Author: ATVLive

Kryetari i Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), Ramush Haradinaj, ka kujtuar të rënët e Brigadës 136 “Rugova”, në 25-vjetorin e rënies.

Haradinaj ka thënë se Rugova është prej trevave që ka namin e madh të shqiptarët ndër shekuj.

“Rugova si trevë është prej trevave që ka namin e madh të shqiptarët ndër shekuj. Vëllezërit e kësaj trave nuk u ndalën asnjëherë për çlirimin e atdheut. Në 25 vjetorin e rënies së dëshmorëve të Birgadës 136 “Rugova”, kujtojmë e nderojmë sot komandantin Selman Lajçi, nderojmë të gjithë dëshmorët e asaj pranvere të përgjakur në Rugovë e Podgur; Besnik Lajçi, Afrim Gjuraj, Ramë Lajçi, Ramush Lajçi, Ramiz Brahimaj, Sherif Brahimaj, Xhavit Lajçi, Asllan Nikqi, Faton Nikqi, Rifat Shala, Osë Osaj, Sokol Nikqi, Sokol Lajçi dhe Tone Lajçi”, ka thënë Haradinaj.

Haradinaj ka dëshmorët kanë dhënë mesazhin se shqiptarët janë të vendosur për liri.

“Me luftën e tyre heroike dhanë mesazhin se shqiptarët janë të vendosur ta arrijnë lirinë me çdo çmim, deri në vetëflijim.

Lavdi e përjetshme atyre që ranë për lirinë e atdheut!”, është shprehur Haradinaj.

Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq ka folur me tone disfatiste para Ndihmëssekretarit amerikan të shtetit James O’Brien. Gjatë konferencës për media me të është ankuar ndaj Kosovës se ka imponuar “gjëra të reja në dëm të popullit serb” dhe se për këtë “do të shpërblehet me anëtarësim në Këshill të Europës”.

Ai ka thënë se State Departmenti, NATO dhe BE po heshtin ndaj “heqjes së dinarit”, “burgosjes së përditshme të serbëve”.

“Është e rëndësishme të them se personalisht jam i lumtur që pata rastin të flas me z. O’Brien. Detyrimi im është që kur të humbasim në KiE kur të ndodhë kjo, të ngremë kokën dhe të luftojmë për përparimin ekonomik të Serbisë”, ka thënë ai.

“Të luftojmë për jetën e fëmijëve tanë dhe të shkojmë me kokën lart. Të jemi krenarë për përparimin e mëtejshëm ekonomik. Bashkëpunimi ynë ekonomik është i shkëlqyer dhe besoj se do të jetë edhe më i mirë” tha Vuçiq.

Regjistrimi i krimeve dhe dëmeve nga lufta, kërkohet nga qeveria ta padisë Serbinë

Dëmet e luftës së fundit në Kosovë konsiderohen të jenë të mëdha si në njerëz ashtu edhe në ekonomit, të cilat në bazë të vlerësimeve të deritanishme janë mijëra të vrarë, e miliarda dëme në ekonomitë familjare dhe ndërmarrje të shkatërruara.

Në bazë të disa hulumtimeve nga organizata të ndryshme në vend numërohen përafrisht mbi 13 mijë banorë civil të vrarë, prej tyre 1 mijë e 393 janë fëmijë, ndërkaq mbi 20 miliardë euro janë dëme materiale.

Njohës të kësaj çështje vlerësojnë se pas grumbullimit të këtyre informacioneve në mënyrë të saktë pas procesit të regjistrimit të popullsisë të nisur këtë muaj, në kuadër të së cilës do të regjistrohen edhe dëmet në njerëz dhe ato materiale, Qeveria e Kosovës duhet të padisë shtetin serb për të gjitha krimet makabre që ka bërë. Ata derisa thonë se presin rezultate pozitive në këtë drejtim, shprehen të shqetësuar se gjeneratat e reja mund të mos kenë njohuri të shumta rreth dëmeve që ka shkaktuar Serbia ndaj shtetit tonë.

