Tag: Peter Stano

Përgatiti: Fatlum Jashari

Serbia, sipas Bashkimit Evropian, nuk mund të fshihet prapa mos-njohjes së Kosovës për të penguar kompletimin e hetimit për sulmin terrorist të 24 Shtatorit në Banjskë, në të cilin u vra rreshteri Afrim Bunjaku.

Duke e njohur si zyrtar hetimin e Policisë së Kosovës, të mbështetur nga EULEX-i, BE-ja u përgjigj për refuzimin e presidentit të Serbisë, Aleksandar Vuçiq, për bashkëpunim me Kosovën, me pretekst mosnjohjen.

“Ne presim nga Serbia, jo vetëm bashkëpunim të plotë, por gjithashtu bashkëpunim të pakushtëzuar. Nëse ka vullnet, ka rrugë. S’ka nevojë askush të fshihet prapa formaliteteve të njohjes ose jo-njohjes, ka mjaftueshëm mënyra për të ndarë gjetjet, për të bashkëpunuar, për të kontribuuar në hetimin e plotë, sepse ajo që ndodhi më 24 shtator ishte shumë serioze dhe ka nevojë të qartësohet tërësisht. Sepse do të ketë pasoja. Prandaj duhet të hetohet tërësisht”, tha zëdhënësi i BE-së për Politike të Jashtme dhe Siguri, Peter Stano.

Teksa theksoi se rezultati i hetimit do të përcaktojë hapat e mëtejmë dhe qasjen e BE-së ndaj Serbisë, Kosovës dhe dialogut, zëdhënësi Stano kërkoi që të dyja shtetet të bëjnë gjithë çfarë është e mundur për deeskalim të shpejtë.

“Mesazhi nga Përfaqësuesi i Lartë, nga shtetet anëtare, por dhe partnerët ndërkombëtare për Kosovën dhe Serbinë, është që të kthehen në dialog. Kjo është rruga e vetme e mundshme për ta zgjidhur problemin e normalizimit të marrëdhënieve ndërmjet Serbisë dhe Kosovës. Kthimi në dialog, është pa mëdyshje mesazhi për të dyja palët, duhet të ktheheni në dialog, ndryshe nuk do të zgjidhni problemet”, tha Stano.

Vendosja e sanksioneve ndaj Serbisë, procedurë e cila kërkon unanimitet të plotë brenda BE-së, është përjashtuar si mundësi, për shkak të refuzimit të Hungarisë.

Mundësi mbesin masat politike dhe ekonomike, si nivel më i ulët i ndëshkimit.

Përkundër raportimeve se ka një pako masash të përgatitur kundër Serbisë, BE-ja ende nuk ka njoftuar ndonjë vendim lidhur me këtë.

Krerët shtetërorë të Kosovës e kanë bërë të qartë pozicionin se nuk do të kthehen në dialogun e Brukselit, pa ndëshkimin e Serbisë për përgjegjësinë e saj në atë që e vlerësojnë “akt agresioni, nëpërmjet sulmit terrorist-paramilitar” të 24 Shtatorit.

Zëdhënësi i Bashkimit Evropian për Politikë të Jashtme, Peter Stano, ka theksuar nevojën për bashkëpunim të plotë dhe të pakushtëzuar nga Serbia lidhur me sulmin terrorist në Banjskë të Zveçanit.

“Nuk është vetëm se presim bashkëpunim të plotë nga Serbia, por gjithashtu edhe bashkëpunim të pakushtëzuar. Nëse ka vullnet, mund të gjenden edhe mënyrat, por nuk mund të fshiheni prapa formaliteteve si ‘njohja’ ose ‘mosnjohja’”, ka deklaruar ai.

Zyrtari i BE-së ka thënë se ngjarja e 24 shtatorit është diçka shumë serioze dhe duhet të sqarohet plotësisht, pasi do të ketë pasoja të mëdha.

“Ka mënyra të shumta se si mund t’i ndani gjetjet tuaja, si mund të bashkëpunoni dhe kontribuoni në hetim të plotë, pasi ajo që ndodhi më 24 shtator, ishte diçka shumë serioze dhe që duhet të qartësohet plotësisht, pasi do të ketë pasoja”, ka thënë tutje ai në një konferencë për media.

