Category: KULTURË

Miliona të krishterë ortodoksë kanë festuar të dielën Pashkët, duke u takuar në meshën e mesnatës.

Shtetet që kanë më së shumti të krishterë ortodoksë janë: Greqia, Rusia, Ukraina, Qiproja, dhe Serbia.

Mirëpo festimet në Ukrainë, edhe këtë vit, kanë qenë të zbehta, për shkak të luftës së Rusisë.

Sipas të dhënave zyrtare, rreth 70 për qind e popullsisë para luftës në Ukrainë – prej më shumë se 40 milionësh – ka qenë ortodokse.

Në Kiev, festimet për Pashkë janë shënuar nën masa të rrepta të sigurisë.

Përgjatë natës, sikurse dhe netët tjera, ka pasur orë policore deri në orën 5:00 të mëngjesit.

Kishat Ortodokse i festojnë Pashkët bazuar në kalendarin julian.

Të krishterët dhe protestantët i festojnë Pashkët sipas kalendarit gregorian.

Kjo nënkupton që ortodoksët i festojnë Pashkët në datë tjetër prej të krishterëve tjerë.

Jack Nicholson u fotografua për herë të parë në 18 muaj, në ballkonin e kompleksit të tij famëkeq në Mullholland Drive në Beverly Hills.

Pamja e çrregullt e tri herë fituesit të Oskarit vjen pas raportimeve të shumta që sugjeronin se miqtë e tij ishin mjaft të shqetësuar se ai do të vdiste vetëm, në një mënyrë të ngjashme me ish-fqinjin e tij dhe legjendën e filmit, Marlon Brando.

Nicholson, 85 vjeç, është ndoshta beqari më i famshëm i “La La Land”, romanca e tij më e famshme me Angelica Houston përfundoi pothuajse 25 vjet më parë.

Ai u pa për herë të fundit në tetor 2021 duke u ulur me djalin e tij Ray pranë fushës së basketbollit dhe duke parë LA Lakers-at e tij të dashur. Ray, 31 vjeç, është një nga njerëzit e paktë me të cilin Nicholson është ende në kontakt.

“Ai ua ka bërë shumë të qartë të gjithëve se shtëpia e tij është kështjella e tij. Por njerëzit thjesht duan që ai të dalë nga shtëpia dhe të shfaqet diku për t’u treguar se si po kalon,” tha një mik i paidentifikuar për Radar Online në janar, transmeton tesheshi.com.

Paraqitja e tij e fundit në ekran ishte në filmin pak të njohur të vitit 2010, “How Do You Know”, duke luajtur së bashku me Owen Wilson dhe Reese Witherspoon.

Për vite me radhë, Jack i ka shmangur thashethemet se ai është tërhequr nga aktrimi sepse po lufton me demencën dhe nuk i mban mend linjat e tij.

Në janar, një mik i tij i paidentifikuar i tha Radarit se ndërsa Nicholson është fizikisht i aftë, “mendja e tij nuk është e njëjtë”. Por menjëherë pasi u shfaqën historitë e demencës, ish-spikeri i Fox News, Bill O’Reilly tha gjatë një episodi të emisionit të tij “No Spin News” se raportet për përkeqësimin e shëndetit mendor të Nicholson ishin të rreme.

“Kam vizituar Jack Nicholson disa muaj më parë. Kam pasur një bisedë të gjatë me të dhe ai po ndiqte nga afër “No Spin News” dhe kishte të gjitha llojet e pyetjeve të zgjuara për mua,” tha O’Reilly. “Kam qenë mik me të për dekada. 85 vjeç, por është më i aftë intelektualisht se presidenti i Shteteve të Bashkuara.”

Nicholson ka gjashtë fëmijë me pesë gra të ndryshme.

Promovohet në Akademinë e Shkencave, kolana “Ditari i tranzicionit”, me 8 vëllime, nga Akademik, Prof.Dr Anastas Angjeli. Kjo kolanë, si përmbledhje e ngjareve ekonomike në Shqipëri, për 30 vjet, vjen pak muaj pasi profesori mori çmimin “Eqerem Çabej”, çmimi më i rëndësishëm shkencor që akordohet nga Akademia e Shkencave.