Megjithatë, shprehen se këto të dhëna duhet të prezantohen edhe tek opinioni botëror, pasi sipas tyre, kjo çështje është pak e njohur tek ata.

Studiuesi i arkivistikës, Jusuf Osman thotë se sipas evidencës që ka bërë janë të vrarë mbi 13 mijë banorë civil, prej tyre mbi 1 mijë e 300 fëmijë. Sipas ti, kjo është dëshmia më e mirë për krimet makabre që ka bërë Serbia ndaj Kosovës.

Ai derisa tregon se ka mjaft dëshmi, thotë se janë rrënuar më se 1 milion shtëpi, mandej në 1 mijë e 100 vendbanime në Kosovë që janë prek nga dhuna dhe terrori.

Osmani derisa shprehet i shqetësuar që të rinjtë mund të mos i dinë dëmet që ka shkaktuar lufta fundit, thotë se sipas hulumtimit të bërë, komuna e Skenderaj ka më së shumti viktima në vend.

Ndërsa, themeluesi i Institutit për Kërkim Zhvillimor “Riinvest”, Muhamet Mustafa, thotë për KosovaPress se në aspektin e kërkesave ndaj Serbisë, kjo çfarë deklarojnë njerëzit mund të mos jetë shumë relevante, mirëpo konsideron se shteti ynë duhet të punojë më shumë në mënyrë që të paraqesë të vërtetën e gjenocidit serb të bërë në Kosovë.

Sipas tij, në këto dëme duhet të përfshihen edhe pagat e humbura, shkatërrimi i sistemit buxhetor, pensionet, pra të gjitha aspektet që janë vlerësuar edhe më herët nga ekspertet tjerë në këtë drejtim.

Mustafa thotë se pavarësisht se në marrëveshjen e Ohrit nuk janë trajtuar këto çështje, konsideron se kjo nuk do të thotë që Kosova nuk ka mundësi që t’i kërkojë këto zhdëmtime.

Drejtori i Agjencisë së Statistikave në Kosovë, Avni Kastrati thotë se në pyetësor përfshihen ato dëme që janë shkaktuar në objekte fizike dhe në njerëz. Sipas tij, këto pyetje është dashur të bëhen në vitin 2011 pasi të dhënat kanë qenë më të freskëta.

Për herë të parë në Kosovë do të regjistrohen tani edhe dëmet dhe krimet e shkaktuara nga lufta e fundit në vend nga forcat serbe.

Kujtojmë se, në nëntor të 2023-tës, ekzekutivi në Kosovë themeloi Institutin për Krimet e Kryera Gjatë Luftës në Kosovë.

Në bazë të ligjit, Instituti duhet t’i trajtojë disa lloje krimesh, shembull krimet kundër njerëzimit, krimet ekonomike, krimet ushtarake, krimet psiko-sociale dhe ato të bëra në ambient.

Ndërkaq, në raport citohet një sondazh i Zyrës së Komisionarit të Lartë të Kombeve të Bashkuara për Refugjatët (UNHCR), sipas të cilit, pothuajse 40 për qind e të gjitha shtëpive të banimit në Kosovë ishin dëmtuar rëndë ose ishin shkatërruar plotësisht.

Në një raport të shtatorit të vitit 1999, të përpiluar prej Komitetit për Çështje Ekonomike dhe Zhvillim të Këshillit të Evropës, përmendet se organizatat atëbotë aktive në Kosovë vlerësonin që mbi 120.000 objekte banimi ishin bërë të pabanueshme.

Sipas raportit të HRË-së, ngjashëm pësuan edhe shkollat dhe xhamitë: “Sipas vlerësimeve të OKB-së, në Kosovë janë dëmtuar 649 shkolla – më shumë se një e pesta e shkollave të inspektuara janë dëmtuar për mbi 60 për qind ose janë shkatërruar plotësisht”.

