Author: E.R.

PËRGATITI: FATLUM JASHARI

Përfaqësuesi i Posaçëm i Ballkanit Perëndimor, Manuel Sarrazin, shprehu shqetësimin e Gjermanisë për ndikimin rus në Ballkanin Perëndimor. Në një intervistë për gazetën “Welt”, ai tha se Rusia ka shtrirë ndikim direkt në veri të Kosovës. Referuar asociacionit të komunave me shumicë serbe, Sarrazin tha se pavarësisht që ende s’ka pajtim të palëve për të, për herë të parë, në tavolinë ka koncepte që po diskutohen.

Gjermania beson se Rusia ka shtrirë ndikimin e saj direkt në pjesën veriore të Kosovës, në kuadrin e qëllimeve të saj për të destabilizuar Ballkanin Perëndimor dhe për të penguar integrimin evropian.

Shqetësimet për këtë, i shprehu Përfaqësuesi i Posaçëm i Gjermanisë për Ballkanin Perëndimor, Manuel Sarrazin, në një intervistë për gazetën “Welt”.

“Është relativisht e qartë se Rusia nuk ka interes për paqe. Jo për ta mbështetur Serbinë, por thjesht për ta mbajtur BE-në të zënë me konfliktin dhe për ta minuar të ardhmen evropiane të Ballkanit Perëndimor. Në të njëjtën kohë, duhet pasur kujdes me interpretimin: Nga njëra anë, dëgjojmë se ndikimi rus, veçanërisht në Mitrovicën e Veriut, tani vjen drejtpërdrejt nga Moska, pra jo më nëpërmjet palëve të treta. Nga ana tjetër, ky mund të jetë edhe një justifikim i mirë për qeverinë serbe, sepse ajo pastaj mund të thotë: Ne nuk kemi të bëjmë asgjë me të, ishin rusët. Është pak si ”Macja e Shrodingerit”. Rusia është tashmë në të. Por, sa shumë apo sa pak, nuk mund të dëshmosh në fund”.

Ai foli edhe për rritjen e nivelit të propagandës ruse në Serbi dhe investimet që Rusia ka bërë në disa personalitete në Ballkanin Perëndimor.

Ndërsa, përmendi si problem faktin se, siç u shpreh, disa akterë politikë në Serbi nuk po zotohen për të ardhmen evropiane, pasi po presin të shohin se si do të përfundojë lufta në Ukrainë.

Me gjithë pengesat dhe vështirësitë, Sarrazin sheh lëvizje lidhur me zbatimin e marrëveshjes për Asociacionin e komunave me shumicë serbe.

“Mund të mos ketë ende marrëveshje ndërmjet palëve për këtë çështje, por, të paktën, për herë të parë, ka koncepte në tryezë për atë se si mund të pajtohen interesat serbe dhe aftësia e Kosovës për të vepruar si shtet. Deri më tani, ky ka qenë vetëm një debat teorik. Nëse arrijmë të futemi në një proces pozitiv dhe të ndërtojmë besim të ndërsjellë se vërtet duam zgjidhje – atëherë mund të arrijmë shumë larg”.

Megjithatë, emisari gjerman theksoi sërish rëndësinë e zbatimit nga Kosova dhe Serbia të marrëveshjes së Brukselit dhe shtojcës së Ohrit

PËRGATITI: NORA LUTA 

Një tjetër seancë e mbyllur për publikun është zhvilluar në Dhomat e Specializuara në Hagë, në gjykimin ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Dëshminë e ka vazhduar dëshmitari i mbrojtur i Zyrës së Prokurorit të Specializuar. Derisa, shoqëria civile ka treguar pse ndërmerren këto masa, duke theksuar edhe rëndësinë e transparencës. ZPS-ja ka paralajmëruar që edhe seanca e të martës do të jetë e mbyllur, ndërsa për të mërkurën është paraparë të jetë publike.

Në një seancë të mbyllur për publikun, të hënën dëshmitari i katërt ka vazhduar dëshminë e tij në gjykimin ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

Dëshmitari i mbrojtur i Zyrës së Prokurorit të Specializuar është ballafaquar me pyetjet e ekipeve mbrojtëse të të akuzuarve.

Për palët në procedurë, sipas monitoruesve, është normale mbajtja e seancave të mbyllura për publikun, i cili dëshiron më shumë transparencë.

