Category: Lajme

Kryetari i PDK-së, Memli Krasniqi ka pritur sot në takim diplomaten e lartë amerikane, Anu Prattipati.

Sipas Krasniqit, bashkë biseduan për rëndësinë e thellimit të bashkëpunimit strategjik ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

“Sot, në selinë e Partisë Demokratike të Kosovës, pata kënaqësinë të takoj znj. Anu Prattipati, të Ngarkuarën me Punë në Ambasadën Amerikane në Prishtinë. Diskutuam mbi zhvillimet e fundit në vend dhe theksuam rëndësinë e thellimit të bashkëpunimit strategjik ndërmjet Kosovës dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Ky partneritet strategjik ka qenë dhe mbetet shtyllë e rëndësishme për avancimin ekonomik, politik dhe demokratik të Kosovës”, ka shkruar Krasniqi në Facebook.

I pari i PDK-së shton se Prattipatin e informoi për përkushtimin e kësaj partie dhe kandidatit për kryeministër, Bedri Hamzën rreth nxitjes së zhvillimit ekonomik, përmirësimin e mirëqenies së qytetarëve dhe forcimin e marrëdhënieve me aleatët ndërkombëtarë.

“E informova znj. Prattipati për përkushtimin e Partisë Demokratike të Kosovës dhe kandidatit tonë për kryeministër, Bedri Hamza, për të nxitur zhvillimin ekonomik, përmirësimin e mirëqenies së qytetarëve dhe forcimin e marrëdhënieve me aleatët tanë ndërkombëtarë. Gjithashtu, biseduam për mbarëvajtjen e fushatës zgjedhore dhe domosdoshmërinë e një procesi zgjedhor të lirë, transparent, fer dhe demokratik. Partia Demokratike e Kosovës është e përkushtuar të japë kontributin e saj për një proces të rregullt dhe të drejtë përgjatë gjithë fushatës elektorale”.

Kryetari, Kreshnik Radoniqi dhe anëtarët e KQZ’së pritën në takim Nathalie Loiseau, anëtare e Parlamentit Evropian dhe njëkohësisht shefe e Misionit Vëzhgues të Zgjedhjeve nga Bashkimi Evropian.

Në qendër të diskutimeve ishin përgatitjet për organizimin e Zgjedhjet e 9 shkurtit.

“Fillimisht, Radoniqi shprehu rëndësinë e madhe që ka për KQZ-në vëzhgimi i zgjedhjeve, pasi në këtë mënyrë do të rritet besueshmëria në procesin zgjedhor dhe se gjetjet e vëzhguesve do të merren seriozisht nga KQZ, ashtu si në të kaluarën.”

Radoniqi informoi vëzhguesit nga BE lidhur me përgatitjet që aktualisht është duke i zhvilluar Komisioni Qendror i Zgjedhjeve për organizimin e Zgjedhjeve për Kuvendin e Republikës së Kosovës, siç është zhvillimi i votimit përmes postës për votuesit jashtë vendit dhe trajnimi i trupave zgjedhore.

Lidhur me komentet e deklaratat që kanë qarkulluar kohën e fundit lidhur me kushtet në Qendrën e Paraburgimit të Dhomave të Specializuara të Kosovës (DhSK) në Hagë, si dhe pretendimet se Nasim Haradinajt i janë shkelur të drejtat sa ishte në paragburgim, DHSK thotë se Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq kryen vazhdimisht inspektime pa paralajmërim.

Zëdhënësja e Speciales, Angela Griep, gjatë konferencës javore sqaroi se ky objekt monitorohet nga Komiteti i lartpërmendur, i cili sipas saj kryen inspektime të paparalajmëruara dhe të pavarura për të shikuar nëse të drejtat e të paraburgosurve respektohen sipas standardeve ndërkombëtare, raporton “Betimi për Drejtësi”.

“Javët e fundit ka pasur komente në lidhje me kushtet e paraburgimit. Dua të shfrytëzoj rastin të sqaroj se objekti i paraburgimit i DHSK-së monitorohet nga Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq (NNKK), i cili kryen inspektime të rregullta, të palajmëruara dhe të pavarura në objektin e paraburgimit për të këqyrë respektimin nga njësia e paraburgimit të të drejtave të njeriut, së drejtës ndërkombëtare dhe të standardeve të pranuara të trajtimit”, tha Griep.