Shumë dëshmitarë janë cituar të kenë thënë se forcat serbe u kishin grabitur gjëra me vlerë, përfshirë unazat e martesës e automjetet, dhe se i kishin kërcënuar me jetë nëse nuk do t’ua dorëzonin të gjitha paratë që i kishin.

Lufta besohet se ka shkaktuar dëm të konsiderueshëm psikologjik dhe emocional, se ka kthyer tejet mbrapa zhvillimin ekonomik, se i ka penguar investimet e huaja, se ka shkaktuar jostabilitet politik dhe tensione sociale.

Politologu nga Bosnja e Hercegovina, Jasmin Mujanoviq, ka kritikuar ish-emisarin amerikan për dialogun Kosovë-Serbo, Richard Grenell, për mohim të gjenocidit të Srebrenicës.

Në llogarinë e tij në X, Mujanoviq tha se ky është “një moment i jashtëzakonshëm në historinë politike të SHBA-së dhe më i errëti sipas shenjave për Bosnjën dhe Ballkanin”.

“Richard Grenell, një bashkëpunëtor i ngushtë i Presidentit të Serbisë, të lidhur me Rusinë, Vuçiq, dhe me shumë mundësi Sekretari i ardhshëm i SHBA-së, del si mohues i gjenocidit të Srebrenicës. Një moment i jashtëzakonshëm në historinë politike të SHBA-së dhe më i errëti sipas shenjave për Bosnjën dhe Ballkanin”, tha ai.

Ky reagim erdhi pasi Grenell në llogarinë e tij në X tha se jo të gjitha krimet e luftës duhen të cilësohen si krime lufte

Ai tha politika duhet të qëndrojë larg këtij etiketimi të ndjeshëm, por të rëndësishëm.

“Kjo është kaq e vërtetë. Gjermanët po nxisin një rezolutë të OKB-së për të etiketuar një gjenocid 29 vjet pas faktit”

“Jo të gjitha krimet e luftës duhet të etiketohen si gjenocid. Shtytja e disa krimeve të tjera të luftës në etiketën e Gjenocidit dobëson atë që bëri qeveria e atëhershme gjermane në vitin 1941”.

“Mbajeni politikën larg këtij etiketimi të ndjeshëm, por të rëndësishëm”, tha Grenell.

Ish-kryeministri i Kosovës, Avdullah Hoti deklaron se në Qeverinë Kurti janë përgjysmuar investimet kapitale në vend. Ndërsa, sa i përket Ligjit për pagën minimale që nga ana e qeverisë u vlerësua si i suksesshëm, Hoti vlerëson se është dashur të rishikohet kjo pagë, në mënyrë që sipas tij, të përshtatet me inflacionin që ka mbizotëruar në vend viteve të fundit. Paga aktuale minimale në Kosovë, për të punësuarit e moshës mbi 35 vjeçare është 170 euro, ndërsa të punësuarit e moshës nën 35 vjet kanë pagën minimale në vlerë prej 130 euro.

Deputeti i LDK-së, në një intervistë për KosovaPress ka kritikuar qeverinë aktuale për mungesë të politikave fiskale, që të përballen bizneset me inflacion.

Kjo qeveri, sipas Hotit, ngecje pati edhe në investimin e projekteve kapitale.

Teksa thotë se janë përgjysmuar investimet kapitale në Kosovë të nivelit qendror, ai shton se të dhënat tregojnë se një pjesë e konsiderueshme e shpenzimeve kapitale shkon për avance për investime kapitale.

Ish-ministri i Financave Hoti ka theksuar po ashtu se të dhënat tregojnë që një pjesë e konsiderueshme e shpenzimeve kapitale shkon për avance për investime kapitale.

Derisa ka shtuar se janë përgjysmuar investimet kapitale, por edhe me këto investime kapitale që po ndodhin, janë përgjysmë më pak se ato të qeverive paraprake.

