Sekretari amerikan i shtetit, Antony Blinken iu ka bërë thirrje Kosovës dhe Serbisë që të marrin veprime të menjëhershme për t’i ulur tensionet në veri të vendit.
Duke dënuar dhunën kundër KFOR-it dhe veprimet përshkallëzuese në veri të Kosovës, Blinken ka apeluar të dyja palët që të angazhohen në dialogun e lehtësuar nga BE-ja për normalizimin e marrëdhënieve.
“U bëjmë thirrje të gjitha palëve që të ndërmarrin veprime të menjëhershme për të ulur tensionet. Shtetet e Bashkuara dënojnë dhunën e papranueshme dje kundër trupave të KFOR-it të udhëhequr nga NATO, forcave të rendit dhe gazetarëve… Si Kosova ashtu edhe Serbia duhet menjëherë të angazhohen në dialogun e lehtësuar nga BE-ja për normalizimin e marrëdhënieve”, ka thënë Blinken.
Sipas tij, Qeveria e Kosovës duhet të krijojë mundësi që kryetarët e komunave veriore të kryejnë punën nga lokacione alternative dhe të tërheqin policinë. Ndërkohë që ka apeluar edhe Serbinë, gjegjësisht Vuçiqin që të ulë statusin e sigurisë së Forcave të Armatosura Serbe dhe t’iu bëjnë thirrje serbëve të Kosovës që të përmbahen nga dhuna.
“Vendimi i Qeverisë së Kosovës për të detyruar hyrjen në ndërtesat komunale përshkallëzoi tensionet në mënyrë të mprehtë dhe të panevojshme. Kryeministri Kurti dhe qeveria e tij duhet të sigurojnë që kryetarët e zgjedhur të kryejnë detyrat e tyre kalimtare nga lokacione alternative jashtë ndërtesave komunale dhe të tërheqin forcat policore nga afërsia. Presidenti Vuçiq dhe Qeveria e Serbisë duhet të ulin statusin e sigurisë së Forcave të Armatosura Serbe dhe t’u bëjnë thirrje serbëve të Kosovës që të ndalojnë sfidat ndaj KFOR-it dhe të përmbahen nga dhuna e mëtejshme”, ka thënë ai.
Serbët në veri janë duke protestuar që nga e premtja.
Protestuesit me maska e edhe ata pa maska kanë ushtruar dhunë ndaj pjesëtarëve të KFOR-it, Policisë së Kosovës dhe gazetarëve. Ata kanë hedhur gjësende të ndryshme në drejtim të paqeruajtësve, derisa kanë dëmtuar vetura të mediave, duke e djegur tërësisht veturën e një televizioni.
Si pasojë e protestave të dhunshme janë plagosur 30 ushtarë të KFOR-it, ndërkohë që serbët kanë sulmuar edhe Policinë e Kosovës dhe gazetarët.
Shefi i NATO-s, Jens Stoltenberg, ka bërë të ditur se aleanca veri-atlantike do ta rrisë për 700 numrin e trupave në Kosovë, në kuadër të misionit të saj, KFOR.
Stoltenberg në një konferencë për media me kryeministrin norvegjez, Jonas Gahr Store, i ka dënuar sulmet që kanë ndodhur ndaj pjesëtarëve të KFOR-it, të hënën në veri të Kosovës dhe ka thënë se ato janë të “papranueshme”.
“Ne kemi vendosur t’i angazhojmë 700 trupa shtesë nga Forca Operacionale Rezervë për Ballkanin Perëndimor, dhe që të ngrejmë në nivel të lartë gatishmërinë e një batalioni shtesë të forcave rezervë, ashtu që ata të mund të angazhohen, nëse do të ketë nevojë”, tha ai të martën.
Një gjë të tillë e ka mirëpritur kryediplomati evropian, Josep Borrell, me anë të një postimi në Twitter.
Ai deklaroi se do të vazhdojnë bashkëpunimin me KFOR-in si dhe me misionin e EULEX-it në Kosovë, pas tensioneve në komunat veriore.
“Ne do të vazhdojmë bashkërendimin dhe bashkëpunimin tonë të ngushtë me KFOR-in,
duke përfshirë përmes misionit tonë në Kosovë, EULEX”, ka shkruar diplomati spanjoll.
Për më tepër, ai pati edhe një kërkesë urgjente për shtensionim të situatës, pasi mbi 20 ushtarë të KFOR-it u lënduan nga protestuesit serbë në veri, që po protestojnë kundër kryetarëve shqiptarë atje.
Profesori amerikan, Daniel Serwer, i cili është njohës i zhvillimeve politike në Ballkan. në RTK deklaroi se e kupton dëshirën e kryeministrit Albin Kurti për të ushtruar autorizimet ligjore në tërë Kosovën.
“Kjo në fakt është dakorduar edhe nga Serbia me marrëveshjen e Brukselit të vitit 2013”, tha Serwer duke shtuar se është e qartë se Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, nuk është duke bashkëpunuar dhe përkundrazi, ka krijuar një situatë ku Kosova është braktisur nga aleati më i fuqishëm i saj, SHBA-ja.
“Nuk pajtohem me amerikanët për atë se çfarë po bëjnë, por duhet të jemi realist se Kosova ka nevojë për pranimin nga BE-ja dhe SHBA-ja për të gjitha veprimet që do të ndërmarrë në vijim”, tha profesori Serwer.
Ai u shpreh në këtë intervistë se më pas, Kosova ka nevojë për pranim nga popullata serbe në veri. Serwer nuk pret që kryetarët e rinj të komunave të jenë në gjendje të ushtrojnë autoritete pa këtë pranim.
Sipas tij nuk është me rëndësi se në cilat objekte do të qeverisin apo do të punojnë. “Por besoj se është me rëndësi që të qeverisin në mënyrë efektive”, tha Serwer.
Më tej ai theksoi është i bindur se do të ketë shumë presion mbi ta që të realizojnë punë për komunitetin serb. “Do të ketë presione dhe tek Kurti për t’ju ofruar resurset e nevojshme, por gjëja kryesore është që tashmë të dilet nga ky lëmsh”, tha Serwer në këtë intervistë.
Profesori amerikan tha se Beogradi e ka kaluar Kosovën me anë të banditëve dhe ata nuk janë kritikuar nga amerikanët për sulmet e tyre ndaj trupave të KFOR-it. “Dhe kjo nuk është fare gjë e mirë”, tha Serwer.
I pyetur se si e shpjegon situatën kur mbajtja e zgjedhjeve nuk është kritikuar, por madje janë cilësuar si të ligjshme dhe të mbajtura në mënyrë të rregullt, ndërkohë që tani SHBA paralajmëron masa ndaj Kosovës, profesori Serwer tha se amerikanët po e mbështesin Beogradin 100%.
“Besoj që amerikanët po e mbështesin Beogradin 100% në këtë situatë. Nuk i kanë kritikuar sulmet e banditëve, nuk e kanë kritikuar Serbinë. Amerika ka dalë në anën e këtij ekuacioni 100 për qind”, tha profesori Serwer.
Sipas tij, duhet të ketë një lloj de-eskalimi. “Nuk jam në terren, nuk arrij të flas me njerëzit që të di më saktësi se cili do të ishte veprimi, por supozoj që nëse amerikanët kërkojnë që kryetarët të qëndrojë në objekt tjetër, nuk besoj se ky është problemi më i madh në botë”, tha ai. “E shoh si problem kërkesën e tërheqjes së Policisë së Kosovës”.
Profesori Serwer tha se përshtypja e tij është se ka pasur dhunë minimale nga policia, derisa dhunë maksimale ka pasur nga serbët, e sidomos dje (e hënë).
Lista Serbe sonte u ka bërë thirrje qytetarëve serbë që të mos rrezikojnë sigurinë e ushtarëve të KFOR-it, “sepse kushdo që e bën këtë është duke punuar kundër interesave të popullit serb”.
Reagimi i tyre vjen pasi sonte u raportua se ka pasur një shpërthim në Zveçan, në drejtim të personelit të KFOR-it.
“Pasi mësuan se në media doli informacioni se sonte është hedhur një mjet shpërthyes ndaj ushtarëve të KFOR-it në afërsi të ndërtesës së komunës së Zveçanit, përfaqësuesit e Listës Serbe menjëherë kanë dalë në vendin e ngjarjes dhe në një bisedë me përfaqësuesit e KFOR-it në terren mësuan se me shumë gjasa ka qenë fishekzjarre”, thuhet në reagimin e Listës Serbe.
Gjatë ditëve të fundit ka pasur tensione të shumta në komunat veriore të Kosovës. Nga kjo, mbi 20 ushtarë të KFOR-it kanë mbetur të lënduar pas sulmeve nga protestuesit serbë, të cilët nuk po kundërshtojnë kryetarët veriorë shqiptarë.
Zëdhënësi i Qeverisë së Kosovës, Përparim Kryeziu, në një intervistë në emisionin A23 në ATV, tha në komunat veriore, nuk ka asnjë individ që ka më shumë legjitimitet për të qenë në ato ndërtesa sesa këta katër kryetarë.
“Dje, por edhe të hënë edhe të premten, duhet të themi që ne edhe në të kaluarën po edhe tash së fundmi sidomos kryeministri Kurti me adresimin e tij të sotshëm, tha se ne e njohim faktin që kryetarët e sapozgjedhur nga zgjedhjet e 23 prillit kanë një legjitimitet të zbehur, për shkak të bojkotit të imponuar të serbëve në zgjedhjet e mbajtura, por edhe pse me legjitim legjitimitet të zgjedhur, realisht nuk ka asnjë individ që ka më shumë legjitimitet për të qenë në ato ndërtesa sesa këta katër kryetarë”, tha Kryeziu.
Ai tha se, në qoftë se dikush vë diçka në flakë ata janë persona me maska, me të kaluar kriminale që nuk bëjnë asnjë lloj përzgjedhjeje se kush është para tyre, për aq kohë sa nuk janë serbë ose serbëfolës.
“Dëshmitarët më të mirë të kësaj, përveç ushtarëve të KFOR’it e veçanërisht ata të lënduarët, për të cilët pa dyshim që shprehim urimin për shërim e rikuperim sa më të shpejtë, janë edhe vetë gazetarët të cilët nga biseda që kanë pasë me ta, asnjëherë nuk kanë qenë më shumë target në veri kur ka situata të tensionuara sikurse kësaj radhe. Janë diku rreth pesëmbëdhjetë raste të sulmeve ndaj gazetarëve. Praktikisht çdo medium atje ka qenë i sulmuar, automjete të tyre kanë qenë të vandalizuara e të dëmtuara madje në një rast edhe të djegura edhe gazetarët vazhdimisht kanë qenë të penguar atje gjatë punës së tyre. Këto janë dëshmitë më të forta që tregojnë se ajo protestë e djeshme, sidomos e djeshme, nuk e ka fort raportin me komunën po e ka raportin me njëfarë lloj pushteti territorial aty, për të cilën nuk zgjedhin asnjëfarë lloj metode apo mënyre”, tha Kryeziu.
Arsyeja pse cak i sulmeve ka qenë Zveçani, edhe pse kryetari i komunës nuk gjendej në ndërtesë, sipas Kryeziut është se ata individë që kanë sulmu me qenë në ato komuna.
“Dje targeti kryesor për një kohë të gjatë ka qenë Zveçani edhe sulmet dhe përleshjet më të mëdha kanë ndodhur në atë komunë. Në Zveçan, kryetari i komunës nuk ka qenë në ndërtesë, që do të thotë synimi ka qenë jo mos me pasë kryetarin në ndërtesë po që atë individë të cilët i kemi pa duke hedhur gjësende, duke sulmu KFOR-in, të jenë në ato komuna. Kjo është arsyeja se pse ka prezencë të policisë në këto komuna dhe kjo është arsyeja pse ka prezencë të KFOR-it në këto komuna për shkak, se sidomos për nga përgjegjësia jonë ne kemi detyra e detyrim kushtetues i ligjor që kryetarëve të komunave të zgjedhur e të zotuar, tua ofrojmë mundësinë që të kryejnë detyrën e tyre prej vendit të punës”, theksoi Kryeziu. /atvlive.tv
Ngjarjet e fundit në veri të vendit dhe reagimi i sotëm i ambasadorit amerikan Jeffery Hovenier, për përjashtimin e Kosovës nga pjesëmarrja në stërvitjet “Defender Europe 2023”, në emisionin CONTEXT në ATV, shkaktoi përplasje mes analistëve Bekim Kabashi dhe Xhevdet Pozhari.
“Kërkesa eksplicite e ambasadorit amerikan ka qenë që ata kryetarë të mos udhëheqin nga objektet e komunave”, i tha Kabashi – Pozharit.
“Bekim, tregom kush duhet me shku në qato ndërtesa dhe pse mbahen zgjedhjet e lira”, pyeti Pozhari. /atvlive.tv
Kryeministri Albin Kurti ka reaguar për herë të parë pasi ambasadori Jeff Hovenier, njoftoi për sanksionet amerikane ndaj Kosovës, pas situatës së krijuar në veri të Kosovës.
Diplomati amerikan të hënën njoftoi se Kosova është përjashtuar nga stërvitja ushtarake “Defender Europe 2023” dhe se vendi i tij nuk do të lobojë te shtetet mosnjohëse që ato ta ndryshojnë qëndrimin ndaj pavarësisë së Kosovës. Kjo pasi, Qeveria Kurti urdhëroi dërgimin e Policisë së Kosovës në komunat veriore, për t’i asistuar kryetarët e rinj që të hynë në ndërtesat komunale.
Ndonëse Hovenier tha se Kurti nuk i ka dëgjuar këshillat e ShBA-së për shtensionimin e gjendjen në komunat veriore, shefi i qeverisë përmes një video-adresimi nuk është zmbrapsur apo tërhequr.
Kësisoj, Kurti tha se kryetarët e zgjedhur në Mitrovicën e Veriut, Leposaviq, Zubin Potok dhe Zveçan janë të vetmit që kanë çfarëdo legjitimiteti të jenë në ndërtesa të komunave dhe janë në shërbim të qytetarëve.
Sipas tij, ata kanë mbështetjen e plotë të Qeverisë që ai e drejton. Ai shtoi se komuniteti serb duhet të çlirohet nga ekstremistët dhe milicët për të cilët tha se kanë emra të veçantë.
Pavarësisht se nuk i përmendi reagimet e ashpra të sotme nga ambasadori Hovenier, Kurti u shpreh se “Policia jonë dhe KFOR-i atje janë kufiri ndërmjet ekstremistëve të dhunshëm dhe institucioneve paqësore”.
“Orëve të fundit, institucionet tona kanë shtuar edhe më shumë komunikimin me partnerët ndërkombëtarë, sepse qetësimin e situatës e kemi qëllim të përbashkët. Por përveç shqetësimeve dhe brengave, dje na u dëshmua para syve se edhe kërcënimet dhe rreziqet i kemi të përbashkëta”, tha ai.
Mes tjerash, Kurti falënderoi gazetarët, Policinë e Kosovës, KFOR-in si dhe qytetarët për mbështetjen, ndërsa të lënduarve nga tensionet e veriut, u uroi shërim të shpejtë.
Reagimi i plotë i Kurtit:
Të dashur qytetarë,
Kryetarët e zgjedhur nga zgjedhjet e 23 prillit, përkundër daljes së ultë në zgjedhje për shkak të bojkotit të diktuar dhe detyruar mbi serbët e Kosovës, megjithatë janë të vetmit që kanë çfarëdo legjitimiteti të jenë në ndërtesa të komunave, dhe në shërbim të qytetarëve.
Prandaj, ata kanë mbështetjen tonë të plotë, të pakushtëzuar dhe të pandërprerë.
Demokracia nuk mund të suspendohet, e as të mbahet peng. Ushtrimi i saj është garant i paqes dhe sigurisë, assesi kërcënim apo rrezikim.
Republika e Kosovës është vendi më demokratik në Ballkanin Perëndimor. Me institucione qeverisëse dhe të sigurisë të cilat trajnimet profesionale dhe orientimin vleror e kanë nga dhe kah shoqëritë perëndimore.
E dje, na u dëshmua përfundimisht dhe të gjithëve, se kë kemi përballë: grupe të së djathtës ekstreme me maska, që vandalizojnë, sulmojnë, djegin çdo gjë që nuk e konsiderojnë serbe, e që lartësojnë simbole nacionaliste dhe shoviniste, si kryqi me katër S-ja dhe Z-ja e agresionit rus në Ukrainë.
Ekstremistët dhe milicët kanë emra të veçantë. Ata nuk janë populli. Komuniteti serb duhet të çlirohet prej tyre. Ne i kemi identifikuar shumicën e tyre dje dhe sot. Nuk mund të ketë individë e as grupe mbi ligjin e më të fuqishëm se shteti.
Të tillë janë kriminelët multi-milionerë si Milan Radojçiq e Zvonko Veselinoviq. Ata janë pronarë të mëdhenj të bizneseve e të kontrabandës, që i kushtëzojnë punëtorët e varfër të tyre, të dalin në protesta të dhunshme. Në fakt, kjo është mënyra e vetë shefave të tyre urdhërdhënës në Beograd ndaj administratës publike: mënyra e Aleksandar Vuçiq, Aleksandar Vulin dhe Ivica Daçiq.
Unë e di të dashur qytetarë që në grumbullimet dje dhe sot ka pasur edhe protestues paqësor. Por protestat dje e sot nuk ishin paqësore. Një protestë që sulmon policinë e cila e ruan rendin dhe zbaton ligjin, pjesëtarët e KFOR-it që e ruajnë qetësinë dhe stabilitetin, dhe gazetarët të cilët raportojnë mbi ngjarjet nga terreni, nuk janë protestë për komunën, por për pushtet. Në Kosovë, pushteti mund të merret vetëm përmes zgjedhjeve. Jo me dhunë dhe krim.
Policia jonë dhe KFOR-i atje janë kufiri ndërmjet ekstremistëve të dhunshëm dhe institucioneve paqësore.
Orëve të fundit, institucionet tona kanë shtuar edhe më shumë komunikimin me partnerët ndërkombëtarë, sepse qetësimin e situatës e kemi qëllim të përbashkët. Por përveç shqetësimeve dhe brengave, dje na u dëshmua para syve se edhe kërcënimet dhe rreziqet i kemi të përbashkëta.
Dhjetëra të lënduarve ju dëshiroj shërim të plotë dhe të shpejtë. Falënderoj kryetarët e komunave që përkundër vështirësive kanë shfaqur vullnetin e sinqertë për t’u shërbyer qytetarëve i cili dëshmohet edhe në këto situata.
Falënderoj policët e Kosovës, që përkundër tensioneve dhe sulmeve, kanë kryer detyrat e tyre me profesionalizmin më të lartë. Falënderoj pjesëtarët e KFOR-it që përkundër synimeve të huaja për destablizim, po ruajnë paqen dhe sigurinë. Falënderoj gazetarët dhe mediat që përkundër rreziqeve dhe pasigurisë, na sollën me zë dhe figurë fytyrën e vërtetë të protestave të milicëve të dhunshëm. Dhe falënderoj veçanërisht qytetarët e Republikës për mirëbesimin dhe mbështetjen.
Ambasadori i ShBA-së në Kosovë, Jeffrey Hovenier, ka shpalosur disa detaje rreth kërkesave të ndërkombëtarëve karshi Qeverisë së Kosovës, pas tensioneve në komunat veriore.
Në një takim me gazetarët në Prishtinë dhe pas përjashtimit të Kosovës nga ushtrimi “Defender Europe 2023” dhe ndalimit të lobimit te shtetet mosnjohëse, diplomati amerikan u shpreh se ShBA-të po mendojnë edhe për marrjen e veprimeve të tjera.
Për këtë, gazetari Adriatik Kelmendi e ka pyetur Hovenierin se sa kohë do t’i jepet kryeministrit Albin Kurti për t’iu përgjigjur kërkesave të bashkësisë ndërkombëtare, transmeton Paparaci.
