Author: ATVLive

Kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK) Ramush Haradinaj e ka quajtur të humbur vitin 2023. Sipas tij gjatë këtij viti ka pasur dështime në çdo segment të jetës e të politikës, raporton EO.

Në një shkrim në Facebook, kreu i AAK-së ka thënë se ka pasur regres sa i përket pozicionit ndërkombëtar të Kosovës, sanksione e ndëshkime nga aleatët strategjikë.

“Nuk mbahet mend që Kosova ta ketë pasur një vit më të humbur se sa vitin 2023! Me dështime në çdo segment të jetës e të politikës. Regres ne pozicionin ndërkombëtar të Kosovës; sanksione e ndëshkime nga aleatët strategjikë; asnjë njohje, asnjë investim i huaj; disfatizëm në raport me Serbinë e rrezikim i pavarësisë së vitit 2008; rritje enorme e çmimeve në artikujt elementarë, në energji, në tatime, në artikuj bazë ushqimor; dështim në investime e në zhvillim ekonomik; në arsim e në shëndetësi; me pagat më të ulëta në rajon; me afera të pazbardhura korruptive me rezervat shtetërore e tregtimin e energjisë; me luftë të paskrupullt ndaj gjyqësorit, me largimin masiv të rinisë nga vendi, e kështu me radhë”, ka shkruar Haradinaj në Facebook.

Ndërsa tha se Qeveria e Kosovës, me pafytyrësinë e saj po mundohet që të gjitha këto dështime, t’i paraqes si suksese.

“Natyrisht edhe me pafytyrësinë e qeverisë që të gjitha këto dështime t’i paraqes si suksese. Të gjitha këto dështime nuk mund të kalojnë pa ndëshkim. Prandaj sot, më shumë se kurrë kërkohet unitet e mobilizim që të ndalet rënia e shoqërisë dhe e shtetit”, ka shkruar Haradinaj në Facebook.

Bujqit gjermanë e filluan një javë protestash gjithëkombëtare duke i bllokuar rrugët me traktorë të hënën, për t’i kundërshtuar planet e Qeverisë për ndaljen graduale të subvencioneve bujqësore.

Kolona të traktorëve dhe kamionëve, disa prej të cilët me afishe të vendosura përpara me mbishkrimin: “Pa bujq nuk ka ushqim, e as të ardhme”, u vendosën nëpër rrugët gjermane në temperatura minus zero.

Në Berlin, dhjetëra traktorë të vendosur në rresht pamundësuan hyrjen në rrugën që dërgon drejt portës Brandenburg.

Policia tha se u bllokuan rrugët dhe hyrjet në autostrada në shumë pjesë të Gjermanisë, duke shkaktuar komunikacion në trafik gjatë orës së pikut të mëngjesit.

Bujqit gjermanë marrin pjesë në një protestë kundër ndaljes së subvencioneve për tatimet në automjete në Berlin, Gjermani, 7 janar 2024.

Bujqit gjermanë marrin pjesë në një protestë kundër ndaljes së subvencioneve për tatimet në automjete në Berlin, Gjermani, 7 janar 2024.

Bujqit janë zotuar se do ta bllokojnë komunikacionin kryesor dhe rrugët logjistike për një javë, duke thënë se heqja e lehtësimeve tatimore do t’i detyrojë bujqit ta braktisin punën e tyre.

Joachim Rukwied, kryetar i Shoqatës së Bujqve të Gjermanisë (DBV), u kërkoi qytetarëve mbështetje.

“Ne nuk duam ta humbim përkrahjen dhe solidaritetin që e kemi marrë nga një pjesë e madhe e popullit. Por, ne nuk do ta pranojmë rritjen e planifikuar të tatimit për sektorin e bujqësisë”, tha ai për revistën Stern të hënën.

Kritikat e bujqve e nxitën javën e kaluar koalicionin e kancelarit Olaf Scholz – i cili është për ngut ta finalizojë draftin për buxhetin e vitit 2024 pasi ishte vonuar nga një vendim gjykate – të bëjë ndryshime të papritura, përfshirë ndryshimin e planeve për heqjen e subvencioneve për bujqësinë.

Në vend se t’i japë fund papritmas uljes tatimore për naftën e përdorur në bujqësi, Qeveria planifikon që subvencionet të ulën për 40% këtë vit, për 30% më 2025, dhe do të hiqen plotësisht më 2026.