Von Cramon optimiste për anëtarësimin e Kosovës në KiE, por tregon çka kërkojnë disa shtete

Raportuesja për Kosovën në Parlamentin Evropian, Viola von Cramon, është optimiste për anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës. Pas votimit në Asamblenë Parlamentare, euro-deputetja gjermane, thotë se shpreson që të arrihet shumica e votave edhe në Komitetin e Ministrave të Punëve të Jashtme, në mbledhjen e muajit maj. Megjithatë, ajo shton se disa shtete janë më kritike, pasi kërkojnë përparim në lidhje me themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe.

Euro-deputetja gjermane në një intervistë për KosovaPress, kërkon nga Kosova dhe Serbia zbatimin pakushte të Marrëveshjes Bazë të Brukselit dhe aneksit të Ohrit. Sipas saj, Lista Serbe ka gabuar kur ka kërkuar bojkotimin e procesit të votimit të 21 prillit për shkarkimin e kryetarëve të katër komunave veriore, derisa thekson nevojën e largimit të masave ndëshkuese të Bashkimit Evropian ndaj Kosovës, pas përfundimit të këtij procesi.

Sipas saj, dialogu me Serbinë është vendimtar për zhvillimin e Kosovës dhe anëtarësimin në Bashkimin Evropian. Von Cramon nënvizon nevojën që të ketë progres më të shpejtë nga dy palët për zbatimin e ujdive të dakorduara.

Megjithatë, ajo kritikon Serbinë se nuk po bënë asnjë lëvizje për zbatimin e marrëveshjeve, përkundrazi po angazhon aktivisht që të shkel nenet e saj, derisa përmend angazhimin e Serbisë kundër anëtarësimit të Kosovës në Këshill të Evropës.

Duke folur për arsyet e dështimit të zbatimit të marrëveshjes së Brukselit dhe Ohrit, raportuesja për Kosovën në Parlamentin Evropian thotë se në rrethanat aktuale politike ka qenë e vështirë të arrihet diçka. Siç thotë ajo nuk është faji i ndërmjetësit të BE-së, Miroslav Lajçak që nuk ka lëvizur asgjë në drejtim të zbatimit marrëveshjeve, pasi palët s’kanë vullnet politik për një gjë të tillë.

Megjithëse Serbia nuk po zbaton pjesën e saj të marrëveshjes, Von Cramon thotë se Kosova ka mundur të jetë më shumë pragmatike.

Sa i përket zëvendësimit të Lajçak në pozitën e ndërmjetësit të dialogut, Von Cramon thotë se është një person në përgatitje, që e njeh rajonin dhe që nuk është lehtë i ndikueshëm nga asnjëra palë.

Serwer tregon arsyet për të cilat Serbia i frikësohet anëtarësimit të Kosovës në KiE

Serbia është aktualisht e angazhuar në një fushatë të egër për të bllokuar anëtarësimin e Kosovës në Këshillin e Evropës (KiE). Kështu ka deklaruar analisti dhe njohësi i çështjeve të Ballkanit, profesori amerikan Daniel Serwer. Ai ka treguar se pse shteti serb po i frikësohet anëtarësimit të Kosovës në këtë organizatë.

Sipas tij, Serbia po e bën këtë përkundër një angazhimi të qartë në marrëveshjen e shkurtit që amerikanët dhe evropianët pretendojnë se është ligjërisht i detyrueshëm, e ku thuhej se Serbia nuk do të kundërshtojë anëtarësimin e Kosovës në asnjë organizatë ndërkombëtare.

Serëer thotë se nuk e di nëse KiE do ta pranojë Kosovën në gjatë pranverës së vonë.

“Sigurisht që duhet. Kualifikimi kryesor i KiE është sundimi i ligjit”.

Analisti amerikan në tekstin e tij e tij në Peacefere.net, thotë se Kosova është përmirësuar në mënyrë të vazhdueshme dhe renditet mbi mesataren mesatare rajonale në tetë dimensione të sundimit të ligjit. “Është e treta në rajon, pak pas Malit të Zi…, por shumë përpara rezultateve në rënie të Serbisë. Prishtina së fundmi ka zgjidhur një ankesë të madhe. Ajo njohu të drejtat pronësore të Manastirit të Deçanit, një çështje e pazgjidhur për më shumë se 20 vjet”.

