Masat ndëshkuese të vendosura ndaj Kosovës, fillimisht nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe mëpastaj nga Bashkimi Europian “e kanë dëmtuar ekonominë dhe imazhin ndërkombëtar të Kosovës”, ka thënë zëvendëskryeministri i Kosovës, Besnik Bislimi. Ai i ka quajtur masat si gabim që do të duhej korrigjuar.
Për mbetjen e masave në fuqi, Bislimi gishtin e drejtoi kah Hungaria, e cila sipas tij, “si emëruesi më i vogël i përbashkët” nuk e lejoi konsensusin e shumë vendeve të BE-së për heqjen e masave ndëshkuese ndaj Kosovës.
Bislimi tha se ka pasur vende që kanë qenë pro heqjes së masave ndëshkuese, por se “kompromisi u gjet përmes emëruesit më të vogël të përbashkët”.
“Hungaria nguli këmbë për diçka tjetër, dhe ky pozicion mbizotëroi”, ka thënë Bislimi për EuroNews Albania.
“Kemi mbështetës që përkrahin heqjen e masave, por na duhet dikush që të këmbëngul për këtë. Kjo do të ndihmonte. Ka një fjali në konkluzionet e Këshillit që i hap rrugën kësaj sepse thotë që Këshilli është gati të heqë masat me kërkesë të Përfaqësuesit të Lartë. Ne e dimë se ai ishte pro heqjes së masave, ndaj ajo që na duhet tani është që Borrell t’i dërgojë një letër ku të mbështesë heqjen e masave”, tha Bislimi derisa shtoi se është optimist për këtë.
Gati një vit e gjysmë pas licencimit të Elektroseverit, zëvendëskryeministri Besnik Bislimi dha shpresë se javën e ardhshme mund të bëhet hapi zhbllokues drejt nisjes së faturimit të energjisë në katër komunat me shumicë serbe në veri.
Pas takimit në Bruksel, të enjten, ai tha se nënshkrimi i kontratës ndërmjet Elektrosverit dhe KEDS-it duhet të ndodhë gjatë javës së ardhshme.
“Është tepër afër. Faktikisht duhet vetëm të nënshkruhen dokumentet dhe duhet një vendim i ZRRE-së për propozimin për tarifat të cilin ka propozuar Elektroseverit karshi KEDS-it. Në atë moment që ZRRE-ja thotë që këto tarifa janë të pranueshme, sepse të njëjtat duhet të përkthehen në MAR-in e KEDS-it gjatë vitit 2024, në atë moment që e marrin këtë dakordim më nuk ka arsye për Elektroseverin që të mos e vendosë nënshkrimin”, tha zëvendëskryeministri i Kosovës, Besnik Bislimi.
Pa dhënë detaje, në KEDS thanë se janë në sinkron me institucionet shtetërore.
Paralajmërimi për nënshkrimin e kontratës, gjë që sipas Udhërrëfyesit për Energjinë do të duhej bërë më së largu 10 ditë nga licencimi i Elektroseverit, shihet në kontekst më të gjerë.
Teksa përmendi edhe rritjen e interesimit për pajisje me pasaporta dhe me targa të Kosovës në katër komunat në veri, opinionisti Fitim Mulolli vlerësoi se nuk është rastësi që diçka e tillë ndodh në kohën kur Qeveria në parim është pajtuar për draft-statutin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe.
“Një element tjetër është kërkesa për pagesën e energjisë elektrike. Është një grup indikatorësh që çojnë të besosh se ose ka ndonjë marrëveshje verbale që paralelisht të bëhen këto gjëra, ose kemi një presion të madh nga faktorët ndërkombëtarë mbi Serbinë dhe serbët në veri që të fillojnë të integrohen si duhet”, tha Mulolli.
Krahas vlerësimit se asociacioni përbën pikë kritike, opinionisti Bekim Kabashi theksoi se krahas paralajmërimeve për energjinë edhe pajisja me targa, tregojnë se situata po lëviz drejt deeskalimit dhe zbatimit.
“Tash jemi në fazën e implementimit të marrëveshjes së Brukselit dhe aneksit të Ohrit. Draft-statuti për Asociacionin e komunave me shumicë serbe është pjesë e kësaj marrëveshje, te neni 10 dhe 7. Dhe, tash nëse flasim për zbatimin e marrëveshjeve të cilat kanë filluar, po shihet një dritë në fund të tunelit për implementimin e tyre, edhe ato janë pjesë e asaj marrëveshje në Bruksel, aneks i Ohrit. Në këtë rast edhe marrëveshja për energjinë elektrike”, tha Kabashi.
Në Shkurt të këtij viti, kryeministri Albin Kurti njoftoi se kostoja e përgjithshme buxhetore nga mos-pagesa e energjisë elektrike në katër komunat në veri, që nga viti 1999, është rreth 320 milionë euro.
Kjo kosto mund të rritet në rreth 350 milionë, nëse përfshihen humbjet e këtij viti.
Zëvendëskryeministri i parë i Kosovës, Besnik Bislimi, njëherësh kryenegociator për dialogun me Serbinë, ka thënë se shqetësimet e ngritura se po krijohet një autonomi për serbët në veri përmes Asociacionit janë të individëve që po shpërndajnë drafte dhe jo të qeverisë. Bislimi ka shtuar se ekzekutivi nuk punon me shqetësime, por në bazë të analizave, për më tepër, sipas tij draftin e Asociacionit të propozuar nga emisarët euro-amerikanë do ta vërtetojë Gjykata Kushtetuese dhe jo analistët në studio televizive dhe as politikanët.
Bislimi tha se në takimin e së enjtes në Bruksel me të dërguarin e Bashkimit Evropian (BE) për dialogun Kosovë-Serbi, Miroslav Lajçak, nuk është diskutuar për draftstatutin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe, pasi, siç ka thënë ai, pozicioni i Kosovës është bërë i qartë që më 26 tetor nga kryeministri Albin Kurti, në takim me liderët evropianë.
“Tek pika e Asociacionit ne nuk kemi diskutuar për arsye se kemi thënë se pozicioni është i qartë dhe është prezantuar nga kryeministri Kurti më 26 tetor. Rrjedhimisht gjithkush që iu thotë që në Bruksel është shkuar për të diskutuar për Asociacionin, vetëm ka bërë dezinformim pasi nuk është diskutuar fare…Shqetësimet për (autonomi) janë të individëve të atyre që shpërndajnë drafte. Ne nuk punojmë me shqetësime dhe ne punojmë me analiza. Për më tepër kushtetutshmërinë e draftit të dërguar nga miqtë tanë ndërkombëtar e vërteton Gjykata Kushtetuese, as analistët në studio dhe as politikanët. Janë njerëz që marrin pagë mujore për me vlerësuar kushtetutshmërinë e dokumenteve që iu rezervohen atyre”, tha Bislimi.
Duke folur për mundësitë e zgjedhjeve të parakohshme në veri, Bislimi tha se kanë pranuar të shmanget kërkesa që në kuadër të nënshkrimeve për peticion të nevojitet edhe numri i telefonit të nënshkruese, pas shqetësimeve të BE-së.
“Për zgjedhjet në veri ne vetëm kemi diskutuar komplikimet e mundshme të cilat pala ndërkombëtare ka mundur t’i konstatojë nga hapat që kemi ndërmarrë deri tani. Më konkretisht ata kanë pasur shqetësimin se në formularët ku do të plotësohet peticioni është kërkuar edhe numri i telefonit të nënshkruese dhe kanë menduar se kjo nuk është konfrom rregullave për mbrojtjen e privatësisë. Ne kemi treguar gatishmërinë që ky element i formularit të shmanget…Kërkesa për me gjetur mekanizëm për të shkuar në zgjedhje të parakohshme nuk ka ardhur nga kryeqendra, por nga vet qytetarët serb nga komunat e veriut. Ne pastaj ju kemi treguar instrumentin që ata duhet të përdorin për këtë preferencë që kanë. Ju takon atyre që të vendosin se në cilën ditë apo përmes cilës OJQ apo parti politike do të fillojnë procesin”, theksoi Bislimi.
Krahas kësaj, Bislimi tha se zbatimi i marrëveshjes për energji është tepër afër.
“Është tepër afër, faktikisht vetëm duhet të nënshkruhen dokumentet. Po ashtu duhet një vendim i Zyrës së Rregullatorit të Energjisë për propozimin për tarifat që i ka propozua elektroserveri karshi KEDS-it. Në atë moment që ZRRE-ja thotë se këto tarifa janë të pranueshme për arsye se të njëjtat duhet të përkthehen në marrjen e KEDS-it gjatë vitit 2024. Në atë moment që ata marrin këtë dakordim nuk ka arsye për Elektroserverin që të vendos nënshkrimin”, tha ai.
Këto komente Bislimi i bëri pas pjesëmarrjes në tryezën ndërparlamentare të Komisioneve për Punë të Jashtme të Kosovës, Shqipërisë dhe Maqedonisë së Veriut.