Në ceremoninë e organizuar, morën pjesë studiues, akademikë të njohur, gazetarë e profesorë. E ftuar e veçantë ishte edhe Zv Kryetarja e Akademisë së Shkencave të Kosovës, Justina Pulaj Shiroka. Në fjalën e saj ajo shprehu vlerësime jo vetëm për kolanën, por veçanërisht për figurën e njohur dhe të respektuar si dhe kontributin në ekonomi e politikë të Prof. Angjelit.

“Akademik Angjeli është së pari intelektual i çmuar, ekonomist i përmasave evropiane, anëtar i Akademisë europiane të Shkencave, si dhe Doctor Honoris Causa në disa Universitete botërore”, u shpreh akademikja nga Kosova.

Nga sa theksoi në fjalën e saj, Prof Angjeli është padyshim një nga studiuesit më të njohur në lëmin e ekonomisë dhe veçanërisht ekonomisë financiare.

“Na ka dhuruar dhjetra publikime shkencore si autor dhe bashkëautor të publikuara në Shqipëri dhe jashtë vendit. Por jo vetëm kaq. Në këtë hark kohor ai ka mbajtur edhe mjaft detyra të larta shtetërore si deputet, ministër, anëtar i Këshillit Mbikqyrës së Bankës së Shqipërisë etj. Në botimet e tij, Akademik Angjeli ka pasqyruqar një begati diturish,në lidhje me reformat, zhvillimin ekonomik dhe social të Shqipërisë. Ndaj respekti dhe vlerësimi jonë është tepër i madh për të gjitha zgjidhjet praktike dhe analizat”, tha Akademikja Pulaj.

Ajo shtoi se ajo çka pasqyrohet në këtë kolanë ka qenë edhe një mësim edhe për Kosovën duke mësuar nga gabimet si dy ekonomi të lidhura ngushtësisht me njëra-tjetrën. Kryetari i Akademisë së Shkencave të Shqipërisë, Skënder Gjinushi në fjalën e tij u shpreh se kolana “Ditari i Tranzicionit ekonomik”, ka tre specifika.

“Është e para herë që një përmbledhje studimesh e analizash kaq voluminoze në ekonomi, të promovohet në këto mjedise të Akademisë së Shkencave. Kolana është produkt i një autori, por ai në shkrimin e konceptimin e saj shfaqet me disa cilësi e funksione. Ky ditar rrok një periudhë të papersëritshme të ekonomisë e historisë shqiptare, atë të tranzicionit, që rezulton më i veshtiri e i shoqëruar me dukuri e eksperimente të panjohura më pare. Në këto zhvillime, autori ka qenë protagonist e oponent, sipas rastit, i reformave të thella a të veçanta, që janë ndërmarrë gjatë kësaj periudhe. Kështu kjo kolanë, është ditar e dëshmi me vlerë i tre dekadave aktivitet intensiv e punë kërkimore-shkencore prej autorit: në fushat akademike e mediatike, institucionale e qeverisëse, intelektuale e qytetare”, u shpreh Gjinushi në fjalën e tij.

Altin Tanku, Drejtor i Kërkimit Shkencor në Bankën e Shqipërisë u shprh se kjo, vepër shumëdimensionale në këndvështrimin ekonomik vjen si kombinim të gjitha elementëve së bashku duke sjellë pikërisht filozofinë e zhvillimit nga një ekonomi e centralizuar drejt ekonomisë së tregut të drejtuar nga iniciativa e lirë.

“Vepra ka një veçori si në aspektin historik, aspektin e kërkimit por dhe aspektin e politikbërjes. Të tre këto aspekte e bëjnë këtë vepër një bashkëpunëtore të rëndësishme të Bankës së Shqipërisë dhe institucioneve të tjera financiare dhe ekonomike”, tha Tanku.

