Author: G.O.

Reduktimi (ose eliminimi total) i marrjes së përditshme të kafeinës mund të shkaktojë efekte anësore që nuk janë gjithmonë pozitive. Ata përmirësojnë gjumin dhe buzëqeshjen, por mund të zvogëlojnë përqendrimin.

HUMBNI PESHË

Hulumtimi nga Universiteti Duke ka treguar se konsumi ditor i kafesë, çajit ose pijeve të gazuara rrit sasinë e sheqerit pothuajse 10%, duke rritur kështu rrezikun e çrregullimeve kardiovaskulare dhe obezitetit.

Dhe referimi nuk është vetëm për beveroni, tradicionalisht i pasur me yndyrna të të gjitha llojeve, por edhe për filxhanin e thjeshtë të ekspres, veçanërisht aty ku është i bollshëm me sheqer: kjo është arsyeja pse eliminimi i kafesë nga menyja mund të nënkuptojë kursim të qindra kalorive, në avantazh të plotë të belit (dhe gjithashtu të portofolit).

MARRJA E YNDYRËS

Por, kafja gjithashtu vepron si një shtypës momental i oreksit, kështu që trupi tenton të kompensojë mungesën e kafeinës, duke shkaktuar dëshira të papritura ushqimore, gjë që bëhet gjithnjë e më e vështirë për t’i rezistuar. Dhe kështu në fund të ditës numërimi i kalorive ka të ngjarë të kalojë me bollëk.

FLINI MË MIRË

Edhe pse në fillim ju ndiheni më të lodhur se zakonisht, sepse trupi duhet të mësohet me mungesën e stimuluesve, në afat të gjatë, abstinenca e kafeinës nuk mund të mos sjellë përfitime për pushimin e natës, edhe më shumë nëse keni pirë kafe në pasdite ose mbrëmje. Jo çuditërisht, një studim i botuar në Journal of Clinical Sleep Medicine ka theksuar se është e mjaftueshme për të marrë kafeinën brenda gjashtë orësh para se të flini për të kompromentuar cilësinë e gjumit.

VUANI NGA DHIMBJE KOKE TË SHPESHTA

T’i thuash mirupafshim kafesë do të thotë t’i privosh trupit adrenalinës dhe dopaminës, hormonet që veprojnë si stimulantë natyrorë dhe ndihmojnë mendjen të qëndrojë zgjuar dhe aktive. Nga ana tjetër, sasi të mëdha të adenosinës, e cila është hormoni i lodhjes, lirohen, dhe ky ndryshim në kiminë e trurit shkakton dhimbje koke gjithnjë e më të shpeshta. “Për të mbajtur nën kontroll dhimbjen, një reduktim gradual në marrjen e kafeinës mund të ndihmojë, ndoshta duke zëvendësuar kafen me çaj ose duke përzier kafe të rregullt me kafe të dekafeinuar”, këshillon Wesley Delbridge, zëdhënës i Akademisë së Ushqimit dhe Dietetikës, në faqen e Digestit të Reader’s.

NUK NDIHENI NË FORMË (POR PËR NJË KOHË TË SHKURTËR)

Mungesa e kafeinës jo vetëm që shkakton dhimbje koke, por gjithashtu mund të shkaktojë një sërë efektesh anësore, si fizike dhe psikologjike, duke filluar nga ankthi te marramendja, nga nervozizmi te humori i keq dhe deri në depresion. Por, lajmi i mirë është se kjo situatë është e përkohshme: sëmundjet fizike kalojnë pas dy ditësh, ndërsa ato emocionale zgjidhen brenda një ose dy javësh.

BUZËQESHJA ËSHTË MË E BUKUR

Duke qenë shumë acide, kafeja ndikon në smaltin e dhëmbëve dhe i njollos ato. Prandaj, duke eliminuar këtë pije nga konsumimi i përditshëm, buzëqeshja mund të përfitojë prej saj, sepse do t’i kthehet një jete të re (dhe të bardhë).

