Sot mbahet testi i maturës në Kosovë, ku 19 mijë e 200 nxënës kanë aplikuar për t’iu nënshtruar këtij testimi.
500 prej tyre iu është refuzuar aplikimi për shkak të mospasjes të drejtë nënshtrimi në këtë afat.
Fatmir Elezi, drejtor i Divizionit për Vlerësim në MAShT, ka thënë se i kanë bërë të gjitha përgatitjet për organizimin e këtij testi.
Në prag të takimit të kryeministrit, Albin Kurti me presidentin e Serbisë, Aleksandër Vuçiq në Bruksel, partitë opozitare kërkojnë nga Kurti që qëllim final i dialogut të jetë njohja reciproke. Sipas tyre, kreu qeveritar nuk duhet të devijojë përpjekjet shumëvjeçare të Kosovës që njohja reciproke të jetë në qendër të marrëveshjes dhe jo vetëm të jetë fokus normalizimi i marrëdhënieve përmes Marrëveshjes Bazë të Brukselit dhe aneksit të Ohrit.
Opozitarët kërkojnë nga ekzekutivi që t’i bindin edhe partnerët, përfshirë Shtetet e Bashkuara të Amerikës që mos të ndryshojnë qëndrim sa i përket njohjes reciproke si qëllim final të dialogut.
Deputetja e Partisë Demokratike të Kosovës (PDK), Blerta Deliu, thotë për KosovaPress, se qasja e qeverisë në dialog duhet të jetë e mirë koordinuar me aleatët e Kosovës.
Duke folur për Marrëveshjen Bazë të Brukselit dhe aneksin e Ohrit të arritur vitin e kaluar, deputetja Deliu, deklaron se Kurti nuk do të duhej as të diskutonte për një marrëveshje ku nuk është njohja de-jure në qendër të saj.
Ajo kritikon kryeministrin që ka sjell një marrëveshje të keqe për Kosovën me një autonomi për serbët në veri.
“Nëse qasja e qeverisë do të ishte e mirë koordinuar. Nëse partneriteti i qeverisë lidhur me procesin e dialogut dhe partnerët do të kishte një koordinim më të mirë absolutisht nuk do të duhej fare as që të diskutohet një marrëveshje finale pa njohje në qendër. Ky nuk ka qenë as synim, por kjo pastaj është devijim i përpjekës sonë disa vjeçare për të mbyllur një herë e mirë raportin me Serbinë. Një marrëveshje finale, apo siç e thatë normalizimi i marrëdhënieve është një proces që po ndodh që një kohë të gjatë. Përpjekjet e dialogut janë bërë për të normalizuar marrëdhëniet, mirëpo themeli duhet të jetë njohja në qendër. Prandaj kur nuk diskutohet sot për njohje dhe ka devijim të kësaj përpjekje dhe kur diskutimet zbresin te autonomia e serbëve dhe kompetenca shtesë për serbët në veri, natyrisht se ky nuk është një hap i mirë që e ka bërë qeveria”, thotë ajo.
Kritika për devijim të procesit të dialogut adreson edhe deputetja e LDK-së, Rrezarta Krasniqi, e cila thotë për KosovaPress, se në Qeverinë Kurti nuk flitet më për njohje reciproke por vetëm për zbatim të marrëveshjes së Brukselit e cila sipas saj primare ka autonominë për serbët në Kosovë.
“Ka qenë pikërisht kryeministri Kurti që e ka sjell dialogun deri këtu, ku nuk flitet për njohjen reciproke. Munden këta me fol në vete, por sa i përket Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimit Evropian ju e keni pa se të gjitha marrëveshjet çka ka qenë kanë janë për normalizimin e raporteve dhe jo njohje reciproke”, shton Krasniqi.
Ndërkaq, deputetja e AAK-së, Time Kadrijaj, thotë se kryeministri Kurti duhet të insistojë që dialogu të përfundojë me njohje reciproke, pavarësisht marrëveshjes së Brukselit dhe aneksit të Ohrit.
“Gjithmonë kemi thënë se luftën e kemi bërë dhe përfundu me aleatë. Shtet ndërtimin e Kosovës e kemi bërë me aleatë, mirëpo këto veprime të pakoordinuara të kësaj qeverie kanë bërë që të humbin aleatët, përfshirë edhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Kjo do t’i shkaktojë dëme Kosovës, andaj ne kemi përsëritur se duhet ruajtur aleancat që i kemi ndërtu…Duhet të insistohet dhe duhet të kërkohet (Njohja e reciproke). Ne kërkojmë që dialogu duhet të përfundojë me njohje reciproke”, thotë deputetja opozitar.