Qeveria gjithashtu hoqi dorë nga planet për t’i dhënë fund trajtimit të privilegjuar për tatimet në automjete për bujqësinë dhe pylltarinë.

Por, DBV-ja tha se këto ndryshime nuk mjafton dhe se protestat do të mbahen këtë javë. /REL/

Eksperti Toby Vogel nga Këshilli për Politikë dhe Demokraci (DPC), ka thënë se tani është një moment i shkëlqyer që pesë vendet e BE-së të cilat nuk e kanë njohur Kosovën, ta bëjnë një gjë të tillë.

Vogel në një postim në “X” ka shkruar se BE-ja duhet të heq gjithashtu edhe masat ndëshkuese ndaj Kosovës, të cilat u vendosën vitin e kaluar.

Periodical reminder that right now would be an excellent moment for Spain, Greece, Romania, Slovakia, and possibly even Cyprus to recognize Kosovo.

Also, for the EU to revoke its unjustified and disproportionate measures against Kosovo.

A man can dream, right?

— Toby Vogel (@tobyvogel) January 8, 2024

Reshjet e borës që përfshinë Ballkanin krijuan probleme të mëdha në Kroaci, veçanërisht në autostradën Zagreb – Beograd, ku shërbimet dimërore po përpiqen që nga mëngjesi i hershëm të krijojnë kushte pak a shumë normale për vozitje.

Mirëpo, për shkak të kushteve të rënda atmosferike, në autostrada janë shënuar disa aksidente trafiku.

Siç raportojnë mediat kroate, aksidentet janë regjistruar në autostradën Zagreb – Beograd, ku në aksidente janë përfshirë edhe vetura e kamionë.

Sipas raportit të agjencive shtetërore kroate, disa pjesë të autostradës A1 Zagreb-Ploçe-Karamatiçi ishin mbyllur për trafik mëngjesin e sotëm për shkak të erërave të fuqishme.

Të dyja këto autostrada frekuentohen edhe nga mërgimtarët nga Kosova të cilët në këtë periudhë po kthehen në vendet ku jetojnë në Perëndim.

Kushte të ngjashme të motit janë regjistruar edhe në Bosnje dhe Hercegovinë, ku trafiku në shumë seksione është i vështirë për shkak të borës.

Njësit e Antikontrabandë të Doganës së Kosovës kanë ndaluar dhe identifikuar me sukses tentimin për kontrabandë përmes rrugëve malore në regjionin e Vitisë.

Pas një ndjekjeje në rrugët malore të Vitisë është arritur të ndalohet një automjet, i cili kishte tentuar të futej në territorin doganor duke përdorur rrugët e fshehura malore, derisa pas ndalimit u gjet një sasi të konsiderueshme e mallrave të paligjshme.

Janë zbuluar dhe sekuestruar 2,880 copë mjaltë/stimulans seksual, me një vlerë prej rreth 40,000.00 euro.

Ky sukses i arritur shënon një hap të rëndësishëm në luftën kundër kontrabandës dhe aktiviteteve të paligjshme. Doganës së Kosovës bën thirrje për bashkëpunim të vazhdueshëm nga komuniteti lokal dhe informacione të mëtejshme që mund të ndihmojnë në parandalimin e veprimeve të tilla të paligjshme.

Ky sukses i arritur shënon një hap të rëndësishëm në luftën kundër kontrabandës dhe aktiviteteve të paligjshme. Dogana e Kosovës bën thirrje për bashkëpunim të vazhdueshëm nga komuniteti lokal dhe informacione të mëtejshme që mund të ndihmojnë në parandalimin e veprimeve të tilla të paligjshme.

Ministria e Jashtme e Spanjës tha të hënën se qytetarët kosovarë do të hasnin në telashe ta vizitonin ligjërisht atë dhe vendet e tjera të zonës Schengen që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, sikur ato të mos pajtoheshin për ta njohur pasaportën e zakonshme kosovare.

“Të gjitha shtetet e [Zonës] Schengen që nuk e njohin [Kosovën] e kanë pranuar përdorimin e pasaportave të zakonshme kosovare. Kjo, në asnjë mënyrë, nuk nënkupton, njohje të Kosovës”, tha për REL-in Elena Aljarilla Cortezon, zëdhënëse e Ministrisë së Jashtme spanjolle.

