Vazhdojnë lëkundjet sizmike në juglindje të Shqipërisë. Tërmeti i fundit është regjistruar pak minuta më parë me magnitudë 3.2 të shkallës Rihter, me epiqendër në fshatin Hoçisht, në bashkinë Devoll.
Sipas të dhënave paraprake, lëkundjet janë ndjerë lehtë në zonë dhe nuk raportohet për dëme materiale.
Autoritetet sizmologjike po vazhdojnë monitorimin e situatës dhe rekomandojnë qytetarët të jenë vigjilentë për lëkundje të mundshme pasuese.
Me foshnjën pranë vetes, Arlinda paloste rrobat e vogla të saj në valixhe – gati për të shkuar në shtëpi.
Në Klinikën e Gjinekologjisë të Qendrës Klinike Universitare të Kosovës (QKUK) në Prishtinë, ajo solli në jetë fëmijën e parë – me peshë gati tre kilogramë.
Ishte një moment që e kishte pritur dhe imagjinuar gjatë gjithë shtatzënisë.
“Normalisht, jam e lumtur”, thotë ajo, “por më duhet edhe pak kohë që ta marr veten, sepse kam lindur me operacion”.
Vendimi për prerje cezariane erdhi në fund të procesit nga mjekët e saj.
Në aspektin emocional, ajo nuk ishte e përgatitur.
“…por mjekët e vlerësuan si të nevojshme dhe unë u binda”, thotë Arlinda, identiteti i vërtetë i së cilës është i njohur për redaksinë e Radios Evropa e Lirë.
Në shtratin pranë saj, mëngjesin e 26 janarit, ndodhej edhe Pranvera, një nënë tjetër, me një histori të ngjashme, por një përvojë ndryshe.
Ajo kishte lindur fëmijën e parë në mënyrë natyrale, ndërsa këtë herë, procesi i mori rrjedhë tjetër.
“Dhimbjet më nisën në shtëpi, në Lipjan. Kur erdha në spital, më dërguan në sallën e lindjes. Qëndrova gati dy orë dhe nuk munda të lind normalisht. Më thanë se duhet operacion”, rrëfen Pranvera, duke shtuar se, përveç humbjes së ujit të bebes, arsye tjetër nuk i është shpjeguar.
Dy gra, dy lindje, dy histori personale. Por, të dyja pasqyrojnë të njëjtin realitet shëndetësor në Kosovë: rritjen e ndjeshme të lindjeve me prerje cezariane.
Kulmi i tyre u arrit në vitin 2024, kur gati gjysma e lindjeve në vend u realizuan me operacion.
Por, sipas të dhënave të Institutit Kombëtar të Shëndetësisë Publike të Kosovës, ky trend nuk është i njëjtë në të gjitha institucionet: në vitin 2024, spitalet private dominuan për nga numri i lindjeve me prerje cezariane.
Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) e përkufizon prerjen cezariane si një ndërhyrje kirurgjikale, që përdoret për të shpëtuar jetën e nënave dhe foshnjave kur komplikimet e bëjnë lindjen natyrale të rrezikshme.
Ndërsa është e dobishme kur ekzistojnë arsye të qarta mjekësore, OBSH-ja paralajmëron kundër përdorimit pa nevojë të prerjes cezariane, duke theksuar se ajo “duhet të kryhet vetëm kur është realisht e domosdoshme për të shmangur rreziqet për nënën ose foshnjën”.
Sipas studimeve, aplikimi i panevojshëm ose i tepruar i prerjes cezariane mund të rrisë rrezikun e komplikimeve post-operative, infeksioneve dhe problemeve të mëvonshme obstetrike për gratë.
Frika nga përgjegjësia
Në Klinikën Obstetrike Gjinekologjike të QKUK-së, gjatë vitit 2025, u realizuan mbi 7 mijë lindje, prej të cilave 3.074 me prerje cezariane.
Drejtori i klinikës, Zef Ndrejaj, thotë se mjekët shpesh përballen me dilema të vështira.