Takimin Kurti-Vuçiq në Bruksel më 26 qershor e kanë konfirmuar edhe nga Qeveria e Kosovës. Sipas tyre në këtë takim do të flitet për zbatimin e Marrëveshjes Bazë të Brukselit dhe aneksin Ohrit. Ky është i pari pas sulmit terrorist në Banjskë të Zveçanit që ndodhi në shtator të vitit 2023. Pikërisht në shtator të vitit të kaluar ishte takimi i fundit ndërmjet kryeministrit Kurti dhe Vuçiq.
Drejtori i Klinikës së Gjinekologjisë në Qendrën Klinike Universitare të Kosovës, Zef Ndrejaj, ka thënë për Ekonomia Online, se gjatë gjysmës së parë të këtij viti është vërejtur një rënie e lehtë e lindjeve krahasuar me vitin e kaluar.
Ai për Ekonomia Online ka thënë se deri më tani janë regjistruar rreth 3500 lindje, teksa i gëzohet edhe renovimit të klinikës në vlerë prej mbi 5 milionë euro.
“Në Klinikën Gjinekologjike është një rënie e vogël, e lehtë, jo e madhe, por ka rënie deri tash janë diku 3500 lindje deri në gjysmën e vitit. Ku duke krahasuar me vitin e kaluar aty është ndonjë numër i vogël në rënie, por jo shumë i rëndësishëm”, ka thënë Ndrejaj.
Ai ka folur edhe për renovimet që janë bërë në këtë klinikë, shtimit të shtretërve, ndërsa së shpejti do të shtohet dhe shërbimi i fertilitetit (IVF).
“Është bërë një renovim substancial shumë i rëndësishëm, një renovim që është me vite ka pasur nevojë, sidomos në repartet e lehonave pas lindjes dhe pas lindjeve me prerje cezariane dhe repartet e zyrës së pranimit dhe ambulantave specialistike. Është renovim i tërësishëm, ku janë shtuar përpos renovimin edhe disa shërbime, shërbimi i mjekësisë fetale dhe shërbimi i amiocentezës, pritet shumë shpejt të aktivizohet edhe shërbimi i fertilitetit apo IVF”, ka thënë ai.
Ndrejaj ka thënë se në këtë klinikë nuk ka pasur ikje të mjekëve, sipas tij, klinika ka pasur mungesë të infermiereve por me hapjen e konkursit të ri për pranimin e 20 mamive të reja pritet që të përmirësohet gjendja.
“Deri më tani nuk kemi asnjë mjek që ka shprehur dëshirën të shkojë. Më shumë kërkesat janë për mjekët e rinj që janë në specializim, ose në fillim të specializimit ose pas specializimit. Mirëpo mjekët të cilët janë të punësuar në Klinikën Gjinekologjike nuk ka asnjë mjek që ka shprehur dëshirën për të ikur. Klinika e jonë është më numër të mjekëve e mbuluar shumë mirë, kemi mjaftueshëm. Ndërsa pak kemi mungesë të numrit të infermiereve, të mamive. Por, edhe kjo do të përmirësohet shumë shpejt për shkak se është hapur konkursi këto ditë për pranimin e 20 mamive të reja edhe presim shumë shpejt që të përmirësohet edhe gjendja”, ka thënë ai.
Ministria e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës nuk ka arritur të nënshkruajë me kohë kontratën për mirëmbajtjen dimërore të Rrugëve Lokale në katër komunat veriore të Kosovës.
Edhe pse pjesa kryesore e kontratës kishte të bënte me pastrimin e borës dhe hedhjen e kripës nëpër rrugë, kjo ministri e kishte nënshkruar kontratën vetëm më 28.02.2024.
Në tenderin me procedurë të negociuar “Mirëmbajtjen dimërore të Rrugëve Lokale – Mitrovica 2a1.”, që ishte iniciuar më 19.12.2023, kishte ankesa dhe pretendime për shkelje të Ligjit të Prokurimit.
Sipas kësaj ministrie, ky aktivitet i prokurimit ishte nisur gjatë sezonit dimëror dhe është rezultat i një memorandumi bashkëpunimi me komunat respektive.
“Inicimi i procedurave të prokurimit për projektin: “Mirëmbajtjen dimërore të Rrugëve Lokale – Mitrovica 2a1.” është rezultat i Memorandumit të Mirëkuptimit në mes të MMPHI dhe Komunave Mitrovice e V., Zveçan, Leposaviq dhe Zubin Potok nënshkruar me date 19.12.2023 dhe se ky inicim është filluar me datë 20 dhjetor të vitit 2023”- thuhet në përgjigjen e Ministrisë së Infrastrukturës.
