Greqia, Hungaria, Islanda, Italia, Lituania, Letonia, Luksemburgu, Malta, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut, Norvegjia, Polonia, Portugalia, Rumania, Rusia, Serbia, Sllovenia, Sllovakia, Spanja, Suedia, Zvicra, Turqia, Ukraina, Filipinet, Singapori, Tajlanda, Vietnami, Iraku, Jordania, Libani, Jemeni.

Festimi i Ditës së Majit si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve filloi më 1 maj 1890 në përgjigje të thirrjes së Kongresit të Parë të Internacionales së Dytë për të përkujtuar Grevën e Përgjithshme të vitit 1886 për një ditë 8-orëshe në SHBA dhe çështjen e Haymarket-it në Çikago, transmeton KosovaPress.

Shtetet e Bashkuara dhe Ukraina kanë nënshkruar një marrëveshje që i jep SHBA-së qasje në mineralet e rralla me vlerë të lartë të Ukrainës – një marrëveshje që Kievi shpreson se do të sigurojë vazhdimësinë e mbështetjes amerikane në luftën kundër Rusisë.

Marrëveshja krijon Fondin e Investime për Rindërtim SHBA-Ukrainë, për të cilin Departamenti i Thesarit të SHBA-së tha se do t’u mundësojë të dyja vendeve të “punojnë bashkërisht dhe të investojnë së bashku për të siguruar që asetet, talentet dhe kapacitetet tona të përbashkëta të përshpejtojnë rimëkëmbjen ekonomike të Ukrainës”.

Sekretari amerikan i Thesarit, Scott Bessent, deklaroi në një komunikatë për media se marrëveshja “është një sinjal i qartë për Rusinë se administrata Trump është e përkushtuar ndaj një procesi paqeje të bazuar në një Ukrainë të lirë, sovrane dhe të begatë në afat të gjatë”.

Bessent e quajti themelimin e Fondit për Investime një partneritet ekonomik historik, dhe ia atribuoi presidentit amerikan, Donald Trump, nxitjen për nënshkrimin e marrëveshjes si pjesë e përpjekjeve të tij për t’i dhënë fund luftës.

“Siç ka thënë presidenti, Shtetet e Bashkuara janë të përkushtuara të ndihmojnë në ndërmjetësimin për përfundimin e kësaj lufte mizore dhe të pakupimtë”, shtoi Bessent.

Trump është shprehur i pakënaqur me ritmin e ngadaltë të bisedimeve. Më 29 prill, Departamenti i Shtetit i SHBA-së bëri një tjetër përpjekje për të nxitur përparim, duke paralajmëruar se SHBA-ja mund të tërhiqet nga negociatat në mungesë të progresit.

Ministrja e Ekonomisë dhe zëvendëskryeministrja e Ukrainës, Yulia Svyrydenko, e nënshkroi marrëveshjen së bashku me Bessentin, sipas Departamentit të Thesarit. Në një postim në Facebook, ajo tha se marrëveshja “mund të sjellë sukses për të dyja vendet tona” dhe “do të tërheqë investime globale në shtetin tonë”.

Svyrydenko theksoi se fondi do të financohet ekskluzivisht nga të ardhurat e licencave të reja – përkatësisht 50 për qind nga licencat për materiale kritike dhe projekte të naftës dhe gazit – që do të hyjnë në buxhetin e Ukrainës sapo të themelohet fondi.

Ndihmë ushtarake?

Përtej aspektit financiar, Ukraina e sheh këtë marrëveshje si çelës për sigurimin e ndihmës së mëtejshme ushtarake nga SHBA-ja.

“Përveç kontributeve financiare direkte, kjo mund të sjellë edhe ndihmë të re – për shembull sisteme mbrojtjeje ajrore për Ukrainën”, shkroi ajo në platformën X (ish-Twitter).

Ajo shtoi se marrëveshja është në përputhje me Kushtetutën e Ukrainës, dhe nuk ndryshon kursin e integrimit evropian të Ukrainës. Po ashtu, theksohet se të gjitha burimet natyrore në territorin dhe ujërat territoriale të Ukrainës i përkasin Ukrainës, dhe se vetëm Kievi do të vendosë se çfarë dhe ku do të nxirret.