Ajo veç kësaj, përmendi edhe Avokatin e Popullit të DhSK-së, i cili sipas saj kryen inpektime të rregullta për mbikëqyrjen e kushteve të paraburgimit.

Qytetarët shprehen të shqetësuar për përdorimin e gjuhës së ashpër në tubimet zgjedhore. Sipas tyre kjo nuk duhet të bëhet nga njerëz të shkolluar e që mbajnë pozita në shtet. Ata thonë se partia në pushtet po përdorë gjuhë të ashpër, ngase sipas tyre “po mendojnë t’i përfitojnë votuesit më herët” dhe se po frikësohet se nuk do ta arrijë 51 për qindëshin e kërkuar.

Gjatë ditës së sotme, Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa ka dënuar tri subjekte politike për shkelje të “Kodit të Mirësjelljes” gjatë fushatës zgjedhore.

Partia në pushtet Lëvizja Vetëvendosje është dënuar me tre mijë euro për gjuhën e përdorur të kryeministrit Albin Kurti në Pejë më 13 janar. Lidhja Demokratike e Kosovës është dënuar me 20 mijë euro dhe me 12 mijë euro Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës. Për këto dënime për LDK-në dhe AAK-në ankesa është bërë nga Lëvizja Vetëvendosje.

Për përdorim të gjuhës së ashpër, kryeministri Albin Kurti mori kritika më të forta nga qytetarët shkaku i pozicionit të tij në pushtet.

Qytetari Hamdi Haliti e quajti shprehje banale fjalën “zuzarë” të përdorur nga Albin Kurti në tubimin në Mitrovicë. Përveç kësaj, ai tha se nuk u beson premtimeve të partive politike, ngase “kur po ulen në karrige po i harrojnë ato”.

“Fushata zgjedhore tash që ka filluar është një gjuhë pak më e ashpër, po më duket mua. Nuk e di për çfarë arsye, a po mundohen t’i përfitojnë tash votuesit çdonjëri apo nuk e di. Asnjë parti nuk ka filluar mirë ashtu, e qetë. LDK-ja e ka një nismë më të mirë. Vetëvendosja, kryeministri, po mundohet pak t’i jep me forcë t’i tërheqë votuesit… A po mendon se cilado parti që do të fitojë në këto zgjedhje do t’i përmbushë premtimet që po jepen në fushatë? Jo, se jemi mësuar qe 25 vjet që tjetër premtojnë e shumë pak përmbushin. Kur po ulen në karrige, atëherë po harrojnë për paga e premtimet që kanë bërë…Po më duket pak Albini do farë, nuk po i kuptoj termet e tij. Një farë fjalie që e përdori zuzakët apo zuzarët…Po bie pak si shprehje banale. Përdori të gjitha mënyrat paqësore në mënyrë të thjeshtë dhe të butë, dhe realizo premtimet”, tha Haliti.

Mustafë Ahmetxhekaj thotë se të gjitha partitë pa dallim po e teprojnë me gjuhën e ashpër dhe sugjeron që ato më tepër të orientohen në shpalosjen e plan-programeve zgjedhore.

“Nuk është mendim i mirë me fol keq e me shpreh urrejtje ndaj njëri-tjetrit. Partitë politike janë parti politike, të gjitha janë interesa. Por, nuk është e nevojshme të shprehin mënyrën negative, të shprehin urrejtje ndaj njerëzve, ndaj partive. Sepse të gjithë jemi njerëz. Mirëpo, kjo është fushatë zgjedhore dhe është normale…Të gjitha partitë po e teprojnë, sepse vetë natyra e zgjedhjeve ashtu që duhet të flasin, por jo në këtë formë siç po paraqiten siç i pashë para dy apo tri dite. ‘Jo këta janë kështu, e ata ashtu’. Duhet të orientohen më tepër në bazë të programit, projekteve, punën që bëjnë e që do ta bëjnë. Gjuha e urrejtjes nuk është e favorshme as për popullin, as për partitë politike”, tha Ahmetxhekaj.