Megjithatë, bazuar në dokumentet e publikuara në E-prokurim, Ministria e Infrastrukturës e ka publikuar njoftimin për dhënie të kontratës vetëm më 21.02.2024, apo 2 muaj pas inicimit të tenderit.
Ministria nuk ka publikuar ndonjë sqarim pse është vonuar procesi për dy muaj përkundër faktit që ishte zgjedhur procedura e negociuar pa publikim të njoftimit për kontratë.
Për të parë punët që janë kryer bazuar në këtë kontratë, më 14 maj 2024 është kërkuar qasje në faturat e paguara në kuadër të kësaj kontrate.
Ministria na ka dhënë qasje në një faturë të muajit prill në vlerë prej 26 mijë e 677 euro.
Në këtë faturë nga 26 mijë euro, ani pse nuk pati reshje të borës, për pozicionin “Punët në shtresën qarkulluese – Mirëmbajtja dimërore” janë paguar 12 mijë e 183 euro.
Pjesa më e madhe e këtij situacioni kishte shkuar për pozicionin “Koha e kujdestarisë 24 orë, e cila ishte ofertuar me 65 euro për 24 orë.
Në këtë faturë janë faturuar 120 ditë me nga 65 euro dhe totali i pagesës ishte 7,800 euro. Në dokumentin nuk është dhënë ndonjë sqarim se pse është paguar kujdestari për 120 ditë edhe pse deri në mes të muajit prill kishin kaluar më pakë se 50 ditë nga dita e fillimit të zbatimit të kontratës.
Ministria kishte paguar edhe 50,350 kilogram krypë, të cilat ishin paguar me një çmim prej 0.07 euro, që në total pagesa ishte 3,524 euro.
Ndërkaq, 9 mijë e 350 u ekzekutuan për pozicionin “Punët në shtresën qarkulluese – Mirëmbajtja verore”.
Sipas paramasës së nënshkruar, të cilën e posedon televizioni, 64 mijë euro ishin paraparë të shpenzoheshin për furnizim dhe shpërndarje të kripës, kurse 5 mijë e 880 euro për furnizim me rërë dhe shpërndarje të saj. Ndërkaq, pjesa tjetër e mjeteve ishte paraparë të shpenzohet për automjete dhe sinjalizim të trafikut.
Zëvendësministri i Infrastrukturës Hysen Durmishi, pohoi se gjatë këtyre muajve nuk kishte shumë reshje të borës në katër komunat veriore.
Megjithatë, ai nuk u përgjigj në gjitha pyetjet duke thënë se në pyetjet e dërguara më datën 3 qershor 2024 do të përgjigjet Departamenti i Menaxhimit të Rrugëve.
“Po po atje ka pas shumë pak reshje prej kohës kur është nënshkruar kontrata por nëse ju i keni dergu pyetjet duhet Departamenti i Menaxhimit të Rrugëve me ju përgjigj”- është përgjigjur zëvendësministri i Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, Hysen Durmishi, në pyetjen se sa është shpenzuar nga kontrata e nënshkruar për mirëmbajtjen e rrugëve në katër komunat veriore.
Ndërsa, Agron Beshiri, menaxher i projektit nga ana e Autoritetit Kontraktuese e ka dërguar tek televizioni një raport të punës së këtij projekti.
Ai ka thënë se kontrata me kompaninë “Shkoza F007” ka filluar zbatimin në fillim të muajit mars.
“Meqenëse në muajin mars temperatura ka shënuar mbi 0°, aktivitetet e intervenimit ku përfshihen: pastrimi i borës, hedhjes së kripës dhe rërës, kanë qenë thuajse të panevojshme me përjashtim të datës 30 mars 2023”- thuhet në raportin e Beshirit.
Përkundër motit të mirë, Operatori Ekonomik siç parashihet në kontratë ka bërë kujdestari.
“Gatishmëria e kujdestarisë ka qenë prezente gjatë gjithë muajit mars me ndërrim 24/7. Gjatë kësaj periudhë ka pasur inspektime të rregullta ditore të rrugëve lokale”- thuhet në këtë raport të menaxherit të kontratës, Agron Beshiri.
Tutje, në raport janë listuar punët e realizuara bazuar në këtë kontratë, që përputhen me faturën e dërguar nga Ministria e Infrastrukturës, në vlerë 26,677 euro.