Pa takim trepalësh është mbyllur rundi i ri i bisedimeve Kosovë-Serbi, në nivel kryenegociatorësh, nën lehtësimin e Përfaqësuesit të Posaçëm, Miroslav Lajçak.
Në Bruksel, emisari Lajçak takoi ndaras kryenegociatorët e dy vendeve, Besnik Bislimi dhe Petar Petkoviq.
Edhe pse diskutimi për draft-statutin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe ishte pikë në rend dite, zëvendëskryeministri për dialog tha se diçka e tillë nuk ndodhi, teksa përsëriti çështjen e nënshkrimit.
“Jemi të gatshëm ta pranojmë dokumentin në plotëni, të nënshkruajmë së bashku me dy dokumentet tjera. S’kemi pasur nevojë për sqarime shtesë nga ana e BE-së, prandaj edhe s’kemi diskutuar. Drafti që i është sjellë Kosovës ka pasur kujdes të shtuar për Kushtetutën e Kosovës. Por, a është në harmoni të plotë do të vendosë Gjykata Kushtetuese. Nuk mund të nisë puna pa nënshkrim, pasi duhet garanci që kemi marrëveshje valide, e cila pastaj krijon obligime edhe për palën tjetër”, tha Bislimi.
Krahas diskutimit për të pagjeturit, ai njoftoi për lëvizje lidhur me bllokadën në zbatimin e udhërrëfyesit për energjinë.
“Kemi diskutuar për çështjen e energjisë. Lajcaku mendon se jemi shumë afër nënshkrimit të marrëveshjes dhe ka sjellë vetëm dy-tri propozim-ndryshime të vogla në marrëveshjen për nën-kontraktim mes KEDS-it dhe Elektroserverit. Ne do të japim komentet tona. Java e ardhshme do të jetë e fundit kur duhet të nënshkruhet kontrata dhe të fillojë zbatimi”, tha Bislimi.
Kryenegociatori i Serbisë, Petar Petkoviq, në anën tjetër, tha se me emisarin e BE-së diskutoi për draft-statutin e Asociacionit.
“Ekspertët tanë kanë folur në mënyrë shumë të argumentuar dhe të qartë për të gjitha aspektet e draft-statutit, veçanërisht për pjesën që ka të bëjë me kompetencat ekzekutive të Asociacionit, në radhë të parë planifikimin hapësinor, shëndetësinë, arsimin, zhvillimin ekonomik, si dhe faktin që Asociacioni të financohet nga Beogradi”, tha Petkoviq.
Zëvendëskryeministri tha se në takimin me Përfaqësuesin e Posaçëm të BE-së u diskutua edhe për hapat e radhës për mbajtjen e zgjedhjeve të parakohshme, në katër komunave me shumicë serbe në veri të Kosovës.
Ai shprehu gatishmërinë për akomodimin e kërkesës së BE-së për përmirësime, në formularin për mbledhjen e nënshkrimeve për shkarkimin e kryetarit të komunës.
Takimi i radhës mes kryenegociatorëve të Kosovës dhe Serbisë, Besnik Bislimi dhe Petar Petkoviq, do të mbahet sot në Bruksel me ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian.
Zëvendëskryeministri Besnik Bislimi ka thënë para takimit se Kosova nuk është në fazën e negocimit në Bruksel.
“Ne nuk jemi në fazën e negocimit në Bruksel, jemi në fazën e zbatimeve të marrëveshjeve. Nuk ka më kompromise në negocim, negocimet kanë përfunduar dhe jemi në fazën e zbatimi të marrëveshjeve. Ku Kosova insiston që marrëveshjet të zbatohet në plotëni dhe pa parakushte dhe vonesa dhe për të siguruar që marrëveshjet na çojnë drejt normalizimit e jo drejt eskalimit të konfliktit. Ne kemi parë nënshkrimin e marrëveshjes si rrugën më të mirë për të garantuar zbatimin e tyre të plotë”, deklaroi ai.
Sipas Bislimit, ky është dakordimi i vetëm që kanë arritur në takimin me emisarin special evropian, Miroslav Lajçak dhe se “nuk ka më kompromise në negocim, por vetëm zbatim të marrëveshjeve”.
Ndryshe, Lajçak ka deklaruar kohë më parë se draft-statuti për asociacionin nuk shkel “vijat e kuqe” të palëve, duke shtuar se ky nuk është elementi i vetëm që duhet të zbatohet, pasi Serbia nuk ka zbatuar nene të marrëveshjes drejt normalizimit të raporteve me Kosovën.
Diplomati sllovak gjithashtu pati deklaruar se në takimin që do të mbahet në Bruksel, fokusi parësor do të jetë në arritjen e progresit të menjëhershëm në zbatimin e marrëveshjes dhe gjetjen e zgjidhjeve të qëndrueshme për situatën sfiduese në veri të Kosovës. /KP
Kryenegociatorët e Kosovës dhe Serbisë do të takohen javën e ardhshme nën ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian, mëson Radio Evropa e Lirë nga burimet jozyrtare në Bruksel.
Sipas burimeve, data 16 nëntor përmendet si datë e mundshme për takimin mes kryenegociatorit të Kosovës, Besnik Bislimi, dhe atij të Serbisë, Petar Petkoviq.
Kujtojmë se më 26 tetor, kryeministri i Kosovës Albin Kurti dhe presidenti i Serbisë Aleksandar Vuçiq patën takime të ndara me kancelarin e Gjermanisë, Olaf Scholz, presidentin e Francës, Emmanuel Macron dhe kryeministren e Italisë, Giorgia Meloni.
Zëvendëskryeministri i parë për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog i Republikës së Kosovës, Besnik Bislimi takoi Sekretaren e Shtetit për Çështje Evropiane të Francës, Laurence Boone, ku thekson se Republika e Kosovës mirëpret planin e ri për zgjerim të BE-së dhe se mbetet e përkushtuar maksimalisht për hapa të rëndësishme përpara në këtë proces.
Në këtë takim, zëvendëskryeministri Bislimi prezantoi tre shtyllat e mandatit të tij: integrimin evropian, zhvillimin dhe dialogun.
Sipas tij, procesi i integrimit evropian duhet të jetë i bazuar në meritokraci e shpërndarje të barabartë për të gjitha shtetet.
“Kosova është tashmë në vitin e 7-të të zbatimit të Marrëveshjes së Stabilizim Asocimit dhe gjendet e përgatitur institucionalisht për marrjen e pyetësorit dhe statusit të vendit kandidat për anëtarësim në Bashkimin Evropian. Në zhvillim ekonomik, vendi ynë ka dëshmuar se përtej barrierave me të cilat është përballur, ka arritur rritje ekonomike e të performojë pozitivisht në rankime e matje ndërkombëtare. Sa i përket procesit të dialogut, zëvendëskryeministri Bislimi tha se Kosova në vazhdimësi ka qenë palë konstruktive. Ndërkohë, përmes shkeljeve të shumta të Marrëveshjes Bazike, Serbia ka dëshmuar se është palë bllokuese në këtë proces. Në mesin e këtyre shkeljeve, ka votuar kundër anëtarësimit të Kosovës në Këshillin e Evropës, duke cenuar nenin 4 të Marrëveshjes Bazike. Po ashtu, Serbia refuzoi dhe nënshkrimin e marrëveshjes dhe aneksit të zbatimit. Në lidhje me sulmin terrorist të 24 shtatorit, ai theksoi se ishte një akt agresioni i një shteti kandidat për anëtarësim në BE, kundër një kandidati ende potencial për anëtarësim. Në përfundim u diskutua dhe mbi marrëdhëniet e shkëlqyera bilaterale me Francën dhe mundësitë për thellimin e tyre”, thuhet në komunikatën e Qeverisë.
Paraprakisht zëvendëskryeministri Bislimi pati një takim dhe me të dërguarin special të Francës për Ballkanin Perëndimor, Rene Troccaz, ku vlerësoi lartësisht kontributin e angazhimin e Francës në rajon.
Prezent në këto takime ishin dhe ambasadori i Republikës së Kosovës në Francë, Mehdi Halimi, dhe Zëvendës Drejtori i Departamentit për Ballkan në Ministrinë për Evropë dhe Punë të Jashtme të Francës, Nicolas Faye.
Kryeministri Albin Kurti nuk qartësoi nëse ose si dhe kur do të vazhdojë procesi i dialogut në Bruksel, teksa akuzoi Përfaqësuesin e Posaçëm të Bashkimit Evropian, ndërmjetësin Miroslav Lajçak, për rreshtim përkrah Serbisë.
Referuar takimeve të 14 Shtatorit, kryeministri Kurti tha se emisari Lajçak është koordinuar dhe ka vepruar në skenar të përbashkët me presidentin e Serbisë, Aleksandar Vucic, për propozimin e draft-dokumentit të sekuencimit.
Për këtë ai tha se u ka shkruar letër sekretarit amerikan të shtetit, Antony Blinken; kancelarit gjerman, Olaf Scholz; presidenti francez, Emmanuel Eacron dhe kryeministres italiane, GIorgia Meloni.