Stano gjithashtu ka thënë se BE-ja nuk do të komentojë fazat individuale të hetimeve ose numrin e personave të ndaluar, por pret bashkëpunim të plotë dhe të pakushtëzuar për të zbardhur ngjarjen.

“Do të ketë pasoja, kështu që do të duhet të hetohet plotësisht dhe nuk do të komentojë fazat individuale të hetimeve, se sa persona janë ndaluar e sa jo. Pozicioni i BE-së, është i qartë tash e disa herë, ne presim bashkëpunim të plotë e të pakushtëzuar nga Serbia dhe kushdo tjetër, që të përfundojnë hetimet sa më shpejt, që të kemi një pasqyrë të qartë se çka ndodhi, pse ndodhi, kush po merrte pjesë, kush po e orkestronte. Dhe duke u bazuar në këtë, Bashkimi Evropian do të vendosë se cili do të jetë hapi i radhës ndaj Serbisë, Kosovës, dialogut dhe rajonit”, ka deklaruar Stano.

Më 24 shtator, një grup terrorist sulmoi njësinë patrulluese të Policisë së Kosovës në një rrugë në fshatin Banjskë, duke vrarë rreshterin Afrim Bunjaku.

Më pas, grupi i terroristëve u strehua në manastirin në Banjskë, prej ku vazhdoi përleshjet me zyrtarët policorë.

Bashkimi Evropian është deklaruar të hënën se autoritetet e Kosovës në këtë rast, policia ka mandat për t’i hetuar sulmet e 24 shtatorit në Banjskë të Zveçanit, ndërsa Serbia është e obliguar të bashkëpunojë pa kushtëzime.

Zëdhënësi i Bashkimit Evropian, Peter Stano, ka folur rreth përgjegjësisë që e ka marrë tashmë ish-nënkryetari i Listës Serbe, Millan Radoiçiq për sulmin, dhe a do të ndihmojë Bashkimi Evropian që ai të ekstradohet në Kosovë. Stano theksoi se blloku evropian pret bashkëpunim të plotë, transparent dhe pa kushte nga Serbia, në mënyrë që të sqarohet jo vetëm se kush e ka përgatitur dhe kryer sulmin terrorist, por edhe kush qëndron prapa tyre.

“E kemi parë qartë se çfarë tha zotri Radojiçiq për përfshirjen e tij në ngjarjet shumë fatkeqe të 24 shtatorit dhe Bashkimi Evropian ishte shumë i qartë, e tha Përfaqësuesi i Lartë, dhe pastaj ne e përsëritëm disa herë. Të gjitha faktet duhet të vërtetohen. Kjo duhet të hetohet në mënyrë të duhur dhe në këtë kontekst presim bashkëpunim të plotë dhe të pakushtëzuar nga Serbia, kjo është shumë e rëndësishme. Në pjesën e dytë të pyetjes dhe sa i përket hetimeve, etj., e kam përsëritur edhe shumë herë se ne nuk po e bëjmë angazhimin tonë në lidhje me këtë sulm terrorist përmes mediave. Jemi në kontakt me partnerët dhe shkëmbejmë mendimet dhe qëndrimet tona, por sa i përket pjesës së dytë të pyetjes suaj, EULEX-it nuk i nevojitet një zëdhënës specifik nga autoritetet e palës tjetër. EULEX-i ka zyrën e vet për shtyp dhe zyra e shtypit ka reaguar shumë qartë se cili është roli i EULEX-it dhe cili është mandati i EULEX-it. Mandati i EULEX-it është monitorimi i situatës dhe ofrimi i ndihmës për policinë e Kosovës sipas kërkesës. Mandati i EULEX-it nuk përfshin hetime”, tha Stano në një konferencë për media online.

Sa i përket masave të BE-së ndaj Serbisë, ai tha se duhet parë rezultatin përfundimtar të hetimit në Banjskë.