Rektori i Universitetit Mesdhetar të Shqipërisë , Adrian Civici theksoi në fjalën e tij se në kolanën që përmledh ngjajrjet ekonomike të këtyre 30 viteve, ndihet qartë pulsi i gjithë vendimarrjes ekonomike shqiptare dhe gjithë sfidave që kaloi Shqipëria për të arritur deri këtu ku është.

“Kjo kolanë ka brenda dinamikën e këtyre sfidave që kërkonin zgjidhje në funksion të bërjes më mirë të gjithë gjërave. Në këtë aspekt kjo vepër për të gjithë studiuesit e financave dhe ekonomisë, por edhe për një masë të gjëre lexuesisht përfshi dhe studentët, natyrisht që është një burim për të mësuar dhe kuptuar”, tha Civici.

Studiuesi dhe gazetari, Lorenc Vangjeli, i cili është edhe redaktor i kësaj kolane, shprehu gjithashtu vlerësimet e tij.

“Janë tetë libra me një kryepersonazh, Paranë. Janë kujtesë për kohën kur në Shqipëri paraja ishte mjet për të mbijetuar dhe për të sotmen kur paraja është bërë qëllim i vetëm në jetë. Atëherë më të guximshmit i luteshin perëndisë për pak më shumë liri, bukë e dinjitet, kurse sot paraja është perëndia kryerëndë e qiellit të vetmuar arbnor pa perëndi të tjera”, tha Vangjeli.

Vetë autori u shpreh se kjo kolanë erdhi si pasojë e dy detyrimeve personale, së pari për të lënë një gjurmë në në historinë e tranzicionit, sepse shumë pak kur flitet për zhvillimet ekonomike, financiare dhe sociale që janë bërë në Shqipëri kemi informacion dhe brezat e ardshëm duhet të dinë nga cfarë ekonomie kemi rrjedhur dhe drejt ccfarë ekonomie po shkojmë.

”Besoj që me këtë kolanë kam dhënë një kontribut modest për këtë pjesë. Së dyti isha përballë presionit të fëmijëve miqve dhe bashkëpunëtorëve të mi, që këto botime t’i përmblidhja në një kolanë për t’ju lënë brezave të rinj, studiuesve, studentëve disa informacione për disa reforma e procese që janë zhvilluar në vendin tonë. Këto dy arsye dhe disa vite punë, sjellin sot këtë kolanë”, tha Angjeli.

Në Han të Elezit u mbajt sot manifestimi përkujtimor “Eksodi Bllaca 99”, me ç’rast, “Shoqata për Kthimin e Shqiptarëve të Shpërngulur nga Trojet e Veta” ndau çmimin “Hasan Prishtina” për 24 komuna, bashkësi lokale, shoqata humanitare, organizata joqeveritare e mediume nga RMV, që ndihmuan refugjatët kosovarë gjatë kohës së luftës të vitit 1998-99.

Kryetari i Shoqatës për kthimin e shqiptarëve, Jahja Lluka u shpreh se është obligim i të gjithëve për ta mbajtur gjallë Bllacën e viteve të 99-ta.

Lluka theksoi se Qeveria e Kosovës duhet të bëjë me shumë për mirëmbajtjen e memorialit, pasi siç tha ai, pas një kohe mund të mos ekzistojë.

“E kemi për obligim ta mbajëm gjallë Bllacën e viteve 99-të, 440 mijë njerëz kanë kaluar nëpër Bllacë. Më e mira e Bllacës 99-të është pas fitores se pas UÇK-së është fitorja e refugjateve shqiptarë. Prishtina e ka për obgligim t’i ndihmojë Hanin e Elezit, memorialin, sepse Prishtina ka buxhet, të cilin nuk mund ta harxhojë, kështu që, është më mirë të harxhohet për një të mirë të përbashkët. Qeveria e Kosovës pa marrë parasysh kush vjen kryeministër, duhet të ketë interesim më të madh për mirëmbajtjen e memorialit, ashtu siç kerkon shteti të mirëmbahet njëjtë kërkon edhe memoriali, sepse ndoshta pas një kohe nuk mund të ekzistojë”, tha Lluka.