Kryesisht në seancat e ndjeshme kur Prokuroria apo dëshmitarët kanë kërkuar të merren masa mbrojtëse ndaj tij. Sa i përket pjesës së redaktuar është normale për palët në procedurë, por për neve monitoruesit është sfidë.

Seancat mund të mbyllen në këtë rast edhe për shkak të dëshmive të rëndësishme, sipas ish-prokurorit në Tribunalin e Hagës, Geoffrey Nice.

“Me sa e di, të gjitha dëshmitë deri më tani janë dhënë në seanca të mbyllura. Kush e di pse? Ndoshta sepse kishte diçka shumë të rëndësishme dhe të fortë, apo ndoshta për ndonjë arsye tjetër?

Gjykimi ndaj ish-presidentit Hashim Thaçi, ish-kryeparlamentarëve Jakup Krasniqi e Kadri Veseli, dhe Rexhep Selimit nisi në prill të këtij viti.

Deri tash katër dëshmitarë janë dëgjuar në seanca të mbyllura për publikun.

Prokuroria ka thënë për ATV-në se të mërkurën seanca parashihet të jetë tërësisht publike.

PËRGATITI: KASTRIOT TAHIRI 

Ministri i Bujqësisë, Faton Peci, ka ngritur shqetësimin se prokuroria nuk po i trajton si duhet rastet me pronat e uzurpuara të shtetit, në Stankaj të Rugovës, në të cilat janë ndërtuar vila.

ATV-ja ka siguruar dosjen e plotë me detaje se si janë uzurpuar parcelat për 26 vila të banimit, në tokat që i takojnë Institutit Bujqësor të Kosovës.

Shtatë muaj më parë, ministri i Bujqësisë, Pylltarisë dhe Zhvillimit kishte denoncuar publikisht uzurpimet në Stankaj të Rugovës. Meqenëse nuk pati reagim për këto denoncime, ai vendosi që pyetjen se në pronësi të kujt janë vilat, ta bëjë përmes rrjetit social, Facebook, duke publikuar edhe fotografi.

Por në fotografi nuk janë paraqitur të gjitha vilat. ATV-ja ka siguruar dosjen e plotë të pronave të uzurpuara në këtë pjesë të bjeshkëve të Rugovës, të cilat i takojnë Institutit Bujqësor në Pejë.

Ministria e Bujqësisë, në vitin 2022, kishte bërë një hulumtim, të cilin e posedon ATV-ja, sipas të cilit shihet se numri total i parcelave të uzurpuara në Stankaj është 41, me një sipërfaqe prej 90 hektarësh.

Pjesa më e madhe e sipërfaqes janë prona të lira, pa degradime e eksploatime. Një pjesë e madhe e sipërfaqes është e mbjellë me pisha ku ka kullosa. Ndërkaq, në disa parcela ka të ndërtuara objekte – vila banimi.

Në këtë sipërfaqe janë të ndërtuara 26 vila banimi.

Megjithatë, në bazë të fotografive të bashkëngjitura duket se uzurpatorët e kanë menduar mirë vendin se ku t’i ndërtojë ato.

Të gjitha vilat janë ndërtuar në afërsi të rrugës që lidh fshatrat, për t’iu dhënë qasje më të lehtë.

Për secilën prej tyre janë bërë fotografi e janë nxjerrë dokumente të pronësisë.

Por, në bazë të gjetjeve nuk është evidentuar se kush janë uzurpatorët e tyre.

Lidhur me denoncimin e ministrit Faton Peci, zëdhënësi i Prokurorisë Themelore të Pejës, Shkodran Nikçi, ka shpjeguar se lidhur me rastin kanë autorizuar Policinë e Kosovës për marrjen e informatave dhe se prokuroria që nga fillimi është marrë me këtë çështje.

Sipas tij, Prokuroria ka hetuar edhe ndërtimet e tjera dhe jo vetëm ato ndërtime që janë në tokë të shtetit.

PËRGATITI: DONISA FAZLIU

Kryetari i Komunës së Mitrovicës së Veriut, Erden Atiq, të premten do ta bëjë betimin si kryetar i ri i kësaj komune.

Kështu ka njoftuar ministri i Administrimit të Pushtetit Lokal, sipas të cilit do të organizohet ceremoni betimi në secilën komunë.

