Category: KURIOZITETE

Pula shtëpiake e një banoreje të Maine u emërua zyrtarisht si më e vjetra e specieve të saj në botë në moshën 15 vjeç e 100 ditë.

Frank Turek solli pulën Gertie, të racës Golden Sebright, në pronën e tij në Portland kur ajo ishte një zog, në vitin 2010.

Turek njoftoi se Gertie filloi të verbohej disa vjet më parë dhe ai e zhvendosi atë në një kafaz privat në vitin 2024 për ta mbrojtur nga përballjet me pula më të reja.

“Ajo duket shumë e kënaqur me jetën e saj të re vetëm në shtëpi”, tha Turek.

Gertie fitoi Rekordin Botëror Guinness për pulën më të vjetër kur mosha e saj u verifikua në 15 vjeç e 100 ditë.

Robotët humanoidë mund të mos jenë ende gati për t’u marrë me punët tona të përditshme, por ata padyshim po bëjnë shumë përshtypje.

Qoftë duke shfaqur lëvizje tërheqëse të arteve marciale apo duke luajtur në fushë tenisi, robotët humanoidë po bëjnë përparim të vazhdueshëm.

Tani, një rast i ri përdorimi i tyre ka impresionuar rrjetet sociale pasi një robot i personalizuar Unitree G1 u pa duke vrapuar në rrugët e Varshavës, Poloni, duke ndjekur një tufë derrash të egër, sipas një raporti në New York Post.

Në klip, roboti vrapon nëpër bari ndërsa derrat e egër largohen me vrap.

zaganiam dziki do lasu pic.twitter.com/Pjxkn0kfob

— Edward Warchocki (@edwardwarchocki) April 12, 2026

Burj Al Arab ka qenë prej kohësh një pjesë ikonike e horizontit të Dubait.

Por tani, hoteli ultra-luksoz do të mbyllet për herë të parë në më shumë se një çerek shekulli për një projekt restaurimi 18-mujor.

Hoteli me 198 suita, i cili është në pronësi të zinxhirit të hoteleve Jumeirah me seli në Dubai, është i njohur për luksin e tij, me 86,500 kristale Swarovski të fiksuara me dorë, mbi 30 lloje mermeri Statuario dhe rreth 1,790 metra katrorë fletë ari 24 karatësh të përdorura në ambientet e tij të brendshme.

Arkitekti Tristan Auer është ngarkuar me punimet e restaurimit, të cilat do të “shohin dekorin e tij të brendshëm dallues të përmirësuar me të njëjtën vëmendje ndaj detajeve si ruajtja e një vepre arti”.

Duke punuar më parë me prona të tilla si Hôtel de Crillon dhe Les Bains Douches në Paris, Auer ka fituar shumë çmime dhe madje është emëruar Dizajneri i Vitit nga Maison&Objet në vitin 2017.

Lajmi vjen pasi hoteli u godit nga mbeturinat nga përgjimi i një droni iranian më 1 mars.

Sipas Zyrës së Medias në Dubai, incidenti “shkaktoi një zjarr të kufizuar në fasadën e jashtme”.

“Jumeirah Burj Al Arab është shumë më tepër sesa një pikë referimi arkitekturore; është një simbol i ambicies, mjeshtërisë dhe përsosmërisë së qëndrueshme”, tha CEO i Jumeirah, Thomas B. Meier.

“Gjatë 27 viteve të fundit, kjo pronë e jashtëzakonshme u ka shërbyer mysafirëve me të njëjtin pasion dhe standarde të klasit botëror që e dallojnë atë nga çdo hotel tjetër në botë”.

“Ky program restaurimi shënon një kapitull të ri në historinë e Jumeirah Burj Al Arab, një kapitull që do të ruajë me kujdes trashëgiminë e asaj që aktualisht është prona e vetme në koleksionin tonë të kufizuar të Jumeirah me adresa ikonike të monumenteve të përcaktuara nga dallimi dhe prestigji i dizajnit”.