“Vlera financiare për punët e kryera gjatë muajit mars ka qenë 26,677 euro. Përqindja e realizimit del të jetë 19.26%”- thuhet në raport, në të cilin nuk ka asnjë detaj nëse gjatë muajit prill e maj është bërë ndonjë shpenzim tjetër bazuar në këtë kontratë.
Për të marrë përgjigje rreth zbatimit të kësaj kontrate dy herë ishte kontaktuar edhe kompania “SHKOZA F007”. Herën e parë ishte kontaktuar më 13 prill 2024, por kur personi kontaktues kishte kuptuar se po kontaktohej nga një gazetar, e kishte bllokuar numrin. Në të njëjtën datë, televizoni kishte tentuar të marrë
përgjigje edhe përmes platformës sociale FACEBOOK, por i njëjti kishte bllokuar llogarinë kontaktuese.
Kurse, herën e dytë është kontaktuar më 18.06.2024 dhe personi që është lajmëruar në telefon ka thënë se është nga kompania “SHKOZA F007” pasi e ka dëgjuar pyetjen ka thënë se është shofer dhe e ka mbyllur telefonin.
Ankesat në tender
Mes tjerash, ky aktivitet i prokurimit ishte përcjellë edhe me pretendime për shkelje të Ligjit të Prokurimit Publik nga ana e një operatori ekonomik, që ishte në garë. Fillimisht më 9 shkurt 2024, pas kërkesës për rishqyrtim të një operatori ekonomik, zyrtari përgjegjës i prokurimit në këtë dikaster qeveritar kishte nxjerrë vendim për pezullim të këtij aktiviteti të prokurimit.
Megjithatë në të njëjtën ditë, Autoriteti Kontraktues e kishte refuzuar kërkesën për rishqyrtim të “B CORP SH.P.K.”.
Kompania ankuese kishte pretenduar se Operatori Ekonomik i propozuar për kontratë ishte i papërgjegjshëm meqë nuk kishte përmbushur kërkesat e përshtatshmërisë: Vërtetim nga një Gjykatë kompetente ku vërteton se drejtuesit, menaxheret e saj gjatë dhjetë viteve të kaluara nuk janë shpallur fajtor nga një gjykatë kompetente për kryerjen e një vepre penale ose civile duke përfshirë praktikat e korrupsionit, larjen e parave, dhënien e mitos, avantazhe ose aktivitetet e ngjashme.
Në këtë përfundim “B CORP SH.P.K.” kishte ardhur pasi ishte qasur në dosjen e Operatorit Ekonomik ankues.
Ky pretendim ishte hedhur poshtë, meqë sipas Ministrisë së Infrastrukturës, Operatori Ekonomik fitues i kishte sjellë dokumentet para Njoftimit mbi vendim e Autoritetit Kontraktues dhe ishin të ngarkuara te dëshmitë e pranueshmërisë në platformën e-prokurimi.
Ky artikull është përgatitur përmes mbështetjes nga Aktiviteti i Agjencisë së Shteteve të Bashkuara për Zhvillim Ndërkombëtar (USAID) për Integritetin e Komunave të Kosovës. Pikëpamjet e paraqitura në këtë artikull nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht pikëpamjet e USAID-it, Qeverisë së Shteteve të Bashkuara apo BIRN.
Kreu i Minsitrisë së Brendshme, Xhelal Sveçla, ka publikuar pamjet nga aksioni që ka nisur dje dhe që ka vazhduar edhe sot kundër aktiviteteve kriminale të fajdes dhe detyrimit.
Sveçla ka bërë të ditur se deri më tani janë arrestuar shtatë persona, të cilat dyshohet se kan përfituar vlera milionëshe përmes frikësimit dhe detyrimit fizik.
“Në rajonin e Prishtinës, Pejës dhe Gjilanit, Policia e Kosovës ka realizuar dje dhe sot operacione në luftimin e aktiviteteve kriminale të fajdes dhe detyrimit. Deri më tash janë arrestuar 7 persona, të cilët përmes aktiviteteve kriminale kanë përfituar vlera milionëshe nga qytetarët tanë përmes frikësimit dhe detyrimit fizik.Toleranca ndaj kriminaliteteve si fajdeja e haraçi dhe çdo fenomeni të dëmshëm për qytetarët dhe shoqërinë tonë ka përfunduar. Do ta vazhdojmë pa u ndalur dhe pa kompromis luftën ndaj çdo ilegaliteti në Republikën tonë.I lus dhe inkurajoj të gjithë qytetarët që të bashkëpunojnë me institucionet e sigurisë që askush të mos jetë viktimë e individëve apo organizimeve kriminale”, ka shkruar Sveçla.