“Ka raste kur mjekët druajnë se, nëse këmbëngulin në lindje natyrale dhe ajo komplikohet në momentin e fundit, mund të përballen me pasoja serioze”, thotë Ndrejaj për Radion Evropa e Lirë.
Sipas tij, operacioni nuk duhet të jetë opsioni i parë, por shpesh bëhet i tillë për shkak të mungesës së protokolleve të qarta.
Ai shton se klinika trajton edhe raste të rënda dhe urgjente të referuara nga e gjithë Kosova – çka ndikon po ashtu në statistika.
“Po respektohet dëshira e pacientes”
Shoqata e Obstetërve dhe Gjinekologëve të Kosovës konfirmon rritjen e lindjeve me prerje cezariane.
Kryetari i saj, Naser Rafuna, thotë se një faktor i rëndësishëm në këtë trend është kërkesa e vetë grave.
“Gjeneratat e reja janë shumë të interesuara për lindje me operacion. Po respektohet dëshira e pacientes, të them të drejtën”, shprehet ai, duke shtuar se presioni nga familjarët dhe frika nga komplikimet e lindjes normale, i shtyjnë gjinekologët të tërhiqen.
Por gjinekologu Arbër Lila, i cili punon në spitalin e Gjakovës, thekson se përgjegjësia për rritjen e lindjeve me prerje cezariane nuk bie vetëm mbi nënat.
“Edhe ne, si profesionistë, e kemi atë pjesën e ‘kontributit tonë’ në rritjen kaq të madhe të lindjeve cezariane”, thotë ai.
Sipas Lilës, mungesa e komunikimit dhe e shpjegimit të procesit të lindjes, si dhe frika nga paditë, ndikojnë drejtpërdrejt në vendimmarrjen e mjekëve.
“Lindja normale kërkon kohë, vigjilencë dhe përgjegjësi të madhe. Ndërsa prerja cezariane kryhet më shpejt dhe shpesh krijon një ndjenjë ‘lehtësimi’ për të gjithë”, thotë ai për Radion Evropa e Lirë.
Lila shton se kjo dukuri nuk është specifike vetëm për Kosovën.
“Është trend në të gjitha vendet. Shifrat janë pothuajse alarmante – gjendja po i afrohet një barazimi mes lindjeve normale dhe atyre me prerje cezariane”, deklaron ai.
Një udhërrëfyes ekziston, por zbatimi mungonNë korrik të vitit 2025, Ministria e Shëndetësisë e Kosovës miratoi udhërrëfyesin klinik për menaxhimin e lindjeve me prerje cezariane, me synimin që gratë të marrin vendime të informuara dhe të bazuara në fakte shkencore.
Dokumenti thekson se gratë duhet të informohen për pasojat afatshkurtra dhe afatgjata të kësaj procedure dhe se kjo e drejtë u garantohet me ligj.
Por, edhe pse ka hyrë në fuqi, udhërrëfyesi vazhdon të mos zbatohet, për faktin se nuk është integruar plotësisht në punën e përditshme të institucioneve shëndetësore.
Arsyet lidhen edhe me mungesën e mekanizmave mbikëqyrës.
Bordi i Shërbimit Spitalor Klinik dhe Universitar të Kosovës, i cili mbikëqyr QKUK-në dhe spitalet rajonale, ka kërkuar disa herë që numri i lindjeve me prerje cezariane të reduktohet në minimum, si dhe që në secilën dhomë të vendosen njoftime informuese për pacientet lidhur me këtë procedurë.
“Aty ku kemi kushte për lindje normale, nuk duhet të ketë mundësi për lindje të tjera”, përfundon drejtori i Klinikës së Gjinekologjisë, Zef Ndrejaj./REL
Ukraina dhe Rusia kanë përfunduar ditën e dytë të bisedimeve të paqes të ndërmjetësuara nga SHBA-të në Abu Dhabi.
Siç është raportuar, diskutimet kanë rezultuar në marrëveshjen e parë të shkëmbimit të të burgosurve midis dy palëve në pesë muaj.
I dërguari amerikan Steve Witkoff i quajti bisedimet “të detajuara dhe produktive” në një postim në internet, por tha se “mbetet punë e rëndësishme për t’u bërë”.
Pavarësisht presionit nga administrata Trump mbi Kievin dhe Moskën për të gjetur një kompromis, të dyja palët deri më tani nuk kanë arritur të bien dakord për një armëpushim.
Fati i rajonit lindor të Donetskut është një nga çështjet më të ndërlikuara në bisedime.
Si parakusht për çdo marrëveshje, Moska dëshiron që Kievi të tërheqë trupat e tij nga i gjithë rajoni i Donetskut, përfshirë një linjë qytetesh të fortifikuara rëndë që konsiderohen si një nga mbrojtjet më të forta të Ukrainës.
Por, Ukraina ka këmbëngulur që konflikti duhet të ngrijë përgjatë vijave aktuale të frontit dhe refuzon çdo tërheqje të njëanshme të forcave të saj.
Gjithashtu, Ukraina ka deklaruar se dëshiron kontrollin e centralit bërthamor të Zaporizhzhisë, më i madhi në Evropë, i cili ndodhet në territorin e kontrolluar nga Rusia.
Policia e Kosovës ka arrestuar tre persona për një grabitje të ndodhur më 3 shkurt në Prizren, ndërsa një i dyshuar tjetër vazhdon të jetë në arrati.
Sipas raportimeve, dy viktima një mashkull dhe një femër – kanë deklaruar se tre persona të maskuar dhe të armatosur me thikë dhe pistoleta i kanë kanosur dhe i kanë grabitur paratë që mbanin me vete.
Pas hetimeve, policia identifikoi katër të dyshuar. I dyshuari i parë u arrestua pranë një lokali, ku gjatë bastisjes iu gjet një armë në trup dhe një armë tjetër në automjet, si dhe maska, doreza dhe rroba që dyshohet se janë përdorur gjatë grabitjes.
Dy të dyshuarit e tjerë u arrestuan në një lokacion tjetër në Prizren. Në shtëpitë e tyre dhe në një lokal u gjetën prova shtesë. Dy nga të arrestuarit kanë pranuar kryerjen e veprës penale.
Të arrestuarit:
K.K. (20 vjeç)
Sh.G. (20 vjeç)
L.G. (36 vjeç)
Të tre janë ndaluar për 48 orë me urdhër të Prokurorit. I dyshuari i katërt, V.S., nuk është gjetur dhe vazhdon të jetë në arrati.
Rasti është duke u hetuar nga Sektori Rajonal i Hetimeve në Prizren, në bashkëpunim me Prokurorinë e Shtetit.
tuhi të rënda kanë shkaktuar shkatërrime të shumta në Gadishullin Iberik, duke lënë të paktën 11 të vdekur në Portugali që nga java e kaluar dhe duke detyruar mijëra njerëz të evakuohen në Spanjë, ndërsa autoritetet paralajmërojnë për mot të ekstrem në ditët në vijim.
”Në Portugali, një burrë 70-vjeçar u gjet i vdekur në makinën e tij, e cila ishte përfshirë nga uji i një lumi në komunën e Serpas”, raportoi sot agjencia shtetërore e lajmeve LUSA.
Vdekja e tij rrit numrin e të vdekurve nga stuhitë në Portugali që nga java e kaluar në 11 persona.
Ministri portugez i Ekonomisë, Manuel Castro Almeida, vlerësoi se dëmi i shkaktuar nga stuhitë arrin mbi 4,0 miliardë euro (rreth 4,7 miliardë dollarë), raportoi sot transmetuesi shtetëror RTP.
Pesë persona humbën jetën kur sistemi i stuhive atlantike kaloi në disa zona me shpejtësi erë mbi 200 kilometra në orë.
Pesë të tjerë vdiqën në ditët pasuese gjatë operacioneve të pastrimit dhe rikuperimit. /atsh
Anëtarët e Batalionit të parë të të Mekanizuar Tigrat të ushtrisë kroate kanë përfunduar fazën e dytë të trajnimit para-vendosjes për operacionin e mbështetjes së paqes të NATO-s, KFOR, në Kosovë, ku ata do të marrin përsipër detyrat nga anëtarët e kontingjentit të 44-të kroat në maj.