Kryetari i komunës së Hanit të Elezit, Mehmet Pallazhi, në një fjalë rasti tha se Bllaca do të jetë përherë pjesë e historisë së Kosovës.

Pallazhi shtoi se si kryetar i komunës çdoherë është i gatshëm te ndihmojë për gjitha projektet për Bllacën e viteve të 99-ta.

“Bllaca është simbol i tragjedisë së shqiptarëve, por njëkohësisht dhe simbol i qëndrueshmërisë. Me angazhimin tonë Bllaca 99-të do të jetë përherë pjesë e historisë tonë, sepse vetëm duke i kujtuar do ta mbajmë gjallë ndjenjen e atdhedashurisë”, tha Pallazhi.

Ndërkaq, me rastin e 24 vjetorit të çlirimit dhe 60-vjetorin e fillimit të fotografisë të Asllan Krasniqit, ai nxori nga arkivi i tij për herë të parë pas 24 vitesh dhe hapi ekspozitë me 24 fotografi të “Eksodit’99 në Bllacë, Stenkoc dhe Çegran” Ekspozita u hap në Qendrën Përkujtimore Bllacë në Han të Elezit.

Po ashtu, në Bllacë u mbajt Orë letrare me poezi konkurruese të zgjedhura nga komisioni për “ 24 poet – 24 poezi – 24 vjetorin” përcjellur me Program artistik nga Ansambli shtetëror i këngëve dhe valleve “Shota” Prishtinë.

Sot, do të shënohet 24-vjetori i eksodit të shqiptarëve të Kosovës, kur gjatë luftës në 1998-1999, ata janë detyruar nga forcat serbe të shpërnguleshin në Maqedoni. Përveç të shpërngulurve në Shqipëri dhe Maqedoni, mijëra shqiptarë kanë kaluar kufirin edhe me Malin e Zi, ndërsa qindra mijëra janë zhvendosur nga shtëpitë e tyre për të gjetur strehim në malet e Kosovës. Ata kanë qenë fëmijë, gra dhe të moshuar, të dhunuar, të torturuar dhe të masakruar. Eksodi, apo dëbimi shqiptarëve me dhunë nga vatrat e tyre, ka arritur kulmin pas fillimit të bombardimeve të NATO-s kundër pikave ushtarake dhe policore të ish-Jugosllavisë (Serbisë dhe Malit të Zi).

Para dy vitesh, për të kujtuar ditët e shpërnguljes më dhunë të shqiptarëve nga shtëpitë e tyre dhe vuajtjet e tyre nga regjimi serb në Qendrën Përkujtimore “Bllaca ‘99” në Han të Elezit është inauguruar monumenti “Muri i Kujtesës” si dhe parku “Hasan Prishtina”.

Monumenti “Muri i Kujtesës” është një mozaik që simbolizon sakrificën e nënës shqiptare, bashkë me emrat e disa prej personaliteteve të shquara botërore që kanë kontribuuar në çlirimin e Kosovës, një vepër kjo artistike-monumentale që shpreh më së miri kujtimin dhe respektin për të gjithë ata që sollën lirinë dhe pavarësinë e shumëpritur. Eksodi i shqiptarëve shënohet edhe në Kukës, çdo 16 prill.

Artistë nga Mbretëria e Bashkuar, SHBA-ja, Suedia, Italia, Hungaria, Polonia e Turqia do të performojnë në Kosovë në kuadër të Chopin Piano Fest që do të mbahet nga 9 maji deri më 9 qershor.

Në këtë festival tradicional e ndërkombëtar, para publikut kosovar do të ketë edhe artistë pjesëmarrës nga Tirana dhe Maqedonia e Veriut, si dhe artistë vendës.

Ndryshe nga vendet tjera ku publiku paguan deri në 100 euro një biletë për të dëgjuar përformancat e këtyre artistëve publiku kosovar mund t’i ndjek koncertet falas. Këtë vit, madje shënohet edicioni i 13-të i këtij festivali.

Organizimi për festivalin e sivjetmë pritet të kushtojë deri në 98 mijë euro.

Ky edicion ashtu si vitet parapake mundësohet nga sponsor të ndryshëm, përfshirë Ministrinë e Kulturës.