Tri javë pas zgjedhjeve të jashtëzakonshme në 4 komunat në veri të vendit, Erden Atiq, të premten do ta bëjë betimin si kryetar i ri i komunës së Mitrovicës Veriore. Këtë e ka bërë të ditur, ministri i Administrimit të Pushtetit Lokal, Elbert Krasniqi.

Ai tha se seancat për betimin e kryetarëve të zgjedhur do të organizohen edhe në tri komuna të tjera..

“Nuk digjet mandati i kryetarëve dhe asamblistëve të komunave. Janë të parapara afatet ligjore që janë tri herë nga 15 dhe mandej prej momentit kur konstituohet Kuvendi, fillon rrjedha e afatit prej 30, për dhënien e betimit të kryetarëve të komunave. Me ta jemi dakorduar individualisht që me secilën komunë do ta organizojmë seancën e betimit të kryetarit dhe aty ku ka nevojë edhe të konstituimit të Kuvendit. Kuvendi i Komunës së Mitrovicës së Veriut ka dërguar informacione në MAPL që të premten do të organizohet seanca për betimin e kryetarit dhe gjithçka do të jetë në proces të organizimit mes Kuvendit Komunal të Mitrovicës së Veriut… në sallën e Kuvendit Komunal aty ku e kanë vendin asamblistët dhe kryetari i komunës”.

Ndërkaq, Krasniqi tha se janë duke e trajtuar ende vendimin për hapjen e urës mbi lumin Ibër.

“Vendimi është marrë në Kuvendin e Komunës së Mitrovicës së Veriut. Është aktualisht në Ministrinë tonë në trajtim e sipër, kurdo që përfundon vlerësimi i ligjshmërisë së aktit, ne do ta dërgojmë tek instancat e tjera”.

Erden Atiq u zgjodh kryetar i komunës së Mitrovicës së Veriut me 66,9 për qind të votave të qytetarëve.

PËRGATITI: NORA LUTA

Gjykata Kushtetuese ende nuk ka dalë me një vendim rreth vlerësimit të amendamenteve kushtetuese rreth procesit të vetingut.

Shoqëria civile pret që të kjo të ndodhë brenda një periudhe të arsyeshme kohore, megjithëse sipas ligjit nuk ka një afat të përcaktuar.

Në pritje të vendimit të Kushtetueses, puna e Komisionit Ad Hoc për të përfunduar këtë proces brenda gjashtë muajve ashtu siç ishte planifikuar, nuk do të mund të realizohet.

Deputetët e këtij Komisioni i kanë kërkuar Kuvendit të Kosovës që atyre t’iu vazhdohet puna në afat të pacaktuar kohor.

Amendamentet që do t’i hapnin rrugë procesit të vetingut ka dy muaj që i janë dorëzuar Gjykatës Kushtetuese për vlerësim.

Megjithatë, shoqëria civile thotë se sipas ligjit, gjykata nuk ka një afat brenda të cilit do të duhet të vendosë nëse të njëjtat amendamente janë në përputhje me Kushtetutën e Kosovës.

Sipas ligjit, gjykata nuk ka një afat që duhet vendosur për kushtetutshmërinë e këtyre amendamenteve. Besoj që tashmë janë duke i shqyrtuar.

Në pritje të vendimit të Kushtetueses, puna e Komisionit Ad Hoc për të përfunduar këtë proces brenda gjashtë muajve, ashtu siç ishte planifikuar, nuk do të mund të realizohet.

Të hënën, deputetët e këtij Komisioni i kanë kërkuar Kuvendit që atyre t’i vazhdohet puna në afat të pacaktuar kohor.

Ky proces nuk varet nga ne në këtë fazë. Nuk kemi të drejtë as të interesohemi për procesin, sepse mund të konsiderohet ndërhyrje politike. Në seancën plenare propozoj që komisionit i duhet një afat shtesë pa kufizim kohor, meqë lidhet me çështjen e vlerësimit të Gj. Kushtetuese.

Varemi nga një rrethanë jashtë Kuvendit të Kosovës. Kjo është arsye që mbase Kryesia e Kuvendit dhe Kuvendi mund të bëjë ndonjë përjashtim.

Megjithatë, sipas KDI-së, kërkesa e tillë është në kundërshtim me rregulloren e Kuvendit.

Komisioni Ad-hoc për Zhvillimin e Procesit të Vlerësimit Kalimtar kishte miratuar amendamentet kushtetuese për procesin e Vetingut, në shkurt të këtij viti.