Ministria e Mbrojtjes së Kroacisë ka njoftuar se pjesë e aktiviteteve përgatitore, anëtarët e batalionit kryen së fundmi një nga ciklet kryesore të trajnimit që zgjati 72 orë.
Stërvitja u zhvillua në një ritëm të vazhdueshëm, në kushte dite dhe nate, me qëllim kontrollin dhe rritjen e nivelit të gatishmërisë për zbatimin e operacioneve të stabilizimit në zonën e misionit.
Gjatë stërvitjes, detyrat përfshinin sigurimin e zonave, kryerjen e patrullave, kontrollin e lëvizjeve, trajtimin e popullsisë civile dhe reagimin ndaj incidenteve të ndryshme të sigurisë. Theks i veçantë iu vu komandës dhe kontrollit, vendimmarrjes në rrethana komplekse dhe në ndryshim, si dhe koordinimit të ndërsjellë brenda njësisë.
Zbatimi i ciklit përgatitor konfirmoi më tej nivelin e stërvitjes dhe gatishmërisë së Batalionit të 1-rë të Mekanizuar, Tigrat, për të marrë përsipër detyra në një mjedis ndërkombëtar, thekson komunikata.
Pjesëmarrja në operacionin e mbështetjes së paqes të NATO-s, KFOR, në Kosovë është një vazhdim i kontributit të Republikës së Kroacisë në sigurinë dhe stabilitetin ndërkombëtar dhe një konfirmim i profesionalizmit dhe besueshmërisë së pjesëtarëve të Ushtrisë Kroate, thuhet në komunikatë.
Në seancën e së enjtes në Gjykatën Themelore në Prishtinë, në rigjykimin ndaj të akuzuarit për krime lufte Dushko Arsiq, janë dëgjuar dëshmitarët Gani Krasniqi dhe Arsim Maqedonci. Dëshmitari Krasniqi dëshmoi se Arsiq ia kishte maltretuar djalin, duke e detyruar ta barte në shpinë një person të vrarë.
Dëshminë para trupit gjykues e nisi i pari dëshmitari Krasniqi, i cili tha se djali i tij ishte maltretuar nga tani i akuzuari Arsiq, emrin e të cilit e kishte kuptuar pas ngjarjes, raporton “Betimi për Drejtësi”.
“Kam dalë e pash u çelë dera e oborrit, e kam pa që hyri djali i përgjakur dhe mezi që ecke. Gjakun e kishte tek sytë edhe në gjoks”, tha Krasniqi.
Derisa rrëfeu bisedën që e kishte bërë me djalin, Krasniqi tha se djali i tij ishte detyruar që ta barte trupin e viktimës B.Sh., ndërkohë që ishte rrahur gjatë rrugës. Sipas tij, aty ishin Dragani, Bobani dhe Dushko.
“E kam pyet kush të bani kështu, çka ki? Ka thanë se te shpija e Smajlit e kanë rrahur Dushko Arsiqi edhe e ka vra edhe një djalë aty t’u kalu, ma kanë ngarku në shpinë edhe shqelma t’u e rrah e kanë çu deri te ara e Smajlit, rreth gardhit aty që është një rrugë e vjetër. Më ka tregu se më së shumti ka përjetu dhimbje kur u ngrit me trupin e atij djalit në shpinë, këtë nuk e harroj kurrë”, tha Krasniqi.
Më pas, u dëgjua edhe dëshmitari Maqedonci, i cili deklaroi se mbetet pranë dëshmisë së dhënë paraprakisht.
Sipas planifikimit të kësaj Gjykate, në radhë për dhënien e dëshmisë ishte dëshmitari Arsim Krasniqi, mirëpo kryetari i trupit gjykues, Vesel Ismaili konstatoi se ai nuk e ka pranuar ftesën në mënyrë të rregullt.
Gjykata Themelore në Prishtinë më 2 shkurt 2024 e ka dënuar me 13 vjet burg të akuzuarin Arsiq. Por, Gjykata e Apelit e ka kthyer rastin në rigjykim.