Vitin e shkuar MKRS-ja kishte ndarë vetëm 12 mijë euro për këtë festival.

ATV-ja ka dërguar pyetje në Ministrinë e Kulturës për të kuptuar shumën që do të ndahet nga ky institucion për edicionin e sivjetmë por askush nuk është përgjigjur. /atvlive.tv

E Premtja e Zezë dhe Pashkët janë sipas kuptimit kristjan ngjarje me rëndësi universale për njerëzit. Të dyja së bashku mund të japin shpresë si festë e krishtërimit.

Festat e mëdha të kishave orientohen tek jeta e Jezu Krishtit. Pa dyshim: festa më e dashur e gjermanëve janë Krishtlindjet, festa e lindjes së Krishtit. Kjo është një ngjarje e gëzueshme. Shpërndahen dhurata dhe atmosfera e shenjtë e Krishtlindjeve ngjall shumë emocione. Sado e rëndësishme që është lindja e Jezuit, pra kthimi në njeri i Zotit, edhe më të rëndësishme janë e Premtja e Zezë dhe Pashkët. E Premtja e Madhe, apo e Premtja e Zezë është dita kur kujtohen vuajtjet dhe vdekja e Krishtit, Pashkët janë festa e Ringjalljes së tij nga të vdekurit. .

Të dyja festat kanë megjithatë një fazë përgatitore. E ashtuquajtura “java e zisë” fillon me të dielën që paraprin dhe është java më e rëndësishme në kalendarin e kishës. Për këtë shkak, në ditën e vdekjes së Jezuit, në të Premten e Zezë, në qendër të përkujtimit janë zia dhe pendimi.

Lidhja e vdekjes dhe e ringjalljes

Më parë, e Premtja e Zezë ishte festa më e madhe e të krishterëve evangjelistë. Ndërkohë, në të gjitha konfesionet e krishtera kanë rënë dakord që dita që shënon vdekjen e Krishtit për fajin e njerëzve është pjesë e pandarë e Pashkëve, pra ditës së Ringjalljes. Festa më e madhe e Krishtërimit përbëhet nga e Premtja e Zezë, nga e Shtuna e Zezë dhe nga e diela e Pashkëve e këto shihen ndërkohë si një e vetme.

Intriga, shpifje, proces

Ajo që ndodhi të Premten e parë të Zezë të historisë nisi që një mbrëmje më parë. Jezusi kishte ngrënë darkë së bashku me 12 këshilltarët e tij më të ngushtë – për herë të fundit ata dëgjuan së bashku fjalët e mjeshtrit. Pak pas kësaj pasuan tradhëtia dhe burgosja.

Të Premten e Zezë, Krishtit iu desh të durojë dy procese – njërin të krerëve hebrej, të cilët donin ta mënjanonin Jezuin për shkaqe teologjike dhe një proces të sundimtarëve romakë. “E gjitha ishte një proces me shumë truke”, thotë profesori i teologjisë, Ulrich Lüke, “sepse hebrenjtë nuk ishin zotër shtëpie, zotër shtëpie ishin romakët”. “Ata kishin përcaktuar se vetëm ata kanë të drejtë të marrin vendime me vdekje dhe t’i zbatojnë ato. Romakëve në fakt aq u bënte, nëse aty dilte njëri dhe pohonte se ishte i biri i Zotit. Ata qenë të interesuar për qetësi në vend.”

Për këtë shkak, shtresa e lartë fetare hebreje e kallëzoi Jezuin si kandidat për mbret, si nxitës kryengritjesh dhe si luftëtar për liri. “Guvernatori romak Pilatus pastaj i ra shkurt me Jezuin. Në bazë të të gjitha atyre që dimë për procesin, ai gjeti pak gjëra kundër Jezuit, por nën presionin e njerëzve vendosi ta dërgojë të vdesë Jezuin.” Vdekje me kryqëzim – një nga mënyrat më brutale të ekzekutimit në botën antike. Shpesh lufta me vdekjen e të akuzuarve zgjaste disa ditë.Messfeier zur Osternacht im Petersdom Papa Françesku në Meshën e së Premtes së Zezë Gjëra të çuditshme