“Çdo ditë zbulon diçka të re. Çdo ditë sjell një tjetër provë. Kemi thënë vazhdimisht se nuk po komentojmë çfarë sjell e përditshmja. Ne duhet të shohim rezultatin përfundimtar të hetimit, hetim të duhur, të plotë, duke sqaruar të gjithë kontekstin, të gjitha rrethanat rreth sulmit terrorist dhe ngjarjeve të ngjashme. Dhe këtu presim bashkëpunimin e plotë dhe të pakushtëzuar të Serbisë në këtë drejtim. Kjo është shume e rëndësishme. Bashkimi Evropian e tha shumë qartë, ne e thamë më 19 shtator dhe e kemi përsëritur shumë herë më pas, Bashkimi Evropian është i gatshëm të caktoj masa edhe ndaj Serbisë, nëse shtetet anëtare vendosin që kanë informacion të mjaftueshëm, fakte të mjaftueshme dhe se ata do të reagojnë në momentin e zgjedhjes së tyre”, theksoi ai.

Për më tepër ai nuk ka lënë asnjë dyshim se mandatin për ta hetuar rastin e Banjskës e kanë autoritetet e Kosovës.

“Asnjëherë nuk po diskutojmë publikisht për procedurat në vazhdim. Pra, siç ka qenë rasti me masat ndaj Kosovës, i kemi shpallur pasi janë marrë vesh dhe pasi ka pasur konsensus se si të veprohet nga ana e BE-së, kështu është edhe në vlerësimin e situatës tani. Shtetet anëtare, kur të ndiejnë se ka ardhur koha, do të marrim një vendim se çfarë po ndodhte në veri të Kosovës më 24 shtator dhe si dëshiron të reagojë BE-ja në mënyrë unanime, sepse kjo është ajo që ne bëjmë, ne reagojmë në unitet dhe unanimitet. Kjo ka ndodhur në Kosovë, kështu që sigurisht që hetimi është kompetencë e policisë së Kosovës me të cilën kemi bashkëpunim shumë të mirë. Policia e Kosovës është në kontakte shumë të ngushta me misionin tonë EULEX, EULEX-i po jep mbështetje brenda mandatit të tij me kërkesë të policisë së Kosovës, por të gjithë ata që mund të kontribuojnë në sqarimin e asaj se çfarë ka ndodhur, rrethanat, si ka ndodhur dhe kush, jo vetëm e ka ekzekutuar këtë sulm brutal, por edhe kush qëndron pas këtij sulmi, çdo kontribut për këtë është i mirëpritur. Dhe këtu e përsëris se presim bashkëpunim të plotë transparent dhe të pakushtëzuar edhe nga Serbia”, theksoi Stano.

Ndërsa, ministri Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla dhe drejtori i Policisë së Kosovës kanë prezantuar të dielën dëshmi të reja, për siç theksuan ata të patjetërsueshme për lidhjen e shtetit serb dhe presidentit Aleksandër Vuçiq me sulmin terrorist në fshatin Banjksë të Zveçanit.

Në orët e para të mëngjesit të 24 shtatorit, e diel, është vrarë rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku, ndërsa janë plagosur edhe policë të tjerë nga një sulm terroristësh serbë në Banjskë të Zveçanit. /kp

Përgatiti: Fatlum Jashari

Tri ditë pas, Bashkimi Evropian përfundimisht e cilësoi terrorist sulmin ndaj Policisë së Kosovës në Banjskë të Zveçanit, në të cilin u vra rreshteri Afrim Bunjaku, u plagos një polic dhe u lëndua një tjetër.

Duke i vlerësuar si shumë serioze ngjarjet e së dielës, zëdhënësi për Punë të Jashtme dhe Siguri i BE-së, Peter Stano, tha se sulmi terrorist përbën “ndryshim shumë, shumë të rëndësishëm të situatës”.

Pa dhënë detaje për takimin e Komitetit për Politikë të Jashtme dhe Siguri, në të cilin u raportua se disa nga shtetet anëtare kanë kërkuar masa ndëshkuese ndaj Serbisë, Stano tha se do presin rezultatin e plotë të hetimit nga Kosova.