Sipas aktakuzës së ngritur nga Prokuroria Speciale më 2 nëntor 2022, thuhet se ekziston dyshimi i bazuar se Arsiq në bashkëkryerje me pjesëtarë të tjerë të Policisë serbe dhe grupet paramilitare, në muajt janar-qershor 1999, ka marrë pjesë në dëbimin dhe shpërnguljen e qytetarëve nga Prishtina dhe rrethina. Aktakuza e ngarkon Arsiqin se bashkë me grupin tjetër kanë filluar të bëjnë plaçkitjen e shtëpive, si dhe më pas me qëllim të dëmtimit të pronës së shqiptarëve ia kanë vënë zjarrin.
Aktakuza e bën përgjegjës Arsiqin edhe për keqtrajtimin e civilëve shqiptarë, plagosje, si dhe për vrasje.
Arsiq akuzohet se ka marrë pjesë në ekzekutimin e tani të ndjerit B.Sh., ashtu që më 20 prill 1999, në fshatin Butovc të Komunës së Prishtinës, në vendin e quajtur “varrezat e Maqedoncve”, derisa viktima kishte qenë duke ecur, e kanë gjuajtur me pushkë automatike dhe pasi që e kanë goditur, e kanë urdhëruar të dëmtuarin A.K., i cili atë kohë ishte 15 vjeçar, që trupin e viktimës B.Sh., ta mbajë në shpinë edhe pse i dëmtuari ka pasur lëndime të konsiderueshme fizike për shkak se i akuzuari paraprakisht e kishte maltretuar fizikisht dhe psiqikisht, veprime këto të sanksionuara sipas ligjeve vendore, zakoneve të luftës dhe Konventave Ndërkombëtare të Gjenevës dhe Protokolleve Shtesë.
Me këtë, Arsiq akuzohet se ka kryer veprën penale “Krime lufte kundër popullatës civile” nga neni 142 lidhur me nenin 22 të Ligjit Penal të RSFJ-së.
Ish-nënkryetarja e Kuvendit, Emilia Rexhepi, e cila vjen nga Partia e Re Demokratike që përfaqëson komunitetin boshnjak, ka thënë se do ta respektojnë vendimin e fundit të Gjykatës Kushtetuese, i cili i jep të drejtë Listës Serbe që ta ketë nënkryetarin e Kuvendit nga komuniteti serb.
Ajo tha se nuk kanë vendosur ende se a do të kenë votë për kandidatët e Listës Serbe për nënkryetar të Kuvendit.
“Unë, si deputete vazhdimisht i respektoj të gjitha vendimet e Gjykatës Kushtetuese. Duhet të respektohet Kushtetuta. Tash nuk e di se çfarë qëndrimi si grup do ta kemi, por patjetër, si deputetë, duhet ta respektojmë Kushtetutën e Republikës së Kosovës dhe vendimet e Gjykatës”, tha Rexhepi për RTV21.
Rexhepi preferon që sërish procesi i votimit për nënkryetar të Kuvendit të bëhet ndaras.
“Për ne është më mirë të mos shkohet në pako votimi për nënkryetarët e Kuvendit nga komunitetet, por të votohet veç e veç për nënkryetarin nga komuniteti serb dhe për atë nga komunitetet joserbe. Do ta shohim në Parlament, në rendin e ditës, se si do të shkojë situata. Ndarja nga pako është në rregull dhe nuk përbën shkelje kushtetuese, sepse unë e kam vendimin e Gjykatës Kushtetuese për nënkryetarët nga komunitetet e tjera. Mundemi të votojmë edhe veç e veç.”, tha Rexhepi.
Numri i ankesave të dorëzuara në Gjykatën Supreme lidhur me rezultatet përfundimtare të zgjedhjeve të mbajtura më 28 dhjetor është rritur në gjashtë.
Zëdhënësja e Gjykatës Supreme, Antigona Uka, ka konfirmuar për Gazetën Express se ankesat janë paraqitur kundër vendimeve të Panelit Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP).