Ndërkaq, Sherif Kabashi vlerëson se përdorimi i gjuhës së ashpër nga kryeministri Kurti po bëhet, “se ndoshta po frikësohet”.

“Kohën e fundit Albini po bërtet pak më shumë, ndoshta po frikësohet, që nuk mund t’i bëjë 51 për qind. Partia e parë do të del, por 51 për qind nuk do t’i bëjë…Fushata po shkon mbarë. Fjalorin po e përdorin mirë të gjithë, por Kurti po bërtet pak më shumë, po iu thotë ‘dallaveregji’, po iu thotë me fjalët më të vështira. Si t’i përmend fjalët më të vështira, ai ose frikësohet për diçka ose mendon se do të fitojë 70 për qind siç ka thënë. Këtë vit, jo! Sa për qind pret që t’i fitojë këtë vit? 35-37 se ka premtuar shumë e s’ka bërë asgjë. Në veri mirë që ka bërë shumë, por këndej nuk ka bërë asgjë, as nuk ka ndërtuar autostradë. 60 çerdhe ka thënë në Prishtinë, i ka ndërtuar 4-5. Asfalt hiç, asgjë, vjedhje, kolegët e tij kanë vjedhur sa kanë mundur”, tha Kabashi.

Edhe Sherif Vrajolli thotë se fushata ka filluar mbarë dhe qetë, por shprehet i shqetësuar me gjuhën e përdorur nga partitë politike.

“Mirë po shkon fushata në përgjithësi, përveç këta fjalorin që e kanë pak si gjithë Vetëvendosja. E kanë një fjalor shumë të keq dhe nuk më pëlqejnë. Përndryshe, mirë është duke shkuar fushata…Më pengon se kryeministri nuk duhet të merret me disa gjëra banale, me disa fjalë që i thotë, mua nuk më duken të mira ato…Pres ndryshim, besoj që do të jetë më mirë, një parlament që i ka hije…Fushata kështu fillon, më vonë pritet pak më tepër të ndizet”, thotë Vrajolli.

Secila parti duhet ta kontrolloj veten, thotë një qytetar i cili nuk deshi ta bëjë të ditur identitetin.

“Duhet të ruajnë gjuhën, të mos flasin gjithçka. Ne tash të gjithë jemi, shpresojmë të fitojë më i miri dhe më i drejti. Ne i kemi sytë te rinia. Nëse flasim në mënyrë jo të hijshme, atëherë kjo nuk është në rregull. Secila parti duhet ta kontrollojë veten”, tha ai.

Musli Haxholli potencon se në vend të gjuhës së vrazhdë, partitë duhet t’i paraqesin plan-programet dhe t’i lënë votuesit të zgjedhin ata që dëshirojnë.

“Fushata ka filluar mirë për disa parti. Fushatë të mirë është duke bërë opozita, PDK-ja, LDK-ja, edhe Aleanca gjithashtu. Mirëpo, nuk po më pëlqen partia në pushtet çfarë fjalori po e përdorë kundër partive në opozitë. Kjo nuk ka qenë kurrë. Ajo duhet ta paraqesë plan-programin e vet, secila parti. Në bazë të plan-programit qytetari vendos kujt t’i jep votën. Vota është e fshehtë. Fjalë, gjuhë vulgare. Nuk bën të thuhen ato fjalë nga njerëzit e shkolluar. Njeri i shkolluar me fakultet ose magjistër, ose deputet nuk guxon t’i thotë ato fjalë…Tubimet janë të qeta për momentin, por vjen duke u forcuar. Sa më afër zgjedhjeve, çdo parti e ka dëshirën e vet të fitojë”, potencon Haxholli.

Më 11 janar ka filluar zyrtarisht fushata zgjedhore për zgjedhjet e rregullta parlamentare të 9 shkurtit. Në garë janë 28 subjekte politike dhe 1 mijë e 280 kandidatë për deputetët të certifikuar nga KQZ-ja. /kp

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ), ka njoftuar se kryetari i këtij institucioni Kreshnik Radoniqi, ka pritur në takim eurodeputeten Nathalie Loiseau, njëkohësisht shefe e Misionit Vëzhgues të Zgjedhjeve nga Bashkimi Evropian.