Zëvendëskryeministri i parë për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog i Republikës së Kosovës, Besnik Bislimi, ka pritur në takim, Ndihmës Sekretarin e Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara për Evropën, Azinë Qendrore dhe Amerikën, Miroslav Jenča, raporton Ekonomia Online.
Ndihmës Sekretari Jenča po zhvillon një tur ballkanik, ndalesë e radhës e së cilës është vendi ynë, ku do të qëndrojë në një vizitë dy ditore.
Përgjatë takimit, zëvendëskryeministri Bislimi e njoftoi atë me situatën në vend e rajon, objektivat e Qeverisë dhe të arriturat në tri vitet e fundit.
Ai theksoi se vendi po avancon e zhvillohet me ritëm të shpejtë, pavarësisht barrierave me të cilat po përballemi.
“Sipas të dhënave më të fundit dhe nga ASK-ja, tremujori i parë i këtij viti ka shënuar rritje ekonomike në nivelin 5.62%. Edhe projeksionet e Bankës Botërore dhe Fondit Monetar Ndërkombëtar për vitet e ardhshme, si dhe rankimet ndërkombëtare të Kosovës në shumë fusha, qëndrojnë si dëshmi e progresit të vendit tonë”, ka thënë Bislimi.
Zëvendëskryeministri Bislimi shtoi se rritja e BPV-së, rritja e punësimit, sundimi i ligjit, integrimi në Bashkimin Evropian dhe anëtarësimi në organizata ndërkombëtare, janë synime qenësore për Qeverinë.
Në vijim, u diskutua dhe mbi procesin e dialogut, ku zëvendëskryeministri e njoftoi Ndihmës Sekretarin Jenča me zhvillimet e fundit, duke shprehur konstruktivitetin dhe angazhimin e vazhdueshëm të palës sonë në këtë proces, i cili fatkeqësisht është përballur me destruktivitetin dhe mungesën e vullnetit e gatishmërisë për hapa tutje e zbatim të marrëveshjeve nga ana e palës tjetër.
“Mbi qasjen destruktive dhe kërcënimin e vazhdueshëm që Serbia paraqet për Kosovën, zëvendëskryeministri rikujtoi se, fqinji ynë verior ka 48 baza të përparme operacionale përreth kufirit me Kosovën, në vazhdimësi mban ushtrime e stërvitje të mëdha ushtarake pak kilometra larg kufirit me shtetin tonë dhe fluturon avionët luftarakë MIG 29 përreth kufirit”, thuhet në njoftimin e Qeverisë.
Në përfundim të takimit, zëvendëskryeministri e falënderoi z. Jenča për bisedën e zhvilluar, si dhe i dëshiroi qëndrim produktiv e të frytshëm në Kosovë.
Ministri i Financave, Punës dhe Transfereve, Hekuran Murati, ka thën se liberalizimi i vizave është një prej gjërave më të mria që ka ndodhur së fundmi në ekonominë e Kosovës.
Duke iu referuar ASK’së, Murati ka thënë se rritja ekonomike në tre mujorin e parë të këtij viti ka përshpejtuar edhe më tutje ritmin duke shënuar nivelin 5.62%, që thotë se është dukshëm më e lartë se tremujori i fundit i vitit 2023, ku ishte 3.96%.
“Pas tejkalimit të stuhisë së krizave globale, dhe stabilizimit të çmimeve, tani gradualisht po i kthehemi potencialit dhe rritjes së synuar. Kjo demanton të gjithë zërat skeptikë dhe prognozat e zymta që me çdo kusht mundoheshin ta lidhnin liberalizimin e vizave me skenare apokaliptike në fillim të vitit”, ka shkruar Murati.
Tutje, Murati ka thënë se përveç lehtësimit të udhëtimit për të vizituar familjarët në mërgatë, tani edhe bizneset e ndërmarrësit e kanë shumë më të lehtë të gjejnë tregje të reja e të rrisin aktivitetin bzinesor.
“Në një nga udhëtimet që kisha së fundmi, kisha rastin të takoj dy të rinj që punonin në fushën e marketingut dhe dizajnit digjital, të cilët po ktheheshin nga një takim që kishin pasur me një klient në Valencia të Spanjës. Diçka vështirë e imanginueshme para se të hiqeshin vizat”, ka shkruar Murati.