Qeveria ukrainase e miratoi marrëveshjen më 30 prill, duke i dhënë autorizimin Svyrydenkës për ta nënshkruar atë në Uashington. Marrëveshja duhet ende të ratifikohet nga Parlamenti ukrainas për të hyrë në fuqi.

Departamenti amerikan i Thesarit deklaroi se do të punojë me Korporatën Amerikane për Financimin e Zhvillimit Ndërkombëtar (DFC) dhe me Qeverinë e Ukrainës për të finalizuar zbatimin e programit dhe për të avancuar partneritetin.

Duke folur më herët, më 30 prill, për televizionin ukrainas, kryeministri ukrainas, Denys Shmyhal, e quajti marrëveshjen “me të vërtetë një marrëveshje të mirë, të barabartë dhe të favorshme për investime të përbashkëta në zhvillimin dhe rindërtimin e Ukrainës”.

Në platformën Telegram, Shmyhal sqaroi se secila palë do të ketë të drejtë vote prej 50 për qind në Fondin e Rindërtimit, dhe fitimet e fondit do të riinvestohen ekskluzivisht në Ukrainë.

Për të adresuar një shqetësim kyç të Kievit, ai theksoi se Ukraina nuk do të detyrohet të paguajë asnjë “borxh” për miliardat e dollarëve ndihmë që ka marrë nga SHBA-ja që nga fillimi i pushtimit rus, në shkurt të vitit 2022.

Trump pati deklaruar në shkurt se dëshiron qasje në mineralet e rralla të Ukrainës si kusht për mbështetjen e vazhdueshme të SHBA-sl, duke e përshkruar këtë si një mënyrë kompensimi për ndihmën financiare që SHBA-ja i ka dhënë Kievit.

Por, bisedimet ngecën pas një takimi të tensionuar në Zyrën Ovale të Shtëpisë së Bardhë në Uashington, që përfundoi me përplasje verbale midis presidentit ukrainas, Volodymyr Zelensky, Trumpit dhe nënpresidentit JD Vance.

SHBA-ja kërkon qasje në më shumë se 20 lëndë të para që i konsideron me rëndësi strategjike, përfshirë depozitat e titanit (që përdoret për krahët e aeroplanëve dhe prodhim të pajisjeve ajrore) dhe uraniumit (që përdoret për energji bërthamore, pajisje mjekësore dhe armë). Ukraina gjithashtu ka rezerva të litiumit, grafitit dhe manganit – përbërës kyç për bateritë e makinave elektrike.

Trump tha se marrëveshja “në teori” nënkupton se SHBA-ja do të përfitojë më shumë nga Ukraina sesa ka dhënë.

“Desha të jem i mbrojtur”, tha ai në një intervistë për NewsNation, duke shtuar se nuk donte të dukej “naiv” pa marrë kompensim për investimin.

Më herët, në një mbledhje të kabinetit, Trump pati deklaruar se prania amerikane “do të mbajë jashtë vendit shumë aktorë të këqij – ose të paktën larg zonës ku do të bëhet nxjerrja”./REL/

Kuvendi i Kosovës ka njoftuar zyrtarisht për ndërprerjen e seancës konstituive.

Në njoftimin e tyre thuhet se, në fillim të seancës kryesuesi Avni Dehari tha se pas disa dështimeve për të zgjedhur kryetarin e Kuvendit dhe marrë parasysh aktgjykimin e Gjykatës Kushtetuese të vitit 2014, për çështjen e zgjedhjes së kryetarit të Kuvendit, konkretisht paragrafin 124, ku thuhet se votimi mund të jetë i formës së hapur, i fshehtë apo i çfarëdo forme tjetër, bazuar edhe në Rregulloren e punës së Kuvendit dhe me qëllim të hapjes rrugë për zhbllokimin e procesit, forma e duhur që mund të hapë rrugën për konstituimin e Kuvendit është votimi në mënyrë të fshehtë, me fletëvotime fizike.