Me siguri që vetëm pak prej atyre që e përjetuan kryqëzimin e Jezuit e nuhatën se aty po vdiste dikush me rëndësi të veçantë. “Përkufizimet teologjike se Jezui si qënie ishte Zot i vërtetë dhe njëkohësisht njeri i vërtetë janë përkufizime që u zhvilluan vetëm më vonë nga teologjia dhe filozofia,” thotë teologu Lüke. Megjithatë, në informacionet e Testamentit të Ri të Biblës raportohet se në kohën e vdekjes së Jezuit dielli u errësua, toka u drodh dhe ndodhën gjëra të tjera të pashpjegueshme. Jezui përjetoi pasojën e fundit të të qenit njeri, deri në vdekjen brutale.Osterpaket – Osterhase vs. Weihnachtsmann

Fundi vetëm një tranzicion

Ajo që ne e quajmë sot Pashkë, u kthye për ithtarët e Jezuit megjithatë në ditë të surprizës. Në mëngjesin e ditës së tretë pas kryqëzimit, varri ku vendosën Jezuin e vdekur qe bosh. Dëshmitarë u ndeshën me të ringjallurin. “Madje edhe dëshmitarë të tillë që nuk kishin menduar fare se ai do të ringjallej,” thotë Ulrich Lüke. Kështu, Maria e Magdalas, e cila ishte e para që e gjeti varrin bosh mendoi e shokuar se kufomën e patën vjedhur. “Ajo madje është kaq e verbuar nga lotët, sa nuk e njeh Jezuin kur ndeshet me të. U desh që ai t’i fliste asaj, që asaj t’i hapen sytë. Dëshmitarët e Pashkëve nuk erdhën në asnjë mënyrë me brohoritje në varreza, sepse e dinin që tani Jezui ndodhet aty si hero mbi të gjithë”. Vetëm përballja fizike me atë, që qe ringjallur nga të vdekurit, i bindi të krishterët e parë se ai vërtet jeton.

Perspektiva deri sot

Për të krishterët, e Premtja e Zezë dhe ngjarjet e Pashkëve janë të lidhura me idenë e shpresës. “Ato hapin një perspektivë të re. Që kjo jetë që ne njohim si të fundme dhe materiale, nuk është e fundit. Ajo zgjeron pra horizontin, i bën njerëzit të aftë që buzë varrit të mos shohin thellësinë e tij prej 1.80, por të shohin një horizont jete. “Kjo do të thotë: Pashkët hapin për të Krishterët një dimension, që e tejkalon jetën dhe vdekjen në tokë.

Muzeu i Pejës daton nga viti 1971, ndërsa në vitin 1977 me vendimin e kuvendit komunal të Pejës themelohet edhe muzeu etnografik i Pejës dhe vendoset në objektin e sotëm të shtëpisë së kulturës, kurse nga viti 1989 vendoset në konakun e Tahir Beut.

Për nga përmbajtja ky muze, është ndër më të pasurit në vend, e këtë na e thotë edhe vet drejtoresha e muzeut zonja Besa Berisha, e cila për shumë vite udhëheq këtë institucion.

“Muzeu i Pejës posedon diku mbi dy mijë objekte muzeore të cilat janë të natyrës së etnologjisë, arkeologjisë dhe historisë dhe në këtu ekspozohen dhe prezantohen punimet dhe veprat e zejtarëve vendor që kanë qenë në atë kohë”, tha Berisha.

Hapësirat e muzeut të gjitha shfrytëzoheshin nga banorët e dikurshëm në këtë muze, transmeton atvlive.tv.

E xhubleta është ndër më të lashtat në muzeun e Pejës.

Muzeu ka një numër të konsiderueshëm të vizitorëve, e të vegjlit e qytetit të Pejës përmes organizimeve shpeshherë janë ndër vizitorët më të ëmbël të muzeut./atvlive.tv/

Për më shumë ndiqni videon e mëposhtme: