ATV

Tag: Gjykata Speciale

  • Pjetër Shala sërish ndjek virutalisht gjykimin ndaj tij, seanca vazhdon të jetë private

    Pjetër Shala sërish ndjek virutalisht gjykimin ndaj tij, seanca vazhdon të jetë private

    Në Gjykatën Speciale në Hagë ka vazhduar gjykimi ndaj Pjetër Shalës, ish-pjesëtar i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

    Edhe në këtë seancë, Shala ka marrë pjesë virtualisht pasi i njëjti po i shpreh në këtë formë pakënaqësitë e tij me seancat private të Speciales.

    Shala kishte deklaruar se të afërmit e tij dhe publiku nuk po arrin t’i dëgjojë pyetjet e mbrojtjes për dëshmitarët dhe ishte larguar nga seanca në formë demonstrative.

    Menjëherë më të filluar seanca, pas prezantimit të palëve, ajo është bërë private për vijim të mëtutjeshëm.

  • Edhe sot vazhdon gjykimi ndaj Pjetër Shalës

    Edhe sot vazhdon gjykimi ndaj Pjetër Shalës

    Në Hagë edhe të martën e dy majit, pritet të vazhdojë gjykimi ndaj ish-pjesëtarit të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Pjetër Shala.

    Sipas njoftimit të bërë nga Dhomat e Specializuara seanca do të fillojë në ora 09:00.

    Ndryshe, dëshmitari i pestë me kodin 10 në rastin e Pjetër Shalës, para Dhomave të Specializuara të Kosovës (DhSK), tha se Shala ka hyrë dhe ka dalë nga shtabi logjistik në Kukës pa kërkuar leje nga askush.

    Kur u pyet nga mbrojtësi i viktimave Simon Laës, se cila kishte qenë arsyeja që ai kishte mundur të hyjë dhe të dalë pa leje nga aty, pati kundërshtime nga ana e mbrojtjes, por që kjo pyetje u lejua nga trupi gjykues.

    Por, në momentin e përsëritjes së pyetjes, dëshmitari tha se përgjigja është e saktë, por që ai nuk e dinte a ka pasur leje apo jo Pjetër Shala.

    Me këtë përgjigje, reagoi edhe kryetarja e trupit gjykues, gjykatësja Mappie Veldt-Foglia, e cila tha se edhe për të është e paqartë pasi që njëherë thuhet se Shala nuk kërkonte leje e më pas që nuk e dinte a kishte leje apo jo, duke kërkuar që ai të sqarohet.

    E që më pas, dëshmitari u kthye në fjalinë që kishte thënë për herë të parë.

    Ballafaqimi i dëshmitarit me deklarimet e mëhershme nga ana e mbrojtësit të viktimave dhe pyetje tjera eventuale, janë bërë në seancë private.

    Paraprakisht, Zyra e Prokurorit të Specializuar ka përfunduar pyetjet ndaj dëshmitarit, i cili pohoi të ketë parë personalisht Hafir Hoxhën dhe Sabit Gecin në shtabin e logjistikës në Kukës në muajin e pestë dhe të gjashtë të vitit 1999.

    Ai po ashtu tha se kishte takuar një ushtar me emrin Bedri në këtë vend, por përgjigjet ndaj pyetjeve për të u cilësuan me përmbajtje të redaktuar nga ana e DhSK-së.

    Kurse, nga ana e mbrojtjes është kërkuar diskutimi i dy çështjeve, njëra që sipas avokatit mbrojtës Mohamed Hédi Aouini ka të bëjë me persona të mbrojtur dhe pika dy që ka të bëjë me akuzën për bashkë-konspirator që pretendohet, e që edhe për këtë diskutim është kaluar në seancë private.

    Ndërkaq, gjatë kësaj seance Pjetër Shala ka kërkuar nga ana e gjykatës që t’i lejojë kohë për konsultim me mbrojtësit e tij, andaj edhe marrja në pyetje e dëshmitarit nga ana e mbrojtjes, do të bëhet ditën e nesërme.

  • Gruaja e Rexhep Selimit thotë se burri i saj nuk e shkarkoi avokatin, tregon krejt çka ndodhi

    Gruaja e Rexhep Selimit thotë se burri i saj nuk e shkarkoi avokatin, tregon krejt çka ndodhi

    Gruaja e Rexhep Selimit, Shqipe Mehmeti-Selimi ka sqaruar arsyet pse “10-shi” i UÇK-së ka kërkuar që avokati David Young të largohet nga detyra e kryeavokatit të ekipit mbrojtës të tij.

    Ajo në një postim në Facebook ka thënë se nuk qëndron fakti se Rexhep Selimi ka larguar avokatin Young, por e vërteta është se ai ka kërkuar që për arsye shëndetësore, kryeavokat të jetë Geoggrey Roberts, kurse avokat të jetë David Young.

    “z. David Young mbetet akoma pjesë integrale e ekipit të mbrojtjes së Rexhep Selimit. Megjithatë për arsye shëndetësore është vendosur në bashkëpunim me z. Young që për një periudhë të pacaktuar Avokat kryesor të jetë z. Geoffrey Roberts, kurse bashkë-avokat z. David Young”, ka shkruar ajo.

    Postimi i plotë i saj:

    SQARIM

    Të nderuar qytetarë

    E ndjej obligim të bëj këtë sqarim në lidhje me lajmin që po qarkullon sot nëpër medie se Rexhep Selimi ka larguar nga ekipi avokatin e tij z. David Young. Ky është një keq-informim që i bëhet publikut.David Young mbetet akoma pjesë integrale e ekipit të mbrojtjes së Rexhep Selimit. Megjithatë për arsye shëndetësore është vendosur në bashkëpunim me z. Young që për një periudhë të pacaktuar Avokat kryesor të jetë z. Geoffrey Roberts, kurse bashkë-avokat z. David Young.Ekipa mbrojtëse e Rexhep Selimit vazhdon punën si gjithmonë – me intenzitetin dhe harmoninë e zakonshme.Ne si familje jemi të kënaqur me punën e avokatëve.

  • Fillon dëshmia e dëshmitarit të 10-të kundër Pjetër Shalës

    Fillon dëshmia e dëshmitarit të 10-të kundër Pjetër Shalës

    Të hënën (1 maj) ka nisur dëgjimi i dëshmisë së dëshmitarit të dhjetë kundër Pjetër Shalës.

    Për ta intervistuar dëshmitarin, Zyra e Prokurorisë së Specializuar i ka kërkuar 3 orë kohë.

    Kjo dëshmi do të dëgjohet në tri seanca me nga 1 orë e 30 minuta kohë.

    Një pjesë e dëshmisë do të dëgjohet në seancë të mbyllur.

    Sipas Speciales “Krimet për të cilat akuzohet Shala u kryen përafërsisht midis 17 majit 1999 dhe 5 qershorit 1999 kundër personave që u mbajtën të ndaluar në fabrikën e metalit në Kukës, që pretendohet se përdorej prej Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës”.

    Pjetër Shala u arrestua më 16 mars 2021 nga autoritetet belge dhe u transferua në Hagë më 15 prill të atij viti, në bazë të një kërkese për bashkëpunim në zbatimin e fletëarrestit dhe urdhrit për transferim lëshuar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës.

  • Rexhep Selimi kërkon shkarkimin e avokatit të tij

    Rexhep Selimi kërkon shkarkimin e avokatit të tij

    Në kohën kur në Hagë ka filluar gjykimi ndaj ish-krerëve të UÇK-së, Rexhep Selimi ka kërkuar që avokati i tij David Young të mos e përfaqësoj më atë.

    Selimi ka kërkuar të ndërpresë kontratën më të. Ai ka kërkuar që Young të zëvendësohet nga avokati Geoffrey Roberts.

    “Në bazë të rregullit 26(1) të Rregullave1 dhe nenit 16(1) të Direktivës për avokatin, sekretari kërkon miratimin e Trupit Gjykues për ndërprerjen e parakohshme të shërbimeve të z. David Young (‘MrYoung’) si avokat i z. Rexhep Selimi. (‘Zoti Selimi’). Më 25 prill 2023, Zyra e Mbrojtjes mori një letër nga z. Selimi ku kërkonte që z. Young të tërhiqej si avokat i emëruar nga ai, dhe që është caktuar si avokat zëvendësues Geoffrey Roberts. Selimi përfshiu një përshkrim të shkurtër të motivimit të kërkesës së tij. Zyra e Mbrojtjes gjithashtu mori nga z. Selimi një formular të nënshkruar dhe datë kërkese për takim, si dhe një autorizim për z. Roberts. Në të njëjtën ditë, z. Young paraqiti një kërkesë përkatëse për t’u tërhequr si avokat i emëruar për z. Selimi bazuar në arsye të mira, dhe duke përshkruar arsyet për këtë”, thuhet në vendimin e Speciales.

    Më tej në vendim thuhet se “z.Roberts i konfirmoi Zyrës së Mbrojtjes se ai ishte kontraktuar me një kërkesë për të përfaqësuar z.Selimi dhe se ai do të pranonte emërimin. z.Roberts pranohet në listën e avokatëve të specializuar në përputhje me nenin 7 të ligjit të Direktivës për avokatin”.

    Aktakuza e parë kundër ish-krerevë të UÇK-së u konfirmua më 26 tetor 2020 dhe u bë publike më 5 nëntor 2020.

    Sipas aktakuzës, krimet e paraqitura në të u kryen më së paku prej marsit 1998 deri në shtator 1999 në disa vendndodhje në Kosovë, si edhe në Kukës dhe Cahan, në Shqipërinë Veriore. Pretendohet se këto krime u kryen nga anëtarë të UÇK-së kundër qindra civilëve dhe personave që nuk merrnin pjesë në luftime.

    Në aktakuzë pretendohet se Thaçi, Veseli, Selimi dhe Krasniqi kanë përgjegjësi penale individuale për krime që u kryen në kontekstin e një konflikti të armatosur jo ndërkombëtar në Kosovë dhe ishin pjesë e një sulmi gjerësisht të përhapur dhe sistematik kundër personave që dyshoheshin se ishin kundër UÇK-së.

  • Sot vazhdon gjykimi ndaj Pjetër Shalës

    Sot vazhdon gjykimi ndaj Pjetër Shalës

    Gjatë ditës së sotme Dhomat e Specializuara të Kosovës vazhdojnë gjykimin ndaj Pjetër Shalës.

    Seanca ndaj Pjetër Shalës pritet të nis nga ora 9:30 sipas kalendarit të Dhomave të Specializuara të Kosovës.

    Gjatë ditës, tre dëshmitarë pritet të japin dëshmitë e tyre përmes video-lidhjes.

    Sipas Speciales “Krimet për të cilat akuzohet Shala u kryen përafërsisht midis 17 majit 1999 dhe 5 qershorit 1999 kundër personave që u mbajtën të ndaluar në fabrikën e metalit në Kukës, që pretendohet se përdorej prej Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës”.

    Pjetër Shala u arrestua më 16 mars 2021 nga autoritetet belge dhe u transferua në Hagë më 15 prill të atij viti, në bazë të një kërkese për bashkëpunim në zbatimin e fletëarrestit dhe urdhrit për transferim lëshuar nga Dhomat e Specializuara të Kosovës.

  • Dëshmitarët në seanca private, Specialja tregon pse po ndodh një gjë e tillë

    Dëshmitarët në seanca private, Specialja tregon pse po ndodh një gjë e tillë

    Procesi gjyqësor ndaj ish-presidentit Hashim Thaçi dhe të tjerëve do të rifillojë më 10 maj ku Prokuroria do të vazhdojë prezantimin e saj. Këtë e ka bërë të ditur në një komunikatë për media, Gjykata Speciale ku edhe kanë sqaruar se pse deri tani dëshmitë e dëshmitarëve kanë qenë të mbyllura për publikun.

    Nga Specialja thonë se të gjitha gjykimet par Dhomave të Specializuara janë publike, megjithatë ndonjëherë gjyqtarët vendosin që të mbajnë seanca të ashtuquajtura private apo të mbyllura, apo të redaktojnë informacione për të mbrojtur identitetin dhe sigurinë e dëshmitarit ose viktimës siç përshkruhet në Rregulla.

    Në këtë konferencë kanë sqaruar se edhe kur dëshmia e dëshmitarit nuk dëgjohet në publik, i akuzuari dhe avokatët e tij mund ta dëgjojnë atë çfarë thotë dëshmitari dhe kanë të drejtën që ta marrin në pyetje atë.

    “Edhe kur është dëshmia e dëshmitarit duke mos u dëgjuar nga publiku, të akuzuarit dhe avokatët e tyre mund të dëgjojnë se çfarë thotë dëshmitari dhe kanë të drejtë të marrin në pyetje dëshmitarin. Paraqitja e provave nga Prokuroria e Specializuar në këtë rast rifillon të mërkurën, 10 maj në orën 9:00”, thuhet në njoftimin e Speciales.

  • Gjyqtari amerikan: Dëshmitarët mund të tmerrohen për të dëshmuar kundër heronjve të UÇK-së

    Gjyqtari amerikan: Dëshmitarët mund të tmerrohen për të dëshmuar kundër heronjve të UÇK-së

    Tre dëshmitarët e parë në procesin gjyqësor kundër ish-udhëheqësve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, që po zhvillohet në Gjykatën Speciale në Hagë, i kanë dhënë dëshmitë e tyre në seanca kryesisht të mbyllura.

    Edhe ato pak minuta që janë parë, imazhi dhe zëri i tyre kanë qenë aq të transformuar, saqë pakkush e ka kuptuar se çfarë kanë thënë.

    Gjyqi kundër Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit ka nisur më 3 prill në Dhomat e Specializuara të Kosovës, që ndryshe njihen edhe si Gjykatë Speciale.

    Sipas gjykatësve, redaktimi i dëshmive dhe dëshmitë në seanca të mbyllura janë procedurë e rregullt ligjore, e cila aplikohet në rastet kur prokuroria, në konsultim me dëshmitarin, e kërkon një gjë të tillë.

    Monitoruesit e proceseve gjyqësore, në anën tjetër, thonë se duhet të ketë balancë mes transparencës dhe mbrojtjes së dëshmitarëve.

    Pineles: Qëllim është mbrojtja e personave që mund të jenë në rrezik
    Gjyqtari amerikan, Dean Pineles, ka një përvojë gjyqësore mbi 20-vjeçare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ai ka punuar në Kosovë si gjyqtar penal ndërkombëtar në Misionin e Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit – EULEX, nga viti 2011 deri në vitin 2013.

    Duke komentuar procesin gjyqësor kundër Thaçit dhe të tjerëve, ai thotë se ky nuk është një proces i zakonshëm, pasi, sipas tij, “figurat më të rëndësishme të Kosovës në 24 vjetët e fundit” akuzohen për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit.

    “A e dini se sa tmerruese mund të jetë kjo për shumë dëshmitarë”, pyet Pineles teksa komenton mbylljen e vazhdueshme të seancave gjatë dëshmisë së dëshmitarëve në Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë.

    “Është e rëndësishme të kuptohet se gjykata funksionon sipas rregullave të procedurës. Këto rregulla kanë dispozita që adresojnë mbrojtjen e dëshmitarëve, shumë prej të cilëve mund të jenë të tmerruar për të dëshmuar kundër heronjve të luftës së UÇK-së, si dhe viktimave të supozuara”, thotë Pineles për Radion Evropa e Lirë.

    Ai shton se dispozita të ndryshme ligjore i japin gjykatës liri të madhe në mbrojtjen e dëshmitarëve, duke përfshirë seancat private, nëse gjykohen si gjë e përshtatshme.

    Sipas tij, edhe dokumentet dhe dëshmitë e tjera redaktohen nga gjykata “për t’i mbrojtur personat që përndryshe mund të jenë në rrezik”.

    Gjykata Speciale rrjedh nga një raport i Këshillit të Evropës, i vitit 2010, i cili ka përmbledhur një varg akuzash kundër ish-pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për rrëmbime, keqtrajtime, vrasje pa gjyq e të tjera.

    Gjykata është themeluar në vitin 2015 nga Kuvendi i Kosovës, është pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës, por vepron me personel ndërkombëtar dhe ka selinë në Hagë.

    “Droja nga frikësimi i dëshmitarëve ka qenë një prej arsyeve përse kjo gjykatë e Kosovës është vendosur në Hagë dhe jo në Prishtinë”, ka thënë Qeveria e Holandës në një deklaratë të lëshuar në vitin 2016.

    Alija: Seancat e mbyllura vështirësojnë monitorimin

    Amer Alija, hulumtues ligjor në Fondin për të Drejtën Humanitare në Kosovë, thotë se i është vështirësuar monitorimi i procesit gjyqësor ndaj Thaçit dhe ish-eprorëve të tjerë të UÇK-së, për shkak të seancave të mbyllura.

    Alija thotë se opinioni që interesohet për procesin gjyqësor ndaj ish-krerëve të UÇK-së, duhet të bindet se ka pasur mjaftueshëm prova në fund të procesit.

    “Ne nuk mund të krijojmë një opinion të qartë tonin në përfundim të shqyrtimit kryesor, nëse seancat janë të mbyllura në rastet e dëshmitarëve kryesorë. Qoftë për një vendim fajësues apo shfajësues, ne duhet të bindemi se ka pasur mjaftueshëm prova për një të tillë”, thotë Alija për Radion Evropa e Lirë.

    Megjithatë, ai shton se për shumë dëshmitarë dhe viktima mund të jetë e vështirë të dëshmojnë kundër ish-pjesëtarëve të UÇK-së, kur edhe ata vetë janë shqiptarë të Kosovës.

    “Kosova është vend i vogël dhe shumë lehtë mund të identifikohet se për cilin dëshmitar bëhet fjalë, në rast se dëshmia e tij do të ishte tërësisht e hapur për publikun”, thotë Alija.

    Ai kujton se në gjykimet e kaluara për krime lufte, si nga misioni i Kombeve të Bashkuara, UNMIK, në Kosovë, ashtu edhe nga EULEX-i, gjykimet kanë qenë më të hapura dhe vetëm rreth 20 për qind e tyre kanë kaluar nëpër seanca të mbyllura.

    Një praktikë të tillë, thotë Alija, mund ta ndjekin edhe Dhomat e Specializuara.

    Në procesin gjyqësor kundër Thaçit dhe të tjerëve, Zyra e Prokurorit të Specializuar ka paralajmëruar se do të paraqesë 312 dëshmitarë, por nuk dihet saktë se sa do të jetë numri i dëshmitarëve që do të dëshmojnë në seanca të mbyllura.

    Gjyqtari amerikan, Dean Pineles, beson se të tillë do të jenë shumë dhe thotë se nuk duhet gjykuar e as vënë në dyshim puna e gjyqtarëve, prokurorëve dhe stafit tjetër të Dhomave të Specializuara.

    “Nuk do të ishte e përshtatshme që në këtë fazë të hershme të hamendësohej gjykata, e përbërë nga gjyqtarë shumë të respektuar dhe me përvojë, të cilët po bëjnë çmos për t’i përshtatur interesat e shumta konkurruese në një rast të ndërlikuar si ky”, thekson Pineles.

    E gjitha për t’i mbrojtur dëshmitarët

    I pyetur nga REL-i për çështjen e seancave të mbyllura në rastin e Thaçit dhe të tjerëve, zëdhënësi i Zyrës së Prokurorit të Specializuar, Christopher Bennett, tha:

    “Zyra e Prokurorit të Specializuar kërkon të paraqesë prova dhe dëshmi në procedura që mediat dhe publiku mund t’i ndjekin sa herë që të jetë e mundur. Megjithatë, ZPS-ja duhet të ofrojë gjithashtu siguri për dëshmitarët dhe për këtë arsye është e detyruar të përdorë seanca private për të mbrojtur identitetin e tyre”.

    Për këtë çështje ka folur edhe zëdhënësi i Dhomave të Specializuara, Michael Doyle, më 13 prill. Ai ka thënë se gjykatësit ndonjëherë vendosin që dëshmitarët të dëgjohen në “seanca private” ose të redaktojnë informacione të caktuara, për të mbrojtur identitetin dhe sigurinë e dëshmitarëve ose të viktimave.

    Sipas tij, vendimi për “seancë private” shqyrtohet me kujdes nga gjykatësit, rast pas rasti.

    “Gjyqtarët sigurohen që të ketë balancë midis nevojës për mbrojtje të dëshmitarëve dhe të drejtave të të akuzuarve. Për shembull, edhe kur dëshmia e dëshmitarit nuk është publike, avokatët e të akuzuarve përsëri kanë të drejtë t’i bëjnë pyetje dëshmitarit”, ka thënë Doyle për mediat.

    Thaçi, Veseli, Krasniqi dhe Rexhepi akuzohen, mes tjerash, për veprat: përndjekje, burgim, torturë, vrasje dhe zhdukje me forcë të personave.

    Sipas aktakuzës, krimet e pretenduara të tyre janë kryer nga muaji mars i vitit 1998 deri në shtator të vitit 1999 në disa zona në Kosovë dhe në disa në veri të Shqipërisë.

    Prokuroria pretendon se shumica e viktimave të të akuzuarve – rreth 100 syresh – janë shqiptarë, porse ka edhe serbë dhe romë të Kosovës.

    Gjyqi ndaj Thaçit dhe tre të të akuzuarve të tjerë është rasti i profilit më të lartë në Gjykatën Speciale, që lidhet me luftën e viteve 1998/99 në Kosovë.

    Deri më tani, kjo gjykatë ka dënuar me 26 vjet burgim ish-pjesëtarin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Sali Mustafa, ndërsa me nga katër vjet e tre muaj i ka dënuar dy anëtarët e Shoqatës së Veteranëve të Luftës së UÇK-së, Hysni Gucati dhe Nasim Haradinaj, të cilët janë gjykuar për nxjerrjen e emrave të dëshmitarëve në raste të tjera.

    Aktualisht, në zhvillim e sipër është gjykimi i Pjetër Shalës, ish-pjesëtar i UÇK-së.

    Shumë në Kosovë e shikojnë Gjykatën Speciale si të padrejtë, sepse, siç thonë, do të gjykojë vetëm pjesëtarët e një grupi etnik, në këtë rast shqiptarët, ndërsa krimet e supozuara të serbëve do të mbeten të pandëshkuara./REL

  • Urdhri për transferimin e lëndës nga Kosova në Hagë, Gjykata Speciale jep detaje

    Urdhri për transferimin e lëndës nga Kosova në Hagë, Gjykata Speciale jep detaje

    Nga vitit 2020 deri në vitin 2022, Gjykata Speciale me seli në Hagë pati një zhvillim të rëndësishëm për të cilin publiku në Kosovë nuk ishte në dijeni. Fillimisht Prokuroria kishte kërkuar që një lëndë të transferohet nga gjykatat e Kosovës në Dhomat e Specializuara të Hagës.

    Një dëshmitar i mbrojtur i Speciales në një rast që mbeti sekret, kishte qenë i akuzuar nga një gjykatë e Kosovës. Madje, gjyqtari i rastit kishte caktuar seancën ku i njëjti do të duhej të dilte publikisht.

    Gjithë situata nxiti reagimin e Prokurorisë së Specializuar, e cila kërkoi nga gjyqtari i procedurës paraprake në Hagë që ta kërkojë transferimin e lëndës. Në një përgjigje për gazetën Nacionale, Gjykata Speciale ka bërë të ditur se më 15 shtator 2022 Prokuroria kishte kërkuar pushimin e hetimeve.

    “Më 20 janar 2020, një gjyqtar i vetëm pranoi një kërkesë nga Zyra e Prokurorit të Specializuar (ZPS) që procedurat para një gjykate të Kosovës t’i transferoheshin Dhomave të Specializuara të Hagës. Megjithatë, më 15 shtator 2022, Prokuroria e njoftoi gjyqtarin e vetëm për vendimin e saj për pushimin e kësaj procedure dhe për të mos dorëzuar aktakuzë për konfirmim”, thuhet në përgjigje.

    Specialja ka thënë se procedurat mbesin konfidenciale.

    “Para se aktakuza të konfirmohet dhe të bëhet publike nga një gjyqtar i procedurës paraprake, procedurat para Dhomave të Specializuara janë konfidenciale. Tani që procedurat janë mbyllur, procesverbalet gjyqësore janë bërë publike. Megjithatë, gjyqtari i vetëm mund të redaktojë informacione të caktuara për arsye të privatësisë së personit në fjalë ose për të mbrojtur viktimat ose dëshmitarët ose familjet e tyre”, thuhet në përgjigje.

    Por, a ka të drejtë Specialja të marrë lëndë nga Kosova? Specialja ka thënë se kjo lejohet bazuar në disa nene të Rregullores për Procedura dhe Prova.

    “Nenet 10(1) dhe 54(1) të Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar parashikojnë që Dhomat e Specializuara do të kenë përparësi ndaj të gjitha gjykatave të tjera në Kosovë në lidhje me rastet brenda juridiksionit të saj. Në përputhje me nenet 10(2) dhe 54(3), (9) të Ligjit dhe rregullin 203(3)-(4) të Rregullores së Procedurës dhe Provave, urdhri për shtyrje mund të përfshijë një kërkesë që çdo rast të i transmetohet Gjykatës Speciale apo Prokurorisë sipas rastit. Çdo gjykatë ose prokuror që merr një urdhër të tillë duhet ta zbatojë atë pa vonesë”, përfundon përgjigja e Speciales për Nacionalen.

    Por, çfarë ndodhi?

    Sipas këtij dokumenti bëhej fjalë për një dëshmitar të mbrojtur të Prokurorisë së Specializuar të Hagës, që ishte i akuzuar në një tjetër procedurë në Kosovë.

    Në gjithë këtë mjegull që u krijua si rezultat i mbajtjes sekret të shumë dokumenteve nga Specialja, po del se e gjithë lënda tashmë është mbyllur. Prokuroria e Specializuar e Hagës nuk ka vendosur të dorëzojë ndonjë aktakuzë tjetër për konfirmim.

    Nacionale sjell komplet përkthimin e kësaj lënde ashtu siç e ka paraqitur Prokuroria në kërkesën për mbylljen e lëndës:

    REDAKTUAR është një dëshmitar i mbrojtur në Prokurorinë e Specializuar. Dëshmia e tij e parashikuar REDAKTUAR ka të bëjë, ndër të tjera, me krimet në REDAKTUAR dhe REDAKTUAR.

    Në [REDAKTUAR], dëshmitari ishte nën masa mbrojtëse, duke përfshirë moszbulimin e identitetit të tij për publikun. Po kështu, para Dhomës së Specializuar (‘DHP’), dëshmitarit iu dhanë masa mbrojtëse [REDAKTUAR], duke përfshirë moszbulimin e identitetin e tij për publikun.

    Më[REDAKTUAR], Kryeprokurori i EULEX kërkoi që Prokuroria Speciale eKosovës të merrte përsipër shtyrjen e procedurës kundër REDAKTUAR, REDAKTUAR dhe REDAKTUAR.

    Më REDAKTUAR në kontekstin e Procedurave të Shtyra.Nuk ka asnjë tregues në dosjen e çështjes së Procedurës së Shtyrë se janë ndërmarrë hapa të mëtejshëm hetimor. Gjithashtu nuk ka asnjë provë për ndonjë suspendim apo zgjatje gjyqësore. Pa një pezullim apo zgjatje, hetimi do të duhej të kishte përfunduar pas dy vjetësh, në pajtim me nenin 159(1) të Kodit të Procedurës Penale të Kosovës.

    Më REDAKTUAR dhe REDAKTUAR Prokurroia e Specializuar intervistoi REDAKTUAR, REDAKTUAR, REDAKTUAR dhe REDAKTUAR.

    Veçanërisht, më pak se dy javë pas intervistës së Prokurorisë dhe përkundër faktit se hetimi duhej të përfundonte në REDAKTUAR, një prokuror i shtetit të Kosovës ishte caktuar për Procedurat e Shtyra më [REDAKTUAR].

    Më[REDAKTUAR], pothuajse nëntë muaj pasi u caktua, prokurori i ri paraqiti një njoftim për ‘fillimin’ e hetimeve në Procedurën e Shtyrë. Ndërsa prokurori i ri tregoi në njoftim se hapa të mëtejshëm hetimor ishin të nevojshëm, duke përfshirë marrjen në pyetje të [REDAKTUAR], nuk ka asnjë tregues se ndonjë hap i tillë ishte ndërmarrë ndonjëherë.

    Në vend të kësaj, më [REDAKTUAR], prokurori lëshoi aktakuzën duke e akuzuar [REDAKTUAR] me [REDAKTUAR], në kundërshtim me [REDAKTUAR] të Kodit Penal të Kosovës. Përkundër statusit të mbrojtur [I REDAKTUAR], prokurori propozoi një seancë dëgjimore gojore, publike në lidhje me këtë aktakuzë. Kodi Penal i Kosovës nuk përfshin ndonjë procedurë të konfirmimit të aktakuzës, të ngjashme me atë në GJD.

    Më [REDAKTUAR] 2021, Prokuroria e Specializuar pasi u njoftua se [REDAKTUAR] ishte thirrur për t’u paraqitur në një seancë publike para [REDAKTUAR] në lidhje me aktakuzën, kërkoi shtyrjen e rastit.

    Më [REDAKTUAR] 2021, gjykatësi i procedurës paraprake urdhëroi shtyrjen e kërkuar. Ai konsideroi, ndër të tjera, se shtyrja ishte e përshtatshme ‘për të siguruar që provat e [REDAKTUAR] do të ruhen me qëllim që të paraqiten [REDAKTUAR]. 37 Gjyqtari i vetëm konfirmoi se çdo hap i mëtejshëm në procedurën e shtyrë i nënshtrohej nenit 35 dhe kornizës së aplikueshme të Gjykatës Speciale.

    Më REDAKTUAR, seanca fillestare e planifikuar përpara [REDACTED] u shty për një kohë të pacaktuar.

    Më REDAKTUAR dhe REDAKTUAR ia transferoi dosjen e lëndës për procedurën e shtyrë Prokurorinë e Specializuar të Hagës.

    Më 29 korrik 2022, Gjyqtari refuzoi një kërkesë [REDAKTUAR] për përjashtimin e Prokurorit të Specializuar dhe stafit të Prokurroisë dhe për caktimin e një amicus curiae për të ndjekur penalisht [REDAKTUAR].

    Duke pasur parasysh mandatin dhe detyrimet e saj sipas Ligjit 42 dhe Rregullave 43 dhe pas shqyrtimit të kujdesshëm të të gjitha rrethanave dhe informacioneve relevante, Prokuroria e Specializuar ka vendosur të ndërpresë procedurën e shtyrë dhe të mos dorëzojë aktakuzë për konfirmim.

  • Pse është i rëndësishëm procesi gjyqësor ndaj ish drejtuesve të UÇK-së?

    Pse është i rëndësishëm procesi gjyqësor ndaj ish drejtuesve të UÇK-së?

    “Gjyqi ndaj Hashim Thaçit dhe të tjerëve është i rëndësishëm për të paktën dy arsye: sepse është një lloj trashëgimie e proceseve të dështuara të gjykatës për ish-Jugosllavinë para mbylljes së saj; së dyti, akuzat u referohen krimeve të kryera ndaj personave që konsiderohen si kundërshtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, pavarësisht nga përkatësia e tyre kombëtare”, tha në një intervistë për Zërin e Amerikës James Gow, profesor në King’s College të Londrës.

    Gjyqi ndaj ish presidentit të Kosovës, si dhe Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit, filloi me 3 prill. Ish-udhëheqësit e UÇK-së akuzohen për krime kundër njerëzimit dhe krime lufte para një gjykate ndërkombëtare me seli në Hagë.

    Në aktakuzë thuhet se të paktën 440 persona, shqiptarë, serbë, romë, boshnjakë dhe malazezë, të cilët nuk morën pjesë në konflikt, u ndaluan në mënyrë të paligjshme. Të paktën 102 nga ta, sipas akuzës, nuk u mbijetuan krimeve të kryera ndaj tyre.

    Pas përfundimit të konfliktit në Kosovë, Thaçi, Veseli dhe Krasniqi lanë gjurmë të rëndësishme politike. Thaçi ka mbajtur postet më të larta qeveritare në Kosovë në disa raste, ndërsa Veseli dhe Krasniqi, mbajtën funksionin e kryetarit të parlamentit.

    Njoftimi për aktakuzën ndaj zotit Thaçi u publikua në qershor të vitit 2020, pak para takimit në Uashington, ku ai duhej të përfaqësonte Kosovën në dialogun me Serbinë. Raundi i dialogut i nisur nga SHBA-të u shty dhe Avdullah Hoti (kryeministër në atë kohë) e zëvendësoi në negociatat e shtatorit.

    Procesi ndaj zotit Thaçi dhe të tjerëve nuk është rasti i parë i gjykimit të përfaqësuesve të lartë politikë të Kosovës dhe ish komandantëve të UÇK-së. Ramush Haradinaj u shpall i pafajshëm në dy procese (në Gjykatën Ndërkombëtare për krime lufte në hapësirat e ish Jugosllavisë) për mungesë provash. Ato procese u përshkuan me tërheqjen e deklaratave të disa dëshmitarëve që akuzonin zotin Haradinaj.

    “Në të kaluarën janë mbajtur disa gjykime dhe janë kryer hetime, por cilësia e provave nuk ishte e kënaqshme. Për më tepër, proceset u penguan nga frikësimi i dëshmitarëve, prandaj në marrëveshje me Prishtinën u krijuan Dhomat e Specializuara (Gjykata e Posaçme) për të arritur përparim në zgjidhjen e çështjes së trashëgimisë së luftës”, tha profesor Goë, ekspert në fushën e paqes dhe sigurisë ndërkombëtare.

    Dhomat e Specializuara janë pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës, por selia e tyre, për shkak të nevojës për të mbrojtur dëshmitarët, është vendosur në Hagë. Ato trajtojnë ngjarjet nga 1 janari i viti 1998 deri më 31 dhjetor të vitit 2000, periudhë që përfshinë një vit e gjysmë nga përfundimi i luftës në Kosovë.

    “Gjyqi është momenti për të ndriçuar të vërtetën e plotë për viktimat e krimeve të rënda. Bëhet fjalë për njerëz që janë keqtrajtuar ose vrarë, jo vetëm serbë dhe romë, por edhe shqiptarë etnik. Procesi tregon se ata që kryejnë abuzime mund të mbajnë përgjegjësi. Këtë duhet ta kenë parasysh ish udhëheqësit e kohës së luftës të Serbisë dhe autoritetet që i mbrojnë ata. Edhe pse kjo ka të bëjë me gjyqin ndaj zotit Thaçi, është gjithashtu e nevojshme të merret parasysh mosndëshkimi që ekziston në Beograd”, tha për Zërin e Amerikës Elizabeth Evenson, drejtoreshë e Programit për Drejtësi Ndërkombëtare të organizatës joqeveritare Human Rights Watch.

    Tensionet në Kosovë, të cilat datojnë që nga vitet e 80-ta, kulmuan në fund të viteve 90-të me një konflikt të armatosur midis forcave ushtarake dhe policore të Republikës Federale të Jugosllavisë së atëhershme dhe formacioneve të armatosura të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës.