Në anën tjetër, sistemi i drejtësisë ka insistuar se i njëjti proces mund të ndodhë edhe pa ndryshime kushtetuese.

Këshilli Gjyqësor dhe ai Prokurorial kanë thënë se nuk i frikësohen vetingut, por kanë vlerësuar se ky proces duhet të ndodhë për krejt sistemin, jo vetëm për krerët e tij.

Mjaftojnë 6 muaj punë në krye të pozitave udhëheqëse të shtetit, për të siguruar gjithë jetën me pagë të majme e përfitime tjera.

Ish-Presidentët  pas përfundimi të mandatit përfitojnë 70% të pagës aktuale të kësaj pozite si dhe privilegje tjera të shumta.

Fatmir Sejdiu, ish-President i Republikës së Kosovës nga tetori 2010 deri në mars 2023, nga paga mujore ka marrë mbi 300 mijë euro.

Veç kësaj, ai ka të angazhuar edhe tre punëtorë si staf mbështetës paga e të cilëve për secilin për çdo muaj është nga 594 euro. Si dhe shpenzime për mbushje te telefonit për çdo njërin 40 euro në muaj.

Sipas të dhënave nga Zyra e Presidencës, ish-Presidenti Sejdiu, mesatarisht ka shpenzuar 95 euro në muaj për karburante dhe shpenzimet maksimale të lejuara për reprezentacion janë deri në 100 euro, raporton “Betimi për Drejtësi”.

Sejdiu gjithashtu, ka shpenzuar edhe mbi 4 mijë e 200 euro në udhëtime zyrtare nga viti 2013 deri në vitin 2022.

Për udhëtime zyrtare dhe akomodim, më shumë del të ketë shpenzuar ish-presidentja e vendit, Atifete Jahjaga. Që nga 2016 deri në 2022, Jahjaga në këtë kategori ka shpenzuar mbi 43 mijë euro.

Ndërsa nga paga e saj mujore, nga prilli 2016 deri në marsin 2023 rezulton se ka marrë rreth 170 mijë euro.

Edhe ish-Presidentja Jahjaga ka të angazhuar 3 punëtorë staf mbështetës, paga e të cilëve është 594 euro në muaj dhe 40 euro shpenzime për mbushje telefonike.

Ajo mesatarisht për një muaj ka shpenzuar 85 euro derivate  si dhe shuma e lejuar për reprezentacion është deri në 100 euro.

Edhe ish-Presidentit Hashim Thaçi i ka vazhduar paga mujore dhe nga nëntori 2020 deri në mars 2023 rezulton se ka marrë shumën prej 83 mijë euro.

Ai gjithashtu ka të angazhuar tre punëtorë si staf mbështetës, të cilët gjithashtu paguhen 594 euro në muaj dhe shfrytëzojnë nga 40 euro mbushje. Meqenëse ish-Presidenti Thaçi përballet në një proces të gjykimit në Hagë, ai nuk ka bërë shpenzime të derivateve dhe shpenzime tjera që ia lejon ligji.

Ndryshe, sipas Ligjit për përfitimet e ish-zyrtarëve të lartë, këto përfitime që i ofron ligji, ish-funksionarit të lartë nuk i takojnë nëse gjatë ushtrimit të funksionit ai ose ajo shpallen fajtor me vendim të formës së prerë të gjykatës për vepër penale të dënueshme me burgim mbi gjashtë muaj.

Gjithashtu, një përfitim i tillë nuk paguhet, nëse ish-Zyrtari i Lartë ushtron ndonjë funksion për të cilin paguhet nga Buxheti i Kosovës dhe për të cilin është përcaktuar një pagë e barabartë ose më e lartë se paga që ka marrë gjatë ushtrimit të funksionit në krye të institucionit përgjegjës.

Në rast se ish-zyrtari i lartë vdes, atëherë nga ky ligj përfiton e veja ose i veu dhe fëmijët nën moshën 18 vjeçare dhe kanë të drejtë të marrin një përfitim monetar në një vlerë vjetore prej 60 %.

Ndërsa, me Ligjin për Presidentin e Republikës së Kosovës, ish-Presidenti dhe familja e tij ose saj, kanë të drejtë në sigurim të plotë shëndetësor dhe shërbime mjekësore në spitalet ushtarake dhe publike gjatë tërë jetës, si dhe përfitime tjera të përcaktuara me këtë ligj.