Përgjigja e ambasadorit ishte se “nuk do të kenë shumë durim”.
“Ne mendojmë se kjo është një situatë shumë urgjente. Krahasimet që i kam bërë është sikur ta kesh shtëpinë në zjarr. Duhet ta fikni zjarrin. Pra, nuk mendoj se do të shihni shumë durim nga ana e SHBA-së në raport me pritjet tona për qeverinë që të ndërmarrë veprime për të depërshkallëzuar situatën në veri”, tha ai.
“Më lejoni të jem i qartë, janë dy gjëra që po i kërkojmë qeverisë t’i bëjë për të deshpërshkllëzuar, jam i lumtur të jem specifik: ne besojmë se qeveria nuk duhet të insistojë se kryetarët të punojnë nga ndërtesat komunale, qeveria ishte në gjendje të gjejë lokacione tjera për betimin e tyre. Nuk mund të kuptojmë se përse nuk mund të përdorin ato lokacione të njëjta publike apo alternative për t’i kryer funksionet e tyre, që janë funksione administrative. Jemi “on the record”, këta kryetarë kanë një rol të rëndësishëm të luajnë për sa i përket administratës, por ky nuk është një aranzhim normal dhe nuk kanë mandate të forta nga elektorati i tyre për të ndërmarrë iniciativa të fuqishme”, shtoi ai.
“Prandaj nuk e kuptojmë se përse ka insistim për të punuar nga ndërtesat komunale dhe ne besojmë që prezenca e Policisë së Kosovës, e cila u bë me forcë, është jashtëzakonisht sfiduese, dhe kemi kërkuar nga Qeveria që t’i tërheqë forcat policore nga tri ndërtesat. Mendojmë se kjo do të depërshkallëzonte situatën”.
Ambasadori amerikan në Prishtinë, Jeffrey Hovenier, tha se anulimi i pjesëmarrjes së Kosovës në stërvitjet Defender Europe 2023, është pasoja e parë për Qeverinë e Kosovës, që ka refuzuar thirrjet e Uashingtonit që të shtensionojë situatën në veri.
Sekretari amerikan i Shtetit, Antony Blinken, kishte paralajmëruar më 26 maj se veprimet e Qeverisë së Kosovës në komunat veriore, do të rezultojnë me pasoja në raportet dypalëshe.
“Treguesi i parë i kësaj ishte vendimi që u mor natën e shkuar nga komandanti amerikan për Evropën për të anuluar pjesëmarrjen e Kosovës në Defender Europe 2023, gjë që ndodhi gjatë natës”, tha Hovenier.
“Për Kosovën këto stërvitje kanë përfunduar”, shtoi ai.
SHBA-ja ka kritikuar Qeverinë e Kosovës, duke thënë se më 26 maj, kryetarët e rinj shqiptarë në komunat veriore “hynë me forcë” në ndërtesat komunale në veri.
Hovenier tha se SHBA-ja po mendon edhe për vendime të tjera që do të marrë në këtë drejtim.
“Ne i kemi kërkuar [kryeministrit të Kosovës, Albin] Kurti për të ndërmarrë hapa të menjëhershëm për të shtensionuar situatën në veri. Ai nuk u është përgjigjur këtyre kërkesave. Prandaj, ne po shqyrtojmë se çfarë do të jenë veprimet tona të tjera”, tha ai.
Gazetari i ATV-së nga vendi ngjarjes raporton se trupat amerikane tashmë kanë hyrë në oborrin e komunës së Leposaviqit.
Kujtojmë se gjatë ditës së sotme në Leposaviq, kanë vazhduar t’i sulmojnë gazetarët, ku raportohet se janë sulmuar tri vetura të mediave të ndryshme, dy prej tyre media të Shqipërisë.
AGK-ja, u ka bëre thirrje pronarëve të mediave, kryeredaktorëve dhe organeve udhëheqëse që të kenë prioritet mirëqenien e gazetarëve, kameramanëve, fotoreporterëve dhe shoferëve. /atvlive.tv