TRUPI PRIVOHET NGA ANTIOKSIDANTËT

Sipas një studimi nga Universiteti i Scranton, për amerikanin mesatar, kafja është burimi i preferuar i antioksidantëve, të cilat janë substanca që mund të neutralizojnë radikalet e lira dhe të mbrojnë trupin nga veprimet e tyre negative. Është e qartë se duke eliminuar kafe, eliminohen gjithashtu përfitimet e saj shëndetësore. Për fat të mirë, megjithatë, është e mundur të rivendoset ekuilibri i duhur duke zëvendësuar filxhanin tradicional me çaj, fruta dhe perime, të gjitha ushqimet që janë aq të pasura me antioksidantë.

ËSHTË E VËSHTIRË TË PËRQENDROHESH

Lodhja dhe nervoziteti janë dy nga efektet anësore të një diete pa kafe që mund të ndërhyjë negativisht me përqendrimin. Për të luftuar këtë fenomen, dhe për të ndihmuar trurin të qëndrojë aktiv dhe i përqendruar në atë që duhet bërë, mund të përpiqemi të përtypim një çamçakëz amerikan me shije menteje: kur në të vërtetë pjesëmarrësit në një studim të botuar në Revistën Britanike të Psikologjisë kanë përdorur këtë mjet të volitshëm jo vetëm kohët e tyre të reagimit janë zvogëluar, por gjithashtu kanë bërë një punë më të saktë. Dhe sikur të mos mjaftonte, vetëm një javë pa kafeinë dhe mund të shihni një përmirësim të përgjithshëm në kapacitetin prodhues, sepse eliminohet “abbiocco” klasike.

MUND TË VUANI NGA KAPSLLËKU

Kafeina ndihmon lëvizjen e zorrëve, gjë që shpjegon pse mund të rrezikoni vuajtje nga kapsllëku kur lini kafenë. Por mos u shqetësoni: nëse vendosni të hiqni dorë nga kafeja, ka shumë alternativa për rregullimin e zorrëve (nga fibra e plotë në atë të ujit për aktivitetin fizik), në mënyrë të plotë të përfitimit të sistemit të tretjes.

JENI MË TË QETË

Duke qenë një nxitës i natyrshëm, kafeina rrit nivelin e adrenalinës, duke rritur kështu stresin: nëse ndjeheni të shqetësuar apo të paaftë për të mbajtur këmbët tuaja, është një shenjë se ka ardhur momenti për t’i thënë lamtumirë ekspresit të dyfishtë ditor, për të përqafuar një mënyrë jetese më të qetë dhe më paqësore.

Protein bars apo “ëmbëlsirat me proteina” janë kthyer në një ushqim që konsumohet shumë shpesh.

Vitin e kaluar, amerikanët shpenzuan rreth 50 miliardë dollarë për ushqime me proteina dhe kjo shifër pritet të dyfishohet deri në vitin 2032. Influencuesit dhe kompanitë janë duke i nxitur njerëzit të konsumojnë gjithnjë e më shumë proteina, shpesh në sasi që zakonisht u nevojiten vetëm bodybuilderëve.

Por sa të shëndetshme janë vërtet protein bars, sidomos kur shumë prej tyre përmbajnë sheqer dhe përbërës artificialë?

Për ta kuptuar më mirë këtë trend, The Guardian ka biseduar me Julia Zumpano, dietologe në Cleveland Clinic dhe Amy Stephens, dietologe sportive në Universitetin e New Yorkut.

Zumpano ka thënë se përpiqet t’i shmangë, por i përdorë në raste të veçanta.

“Përpiqem ta minimizojë përdorimin e protein bars, por janë të dobishme për udhëtime ose kur nuk kam mundësi të ha ushqim të vërtetë. Mund të konsumoj një herë në javë ose çdo dy javë”, ka thënë ajo.

Dieotologia ka shtuar se ka pak protein bars që i konsideron relativisht të pranueshme.

Ndërsa Stephens thotë se zakonisht nuk i konsumon fare.