Simbol i ndarjes dhe vend i tensioneve janë vetëm dy nga mënyrat se si është përshkruar ndër vite ura kryesore mbi lumin Ibër, e cila ndan Mitrovicën në dy komuna.
Për dikë, hapja e saj është edhe simbolikë dhe çështje tërësisht politike, pasi qytetarët gjejnë rrugë alternative për të kaluar nga një zonë në tjetrën.
Diskutimet për urën janë aktualizuar në javët e fundit, pas thirrjeve në Kuvendin Komunal të Mitrovicës së Veriut që ura të hapet tërësisht për qarkullim.
Këtë komunë në veri të Kosovës e udhëheq Erden Atiq nga partia në pushtet, Lëvizja Vetëvendosje.
Kryetari i Kuvendit Komunal të Mitrovicës së Veriut, Nexhad Uglanin, pati thënë se zbatimi i vendimit për çështjen e urës u takon autoriteteve qendrore dhe institucioneve të sigurisë.
Zyrtarë të këtij Kuvendi, madje, patën thënë se hapja e urës është edhe nën juridiksion të Mitrovicës së Jugut dhe të misionit paqeruajtës të Organizatës së Traktatit të Atlantikut Verior (NATO) në Kosovë, KFOR.
Radio Evropa e Lirë ka tentuar të marrë një koment të zyrtarëve komunalë të Mitrovicës së Jugut, por ata nuk kanë qenë të qasshëm.
Edhe zëvendësdrejtori i Policisë së Kosovës për rajonin e veriut, Veton Elshani, pati paralajmëruar në maj se ura “do të hapet shpejt”, dhe se po diskutohet me eprorët se si të bëhet kjo.
Faktori ndërkombëtar, në anën tjetër, po kërkon vazhdimisht të ketë koordinim mes të gjitha palëve të prekura që të mos përshkallëzohet situata.
Ish-drejtori i Policisë së Kosovës, njëherësh deputet opozitar në Kuvendin e Kosovës, Rashit Qalaj, thotë për Radion Evropa e Lirë se vendimi për hapjen e urës i takon Qeverisë së Kosovës, por se nuk beson që ajo mund të veprojë asisoj pa koordinim me faktorin ndërkombëtar, sidomos me KFOR-in.
“Nëse Qeveria e Kosovës merr vendim, frikësohem që nuk do të zbatohet nga KFOR-i”, shprehet ai.
Karabinierët italianë të KFOR-it kanë prani të përhershme mbi urën e Ibrit dhe kryejnë patrullime në rrethinë. Ura vëzhgohet edhe prej pjesëtarëve të Policisë së Kosovës.
Qeveria e Kosovës beson se liria e lëvizjes duhet të sigurohet në të gjithë territorin, por Serbia e konsideron hapjen e urës si “provokim”.
Kronologjia e zhvillimeve rreth urës
• Pas luftës së viteve 1998/’99, kjo urë e ndau qytetin e Mitrovicës në pjesën jugore me shumicë shqiptare dhe në atë veriore me shumicë serbe.
• Plani i Ahtisaarit – baza mbi të cilën Kosova e shpalli pavarësinë e saj më 2008 – parashikoi ndarjen e Mitrovicës në dy komuna të veçanta.
• Më 2011, serbët lokalë vendosën aty barrikadat e para, për të kundërshtuar shtrirjen e autoriteteve të Kosovës.
• Më 2013 u formua Komuna e Mitrovicës së Veriut, sipas ligjeve të Kosovës.
• Më 2014, barrikadat u zëvendësuan me copa betoni dhe me pemë. Pamja e re u quajt “Parku i Paqes”. Po atë vit, Kosova dhe Serbia arritën marrëveshje në Bruksel për heqjen e barrikadave dhe për rivitalizimin e urës.
• Më 2015 u hoq Parku i Paqes, me idenë e hapjes së urës për qarkullim.
• Më 2016, palët në Bruksel u pajtuan për një plan zbatimi të marrëveshjes për urën.
• Rivitalizimi i urës u përfundua nga Bashkimi Evropian më 2018 dhe kushtoi rreth 1.5 milion euro.
Aktualisht, ura mbetet e hapur për këmbësorë, por jo edhe për automjete.
Një tjetër problem për hapjen e urës ka qenë edhe konteksti për kufijtë komunalë.
“Ura e mbyllur për shkak të Serbisë, jo serbëve të Kosovës”
Rashit Qalaj e sheh hapjen e urës si problem politik ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, i cili ka potencial të shndërrohet në problem të sigurisë. Sipas tij, përshkallëzimi i situatës varet prej qëndrimit të Serbisë, jo prej serbëve të Kosovës.