Historia prekëse e Laikas, qenit të nisur në hapësirë për të orbituar Tokën pa asnjë rrugë për t’u kthyer në shtëpi, kohët e fundit ka shkaktuar reagim në internet.

Laika ishte thjesht një nga shumë kafshë të përdorura në eksplorim, për një kuptim më të mirë të universit.

Ai u largua me shpejtësi nga Toka, si pasagjeri i vetëm i anijes kozmike Sputnik 2.

Më 3 nëntor 1957, pas javësh përgatitjesh që përfshinin përshtatjen e tij në kafaze dhe arka gjithnjë e më të vogla, ai u dërgua në orbitë të ulët.

Eksperimenti synonte të demonstronte se një krijesë e gjallë mund t’i rezistonte forcave traumatike që lidhen me lëshimin në orbitë.

Shenjat jetësore të Laikas u monitoruan me kujdes me shpresën e konfirmimit të teorive të shkencëtarëve se jeta mund të funksiononte në hapësirë mes gravitetit të reduktuar dhe niveleve të larta të rrezatimit.

Të dhënat zbuluan tregues të shqetësimit gjatë gjithë udhëtimit.

Më shumë se pesë muaj pas lëshimit, Sputnik 2, zbriti përsëri në atmosferën e Tokës më 14 prill 1958, duke u djegur pas rihyrjes.

Nga ky mision, studiuesit morën informacione të reja rreth efekteve fiziologjike të udhëtimit në hapësirë përmes punës së tyre me Laikan.

Besohej se vdekja e qenit në bord ndodhi për shkak të dështimit të mbajtësit qendror R-7 për t’u ndarë nga anija kozmike.

Bashkimi Sovjetik dyshohet se dha dëshmi kontradiktore në lidhje me vdekjen e kafshës, duke përfshirë pretendimet se ajo vdiq vetëm shtatë orë pasi kishte filluar misioni.

Megjithatë, në vitin 2002, rrethanat aktuale dhe koha e vdekjes së tij u zbuluan përfundimisht, duke reflektuar raportime të gjera se qeni vdiq pasi i mbaruan furnizimet me oksigjen në ditën e gjashtë të izolimit në bordin e anijes kozmike të ngjeshur.

Vullkani Kilauea në Hawaii, një nga vullkanet më aktivë në botë, ka shpërthyer.

Llava shpërtheu mbi 200 metra në ajër në Ishullin e Madh të Havait.

Parku kombëtar i vullkaneve në Hawaii, një destinacion i njohur turistik për ata që janë kuriozë të shohin aktivitetin vullkanik, u mbyll për shkak të shpërthimit.

Shërbimi i Parkut Kombëtar i paralajmëroi vizitorët të veshin mëngë të gjata, pantallona të gjata dhe mbrojtëse për sytë për të minimizuar ekspozimin ndaj hirit vullkanik ose tefrës, fragmente të vogla vullkanike.

Shërbimi Kombëtar i Motit lëshoi një paralajmërim për reshje hiri për rajonin juglindor të Ishullit të Madh.

Sipas Shërbimit Gjeologjik të SHBA-së, Kilauea ka shpërthyer dhjetëra herë që nga viti 1952.

Kohëzgjatja e shpërthimeve të kaluara ka variuar nga dy javë deri në mbi një vit.

Sistemi unik zviceran i strehimit emergjent mbulon pothuajse të gjithë popullsinë dhe konsiderohet ndër më të organizuarit në botë

Zvicra vazhdon të mbetet një nga shtetet më të përgatitura në botë për situata emergjente dhe kriza të mundshme. Që nga periudha e Luftës së Ftohtë, autoritetet zvicerane kanë ndërtuar një rrjet të gjerë bunkerësh dhe strehimoresh për mbrojtjen civile, duke krijuar një sistem të organizuar që edhe sot konsiderohet model për shumë vende, përcjell albinfo.ch.

