Author: ATVLive

Juristi Kreshnik Spahiu është shprehur se turizmi në Shqipëri, siç ka thënë ai, është agresiv.

Në një intervistë për Euronews Albania, ai tha se në Shqipëri trajtohen në mënyrë selektive, pra çmimet rriten në bazë të vendeve që vijnë turistët.

Sipas tij kjo gjë nuk ndodh në asnjë vend të botës.

“Kemi një turizëm agresiv që mendon sot për sot. Pronarët që hapim hotele e shikojnë turistin jo si Zot të shtëpisë por si qenie për ta grabitur. Unë kam takuar miq nga Gjermania, Belgjika apo Anglia që kanë shkuar në Jug të Shqipërisë, nga Dhërmi deri në Ksamil. Këto çmime kapin vlera që janë të barabarta apo Spanja që është vendi më i kërkuar në të gjithë botën. Shërbime dhe cilësia nuk arrijnë në nivelin e çmimeve. Janë të pajustifikueshme. Turistët trajtohen në mënyrë selektive.

Në asnjë vend të botës turisti nuk trajtohet në mënyrë selektive dhe raciste”- tha ai.

Ai ka thënë po ashtu se shteti duhet të ndërhyjë për të ndalur abuzimet me çmimet në turizëm.

Sipas tij, rënie e euros ka bërë që turistët të shpenzonin 25 për qind më shumë valutë të huaj, ndërsa forcimi i lekut duhet të shoqërohej jo me rritje por me ulje të çmimeve.

“Nuk mund të kemi tregtarë grabitës. Në cilin vend turistik të botës shezlloni kushton 300 euro apo 1 mijë euro bashkë me një shishe shampanjë? Nuk i gjen as në Monte Carlo dhe as në vendet më luksoze. Nga ana tjetër, shqiptarët po abuzojnë edhe me hapësirat publike. Plazh publik nuk do të thotë që shqiptarët ta përdorin si ranë e xanun, vënë një çadër në qershor dhe e heqin në shtator, s’mund të ngulen çadra 6 muaj për ta përdorur 6 ditë. Kush ja jep të drejtën ta përdorësh si pronë private? I paguan gjë shtetit ti?” tha juristi.

Drejtori i Shëndetit dhe Mirëqenies së Kafshëve në AUV, Sadik Heta, ka deklaruar se kanë arritur që ta parandalojnë përhapjen e mëtejme të sëmundjes murtaja afrikane e derrit, pasi rasti i parë në Kosovë u konfirmua më 17 korrik në një fermë derrash në komunën e Kllokotit.

Ndonëse kjo sëmundje transmetohet nga kontakti kafshë me kafshë, Heta thotë se ka raste kur mund të transmetohet edhe nga produktet e kafshëve.

Ai thotë se fillimisht është izoluar ferma, e më pastaj pas marrjes së rezultateve, është bërë asgjësimi i derrave dhe produkteve të tyre.

“Me të marrë njoftimin, ne si autoritet qendror kemi marrë masat tona, kemi shkuar në fermën e dyshuar, kemi bërë izolimin e asaj ferme, kemi marrë mostrat e derrave të ngordhur dhe e kemi sjellë në laboratorin e ushqimit dhe veterinarisë për analiza të mëtejme. Pra me të sjellë në laborator, të dielën ka dalë me konfirmime që në këtë fermë ekziston virusi mortaja afrikane e derrit. Ne si agjencion e kemi bërë asgjësimin e të gjitha kafshëve në fermë, produkteve të tyre dhe dezinfektimin e komplet fermës dhe oborrit përreth”, thotë Heta, teksa sugjeron që të kufizohet edhe lëvizja e njerëzve tek vendet e dyshuara.

“Ajo çka mund të jetë rreziku në këto raste është transmetimi i sëmundjeve nëpërmjet lëvizjes së njerëzve apo edhe produkteve të ndryshme. Nënkupton që lëvizja e njerëzve, pra sëmundja mund të bartet edhe nëpërmjet njerëzve, këpucëve, rrobave e gjërave tjera. Pra është sëmundje që transmetohet direkt nga kontakti kafshë me kafshë, mirëpo në shumicën e rasteve, transmetohet nga produktet e kafshëve, nga gjësendet e ndryshme…”, u shpreh ai.