Sipas njoftimit, takimi u fokusua në përgatitjet për organizimin e Zgjedhjeve për Kuvendin e Republikës së Kosovës, që do të mbahen më 9 shkurt 2025.

“Kryesuesi i KQZ-së, Kreshnik Radoniqi, theksoi rëndësinë e vëzhgimit të zgjedhjeve dhe siguroi se gjetjet e vëzhguesve do të merren seriozisht nga institucioni që ai udhëheq”, thuhet në njoftim.

Gjatë takimit, KQZ gjithashtu informoi Loiseau dhe ekipin e Misionit të BE-së për përgatitjet në zhvillim, përfshirë mundësinë e votimit përmes postës për qytetarët jashtë Kosovës dhe trajnimin e trupave zgjedhorë.

Ky takim thekson angazhimin e KQZ-së për sigurinë dhe transparencën e zgjedhjeve të ardhshme, duke siguruar që procesi zgjedhor të jetë i mbikëqyrur dhe i besueshëm për të gjithë qytetarët e Kosovës.

Prokuroria Speciale e Kosovës, pas zhvillimeve të hetimeve, ka ngritur sot aktakuzë në Gjykatën Themelore në Prishtinë, ndaj të pandehurit O.K, për shkak të kryerjes së veprës penale “Organizimi dhe pjesëmarrja në grup terrorist”.

Në njoftim thuhet se Prokurori i shtetit, pas mbledhjes dhe analizimit të provave personale dhe materiale, ka vërtetuar përtej dyshimit të bazuar mirë se i pandehuri O.K, që nga janari 2013, i është bashkuar dhe ka marrë pjesë në veprimtarin e grupit terrorist “Al Nusra”, në rrethinën e qytetit të Damaskut, në shtetin e Sirisë, duke ndërmarr veprime konkrete të caktuara nga udhëheqësit e kësaj organizate, andaj, me këtë edhe e ka kryer veprën penale “Organizimi dhe pjesëmarrja në grup terrorist” nga neni 143 paragrafi 2 të KPRK-së.

“Po ashtu, Prokurori i Shtetit, ka kërkuar nga Gjykata që të pandehurin ta shpallë fajtor, duke e dënuar sipas Kodit Penal dhe të njëjtit t’i vazhdohet masa e paraburgimit deri në përfundim e këtij rasti penal”, thuhet në njoftim.

Qeveria e Rumanisë ka njoftuar se zgjedhjet e reja presidenciale do të mbahen në maj, pasi Gjykata e Lartë në një ndryshim spektakolar anuloi zgjedhjet presidenciale më 6 dhjetor, dy ditë para raundit të dytë, duke pretenduar se rezultati i raundit të parë të zgjedhjeve ishte rezultat i ndërhyrjes ruse.

Gjykata e Lartë vendosi se kandidati kryesor Calin Georgescu, një kritik i NATO-s, përfitoi nga një fushatë e padrejtë në mediat sociale që, sipas gjykatës, ka të ngjarë të ishte organizuar nga Rusia, të cilën Moska e mohoi. Gjykata më pas urdhëroi që zgjedhjet të përsëriten në tërësi.

I takonte qeverisë së koalicionit pro-evropian të caktonte datën e zgjedhjeve.

“Rundi i parë i zgjedhjeve presidenciale do të mbahet më 4 maj dhe raundi i dytë më 18 maj,” tha zëdhënësi i qeverisë Mihai Constantnin.

Që nga vendimi i Gjykatës Kushtetuese, Rumania, një anëtare e BE, është vënë në shënjestër të mbështetësve të kandidatit presidencial 62-vjeçar Georgescu, i cili fitoi një fitore të papritur në raundin e parë.

Autoritetet e akuzuan atë për përfitim nga një fushatë ilegale në TikTok dhe Komisioni Evropian nisi një hetim.

Dhjetëra mijëra rumunë kanë shprehur zemërimin për anulimin e zgjedhjeve presidenciale, duke kërkuar një rivotim dhe dorëheqjen e presidentit aktual Klaus Iohannis.