Sipas të dhënave, në Zvicër ekzistojnë mbi 300 mijë bunkerë, të shpërndarë në qytete dhe zona rurale, me kapacitet të mjaftueshëm për të strehuar pothuajse të gjithë popullsinë në rast rreziku. Kjo e bën Zvicrën një nga vendet e rralla ku kapaciteti i strehimoreve tejkalon numrin e banorëve.

Një element i veçantë i këtij sistemi është fakti se shumë bunkerë nuk janë të vendosur vetëm në struktura të veçanta, por janë të integruar edhe në ndërtesa të zakonshme, si shtëpi private, shkolla, spitale dhe parkingje nëntokësore. Kjo vjen si rezultat i legjislacionit zviceran për mbrojtjen civile, i cili kërkon që ndërtesat e reja të pajisen me hapësira të posaçme strehimi, në mënyrë që qytetarët të kenë qasje të menjëhershme në rast krizash, katastrofash natyrore apo konfliktesh.

Pjesa më e madhe e këtyre bunkerëve janë të ndërtuar sipas standardeve të larta të sigurisë, të pajisur me dyer të fortifikuara, sisteme filtrimi të ajrit, rezerva të ujit dhe furnizime ushqimore, duke u mundësuar qytetarëve të qëndrojnë të mbrojtur për një periudhë të caktuar kohe.

Ky sistem i zhvilluar i strehimit emergjent reflekton traditën zvicerane të përgatitjes dhe organizimit, duke e mbajtur mbrojtjen civile si një shtyllë të rëndësishme të politikës së sigurisë kombëtare.

Katër astronautë, Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch dhe Jeremy Hansen – u nisën nga Toka më 1 prill në kuadër të misionit historik Artemis II, duke shënuar një hap të ri në eksplorimin e hapësirës. Ekuipazhi përfundoi me sukses fluturimin pranë anës së errët të Hënës dhe pritet të rikthehet në Tokë më 10 prill. Ky është misioni i parë me ekuipazh që i afrohet Hënës që nga Apollo 17.

Deri tani, misioni po zhvillohet sipas planit, me përjashtim të një momenti tensioni: anija kozmike Orion humbi komunikimin me NASA për rreth 40 minuta gjatë kalimit në anën e largët të Hënës. Përveç këtij incidenti të izoluar, gjithçka tjetër ka ecur normalisht, ndërsa interesi publik është rritur ndjeshëm, jo vetëm për misionin, por edhe për jetën dhe shpërblimin e astronautëve.

Sa paguhen astronautët?

Pavarësisht rrezikut dhe prestigjit të profesionit, astronautët e NASA-s paguhen sipas sistemit federal të njohur si “General Schedule” (Orari i Përgjithshëm). Ata zakonisht klasifikohen në nivelet GS-13 deri GS-14, me paga që variojnë nga rreth 90 mijë deri në 150 mijë dollarë në vit. Sipas të dhënave të vitit 2025, paga mesatare e një astronauti arrin në rreth 152,258 dollarë në vit. Nuk ka të dhëna të qarta për bonuse shtesë për misione të gjata apo kushte ekstreme në hapësirë. Për t’u bërë astronaut kërkohen vite të tëra përgatitjeje intensive. Trajnimi zhvillohet në qendra si Johnson Space Center, ku kandidatët mësojnë teknika mbijetese, zhytje, robotikë dhe funksionimin e sistemeve hapësinore.

Përveç aftësive teknike, kërkohet edhe formë e shkëlqyer fizike, disiplinë e lartë dhe aftësi për të përballuar stresin dhe izolimin. Misioni Artemis II po shënon edhe një epokë të re në fotografinë hapësinore. Për herë të parë, pajisje moderne si kamera DSLR, kamera pa pasqyrë, GoPro dhe madje edhe telefona inteligjentë si iPhone 17 Pro Max po përdoren në hapësirën e thellë.