“Mënyra më e mirë do të ishte që ura të hapej në koordinim me mekanizmat ndërkombëtarë të sigurisë, sidomos me KFOR-in. Ndoshta për një periudhë kohore të shkurtër, trafiku aty të monitorohet nga Policia e Kosovës, ndërsa afër të qëndrojnë njësitet e KFOR-it”.
Qalaj beson se koordinimi është kyç dhe duhet të jetë në linjë me marrëveshjen e arritur në Bratislavë mes Kosovës dhe BE-së, një vit më parë, për shtensionimin e situatës në veri të Kosovës, pasi kryetarët shqiptarë morën drejtimin e katër komunave.
Marrëveshja e korrikut të vitit 2023 përcakton se Qeveria e Kosovës “nuk do të ndërmarrë asnjë veprim që mund të përshkallëzojë situatën në veri të Kosovës”.
Radio Evropa e Lirë e ka pyetur Qeverinë e Kosovës nëse i ka kërkuar KFOR-it ta hapë urën, mirëpo nuk ka marrë përgjigje.
Në të njëjtën pyetje, Zyra për media e NATO-s i është referuar vetëm komunikatës së lëshuar pas takimit të 18 qershorit mes komandantit të KFOR-it, Ozkan Ulutash, dhe të dërguarit të BE-së për dialogun Kosovë-Serbi, Mirosllav Lajçak. Në të është bërë thirrje që secili vendim për urën të diskutohet në Bruksel.
Por, Qalaj, i cili ka qenë vetë pjesëtar i ekipit negociator të Kosovës kur është diskutuar për urën, vlerëson se nëse për këtë temë bisedohet në kuadër të dialogut, hapja e urës do të shtyhet.
Shqiptarët në Mitrovicë të Jugut dhe serbët në Mitrovicë të Veriut – me të cilët ka biseduar Radio Evropa e Lirë – janë të ndarë nëse ura duhet të hapet.
Për shqiptarët, hapja e urës do të ishte “gjë e mençur”, ndërsa për serbët vendim që rrit tensionet./REL/
19 mijë e 200 nxënës kanë aplikuar për t’iu nënshtruar testit të maturës, i cili mbahet të shtunën më 22 qershor, raporton EO.
Drejtori i Divizionit për Vlerësim në Ministrinë e Arsimit, Shkencës, Teknologjisë dhe Inovacionit, Fatmir Elezi, ka thënë për Ekonomia Online se i kanë bërë të gjitha përgatitjet për organizimin e këtij testi.
“Procedura e aplikimit ka përfunduar, maturantët kanë aplikuar nga 27 maji deri më 12 qershor. Maturantët që nuk pasur mundësi të aplikojnë online, për shkaqe teknike ditën e martë, shkollat na i kanë dërguar listat e tyre maturantëve dhe i kemi futur në listë edhe ata për të hyrë në testin e maturës. Në aplikacionin online kanë aplikuar diku 19 mijë e 200 nxënës, ku 18 mijë e 600 prej tyre kanë marrë konfirmim pozitiv për maturë, kurse rreth 500 maturantëve u është refuzuar aplikimi për shkak të mos-drejtës së nënshtrimit në këtë afat”, ka thënë Elezi.
Ai thotë se aplikacioni ka qenë i lehtë për përdorim, mirëpo disa nxënës kanë pasur probleme me llogaritjen e e-Kosova, pasi i kanë hapur më herët dhe i kanë harruar ose email adresën ose nuk iu ka funksionuar numri i telefonit dhe nuk kanë mundur të aplikojnë.
“Një numër i vogël prej tyre diku 300 nxënës që i kanë marrë aplikacionet më vonë, ka pasur raste kur edhe dje kanë ardhur në zyrë dhe kur kemi konfirmuar se nuk kanë mundur t aplikojnë për shkaqe teknike edhe ata nxënës”, shtoi ai.
Ai tha se nuk ka informacione nëse ka pasur ndonjë ankesë rreth aplikimit, pasi edhe ata që nuk kanë mundur të aplikojnë, listat i kanë dorëzuar shkollat dhe janë futur në platformën e-Kosova.
Elezi bëri të ditur se rezultatet e testit që mbahet me 22 qershor, do të publikohen në fund të qershorit.