Megjithatë, ai nuk tregoi nëse ka kërkuar direkt largimin e Lajçakut e as nëse dialogu do të vazhdojë, gjersa diplomati sllovak të jetë në rolin e ndërmjetësit.
“Është koha kur kemi nevojë për konsultime me Brukselin së pari dhe, gjithashtu, edhe Uashingtonit, Berlinit, Parisin, e kështu me radhë dhe këtë po e bëjmë. Duhet t’i rikthehemi marrëveshjes bazike dhe tekstit të dakorduar në Bruksel dhe në Ohër që duhet të shndërrohet në zbatim real në terren. Insistimi ynë do të jetë në këtë pikë dhe unë besoj se do të kemi diskutime përmbajtjesore edhe vend brenda BE-së që procesin të kthejmë në binarë, nga është nxjerrë me njëanshmërinë e emisarit”, ka thnë Kurti.
Kryeministri përmendi mungesën e reagimit ndaj votimit të Serbisë kundër, në fazën fillestare të procesit të anëtarësimit të Kosovës në Këshillin e Evropës, si pikë të thyerjes së madhe të besimit në ndërmjetësit.
“Ata kanë shkuar shumë larg me goditjen e të ardhmes së Kosovës. Në situatën në të cilin jemi, vlerësoj se nuk mund të shtrembërohen me gjykimin tim me asnjë hedhje hirit syve. Ose do të zbatojmë marrëveshjen bazike në tërësi, ose nuk mund të zbatojmë vetëm ato që i dëshiron Serbia”, ka thënë Kurti.
Duke vazhduar akuzat ndaj përfaqësuesit të BE-së, as kryeministri e as zëvendësi i tij i parë, nuk treguan nëse do të ketë masa të reja ndëshkuese për Kosovën.
“Ka pasë premtim nga Lajçaku që masat do të hiqen menjëherë pas 14 shtatorit, me një letër që do të dërgojë zotëri Borell te Komisioni Evropian. Në vend të kësaj zotëri Lajçak u ka raportuar vendeve anëtare që masat ndaj Kosovës po kanë efekt dhe rrjedhimisht do të mbetet në fuqi”, ka thënë zëvendëskryeministri për dialog, Besnik Bislimi.
Pasi theksoi se duhet kujdes që të mos ketë ri-eskalim të situatës në katër komunat me shumicë serbe në veri të Kosovës, kryeministri tha se adresë për dhunën paraprake dhe eventuale është Beogradi.
Edicionin Qendror të lajmeve në ATV e gjeni në videon më poshtë:
Gjatë qëndrimit në Holandë, zëvendëskryeministri i parë për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog i Republikës së Kosovës, Besnik Bislimi, u takua me eurodeputetin nga radhët e grupit të Aleancës Progresive të Socialistëve dhe Demokratëve (S&D), Thijs Reuten.
Zëvendëskryeministri Bislimi e informoi eurodeputetin me ritmin dhe dinamikën e punës së zhvilluar në përmbushjen e reformave evropiane.
Po ashtu, ai tha se aplikimi i Kosovës për anëtarësim në BE, duhet të njohë hapa tutje të vlerësimit dhe marrjen e pyetësorit që të kemi vlerësim kredibil dhe të barabartë të reformave krahas vendeve të tjera të rajonit.
Në takim u diskutua dhe mbi procesin e dialogut, ku zëvendëskryeministri Bislimi ritheksoi se Marrëveshja Bazike duhet të zbatohet në plotni, pa vonesa e kushtëzime dhe përmes një plani të sekuencimit të drejtë, të balancuar e të barabartë.
Zëvendëskryeministri Bislimi e falënderoi eurodeputetin Reuten për takimin dhe diskutimet e shpeshta e produktive.
Ish-kryetari i Këshillit Kombëtar Shqiptar në Luginën e Preshevës, Ragmi Mustafi, është emëruar këshilltar politik i zëvendëskryeministrit të Kosovës, Besnik Bislimi.
Sipas tij, kjo rikonfirmon përkushtimin e Qeverisë së Kosovës ndaj shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë.
Ndërsa deputeti shqiptar në Parlamentin e Serbisë, Shaip Kamberi, ka shkruar se emërimi i Mustafit në këtë pozitë e mban Luginën pjesë të agjendës qeveritare.
Sipas tij, kjo është një përzgjedhje e mirë për t’i krijuar hapësirën që të vazhdojë angazhimin, sipas tij të palodhur, për avancimin e pozitës së shqiptarëve në Luginë./KosovaPress