Tutje kryesuesi Dehari ftoi subjektet politike që të propozojnë nga një deputet për anëtar të komisionit të votimit.

Nga Lëvizja Vetëvendosje u propozua deputeti Hekuran Murati, ndërsa përfaqësuesit e PDK-së, LDK-së, Listës serbe dhe AAK-së kundërshtuan këtë mënyrë të votimit dhe për rrjedhojë nuk propozuan anëtarë të komisionit.

Nga KDTP u propozua deputetja Fidan Jilta, ndërsa kryesuesi Dehari lexoi edhe emrat e përfaqësuesve të subjekteve të tjera politike nga komunitetet jo shumicë, përkatësisht deputetëve Elbert Krasniqi, Emilija Rexhepi, Nenad Rashiq, Rasim Demiri, Veton Berisha, Duda Balje, Artan Asllani, Adem Hoxha dhe Albert Kinolli.

Pas procedurës së votimit për përbërjen e komisionit, kryesuesi Dehari konstatoi se 55 deputetët kanë votuar për, një kundër, ndërsa nuk ka abstenuar asnjë.

Në këto rrethana seanca u ndërpre, për të vijuar të shtunën, më 3 maj, në orën 10:00.

Policia e Shtetit në Shqipëri ka njoftuar se në pikën kufitare në Morinë është ndaluar një 41-vjeçar nga Deçani, raporton Gazeta Sinjali.

Ai ishte i kërkuar nga autoritetet në Austri që ishte në kërkim ndërkombëtar për “Vrasje e mbetur në tentative”, “Plagosje e rëndë” dhe “Vjedhje”.

Policia e Shtetit ka thënë se Interpoli në Tiranë po bashkëpunon me Interpolin në Vjenë për ta ekstraduar të dyshuarin.

“Në këtë kuadër, në bashkëpunim me shërbimet e Drejtorisë Vendore të Policisë Kukës dhe si rezultat i shkëmbimit të informacioneve me Interpol Tiranën, u ndalua dhe u vu në pranga, me qëllim ekstradimin drejt Austrisë, shtetasi i shpallur në kërkim ndërkombëtar H. L., 41 vjeç, banues në Deçan, Kosovë.”

“Gjatë verifikimeve dhe intervistimit në vijë të dytë, në hyrje të vendit, rezultoi se 41- vjeçari ishte shpallur në kërkim ndërkombëtar nga Interpol Vjena, pasi autoritetet austriake  kanë lëshuar ndaj tij urdhër arresti, i dyshuar për kryerjen e veprave penale “Vrasje e mbetur në tentativë”, “Plagosje e rëndë” dhe “Vjedhje”.

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, po qëndron për vizitë zyrtare në Malajzi, me ftesë të Kryeministrit YAB Dato’ Seri Anwar Ibrahim, raporton Gazeta Sinjali.

Përmes një njoftimi, Osmani ka thënë Malejzia është një ndër shtetet e para që ka njohur Kosovën.

“Nder i veçantë që, me ftesë të Kryeministrit Anwar Ibrahim, të mirëpritem për vizitë zyrtare në Malejzi, një ndër shtetet e para që ka njohur Republikën tonë’’, ka shkruar Presidentja Osmani në rrjetin social Facebook.

Shtetet e Bashkuara dhe Ukraina kanë nënshkruar një marrëveshje partneriteti ekonomik që i jep Uashingtonit akses në mineralet e rralla të Ukrainës, në këmbim të krijimit të një fondi investimi amerikan.

Marrëveshja u finalizua pas negociatave të gjata dhe u nxit nga rikthimi i presidentit Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë.

“Është një gjë shumë e mirë, nëse Zelensky e nënshkroi marrëveshjen sepse Rusia është shumë më e madhe dhe shumë më e fortë”, tha Trump.

“Sot bëmë një marrëveshje ku marrim, e dini, shumë më tepër në teori, sesa 350 miliardë dollarët, por unë doja të isha i mbrojtur. Nuk doja të isha atje dhe të dukesha budalla.”