“Tash jemi në fazën finale të përgatitjes, kemi caktuar në koordinim me komunat administrator të testit, janë të sistemuar në qendrat e testimit, kemi pasur trajnime me komisioner të testimeve dhe mendojmë se ketë vit rrjedha e tekstit do të shkojë normale ngase edhe nxënësit të themi në qendrat e sistemit mundësinë e kopjimit do jetë shumë i vogël”, tha Elezi për EO.
Elezi foli edhe për testet e viteve të kaluara ku kishte shumë kopjime nga nxënësit, pasi testi kishte dalë në rrjetet sociale.
“Testet, siç e dini në organizimin e viteve të kaluara ne i kemi publikuar teste te vitit të kaluar në web faqet e MASHTI-t, do të thotë testi i viti të kaluar është në adresë të Ministrisë, mirëpo nëse mendoni se testi del gjatë kohës së testimit, e dimë që viteve të kaluara me të filluar testimi në ora 9 kemi pasur publikime të disa pjesëve të testit, mirëpo ndikimi tek maturantët ka qenë minimal ose fare, ka pasur nxënës që ka arrit me përdorë telefonin, ta fotografoj dhe publikoj testin në rrejte sociale, mirëpo ndikimi tek tjerët ka qenë thuajse minimal”, u shpreh ai.
Elezi tha se nxënësit kur kanë aplikuar në e-Kosova, u është shkuar mesazhi me me rregullat e testit, ku nuk lejohet telefoni, sepse do të përballen me pasojat e largimit nga testi.
Ai i ka sugjeruar nxënësit që të mos marrin fare telefona me vete, pasi nuk do të lejohen t’i përdorin.
Përgatiti: Fatlum Jashari
Për herë të parë pas sulmit terrorist paramilitar të 24 Shtatorit në Banjskë, krerët shtetërorë të Kosovës dhe Serbisë pritet ta zhvillojnë një takim të nivelit të lartë në kuadër të dialogut në Bruksel.
Bashkimi Evropian konfirmoi se kryeministri kosovar Albin Kurti dhe presidenti serb Aleksandar Vuçiq, janë ftuar për diskutime më 26 Qershor.
“Mund të konfirmoj se një takim i nivelit të lartë në dialogun e lehtësuar nga Bashkimi Evropian, Beograd-Prishtinë, do të mbahet të mërkurën e ardhshme. Presidenti i Serbisë dhe kryeministri Kurti do t’i përfaqësojnë palët përkatëse dhe takimi do të kryesohet nga lehtësuesi – Përfaqësuesi i Lartë, Josep Borrell, mbështetur nga Përfaqësuesi i Posaçëm i BE-së për Dialogun, Miroslav Lajcak”., tha për ATV-në zëdhënësi i BE-së për Punë të Jashtme dhe Siguri, Peter Stano.
Megjithatë, BE-ja nuk dha detaje për temat.
Paraprakisht, blloku 27-anëtarësh kishte bërë të ditur se do të organizojë takim të nivelit të lartë vetëm kur të ketë pajtim për të diskutuar çështje konkrete.
Pa dhënë shumë detaje, Qeveria konfirmoi pjesëmarrjen e kryeministrit në takimin e ftuar nga Borrell-i.
“Me ftesë të Përfaqësuesit të Lartë të Bashkimit Evropian, Josep Borrell, Kryeministri i Republikës së Kosovës do të marrë pjesë në takimin e radhës të nivelit të lartë, në kuadër të procesit të dialogut, i cili është paraparë për javën tjetër, më 26 qershor. Në fokus kryesor ky takim do të ketë zbatimin e marrëveshjes bazike dhe aneksit të saj dhe rrugën përpara”, tha zëdhënësi i Qeverisë, Përparim Kryeziu.
Takimi Kurti-Vucic vjen pak ditë pas vizitave të emisarit Miroslav Lajcak, në Prishtinë dhe në Beograd.
Më 18 qershor, emisari evropian konfirmoi se do të bëjë një vlerësim për nivelin e konstruktivitetit të Kosovës dhe Serbisë në dialog – si parakusht që ato të përfitojnë nga Plani 6-miliardësh i Rritjes – teksa është paralajmëruar që shpërndarja e fondeve të nisë në muajin e ardhshëm.
Diskutimet Kurti – Vucic, me lehtësimin e Borrellit, do të zhvillohen një ditë para takimit të liderëve të shteteve anëtare dhe atyre institucionalë të BE-së, më 27 dhe 28 Qershor.
Paraprakisht, të hënën, do të zhvillohet takimi i ministrave të jashtëm të unionit, në të cilin është e ftuar ministrja Donika Gërvalla.