Teksa ka folur për këtë sëmundje, Heta shprehet i bindur se nuk ka rrezik të bartjes tek njeriu. Thotë se mund të ketë vetëm dëme ekonomike.

“Dua ta potencoj në fund, kjo sëmundje nuk ka karakter zonatik pra nuk bartet nga kafsha tek njeriu, ka karakter ekonomik. Pra humbjet mund të jenë shumë të mëdha nga ngordhja ose përhapja e kësaj sëmundjeje. Ju sugjeroj të gjithëve që mos të frikësohen nga kjo sëmundje, për arsye se nuk ka rrezik të bartet nga kafsha tek njeriu, mirëpo humbjet ekonomike mund të jenë shumë të mëdha”, u shpreh ai.

NATO po harton plane të reja për të mbrojtur Europën, shkruan The Economist. Kur boksierin Mike Tyson e pyetën përpara një ndeshjeje nëse ishte i shqetësuar për planin e një kundërshtari, ai u përgjigj troç: “Të gjithë kanë një plan derisa goditen me grusht në gojë”.

Me NATO-n ka qenë e kundërta. Për 42 vjet, aleanca është përgatitur për luftë konvencionale dhe bërthamore me Bashkimin Sovjetik dhe aleatët e tij. Në vitin 1991, Pakti i Varshavës u shpërbë dhe planet u flakën tutje. Tani pushtimi i Ukrainës nga Rusia ka nxjerrë në pah nevojën për strategji të reja.

Së fundmi, udhëheqësit e vendeve të NATO-s u mblodhën në Vilnius, kryeqytetin e Lituanisë, për Samitin vjetor të NATO-s. Ata diskutuan planet e para gjithëpërfshirëse të mbrojtjes së aleancës, që nga koha e Luftës së Ftohtë.

“Ky është ndryshimi më dramatik… që nga rënia e Murit të Berlinit”, thotë Matthew Van Wagenen, gjeneral amerikan në Shtabin Suprem të Fuqive Aleate në Europë (SHAPE). Pyetja është nëse aleatët mund të përmbushin ambiciet e tyre.

Ka shumë gjëra në lojë. Jens Stoltenberg, Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s do të qëndrojë në post edhe për një vit (aleatët nuk mund të pajtohen për një kandidat që do ta zëvendësonte).

Ukraina dëshiron një ftesë për t’u bashkuar me aleancën pas luftës; ndërkohë ajo pret garanci të hollësishme dhe thelbësore të ndihmës afatgjatë.

Aleatët pajtohen se Kina ka ndikim gjithnjë e më të madh në sigurinë europiane, edhe përmes thellimit të marrëdhënieve të saj me Rusinë, por ka dalë një mosmarrëveshje mbi hapjen e një zyre të NATO-s në Tokio, që e ka ndarë aleancën mbi mënyrën se si duhet të sillet ndaj Kinës.

Pavarësisht gjithë këtyre, çështja më e rëndësishme është rishikimi i planifikuar i makinerisë ushtarake të NATO-s. Arkitekti i reformave të mbrojtjes është Chris Cavoli, një gjeneral amerikan që shërben si Komandant Suprem i Aleatëve në Europë (SACEUR).

Postin e tij e ka mbajtur më parë Dwight Eisenhower, globi i të cilit qëndron ende në zyrën e gjeneralit Cavoli, në qytetin belg Mons. Gjenerali Cavoli, një folës i rrjedhshëm i rusishtes, i arsimuar në Princeton dhe Yale, konsiderohet gjerësisht si një nga oficerët më të mëdhenj të brezit të tij. Planet e tij shkojnë deri në 4000 faqe (të klasifikuara).

Pjesa thelbësore është një treshe planesh rajonale: një për veriun, që mbulon Arktikun atlantik dhe europian; një për pjesën qendrore, që përfshin Baltikun dhe Europën Qendrore deri në Alpe; dhe një plan jugor për Mesdheun dhe Detin e Zi. Ka edhe nënplane për hapësirën, operacionet kibernetike dhe forcat speciale.

Rusia është fokusi kryesor, por plani për jugun, me këmbënguljen e Turqisë, e ka ndarë vëmendjen në mënyrë të barabartë midis kërcënimit nga Rusia dhe grupeve terroriste.