Sipas të dhënave zyrtare, SHBA ka kontribuar me afro 123 miliardë dollarë ndihmë për Ukrainën që nga fillimi i agresionit rus në shkurt të vitit 2022.

“Kjo marrëveshje i sinjalizon qartë Rusisë se Administrata Trump është e përkushtuar ndaj një procesi paqeje të përqendruar në një Ukrainë të lirë, sovrane dhe të begatë në planin afatgjatë”, deklaroi sekretari i Thesarit, Scott Bessent.

Ministrja e Ekonomisë e Ukrainës, Yulia Svyrydenko, ishte në Uashington për të nënshkruar në emër të qeverisë ukrainase. Ndër kushtet e marrëveshjes janë “pronësia dhe kontrolli i plotë” që do të mbetet me Ukrainën, shkroi ajo në X të mërkurën.

Ukraina ka depozita të 22 prej 50 materialeve kritike për SHBA-të, të rëndësishme për industrinë dhe mbrojtjen, ndërsa Kina vijon të dominojë tregun global të këtyre mineraleve.

Ish-deputeti i Kuvendit të Kosovës, Haki Abazi, ka shprehur sot pakënaqësinë e tij pas shtrenjtimit të energjisë elektrike.

Abazi ka publikuar një video në profilin e tij në Facebook, e ku shihet se ka realizuar një aksion kundër rritjes prej 16.1 për qind.

Në video ai shihet duke bërë disa mbishkrime në objektin e Qeverisë.

Sipër videos, ai ka shkruar “Mashtrimi nuk duhet të normalizohet, rritja e çmimit të energjisë e bën jetën e shtrenjtë”.

Ndryshe, qytetarët nga data 1 maj, do të përballen me tarifa të reja për energjinë elektrike. Shtrenjtimi ka ndodhur prej 16.1 për qind.

Kryetari i Lidhjes Demokratike të Kosovës (LDK), Lumir Abdixhiku, ka reaguar përmes një statusi në rrjetet sociale, duke kritikuar qasjen politike të partive me të cilat, sipas tij, nuk mund të ndërtohet dialog e bashkëpunim institucional.

Ky reagim i Abdixhikut vjen pas takimit të kryetarit të LVV-së, Albin Kurti, njëherësh kandidat për kryeministër i koalicionit LVV-Guxo dhe Alternativa, me kryetarin e PDK-së, Memli Krasniqi, dhe dështimit për herë të nëntë me radhë të seancës për konsituimin e Kuvendit të Kosovës.

Derisa LDK-ja ka refuzuar t’i përgjigjet pozitivisht ftesës së Kurtit për takimin e sotëm, Abdixhiku ka shkruar se zhvillimet e fundit tregojnë se me “të tillët” nuk mund të ketë as takim e as mirëkuptimit.

Sipas tij, “LDK mbetet e konsistente në qëndrimet e saj – para, gjatë dhe pas zgjedhjeve – dhe se përkrahësit e saj kanë arsye të ndihen krenarë”.

Reagimi i tij vjen në një moment të kritik politik, mes përpjekjeve për konstituimin e Kuvendit.

Postimi i tij i plotë:

A po e kuptoni tani, se pse me të tillët, nuk mund të kesh as takim e as mirëkuptim?

Të takojnë, të mashtrojnë!

Gjersa të thërrasin në takim, jashtë të ofendojnë.

Në fund veprojnë në arbitraritet të plotë!

Sepse nuk njohin njerëzoren, as fjalën as kurrizin!
Kjo politikë duhet të marrë fund! LDK do t’i japë fund!

Është interes kombëtar refuzimi i qasjes së tillë politike, jo nënshtrimi e dorëzimi para saj. Shpresoj dhe partitë tjera ta kuptojnë këtë gjë sa më parë.LDK e ka të qartë.
Prandaj është konsistente.

Para, gjatë e pas zgjedhjeve.