“Ne merremi me situata reale. Tani kemi një situatë ku është kryer një sulm terrorist në territorin e Kosovës, në veri. Policia e Kosovës është duke kryer hetim, misioni i EULEX-it është duke e mbështetur Policinë e Kosovës si reagues i dytë i sigurisë bazuar në nevojat dhe kërkesat nga Policisë së Kosovës. Ne duhet të shohim këto hetime. Bazuar në këto hetime do të vendosim, shtetet anëtare do të vendosin, dhe do të ndërmarrin hapa të mëtejmë”, tha Stano.

Pavarësisht video-dëshmisë se nënkryetari i Listës Serbe, Milan Radojicic, i afërt me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vucic, u printe grupit terrorist, Stano tha se BE-ja nuk do të nxitohet për të konkluduar lidhjet dhe përfshirjen, e rrjedhimisht shkeljen eventuale të marrëveshjes bazë së Brukselit.

“Kur të kemi një fotografi të qartë nga hetimi për atë se çfarë ka ndodhur, kush ishte pas, kush është përgjegjës, pastaj do të ndërmarrim hapat apo pasojat e nevojshme. Në këtë fazë është e rëndësishme të qartësojmë të gjitha faktet, rrethanat, të gjitha dhe të sigurohemi ata që janë përgjegjës të japin llogari. Por, nuk do të kërcejmë për të nxjerrë përfundime bazuar në një video apo në diçka të postuar këtu apo atje. Hetimi duhet të bëhet plotësisht dhe të përfundohet plotësisht, që Bashkimi Evropian të ketë të fotografi të qartë se çfarë ka ndodhur dhe kush është përgjegjës dhe pastaj mund të flasim për pasojat”, tha Stano.

Pa paragjykuar rezultatet e hetimit dhe diskutimet brenda BE-së, zëdhënësi Stano tha se u takon shteteve anëtare të vendosin nëse do të ketë masa ndaj Serbisë, në çfarë niveli dhe nëse diçka e tillë do të bëhet me vendim formal.

Zëdhënësi i Bashkimit Evropian, Peter Stano, ka thënë se BE-ja si lehtësuese, mund vetëm të ndihmojë palët që të arrijnë tek një marrëveshje, por kurajo e nevojshme për të arritur kompromise dhe gatishmëria për të gjetur zgjidhje konstruktive mbeten tek pjesëmarrësit e këtij dialogu.

Kështu është shprehur ai teksa është pyetur se a kanë një tjetër strategji Josep Borrell dhe Miroslav Lajçak, pasi strategjia e tyre në dialog nuk po sjellë rezultate.

“Ajo çka Përfaqësuesi i Lartë dhe emisari i BE-së janë duke bërë në kuadër të dialogut të lehtësuar nga BE-ja, është duke u bërë bazuar në mandatin e dhënë nga 27 vendet anëtare, dhe BE-ja po e lehtëson procesin me kërkesë të Kosovës e Serbisë”, u shpreh Stano.

“Bashkimi Evropian si lehtësuese, mund të vetëm të ndihmojë palët që të arrijnë tek një marrëveshje, por kurajo e nevojshme për të arritur kompromise dhe gatishmëria për të gjetur zgjidhje konstruktive mbeten tek pjesëmarrësit e këtij dialogu. Dhe mund që sërish t’i referohem deklaratës së fundit nga 27 vendet anëtare, ku e kanë shprehur mbështetjen e plotë për Përfaqësuesin e Lartë dhe emisarin e BE-së, si lehtësues të dialogut ndërmjet Prishtinës e Beogradit”, shtoi ai.

Në orët e hershme të së dielës, Policia e Kosovës u sulmua nga një grup i personave të maskuar dhe armatosur, pasi autoritetet e rendit tentuan të largonin barrikadat e vendosura në Banjskë të Zveçanit.

Si pasojë e përleshjeve, zyrtari policor, Afrim Bunjaku, u vra dhe disa të tjerë u plagosën.

Grupi i armatosur më pas u strehua në manastirin e Banjskës prej nga u përlesh me Policinë e Kosovës.

Përgatiti: Fatlum Jashari

Bashkimi Evropian konsideron se u ka dhënë udhëzime të qarta Kosovës dhe Serbisë, për të lëvizur përpara në dialogun për normalizim të marrëdhënieve.