Prej 1 janarit, shtetasit e Kosovës me pasaporta biometrike janë në gjendje të udhëtojnë lirshëm në shtetet e zonës Schengen, pas hyrjes në fuqi të vendimit për liberalizimin e vizave.

Por, vetëm më 5 janar u bë e qartë se ata do të mundë ta vizitojnë edhe Spanjën, pas një njoftimi nga Departamenti për Migrim dhe Çështje të Brendshme i Komisionit Evropian, se Spanja njeh tashmë pasaportën e zakonshme kosovare.

Cortezon theksoi për REL-in se Spanja e mbështet dhe do të vazhdojë ta mbështesë dialogun Beograd-Prishtinë, “si një mënyrë e zgjidhjes së kësaj çështjeje dhe kërkon ta kufizojë ndikimin e saj tek qytetarët”.

Spanja është në mesin e pesë shteteve të BE-së që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës, e ku bëjnë pjesë edhe Greqia, Qiproja, Sllovakia dhe Rumania. Megjithatë, të gjitha këto shtete njohin dokumentet e udhëtimit të lëshuara nga autoritetet në Kosovë.

Vendimin e Spanjës për njohjen e pasaportës e kanë përshëndetur ministrja e Punëve të Jashtme dhe Diasporës së Kosovës, Donika Gërvalla, si dhe zëvendëskryeministri Besnik Bislimi.

Gastronomia po konsiderohet si ndër sektorët që mund të atakohet më së shumti me ikjen e punëtorëve jashtë shtetit. Kësisoj, ky sektor ka filluar të marrë punëtorë të huaj. Kështu ka thënë për Ekonomia Online, Arian Vranica nga Shoqata e Gastronomeve të Kosovës.

Ai ka thënë se Kosova qëndron më mirë se shtetet e rajonit sa i përket punëtorëve të këtij sektori por që rreziku, megjithatë nuk e sheh si të vetmin sektor që përballet me mungesë të punëtorëve.

Sekretari në Shoqatën e Gastronomëve të Kosovës e konsideron si normale këtë migrim siç u ballafaquan edhe shtetet tjera. Ai ka thënë se nuk janë përgatitur siç duhet për t’u përballur me këtë migrim, teksa konsideron se është rritur më shumë vlerësimi për punëtorë.

“Realisht shumë sektor janë prekur nga liberalizimi i vizave si një mase lehtësuese e lëvizjes së lirë të njerëzve, gjë e cila nuk ka ndodhur më herët normalisht që ka ndiku edhe pakëz  në rritjen e panikut në popull se është një përvojë e paprovuar në të kaluarën dhe tashti domethënë është hera parë  që ballafaqohemi me një realitet të ri por unë e konsideroj që është një rrjedhje normale siç i ka prekur të gjitha vendet tani po hyjmë në atë vlugun e popujve të cilët migrojnë dhe lëvizin por kjo normalisht do t’i ketë shqetësimet e veta sepse ne si vend nuk kemi përgatitur apo s’jem parapërgatitur mjaftueshëm  ashtu që këtë situatë ta amortizojmë në mënyrë të mirë të mundshme por realisht gastronomia është një ndër sektorët që do të preket nga ky lehtësim i lëvizjes bashkërisht me sektorin e shëndetësisë, me sektorin e ndërtimit të cilat do të ndikojnë jashtëzakonisht shume sidomos do të këtë një migrim të trurit të një kategorie demografike një rinie e cila po që se është aset tepër i madh për vendin tonë në kuptimin e vlerës së fuqisë punëtore”, ka thënë Vranica.

Vranica pranon se gastronomia ka pranuar në punë emigrantë të shteteve të varfër.

“Ka pasur edhe një lloj ankete e cila është bërë në kuadër të Odës Ekonomike të Kosovës na që jemi pjesë sektoriale si shoqatë sektoriale në kuadër të OEK-ut normalisht që kemi qenë pjesë e këtyre anketave edhe normalisht që shihet sa kanë shfrytëzua domethënë subjektet private në kuptimin  e punëtoreve domethënë ose pranimi në punë të emigrantëve të huaj sepse non-stop standardi kërkohet nga një standard tjetër një popull më i varfër kërkon të migroj të një popull i pasur ashtu ka filluar por jo me një masë të mjaftueshme”, u shpreh ai.