“Korrupsioni, zbatimi i rregullave, dhe drejtësia penale janë dimensionet më të dobëta të saj. Të gjitha këto janë simptome të një shteti të ri dhe relativisht të dobët.”

Sipas Serwer qëllimi kryesor i KiE është të promovojë demokracinë, të drejtat e njeriut dhe sundimin e ligjit në të gjithë Evropën dhe më gjerë

“Në parim, ju do të mendonit se njerëzit që vërtet janë të diskriminuar do ta mirëprisnin anëtarësimin e vendit të tyre në një organizatë të tillë. Megjithatë, Beogradi është kundër me të gjitha forcat e tij”, u shpreh ai.

“Çështja nuk është vetëm ajo e idealeve, ka pasoja praktike të anëtarësimit në KiE. Anëtarësimi u hap qytetarëve qasje në Gjykatën Evropiane të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ). Ky është një privilegj serioz. Nëse një sistem kombëtar drejtësie dështon në sytë e një qytetari të një shteti anëtar të KiE, ai qytetar mund të apelojë në GJEDNJ, e cila ka një traditë të fortë të gjykimit në favor të barazisë dhe mosdiskriminimit, duke përfshirë Ballkanin. Kjo nuk do të thotë se vendimet e saj zbatohen gjithmonë, siç do t’ju thonë boshnjakët, por forcon ata që vuajnë diskriminimin. Shtetet anëtare gjithashtu mund të paraqesin ankesa kundër shteteve të tjera anëtare, një privilegj tjetër që Beogradi duhet ta mirëpresë”, shkroi profesori amerikan.

Serwer thotë se Beogradi e kundërshton anëtarësimin e Kosovës në KiE për disa arsye.

“Së pari, Beogradi nuk dëshiron të pranojë se Kosova është shtet. Së dyti, ajo ka frikë se Kosova do të bëjë ankesa kundër Serbisë. Ka shumë arsye për ankesa të tilla që rrjedhin nga diskriminimi dhe shkeljet e tjera të të drejtave të njeriut kundër shumicës shqiptare brenda Serbisë, trajtimi i qytetarëve të Kosovës në Serbi dhe dështimi i Serbisë për të dhënë llogari për krimet e saj gjatë luftës në Kosovë”.

Së treti, Serwer thotë se, Beogradi po përpiqet gjithashtu t’i bëjë presion Kosovës që të krijojë një Asociacion të komunave me shumicë serbe, të cilin e sheh si të rëndësishëm për zyrtarizimin e marrëdhënieve të tij me popullsinë serbe brenda Kosovës. “Asambleja Parlamentare e KiE-së e konsideron këtë si një çështje që Kosova duhet ta zgjidhë pas anëtarësimit. Asociacione të tilla të pakicave janë të zakonshme në mesin e shteteve anëtare të KiE dhe Kosova ka premtuar të krijojë një të tillë. Por në mënyrë të arsyeshme ajo nuk dëshiron ta bëjë këtë derisa Serbia të njohë sovranitetin dhe integritetin e saj territorial”.

Sipas Serwer “fakt trishtues [për serbët] është se Kosova jo-anëtare sot është më e kualifikuar për anëtarësim në Këshillin e Evropës sesa anëtarja aktuale, Serbia”.

William Burns, shefi i shërbimit inteligjent amerikan CIA, ka parashikuar humbjen e lufës së Ukrainës deri në fund të këtij viti. Në një fjalim në Catpitol Hill, kreu i inteligjencës amerikane foli në mënyrë të prerë për dështim të forcave ukrainase, nëse SHBA nuk vendos për dërgimin e ndihmave ushtarake.

“Ka një rrëzim real që Ukraina mund të humbasë në fushën e betejës brenda vitit 2024, nëse ne nuk dërgojmë ndihma domethënëse ushtarake. Kjo do të vendosë Putin në një pozicion që të diktojë se cilat do jenë kushtet e marrëveshjes”, deklaroi drejtori i CIA-s.

Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë donatorët kryesorë të armatimeve dhe municioneve për Ushtrinë e Ukrainës që nga nisja e luftës 2 vite më parë. Afrimi i zgjedhjeve presidenciale dhe qëndrimet e Donald Trump kundër mbështetjes së Ukrainës kanë frenuar disa paketa ndihme nga ana e demokratëve në kongres dhe Senat.

Por shumica e ekspertëve amerikanë mendojnë se heqja e ndihmave për Ukrainën në këtë moment do të dëmtojë interesat amerikane në arenën ndërkombëtare dhe do të fuqizojë Vladimir Putin.

“Me ndihmën ushtarake, ushtria e Ukrainës do të mund të ruajë pozicionet e saj përgjatë gjithë vitit 2024 dhe do të shkatërroj besimin e Vladimit Putin, i cili mendon se koha po punon në favor të lëvizjeve të tij ushtarake”, tha shefi i CIA-s.

Që nga nisja e luftës, rreth 55 vendet perëndimore kanë dërguar 300 miliardë ndihma për Ukrainë, nga këto 110 miliardë kanë qenë ndihma direkte ushtarake. /Euronews.al/

Emisari i BE’së për Ballkanin Perëndimor, Miroslav Lajçak, përgjegjës për bisedimet Kosovë-Serbi, ka thënë se shoqëritë në Kosovë e Serbi s’bëjnë presion për normalizim të raporteve Kosovë-Serbi. Për më tepër, sipas tij, sa herë që Kurti e Vuçiq bëjnë ndonjë hap, ka kritika në vendet respektive.

I pyetur nga N1 Bosnia se cili ka qenë problemi më i madh me të cilin është përballur në negociata, Lajçak ka thënë se “problemi kryesor është se procesi duhet të çojë në normalizimin e marrëdhënieve”.

“Së fundmi kam pasur një takim me përfaqësues të organizatave joqeveritare dhe mediave nga rajoni. I pyeta se kush e do normalizimin? Dhe përgjigja ishte ju, Bashkimi Evropian. Pra, problemi është se ky është një proces që është bërë i mundur nga BE-ja, por ne nuk e ndjejmë përpjekjen, presionin për normalizim nga ana e shoqërive, as në Serbi e as në Kosovë. Pra, ne kemi një marrëveshje që nuk e kemi pasur kurrë më parë, Marrëveshja e Ohrit, e cila është një rrugë e qartë. Por ajo që kam dëshmuar gjithashtu është se sa herë që dy liderë, presidenti Vuçiq, kryeministri Kurti, bien dakord për disa hapa drejt normalizimit, ajo përballet me kritika në shoqëritë e tyre” ka thënë Lajçak.

“Pra, është e qartë se elementi më i rëndësishëm për të përfunduar këtë proces është të ndihmojmë shoqëritë të kuptojnë se pa normalizimin e marrëdhënieve të tyre nuk ka të ardhme evropiane për to”, ka shtuar ai.

Sipas tij, Bashkimi Evropian nuk ka qenë kurrë më i gatshëm për ta udhëhequr këtë proces apo për ta lehtësuar këtë proces.

“Megjithatë, më duhet të them se katër vitet e mandatit tim u ndanë realisht në dy pjesë. Njëra ishte pozitive kur po punonim për normalizimin, por tjetra, që ishte më e madhe, fatkeqësisht po përballej me krizën në terren, duke zbutur ndikimin, duke u përpjekur të parandalonte përshkallëzimin. Dhe sigurisht, nuk mund t’i kesh të dyja në të njëjtën kohë. Kështu që shumë shpesh ne detyroheshim të ndalonim procesin e normalizimit sepse duhej të përballeshim me përshkallëzimin në terren”.

Emisari ka theksuar se tani çështja më e madhe është se si të “të zbutet ndikimi i vendimit të Bankës Qendrore të Kosovës në transaksionet me para të gatshme”.