Në këtë kontekst, zëdhënësi për politikë të jashtme, Peter Stano, theksoi nevojën për angazhimin e palëve për përmbushjen e obligimeve që palët morën përsipër në Bruksel dhe Ohër.

“Palët e dinë shumë mirë se çfarë pritet që ato të bëjnë në mënyrë që të përparojnë në të dyja, në dialogun për normalizimin e marrëdhënieve të tyre dhe në rrugën e tyre evropiane, sepse këto dy procese janë të lidhura”, tha Stano.

Edhe pse nuk e tha prerazi, zëdhënësi Stano la të kuptohet se propozimi i saj është final, teksa iu referua deklaratës së 27 shteteve anëtare që thekson se BE-ja pret që zbatimi të nisë pa vonesa, bazuar në propozimin që Kosova e ka refuzuar.

“Shtetet anëtare e theksuan qartë cila është rruga përpara. Kështu që u takon Serbisë dhe Kosovës të sigurohen dhe shtojnë përpjekjet për të lëvizur përpara. Nuk do të lëshohemi në detaje sërish, ne nuk do t’i zhvillojmë negociatat në publik, ne e kemi dialogun e lehtësuar nga BE-ja si platformë të veçantë për t’i zhvilluar negociatat, për ta lehtësuar dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, dhe për t’iu ndihmuar atyre për të gjetur rrugën dhe kompromiset e nevojshme për të arritur normalizimin e marrëdhënieve të tyre”, tha Stano.

Propozimi, sikurse edhe deklarata e 27 vendeve anëtare, thekson se puna për themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe duhet të nisë pa asnjë vonesë apo parakusht të mëtejmë.

Kosova nuk është pajtuar me propozimin e BE-së, duke akuzuar përpiluesin e saj, Përfaqësuesin e Posaçëm, Miroslav Lajcak, për anim kah Serbia.

Përgatiti: Fatlum Jashari

Përkundër akuzave nga kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, për anim dhe veprim të bashkërenduar me Serbinë, Bashkimi Evropian shprehu mbështetje të plotë për dy përfaqësuesit e saj në procesin e dialogut, Josep Borrell dhe Mirolav Lajçak.

Krahas një deklarate të lëshuar në mëngjes, BE-ja kërkoi angazhim në mirëbesim dhe ruajtje të parimit të konfidencialitetit nga të dyja palët.

“Para së gjithash, lidhur me komentet nga zotëri Kurti, ne nuk komentojmë komentet e të tjerëve, veçanërisht kur ato përmbajnë pretendime të pabaza. Mendoj se vendet anëtare të BE-së e kanë bërë të qartë se mbështesin plotësisht Përfaqësuesin e Posaçëm, Miroslav Lajçak, e po ashtu edhe Përfaqësuesin e Lartë në rolin e tij si lehtësues i dialogut Beograd – Prishtinë”, tha zëdhënësi i BE-së për Politikë të Jashtme, Peter Stano.

Duke i vlerësuar të pamjaftueshme veprimet nga Kosova dhe duke konstatuar se nuk janë përmbushur kërkesat për heqjen e masave, BE-ja nuk përjashtoi shtimin e tyre apo vendosjen e tyre për Serbinë.

Pasi vlerësoi se dialogu është në një fazë bllokade, opinionisti Bekim Kabashi theksoi se akuzat nga kryeministri janë formë presioni për të fituar më shumë në proces, jo për ta larguar ndërmjetësin.

“Tash, duhet të ketë veprime nga ana e bashkësisë ndërkombëtare, pra duhet të presim se si të operojnë ata, duhet të gjendet një metodë, të vazhdohet me shuttle-diplomacy apo ndonjë formë tjetër të ngjashme, dhe të sillen palët sërish në dialog dhe të procedohet tutje”, tha Kabashi.

Teksa konstatoi se asnjëra palë nuk dëshiron zbatimin e marrëveshjes bazë dhe shtojcës, Kabashi tha se Serbia po përfiton nga veprimet e Kosovës.

“Të dy palët nuk janë të interesuara për ta implementuar marrëveshjen, por meqë veprimet po i bën pala kosovare, po i merr edhe ndëshkimet nga BE-ja. Në anën tjetër, Serbia, presidenti Vucic, po është pozicion më komod”, tha Kabashi.