“Unë përpiqem t’i marr të gjitha vlerat ushqyese nga ushqimi i vërtetë. Ha kos, mish pule, peshk, djathë, vezë dhe bishtajore. Nuk i numëroj gramët e proteinës, vetëm sigurohem që çdo vakt të ketë proteina”, ka thënë ajo.

Çfarë përbërësish duhet të kërkojmë te një protein bar?

Amy Stephens këshillon të shikohen përbërës të njohur.

“Kërkoni për ushqime që ekzistojnë realisht, si tërshëra, arrat dhe farat, jo produkte që mbështeten vetëm në proteina të izoluara ose pluhura”, ka thënë ajo.

Zumpano ka thënë se i shmangë ëmbëltuesit artificialë, ngjyrat, alkool sheqeri apo i njohur ndryshe si poliol.

“Dua përbërës që mund t’i lexoj dhe t’i kuptoj. Nëse dikush donë të hajë një protein bar çdo ditë, atëherë duhet të jetë shumë më i kujdesshëm me përbërjen”, ka thënë ajo.

Dietologia ka shtuar se në disa raste, si në një pompë benzine, një protein bar mund të jetë zgjedhje më e mirë sesa patatinat.

“Nuk është ideale, por mund të jetë alternativa më e mirë në atë moment”, ka thënë dietologia.

Cilat janë shqetësimet nga konsumimi i shpeshtë?

Sipas Zumpanos, ëmbëltuesit artificialë mund të rrisin oreksin dhe dëshirën për sheqer.

“Në sasi të mëdha, ata mund të dëmtojnë florën e zorrëve. Disa studime tregojnë se alkoolët e sheqerit (polioli) lidhen me rritje të rrezikut për sulm në tru dhe mpiksje gjaku”, ka thënë ajo.

Stephens ka theksuar se një dietë e përqendruar vetëm te proteina krijon çekuilibër.

“Njerëzit kanë frikë nga karbohidratet, por pa to vjen lodhja, mungesa e energjisë dhe rënia e performancës fizike”, ka thënë ajo.

Sa proteina na duhen në të vërtetë?

Stephens ka shpjeguar se sasia varet nga aktiviteti fizik.

“Atletët e qëndrueshmërisë kanë nevojë për rreth 1.4 deri në 1.7 gramë proteina për kilogram të peshës trupore. Ata që bëjnë ushtrime për forcimin e muskujve mund të shkojnë deri në 2 ose 2.2 gramë, por kjo vlen vetëm për grupe shumë specifike”, ka thënë ajo.

Dietologia ka paralajmëruar se shumë ushqime të pasura me proteina, sidomos mishi i kuq, përmbajnë yndyra të ngopura që rrisin rrezikun për sëmundje të zemrës.

Zumpano mendon se shumica e njerëzve tashmë marrin mjaftueshëm proteina.

“Problemi i vërtetë është mungesa e fibrave. Shumica e amerikanëve nuk marrin sasinë e nevojshme të fibrave”, ka thënë ajo.

Kur u pyet për protein bars ose fibra në formë suplementi, ajo ka thënë se konsumon ushqim të vërtetë.

“Ha ushqim të vërtetë. Fibrat vijnë nga frutat, perimet, tërshëra, arrat, farat, avokadoja dhe zarzavatet”, ka thënë ajo.

Zumpano ka shtuar se protein bars nuk ofrojnë shumë lëndë ushqyese të rëndësishme.

“Kur zëvendëson mishin, peshkun ose vezët me një ‘ëmbëlsirë me proteina’, humb hekurin, vitaminat B, zinkun dhe omega-3”, ka thënë ajo.

Sipas dietologeve, protein bars mund të konsumohen herë pas here, por jo si zëvendësim i përditshëm i ushqimit.

Ato këshillojnë të lexohen me kujdes përbërësit dhe të fokusohemi më shumë te ushqimi i freskët dhe natyral.

“Çdo gjë në moderim, por baza duhet të jetë ushqimi i vërtetë”, ka përfunduar Zumpano./koha.net