Qëllimi i parë dhe më i rëndësishëm i dokumenteve është parandalimi. “Çelësi për planet e luftës së NATO-s ka qenë gjithmonë fakti se Moska e di se ka plane luftarake të NATO-s”, thotë Tim Sayle, historian i aleancës në Universitetin e Torontos.

Përveç kësaj, planet gjithashtu ofrojnë udhëzime të qarta për çdo forcë të armatosur në Europë dhe Amerikën e Veriut, se si të veprojnë nëse shpërthen konflikti.

“Si një nëntoger i ri, e dija saktësisht se në cilin qytet do të shkonte bateria ime e artilerisë”, thotë gjenerali Darryl Williams, komandanti i ushtrisë amerikane në Europë, duke reflektuar mbi zhvendosjen e tij në Gjermaninë Perëndimore në vitin 1983. “Shpresojmë që së shpejti, do të kemi me këtë situatë, të njëjtën lloj qartësie si atëherë”.

Këtë vit, gjenerali Cavoli do t’i caktojë role të veçanta çdo shteti ose pjese të frontit. Batalionet dhe brigadat e dinë paraprakisht zonën për të cilën do të jenë përgjegjës, qoftë ky një ishull norvegjez, apo një pjesë e Karpateve.

Sigurisht që caktimi i detyrës nuk është e njëjta gjë si aftësia për ta kryer atë. Shpresohet se planet do të nxisin reforma dhe do të rrisin llogaridhënien.

Gjatë Luftës së Ftohtë, SHAPE kishte një staf të madh që mund të vinte në provë vazhdimisht sa të gatshme ishin forcat kombëtare për luftim. Ky ekip u pakësua, por po rritet edhe një herë: “SACEUR tani po tregohet më i rreptë ndaj vendeve anëtare”, thotë një zyrtar europian.

Në Samitin e NATO-s të vitit të kaluar në Madrid, aleatët ranë dakord se do të mbanin kolektivisht mbi 100,000 trupa të gatshëm për t’u mobilizuar në më pak se dhjetë ditë, dhe 200,000 të tjera në gatishmëri brenda një muaji, një numër shumë më i lartë se më parë. Gjithashtu, tani aleatët do t’i “deklarojnë” gjeneralit Cavoli se cilat njësi janë në dispozicion në çdo kohë, shkruan Albinfo.

Në javët e fundit, Amerika, Gjermania dhe Britania kanë praktikuar se si mund t’i përshkallëzojnë shpejt batalionet e tyre në Poloni, Lituani dhe Estoni, për të formuar brigada. Italia ndoshta së shpejti do të kryejë një provë të ngjashme në Bullgari.

Qëllimi i kësaj është të sigurohen shtetet baltike dhe t’i tregohet Rusisë se këto ushtri janë mjaft të shkathëta për të përforcuar frontin lindor të NATO-s, më shpejt se sa mund të mobilizohet Rusia për një sulm.

Gjermania, Forcat e Armatosura të së cilës kanë qenë në një gjendje të dobët gjatë dekadës së fundit, këtë muaj, premtoi se do të vendoste një brigadë të tërë në tokën lituaneze, një angazhim historik. Stërvitjet e NATO-s po bëhen gjithashtu më kërkuese: ato janë “pak a shumë prova ushtarake”, thotë një zyrtar. Prova më e madhe në dekada, me emrin Jupiter, do të kryhet më vonë këtë vit.

Planet e reja të NATO-s, jo vetëm që do të shkathtësojnë ushtritë, por gjithashtu do të përcaktojnë prioritetet për prokurimet dhe investimet. Mbrojtja kolektive e kontinentit kërkon një armatim të rëndë: avionë, tanke dhe artileri.

Por pas sulmeve të 11 shtatorit 2001, për vite me radhë, aleatët po luftonin luftëra guerile në Afganistan dhe Irak, që kërkonin lloje disi të ndryshme pajisjesh: automjete të qëndrueshme ndaj minave, helikopterë transporti dhe këmbësori të lehtë.

NATO nuk vendoste asnjë disiplinë në lidhje me armët që blinin anëtarët e tij: “Ne nuk kemi pasur kërkesa të njëmendta ndaj kombeve, që janë zbatuar vërtet gjatë 30 viteve të fundit”, thotë gjenerali Van Wagenen.