Prandaj votuesi e mbështetësi i LDK-së sot rri krenar!✌️

Në Ditën Ndërkombëtare të Punëtorëve, 1 Majit, Federata Sindikale e Punëtorëve Teknikë të Sektorit Privat të Kosovës, ka kërkuar që paga në sektorin privat të rritet në 600 euro, marrëveshje kolektive, sigurime shëndetësore dhe Gjykata e punës.

Në një protestë të organizuar nga kjo sindikatë, kryetari i saj Jusuf Azemi tha se nëse nuk do të rriten pagat deri me 1 shtator atëherë sektori privat do të bojkotojë punën.

Azemi tha se institucionet shtetërore në vend, punëtorët e sektorit privat i kanë trajtuar si skllevër.

“Kemi ardhur në një shkallë që të kërkojmë kërkesat tona. Në Kosovë po marrim pagë 232 euro, e deputetët për pesë minuta punë në seancë po i marrin 200 euro. E më e keqja nuk po e kryejnë funksionin e tyre. Punëtorët e sektorit privat i keni trajtuar si skllevër dhe një trajtim të tillë nuk ka në Evropë. Ne kemi pasur rezultate por të cilët kanë qenë ato të cilat i kemi shty me gjoks përndryshe nuk keni qenë komunikues të mirë. Edhe sot kemi punëtorë ku paguhen me 232 euro dhe pushtetarët tanë kanë shkuar në Gjermani dhe i thirrnin njerëzit me u kthye në Kosovë për pune. Që nga dita e sotme ne japim një afat deri me 1 shtator nëse paga minimale nuk do jetë 600 euro, ne në mënyrë unanime do t’i bojkotojmë dhe të mos kryejmë punën tonë, nuk po kërkojmë lluks”, tha Azemi.

Ndërsa njëri nga protestuesit, Hakif Sylejmani tha se 1 Maji në Kosovë nuk është ditë pushimi për punëtorët e sektorit privat.

“Do të protestojmë për të drejtat e punëtorëve, parregullsitë dhe për sakrificat e punëtorëve. 1 maj nuk është një ditë pushimi është një ditë pune që ne e rikujtojmë ditën evropiane ndërkombëtare të punëtorëve”, tha Sylejmani.

E Hafije Statovci u shpreh se një pagë prej 230 euro nuk po i len as të “vdesin e as të jetojmë”.

“Për të satën herë në vend, që në ditën e sotme të festojmë, ne duhet që të protestojmë. Për të satën herë njoftuam shtetin dhe personat përgjegjës se ne nuk po mundemi të mbijetojmë me pagat që i kemi. Në Kosovë punëtorët e sektorit privat marrin pagë 230 euro kjo pagë nuk po na len të vdesim por as të jetojmë”, u shpreh Statovci.

Ndërkaq, sot në orë 12:00 do të protestojnë në sheshin e Prishtinës edhe punëtorët e KEK-ut.

Bllokada për konstituimin e Kuvendit të Kosovës po vazhdon, teksa edhe përpjekja e fundit për zgjedhjen e kryeparlamentarit ka dështuar. Refuzimi i opozitës për të lejuar votimin e fshehtë ka nxitur reagime nga Lëvizja Vetëvendosje.

Deputeti i kësaj partie, Hekuran Murati, duke komentuar zhvillimet e fundit, ka akuzuar partitë opozitare se po pengojnë procesin e konstituimit të Kuvendit.

“PDK, LDK, AAK dhe Lista Serbe refuzuan ta zhbllokojnë procesin”, u shpreh Murati para gazetarëve, duke rikujtuar se një vendim i Gjykatës Kushtetuese i vitit 2014 mundëson votimin e fshehtë në këtë fazë.

Sipas tij, qëndrimet e këtyre partive, që në legjislaturën e kaluar ishin në opozitë, janë “joracionale” dhe tregojnë mungesë vullneti për të ecur përpara në krijimin e institucioneve të reja.

Pavarësisht refuzimit të votimit të fshehtë nga opozita, Murati tha se Lëvizja Vetëvendosje mbetet e palëkundur në qëndrimin e saj për ta zgjedhur Albulena Haxhiun në krye të Kuvendit.