Në total, anija Orion mbart 32 pajisje fotografike, nga të cilat 15 janë të montuara në strukturën e saj, ndërsa pjesa tjetër përdoret nga astronautët. NASA ka publikuar tashmë pamje të para mahnitëse, përfshirë një perspektivë të plotë të Hënës siç nuk është parë më parë, duke sjellë më afër publikun me misteret e hapësirës.

Në vitin 2026, popullsia globale ka arritur në rreth 8.3 miliardë banorë, një shifër katër herë më e lartë krahasuar me një shekull më parë. Ky rekord historik nuk përbën një kulm, por një etapë të ndërmjetme në një trajektore që pritet të vazhdojë përgjatë gjithë shekullit XXI, me pasoja të thella për qëndrueshmërinë e planetit.

U deshën mijëra vjet që popullsia botërore të arrinte 1 miliard banorë në fillim të shekullit XIX (1804). Më pas, ritmet u përshpejtuan ndjeshëm, 123 vjet për të arritur në 2 miliardë, vetëm 47 vjet për t’u dyfishuar në 4 miliardë në vitin 1974, dhe rreth 12 vjet për çdo miliard shtesë në dekadat pasuese.

Sot, popullsia globale është pesëfishuar krahasuar me fillimin e shekullit XX. Sipas projeksioneve të Kombeve të Bashkuara, ajo pritet të arrijë rreth 10 miliardë deri në vitin 2060, të kulmojë në 10.3 miliardë në vitin 2084 dhe më pas të shënojë një rënie të lehtë deri në fund të shekullit.

Një hartë e re demografike

Rritja e shpejtë nuk ka qenë uniforme. Përkundrazi, ajo ka ndryshuar ndjeshëm shpërndarjen gjeografike të popullsisë botërore.

Në fillim të shekullit XX, Evropa përbënte rreth 25% të popullsisë globale, ndërsa Afrika vetëm 8%. Deri në fund të shekullit XXI, parashikohet që Afrika të arrijë në 37%, ndërsa Evropa të bjerë në vetëm 6%.

Azia, e cila historikisht ka qenë epiqendra demografike me rreth 60% të popullsisë botërore, pritet të bjerë në rreth 45%. Ndërkohë, Amerika Latine dhe Karaibet, Amerika e Veriut dhe Oqeania mbeten relativisht të qëndrueshme, me përqindje njëshifrore.

Miti i “krizës së lindshmërisë”

Ndërsa popullsia globale vazhdon të rritet, debati publik shpesh dominohet nga shqetësimet për rënien e lindshmërisë në shumë vende. Mbi gjysma e shteteve kanë norma fertiliteti nën nivelin e zëvendësimit, çka çon në plakje demografike dhe në disa raste në tkurrje të popullsisë.

Megjithatë, ky fenomen shpesh paraqitet në mënyrë alarmiste.

Termat si “krizë demografike” apo “kolaps i popullsisë” përdoren për të përshkruar një realitet që, në disa aspekte, mund të sjellë edhe përfitime, si lehtësim i presionit mbi mjedisin apo përmirësim i kushteve për gratë dhe familjet punonjëse.

Një pjesë e ekonomistëve tradicionalë dhe aktorëve politikë argumentojnë se rritja e popullsisë është e domosdoshme për zhvillimin ekonomik, pasi rrit fuqinë punëtore dhe konsumin. Por kritikët theksojnë se ky këndvështrim shpesh injoron kostot reale sociale dhe mjedisore të një popullsie në rritje të pakontrolluar.

Mbipopullimi dhe kriza klimatike

Në sfondin e krizave mjedisore dhe klimatike, dimensioni demografik shpesh anashkalohet. Megjithatë, një planet me mbi 8 miliardë njerëz, dhe në rritje, ushtron presion të jashtëzakonshëm mbi burimet natyrore.