Qëllimi tani është që të vendosim sërish në linjë kërkesën dhe ofertën, nëpërmjet një mekanizmi të njohur si “kërkesa e strukturës së forcës”, që në thelb është lista e gjeneralit Cavoli mbi atë çfarë nevojitet në mënyrë që strategjia e tij ushtarake të funksionojë siç është parashikuar.

Kryeministri maqedonas, Dimitar Kovaçevski, ka kërkuar nga VMRO-DPMNE-ja që të mbështesë ndryshimet kushtetuese, pasi sipas tij, partitë në pushtet kanë mbështetur kërkesat e këtij subjekti opozitar për një Qeveri të zgjeruar, pa Bashkimin Demokratik për Integrim (BDI).

Ky zhvillim vjen pasi kreu i BDI-së, Ali Ahmeti, njoftoi se ministrat dhe zyrtarët e tjerë qeveritarë nga partia e tij kanë dhënë dorëheqje nga ekzekutivi maqedonas.

Ai tha më 30 korrik se vendimi për dorëheqjen e ministrave nga Qeveri u mor “duke u nisur nga kushtëzimi i VMRO-DPMNE-së se do t’i votonte ndryshimet kushtetuese nëse BDI-ja del nga Qeveria”.

Zëvendëskryeministri Artan Grubi në një intervistë për televizionin T7 në Prishtinë deklaroi se BDI-ja “me qëllim të arritjes së integrimit evropian është e gatshme që të heqë dorë nga të gjitha pikat e programit të saj” që parashohin edhe “kryeministrin e parë shqiptar” në 100 ditët e fundit të punës së Qeverisë.

Por, kreu i BDI-së Ahmeti, tha se dorëheqjet e zyrtarëve të partisë së tij do të hyjnë në fuqi pasi të votohen ndryshimet kushtetuese.

BDI-ja në ekzekutivin që drejtohet nga kryeministri Dimitar Kovaçevski, ka pesë ministri, përkatësisht atë të Punëve të Jashtme, Ekonomisë, Financave, Arsimit dhe Sistemit Politik dhe një zëvendëskryeministër.

“Ja edhe një shans për [kreu i VMRO-së, Hristijan] Mickovskin dhe VMRO-në, të cilët me votën për Evropën në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut mund të dëshmojnë nëse vërtetë janë për agjendën evropiane, apo do të vazhdojnë me bllokada. Mickovski duhet të vendosë që deputetët e VMRO-së të mbështesin ndryshimet kushtetuese dhe të vazhdojnë në rrugën evropiane. Mickovski duhet ta shfrytëzojë rastin dhe të vendosë, të votojë për BE-në apo izolimin”, deklaroi zëdhënësja e LSDM-së, Bogdanka Kuzeska.

Nga VMRO-DPMNE-ja thanë se dorëheqje duhet të japin edhe ministrat e Lidhjes Social Demokrate të Kovaçevskit dhe vendi menjëherë të shkojë në zgjedhje të parakohshme.

“Problem nuk është vetëm BDI-ja, por dorëheqje të parevokueshme të paraqesin edhe nga LSDM-ja dhe menjëherë të shkojmë në zgjedhje të parakohshme parlamentare, pasi gjithçka tjetër është humbje kohe. E kemi thënë, mirë është që BDI-ja është shprehur e gatshme të kalojë në opozitë prej nga do të përgjigjet për krimin e bërë”, deklaroi zëdhënësi i VMRO-së, Naum Stoilkovski.

Sipas BDI-së, dorëheqjet janë firmosur nga të gjithë ministrat dhe i janë dorëzuar kryeministrit, Dimitar Kovaçevski. Por, sipas vendimit të partisë, dorëheqjet do të dorëzohen në Kuvend pasi të jenë miratuar ndryshimet kushtetuese.

Nga VMRO-ja thanë se ndryshimet kushtetuese do të mbështeten vetëm nëse pranohet kushti i saj që ato të hyjnë në fuqi pas përfundimit të bisedimeve me Bashkimin Evropian, apo paralelisht me anëtarësimin në bllok.

Vendimi i BDI-së për dorëheqjen e ministrave të saj ndërkohë ka shkaktuar polemika dhe ka ndarë në qëndrime edhe njohësit e çështjeve politike.