    “Ne besojmë se ky proces, nëse kryhet në mënyrë të drejtë dhe me një qasje të duhur, mund të ndihmojë paqen e qëndrueshme. Drejtësia dhe regjistrimi i keqbërjeve mungojnë në rajon, gjë që krijon një bazë për mitet dhe keqkuptimet që mund të përdoren nga politikanët manipulues. Ky dhe gjykime të tjera mund të ndihmojnë në vendosjen e themeleve për qëndrueshmëri dhe bashkëjetesë me respekt”, tha përfaqësuesja e Human Rights Watch në një përgjigje me shkrim.

    Megjithatë, Sarah Ochs, nga Fakulteti Juridik në Louisville në shtetin amerikan të Kentakit, e sheh metodën e themelimit dhe karakterin e Gjykatës së Posacme si një nga problemet për arritjen e një përfundimi të tillë.

    “Është themeluar sipas ligjeve të Kosovës. Por në realitet, deri diku ishte pasojë e trysnisë së bashkësisë ndërkombëtare ndaj Kosovës. E vendosur në Hagë, është larg zonës ku kanë ndodhur krimet e supozuara. Gjykata menaxhohet tërësisht nga gjyqtarë dhe prokurorë ndërkombëtarë, pa asnjë kontribut nga qytetarët e Kosovës”, shpjegon profesorja Ochs, e cila shton se puna më efektive kërkon një shpërndarje më të barabartë midis aktorëve vendas dhe ndërkombëtarë, asisoj që askush nuk do të kishte përparësi dhe të përjashtonte plotësisht palën tjetër.

    “Megjithatë, tani është tepër vonë për një gjë të tillë. Gjykata u krijua, proceset po zhvillohen, edhe pse nuk dihet nëse institucioni i themeluar mbi parimet ekzistuese ishte më i përshtatshmi”, tha zonja Ochs.

    Para fillimit të procesit gjyqësor kundër zotit Thaçi, që ishte edhe një nga negociatorët kryesorë në dialogun ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dhe nënshkrues i marrëveshjes së parë të Brukselit, perëndimi ndërmori një nismë diplomatike, rezultati i pritshëm i së cilës është një marrëveshje për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë dhe ulja e tensioneve.

    Mirëpo, a mund të ndihmojë për këtë gjykimi ndaj ish udhëheqësve të UÇK-së, pavarësisht nga përfundimi i procesit?

    “Pa dyshim, një nga arsyet që i akuzuari Thaçi, i cili ishte president i Kosovës, u dorëzua dhe bashkëpunoi, është që të mbajë anën e Uashingtonit dhe Brukselit. Autoritetet e Prishtinës duan që proceset të vazhdojnë dhe të përfundojnë. Ata e kuptojnë se nëse nuk bashkëpunojnë, do të gjenden në një pozitë edhe më të vështirë. Në këtë kuptim, gjyqi mund të jetë i dobishëm për dialogun mes dy palëve, të cilave u duhet kohë për përparim i dukshëm”, vlerëson profesori Gow.

    Sarah Ochs nuk pajtohet plotësisht me këtë qëndrim, duke përmendur si argument qëndrimin kritik që ka ende shumica e publikut në Kosovë lidhur me gjykatën dhe shtrirjen e saj të mundshme.

    “Në përpjekje për të mos qenë shumë pesimiste, mendoj se ka mënyra të tjera për të bërë përparim në procesin e pajtimit mes dy vendeve. Nuk e di nëse përmbushja e drejtësisë në proceset penale është rruga e duhur. Sidomos për shkak të mungesës së legjitimitetit të asaj gjykate në Kosovë, të cilën qytetarët e saj e shohin si një lloj pale të tretë ndërkombëtare”, theksoi ajo.

    Pasoja e dhimbshme e luftës për shumë familje në Kosovë është se së paku 1600 anëtarë të tyre janë ende të zhdukur. Mes tyre janë më shumë se 1 mijë e 100 shqiptarë, rreth 450 serbë, si dhe viktima të kombësisë boshnjake dhe rome.

    Sipas zonjës Elizabeth Evenson nga Human Rights Ëatch, gjykimi i ish-udhëheqësve të UÇK-së kujton gjithashtu rëndësinë e ndriçimit të fatit të personave të zhdukur.

    “Ne po shohim përparim në këtë çështje në dialogun e ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian. Trajtimi i fatit të të zhdukurve duhet të jetë një element thelbësor i diskutimeve dhe marrëveshjeve të ardhshme, pasi është thelbësor për dinjitetin, respektin dhe drejtësisë. Kur bëhet fjalë për Serbinë, duhet të jemi të qartë rreth mbulimit masiv, sistematik dhe të organizuar të transferimit të trupave të qindra shqiptarëve. Ishte një veprim i bashkërenduar, prandaj autoritetet e Serbisë kanë mundur të hedhin dritë deri tash mbi atë që ka ndodhur, kush e ka urdhëruar dhe ku janë trupat e tjerë”, nënvizoi ajo.

    Lufta ndërmjet UÇK-së dhe forcave policore ushtarake të ish-Republikës Federale të Jugosllavisë përfundoi me ndërhyrjen e NATO-s në vitin 1999.

    Ndërhyrja pasoi vrasjen e 45 civilëve shqiptarë në fshatin Reçak të Kosovës dhe negociatave të pasuksesshme ndërmjet palës shqiptare dhe serbe në Rambouillet të Francës. /Zëri i Amerikës/