Rritja e popullsisë lidhet drejtpërdrejt me përshpejtimin e ndryshimeve klimatike, shkatërrimin e ekosistemeve, humbjen e biodiversitetit dhe rritjen e pasigurisë ushqimore. Sipas vlerësimeve të fundit ndërkombëtare, pothuajse gjysma e specieve migratore në botë janë në rënie për shkak të aktivitetit njerëzor.

Një tjetër sinjal alarmues vjen nga shkrirja e akullnajave në Antarktidë. Akullnaja Thwaites, e konsideruar si një nga më të rrezikshmet, po shkrihet me ritme shqetësuese. Kolapsi i saj i mundshëm mund të rrisë nivelin global të deteve me rreth gjysmë metri në dekadat e ardhshme, duke rrezikuar dhjetëra miliona njerëz në zonat bregdetare./tvklan.al

Një grua britanike tregoi dashurinë e saj për serinë e saj të preferuar të videolojërave, duke fituar rekordin botëror Guinness për koleksionin më të madh të lojërave Tomb Raider.

Amy Dyson, rekordi botëror i së cilës përkon me 30-vjetorin e lojës së parë Tomb Raider, zotëron 291 kopje unike të lojërave në ekskluzivitet, duke përfshirë edicione speciale, të njëjtën lojë për konsola të veçanta dhe versione në gjuhë të huaja.

“Fillova të luaja Tomb Raider rreth moshës gjashtë vjeç dhe ishte absolutisht interesante që kishte një lojë që kishte një protagoniste femër dhe ajo ishte një personazh i fortë”, tha Dyson për Guinness World Records.

“Ishte zgjidhja e enigmës dhe kjo ndarje midis llojit të lojërave që luante vëllai im dhe një që ndihej unike për mua”, shtoi ajo.

Dyson ia mori rekordin koleksionistit spanjoll Alejandro Cambronero Albaladejo, koleksioni i të cilit u numërua në 215 në vitin 2017.

Ajo tha se videolojërat e ndihmojnë të përballet me çrregullimin funksional neurologjik, i cili bën që ajo të përjetojë simptoma duke përfshirë mjegullimin e trurit, tik-takët, dridhjet dhe paralizën.

“Tomb Raider më ndihmon gjithmonë të iki. Pra, sa herë që kam një sulm ose nuk ndihem mirë dhe më duhet të marr një ditë pushim nga puna, menjëherë kthehem te Tomb Raider sepse më ndihmon të rifreskoj trurin tim”, tha ajo.

“Është diçka me të cilën jam e familjarizuar, kështu që mund të rifunksionojë modelin e të menduarit”, shtoi ajo.

Në fillim të shekullit të 20-të, në sallat e operacionit u vendosën veshjet dhe përparëset jeshile, ndërsa shumë më vonë, në vitet 1960, filluan të përdoren uniformat blu.

Sipas një botimi në revistën mjekësore Today’s Surgical Nurse, zgjedhja e këtyre ngjyrave nuk u bë për arsye estetike, por thjesht praktike.

E gjelbra, dhe përkatësisht bluja, i ndihmon mjekët të ruajnë performancë më të mirë vizuale për dy arsye kryesore.

Eksperimentet kanë treguar se kur syri përqendrohet në nuancat e të gjelbrës ose të kaltërt, ai e rikuperon ndjeshmërinë e tij më shpejt pas ekspozimit intensiv ndaj të kuqes, siç janë gjaku dhe indet gjatë një operacioni.

Thënë thjesht, këto ngjyra e ‘pushojnë’ shikimin dhe lejojnë përshtatje më të shpejtë.

Në të njëjtën kohë, përqendrimi i vazhdueshëm te e kuqja mund t’i lodhë sytë dhe të krijojë shtrembërime vizuale. E gjelbra vepron si një agjent balancues, duke i ndihmuar kirurgët të ruajnë perceptimin vizual të qartë dhe të qëndrueshëm gjatë operacioneve.