Sipas saj, ankesat janë dorëzuar nga subjekte dhe individë të ndryshëm politikë. Një ankesë administrative është paraqitur nga Partia Rome e Bashkuar e Kosovës, një tjetër nga Koalicioni PAI–PDAK–LPB, si dhe një ankesë nga Emilia Rexhepi (NDS).
Po ashtu, një ankesë administrative është paraqitur nga Partia e Re Demokratike – Nova Demokratski Stranka (NDS) nga Prizreni, ndërsa dy ankesa të tjera janë dorëzuar nga Bekim Haxhiu, gjithashtu kundër vendimeve të PZAP-së.
Gjykata Supreme ka afat prej pesë ditësh për të shqyrtuar dhe marrë vendim lidhur me këto ankesa.
Drejtori i Aeroportit Ndërkombëtar të Prishtinës “Adem Jashari”, Gokhan Acikgoz, ka theksuar rëndësinë e stabilitetit, parashikueshmërisë dhe besimit të investitorëve në suksesin e partneriteteve publik-privat (PPP), duke vënë në pah ndikimin e drejtpërdrejtë që këta faktorë kanë në zhvillimin afatgjatë të projekteve strategjike si aeroportet.
Duke folur në kuadër të eventit “French Business Day”, të organizuar nga Këshilli i Investitorëve Europian, Acikgoz tha se stabiliteti nuk ndikon domosdoshmërisht në operacionet e përditshme, por ka rol kyç në vendimmarrjen strategjike të investitorëve të huaj.
Sipas tij, edhe në raste paqëndrueshmërie, operacionet bazike të aeroportit nuk ndalen, por ndikimi reflektohet në motivimin dhe gatishmërinë e investitorëve për angazhim afatgjatë. Ai theksoi se përcaktimi i qartë i rreziqeve dhe përgjegjësive ndërmjet partnerit publik dhe atij privat është një nga elementet më kritike të një PPP-je funksionale.
Acikgoz sqaroi se, në praktikë, shumë rreziqe transferohen natyrshëm te partneri privat, pasi ai është pala më e dukshme për publikun. Megjithatë, sipas tij, çdo aspekt i marrëveshjes duhet të jetë i qartë dhe i mirëdefinuar që në fillim.
Duke folur për kapacitetet e aeroportit, ai përmendi se Aeroporti i Prishtinës ka përmbyllur vitin e kaluar me 4.6 milionë pasagjerë, duke e tejkaluar kapacitetin teknik fillestar prej 4.5 milionësh. Kjo, sipas tij, e bën të domosdoshëm zgjerimin e terminalit, një proces që kërkon koordinim të ngushtë dhe miratim nga Qeveria e Kosovës.
Ai theksoi gjithashtu se hapja e linjave të reja ajrore nuk varet vetëm nga menaxhmenti i aeroportit, por edhe nga politikat shtetërore dhe stimulimet qeveritare, të cilat janë praktikë e zakonshme në aeroportet ndërkombëtare për tërheqjen e linjave të reja.
Acikgoz kujtoi edhe periudhën e pandemisë COVID-19, duke vlerësuar mbështetjen e Qeverisë së Kosovës, e cila, sipas tij, ka qenë vendimtare për ruajtjen e stabilitetit të partneritetit. Ai përmendi ristrukturimin e pagesave të koncesionit dhe zgjatjen e periudhës së koncesionit për 20 muaj si masa që ndihmuan në kompensimin e humbjeve gjatë mbylljes së aeroportit.
Në fund, drejtori i Aeroportit të Prishtinës theksoi rëndësinë e parashikueshmërisë ligjore dhe rregullatore për projekte që zgjasin 20 deri në 30 vjet, duke i krahasuar partneritetet PPP me një “martesë” që kërkon stabilitet dhe besim të ndërsjellë.
Sipas tij, besimi i investitorëve të huaj mbetet një nga faktorët kryesorë për suksesin e projekteve të tilla, pasi ato përfshijnë investime të mëdha financiare dhe ndikojnë drejtpërdrejt në reputacionin dhe zhvillimin ekonomik të vendit.