Analisti Albert Musliu thotë se nuk sheh “taktizime” nga BDI-ja në vendimin e saj, ndërsa sipas tij, “kërkesa për hyrjen në fuqi të ndryshimeve kushtetuese sipas dëshirës së VMRO-DPMNE-së, “ka adresë të gabuar”.

Ai thotë se kjo nuk varet nga partitë politike vendore, por nga BE-ja, me pëlqimin e Bullgarisë fqinje.

“Nuk shoh taktizime nga BDI-ja, por shoh lëvizje nga kjo parti për të pamundësuar pretendimet me të cilat abuzon VMRO-ja në momentet kur për ndryshimet kushtetuese duhet mbështetje edhe nga deputetët e VMRO-DPMNE-së. Këtu të vetmen lojtare joracionale e shoh opozitën, pasi kërkon gjëra që nuk janë të realizueshme. Kërkesat që kishin të bëjnë me vendimet e subjekteve politike vendore mendoj se nuk kontestohet dhe janë plotësuar. Edhe pse janë joracionale, ato u plotësuan, jo vetëm nga BDI-ja, por edhe kryeministri Dimitar Kovaçevski, që është nga LSDM-ja, që u deklarua i gatshëm për hyrjen e VMRO-së në Qeveri me disa poste udhëheqëse vetëm që t’i mbështesë ndryshimet kushtetuese. Nuk duhet tani të komplikohen gjërat, ndryshimet janë në procedurë dhe duhet të votohen”, thotë Musliu për Radion Evropa e Lirë.

Por, njohësi i çështjeve politike, Vladimir Bozhinovski, thotë se kushti kryesor i VMRO-së nuk ishte që të dorëhiqeshin ministrat e BDI-së, por hyrja në fuqi e ndryshimeve kushtetuese pas përfundimit të bisedimeve me BE-në.

Ai thotë se dorëheqjen e ofruara nuk duhet të jenë objekt debati, pasi ato më tepër kanë të bëjnë me shpërqendrimin e vëmendjes së opinionit nga akuzat që po bëhen ndaj kësaj partie për aferat korruptive.

“Kushti kryesor i VMRO-DPMNE-së për gjetjen e ndonjë kompromisi të mundshëm nuk kishte të bënte me mbështetjen e ndryshimeve kushtetuese, por me hyrjen e tyre në fuqi vetëm pasi të kenë përfunduar bisedimeve e anëtarësimit, apo me anëtarësimin e Maqedonisë [së Veriut] në BE. Ky ishte kushti, kështu që dorëheqjet që ofrohen, pasi nuk janë dorëheqje, janë çështje teknike që lidhen me kushtin e VMRO-së. Konsideroj se nuk janë objekt debati pasi ato nuk kanë të bëjnë me kompromisin”, thotë Bozhinovski.

Ai thotë Maqedonia e Veriut ndodhet në situatën e tanishme për faktin se kryeministri ka nënshkruar marrëveshjen pas u konsultuar me opozitën që ndryshimet kushtetuese të hyjnë në fuqi paralelisht me anëtarësimin e shtetit në BE.

Daljen nga situata e krijuar, Bozhinovski e sheh përmes mbajtjes së zgjedhjeve të parakohshme parlamentare.

“Prandaj më së miri do të ishte që dy blloqet të dalin para qytetarëve me qëndrimet dhe propozimet e tyre, se cila zgjidhje do të ishte më e mira dhe qytetarët të vendosnin se çfarë do të pranojnë”, thotë ai.

Ndryshimet në Kushtetutën maqedonase duhet të bëhen për përfshirjen e pakicës bullgare në preambulën e saj, si popull shtetformues dhe bazohen në atë që njihet si “propozim francez” për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve të Maqedonisë së Veriut me Bullgarinë.

Në rast se kjo nuk ndodh, atëherë Sofja mban të drejtën e përdorimit të vetos, apo bllokimit të bisedimeve për anëtarësim në BE të Shkupit, ashtu siç bëri edhe në vitin 2020.

Opozita maqedonase është kundër ndryshimeve, pasi sipas saj, “pala bullgare nuk do të ndalet me kushtëzimet e saj edhe sikur të miratohen këto ndryshime”.

Debati parlamentar për ndryshimin e Kushtetutës ka nisur më 25 korrik, ndërsa seanca plenare është caktuar të mbahet më 18 gusht./REL