Ndonëse migrimi i punëtorëve nga ky sektor është duke vazhduar, Vranica ka thënë se qëndrojnë më mirë se shtetet e rajonit. Konsideron se vlerësimi ndaj punëtorit është rritur dukshëm.

“Po them që jemi me një situatë jo të këndshme në kuptimin e përgatitjes por si do që të jetë nuk e kemi situatën si Shqipëria qysh e ka pas, si Kroacia si e ka se kemi megjithatë kemi një përfaqësi demografike edhe normalisht duhet ta kenë parasysh qytetarët se ne po tentojmë sa më realisht sa më sinqerisht ta sfidojmë edhe ta te reflektojmë ketë realitet të ri… këtë duhet ta kuptojmë që edhe vlerësimi ndaj punëtoreve është rritur zakonisht shumë nuk është siç ka qenë më herët normalisht  se ka një rritje të vetëdijes të të bërit biznes nuk është siç ka qenë para 10 viteve normalisht është rritur edhe oferta për punëtorë duhet me pa gjithmonë prizmin pozitive na i ofrojmë disa gjëra në aspektin edhe në legjislacioni fiskal disa përparësi në raport me vende të tjera perëndimore”, theksoi ai.

Inflacioni gjatë vitit 2023 ka shënuar rënie, mirëpo çmimet nuk janë kthyer siç kanë qenë para kohës së pandemisë. Me një pagë minimale qytetari nuk mund ta mbush shportën e konsumit as për një gjysmë muaji.

Kështu vlerësojnë njohës te ekonomisë, të cilët kërkojnë nga qeveria që gjatë këtij viti të krijojë politika më favorizuese për bizneset të cilat ndikojnë tek rritja apo ulja e çmimeve. çmimet e konsumit shkuan në 2.9 për qind vjetore dhe -0.1 për qind mujore.

Sipas Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK) çmimet janë rritur dhe është ‘rënduar’ për 2.9 për qind më shumë shporta e qytetarit gjatë muajit nëntor 2023, krahasuar me muajin nëntor 2022.
Ndërsa, njohësi i ekonomisë, Besnik Avdija thotë për KosovaPress se pavarësisht se vitin që lamë pas kishte rënie të inflacionit, çmimet nuk janë kthyer në nivelet e para të pandemisë dhe krizës së luftës në Ukrainë.

“Ashtu edhe siç është pritur nga viti 2022, kemi parë një lehtësim deri diku të çmimeve dhe inflacionit, pavarësisht se kanë arritur në shifra rekorde, në vitin 2023 kanë parë një lloj stabilizimi, kjo gjë ka sjellë deri tek krijimi i një lloj qëndrueshmërie dhe financiare në vendin tonë. Megjithatë çmimet nuk janë ulur dhe nuk janë kthyer në nivelet e para pandemisë dhe para krizës së luftës në Ukrainë…”, thekson ai.

Se inflacioni ka shënuar rënie e thotë edhe njohësi tjetër i ekonomisë, Mustafë Kadriaj, teksa shton se me një pagë minimale qytetari nuk mund ta mbush shportën e konsumit as për një gjysmë muaji.

Edhe njohësi për çështje të ekonomisë, Nagip Skenderi thotë për KosovaPress se qeveria duhet të krijojë politika fiskale duke ua hequr barrën doganore bizneseve.

Kujtojmë se, sipas raportit të fundit të ASK-së rritja kryesisht është shpjeguar me ngritjen e çmimeve të konsumit në këtë periudhë te grupet dhe nëngrupet e COICOP-it: pemët 19,4%, perimet 16,1%, mallrat dhe shërbimet për mirëmbajtjen e zakonshme të ekonomisë shtëpiake 10,8 %, sheqeri, reçeli, mjalti, çokollata dhe ëmbëlsirat 7,7%, prodhimet ushqimore 7,0%, veshjet dhe këpucë 6,0%, pijet alkoolike, duhani 5,9%, rekreacionet dhe kultura 5,3%. Po ashtu energjia elektrike, gazi dhe lëndët djegëse të tjera u rriten 4,8%, buka dhe drithërat 3,5%, mallrat dhe shërbimet e ndryshme 2,7% dhe mishi (1,2%), dhe me një ndikim të përbashkët të këtyre nëngrupeve prej 3,1 për qind në IHÇK-it./