Krahas vlerësimit se akuzat për anim nuk priten mirë nga faktori ndërkombëtar, opinionisti Fitim Mulolli theksoi se “kryeministri Kurti po dështon ta kuptojë ose po e injoron faktin se ShBA-ja është unike me BE-në, në procesin e dialogut”.

“Nga të gjitha këto, përfitues është presidenti Vucic, sepse dialogu po stërzgjatet, veriu po mbetet si çështje e pazgjidhur – që është narrativë e tyre. Shqiptarët, sipas Vucicit, po tregojnë që s’dinë me menaxhu, që nuk dinë me i respektu pakicat e kështu me radhë. Me apo pa vetëdije, po ndihmohet kjo narrativë e Vucicit, e cila është shumë e rrezikshme për Republikën e Kosovës”, tha Mulolli.

Referuar takimeve të 14 Shtatorit në Bruksel, kryeministri Albin Kurti dhe zëvendësi i tij, Besnik Bislimi, akuzuan emisarin Miroslav Lajçak për anim dhe bashkërendim të veprimeve me presidentin e Serbisë, në dëm të Kosovës.

Bashkimi Evropian (BE) i ka përsëritur kërkesat ndaj Kosovës dhe Serbisë për ndërmarrjen e hapave që u është kërkuar atyre për t’i krijuar kushtet për vazhdimin e dialogut, por nuk ka dashur të përmendë afate kohore se kur mund të ndodhë një takimi i nivelit të lartë në Bruksel.

Këto qëndrime i ka shprehur për Radion Evropa e Lirë Peter Stano, zëdhënës i BE-së për çështje të jashtme dhe të sigurisë.

“Puna në dialog po vazhdon. Ne e kemi përsëritur vazhdimisht javëve të fundit se ka një pritje të qartë nga ana e BE-së që palët t’i ndërmarrin hapat e definuar shumë qartë për deeskalim, dhe t’i krijojnë kushtet për vazhdimin e dialogut”, tha Stano.

Më 10 korrik, Kosova dhe Bashkimi Evropian u pajtuan për disa hapa për shtensionimin e situatës në veri të Kosovës, përfshirë zvogëlimin e pranisë policore dhe organizimin e zgjedhjeve të reja në katër komunat veriore.

Policia e Kosovës njoftoi më 4 gusht për zvogëlimin për 25 për qind të prezencës së oficerëve të vet në dhe rreth objekteve komunale në veri të Kosovës.

Ndërkohë, i dërguari i posaçëm i BE-së për dialog Miroslav Lajçak, po i vazhdon takimet me përfaqësues të Kosovës dhe Serbisë për të përgatitur takimin e radhës në kuadër të dialogut. Ai e ka përmendur muajin shtator si afat kur mund të ndodhë takimi i radhës, por jo edhe ndonjë datë të saktë.

Stano, po ashtu, ka refuzuar të përmend data duke thënë se “do të shpallim datën për çfarëdo takimi të radhës të udhëhequr nga Përfaqësuesi i lartë kur të jetë e përshtatshme”.

Zëdhënësi i Bashkimit Evropian ka përsëritur edhe thirrjet për implementimin e shpejtë dhe pa vonesa të marrëveshjeve që kanë dalë nga dialogu.

“Ne, po ashtu, kemi thënë shumë qartë se është e domosdoshme që dialogu i lehtësuar nga përfaqësuesi i lartë dhe implementimi i shpejtë i marrëveshjes për normalizimin e raporteve dhe aneksit për implementim, të bëhen pa ndonjë vonesë të re” theksoi ai.

Për një periudhë të gjatë nuk ka pasur takime në nivelin e lartë në kuadër të dialogut.

Herën e fundit kur Kryeministri i Kosovës Albin Kurti dhe Presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq ishin në Bruksel ishte 22 qershori, por as atëherë ata nuk patën takim mes vete.

Në BE pohojnë se synojnë që tash situate të normalizohet në veri dhe që palët të evitojnë çdo veprim i cili mund të shkaktojë tensione të reja dhe në këtë mënyrë të ndikojë negativisht edhe në procesin e dialogut.