Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD) ka nisur zyrtarisht mbledhjen e nënshkrimeve për nismën legjislative qytetare për ndryshimin dhe plotësimin e Kodit Penal të Republikës së Kosovës, me të cilën kërkohet që moszbatimi i qëllimshëm i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese dhe përdorimi i parasë publike për përfitim elektoral të parashikohen si vepra penale, raporton Ekonomia Online.
Hulumtuesi i lartë në IKD, Naim Jakaj, tha se për procedimin e kësaj nisme në Kuvend nevojiten së paku 10 mijë nënshkrime, ndërsa synimi i institutit është që ky numër të jetë edhe më i lartë.
Në një deklaratë për media, Jakaj tha se dy ndryshimet e propozuara kanë për qëllim forcimin e llogaridhënies, mbrojtjen e rendit kushtetues dhe rritjen e besimit të qytetarëve në institucionet e Republikës së Kosovës.
“Instituti i Kosovës për Drejtësi fillon zyrtarisht mbledhjen e nënshkrimeve për nismën legjislative qytetare për ndryshimin dhe plotësimin e Kodit Penal të Republikës së Kosovës. Përmes kësaj nisme propozojmë dy ndryshime konkrete. Së pari, propozojmë që moszbatimi i qëllimshëm i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese të parashikohet shprehimisht si vepër penale”, tha ai.
“Së dyti, propozojmë që përdorimi i parasë publike me qëllim përfitimin elektoral gjatë periudhave zgjedhore dhe parazgjedhore të parashikohet si vepër penale”, tha ai.
Jakaj tha se politikat sociale duhet të jenë të qëndrueshme dhe të bazuara në ligj, duke ngritur shqetësimin për ndarjen e mjeteve publike në periudha të afërta me zgjedhjet.
“Këto dy propozime kanë një qëllim të përbashkët. Forcimin e llogaridhënies. Mbrojtjen e rendit kushtetues. Dhe rritjen e besimit të qytetarëve në institucionet e Republikës së Kosovës. Së pari, dua të ndalem te përdorimi i parasë publike. Qytetarët e Kosovës meritojnë politika sociale. Meritojnë mbështetje nga shteti. Meritojnë shtesa fëmijët. Meritojnë pensione dinjitoze pensionistët. Meritojnë mbështetje për lehonat. Meritojnë mbështetje punëtorët. Por këto politika duhet të ndërtohen mbi ligj. Duhet të jenë të qëndrueshme. Duhet të jenë të parashikueshme. Jo të varen nga afërsia e zgjedhjeve. Në dy palët e fundit të zgjedhjeve kemi parë vendime për ndarjen e mjeteve publike vetëm pak ditë para votimit”, tha ai.
Sipas tij, përdorimi i parasë publike duhet të jetë në funksion të interesit të qytetarëve dhe jo të interesave partiake apo elektorale.
“Këto veprime, me të drejtë ngrisin dyshime dhe debat publik nëse buxheti i shtetit po përdoret për politika sociale apo për përfitim elektoral. Demokracia nuk duhet të lërë hapësirë për dyshime të tilla. Paraja publike është e qytetarëve. Ajo duhet të përdoret për interes publik. Jo për interesa partiake apo elektorale. Pikërisht për këtë arsye propozojmë që përdorimi i parasë publike për përfitim elektoral të sanksionohet si vepër penale”, tha Jakaj.
Duke folur për propozimin e dytë, Jakaj tha se moszbatimi i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese cenon autoritetin e Kushtetutës.
“Po aq i rëndësishëm është edhe ndryshimi i dytë. Vendimet e Gjykatës Kushtetuese janë përfundimtare. Janë të detyrueshme. Dhe duhet të zbatohen nga të gjitha institucionet. Megjithatë, në Kosovë kemi parë raste kur ato nuk janë zbatuar. Një nga shembujt më të qartë është aktgjykimi i Gjykatës Kushtetuese për Ligjin për Pagat në Sektorin Publik. Gjykata obligoi Kuvendin që, brenda gjashtë muajve, ta harmonizonte ligjin. Kjo nuk ndodhi. Si rezultat, edhe sot mbi 94 mijë zyrtarë publikë nuk kanë përfituar pagesat që burojnë nga ky aktgjykim. Kur nuk zbatohen vendimet e Gjykatës Kushtetuese, nuk cenohet vetëm një aktgjykim. Cenohet autoriteti i Kushtetutës”, tha ai.
Ai theksoi se nisma nuk është e drejtuar kundër ndonjë partie politike apo individi, por synon forcimin e shtetit të së drejtës.
“Pikërisht për këtë arsye propozojmë që moszbatimi i qëllimshëm i vendimeve të Gjykatës Kushtetuese të ketë pasoja të qarta penale. Dua të theksoj se kjo nismë nuk është kundër asnjë partie politike. Nuk është kundër asnjë qeverie. Dhe nuk është kundër asnjë individi. Kjo është një nismë në mbrojtje të Kushtetutës. Në mbrojtje të zgjedhjeve të lira dhe të ndershme. Dhe në mbrojtje të shtetit të së drejtës. Për ta proceduar këtë nismë në Kuvend nevojiten të paktën 10 mijë nënshkrime. Sot e fillojmë këtë proces në Prishtinë. Në javët në vijim do të jemi në komunat e Kosovës për t’i informuar qytetarët dhe për t’i ftuar të bëhen pjesë e kësaj nisme. Ftoj secilin qytetar të informohet për përmbajtjen e saj. Dhe, nëse beson se askush nuk duhet të jetë mbi Kushtetutën dhe se paraja publike duhet t’u shërbejë qytetarëve, ta mbështesë këtë nismë me nënshkrimin e tij. Sepse demokracia nuk mbrohet vetëm në ditën e zgjedhjeve. Ajo mbrohet edhe duke kërkuar përgjegjësi”, tha Jakaj.
Ai ka shpjeguar edhe procedurën që do të ndiqet pas mbledhjes së nënshkrimeve, duke thënë se ato do t’i dorëzohen Kuvendit dhe do të verifikohen nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve.
“Sapo t’i mbledhim së paku dhjetë mijë nënshkrime, synojmë një numër më të lartë, por së paku dhjetë mijë, ne këtë nismë e procedojmë solemnisht tek kryetari ose kryetarja bashkë me Kryesinë e Kuvendit. Këtë nismë dorëzohen nënshkrimet, i verifikon Komisioni Qendror i Zgjedhjeve, riprocedohen pastaj prej KQZ-së në… në Kuvend të Kosovës dhe pastaj fillon ftesa për ne si IKD që të shkojmë ta prezantojmë këtë nismë në komisionin parlamentar përgjegjës… respektivisht në Komisionin për Legjislacion. Pasi që Komisioni për Legjislacion ta shqyrton, e miraton në parim apo jo, ne presim dhe do të kontribuojmë me takime të ndryshme tek partitë politike që ta miratojmë këtë… këtë propozim. Shkon në seancë, në seancë kemi të drejtën e prezantimit të kësaj seance ose e dërgojmë dikë nga deputetët me autorizim, preferojmë dhe do të kërkojmë me ngulm që ta prezantojmë vetë këtë nismë legjislative dhe pastaj i mbetet Kuvendit që të votojë. Normalisht ne presim që Kuvendi e voton këtë nismë, i bën këto ndryshime në mënyrë, siç e thashë edhe më herët, me mbrojt kushtetutshmërinë, ligjshmërinë dhe integritetin zgjedhor në Republikën e Kosovës”, tha ai.