Iohannis, mandati i të cilit skadoi më 21 dhjetor, do të qëndrojë në pushtet derisa të zgjidhet pasardhësi i tij.

Të dielën, dhjetëra mijëra protestues, përfshirë të majtët dhe ata të zemëruar nga anulimi i zgjedhjeve, iu bashkuan një demonstrate të organizuar nga Aleanca e krahut të djathtë të opozitës për një Rumani të Bashkuar (AUR), partia e dytë më e madhe në Rumani.

Organizatorët thanë se 100.000 njerëz morën pjesë në protestë, por policia vlerësoi se numri ishte afër 20.000. Protestuesit valëvitën flamuj dhe brohoritën “Liri” dhe “Kthejeni raundin e dytë”.

Nuk dihet nëse Georgescu, i cili kritikon NATO-n dhe kundërshton mbështetjen e Rumanisë për Ukrainën, do të lejohet të kandidojë përsëri. Ai apeloi vendimin e Gjykatës së Lartë Rumune dhe gjithashtu paraqiti një apel në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut (GJEDNJ).

Rumania ka kufirin më të gjatë tokësor me Ukrainën në BE dhe NATO. Ai ndihmoi në eksportimin e miliona tonëve grurë ukrainas përmes portit të Konstancës në Detin e Zi, trajnoi pilotët ushtarakë ukrainas dhe i dhuroi Kievit sistemin antiraketë Patriot.

Rumania është një nga shtyllat e krahut lindor të NATO-s, së bashku me Hungarinë dhe Sllovakinë, të cilat janë të prira drejt Rusisë, dhe në përgjigje të kësaj, disa forca politike pro-evropiane rumune u bashkuan në fund të dhjetorit dhe formuan një qeveri. Ata, siç është paralajmëruar, duhet të zgjedhin një kandidat të përbashkët në zgjedhjet e përsëritura presidenciale.

Prokuroria Speciale e Kosovës ka ngritur sot aktakuzë në Gjykatën Themelore në Prishtinë – Departamentin Special, ndaj të pandehurit O.K., për shkak të kryerjes së veprës penale “Organizimi dhe pjesëmarrja në grup terrorist”.

Sipas njoftimit prokurori i Shtetit, pas mbledhjes dhe analizimit të provave personale dhe materiale, ka konstatuar se: “Përtej dyshimit të bazuar mirë, është vërtetuar se i pandehuri O.K., që nga janari 2013, i është bashkuar dhe ka marrë pjesë në veprimtarinë e grupit terrorist ‘Al Nusra’, në rrethinën e qytetit të Damaskut, në shtetin e Sirisë.”

Në aktakuzë, prokurori thekson se O.K. ka ndërmarrë veprime konkrete të caktuara nga udhëheqësit e kësaj organizate terroriste, duke përmbushur elementet e veprës penale për organizimin dhe pjesëmarrjen në grup terrorist.

Po ashtu, prokurori ka kërkuar nga Gjykata që të pandehurin ta shpallë fajtor dhe ta dënojë sipas Kodit Penal.

“Gjithashtu, kërkohet që masa e paraburgimit të vazhdohet deri në përfundim të rastit penal,” thuhet në njoftim.

Gjykata Themelore në Prishtinë i ka vazhduar masën e paraburgimit edhe për një muaj ushtruesit të detyrës së Udhëheqësit të Autoritetit të Rajonit të Pellgjeve Lumore në Ministrinë e Mjedisit, Planifikimit Hapësinor dhe Infrastrukturës, Naser Hafizit.

Hafizi ishte arrestuar në tetor të vitit të kaluar pas një serie raportimesh nga Albanian Post, ku ishin evidentuar keqpërdorime dhjetëra miliona euro nëpërmjet shlyerjes së borxheve të kompanive për ambalazhimin e ujit dhe pijeve në Kosovë.

“Ju njoftojmë se pas kërkesës së Prokurorisë Speciale të Republikës së Kosovës për vazhdimin e masës së paraburgimit në kohëzgjatje prej një muaji, në çështjen penale kundër të pandehurit N. H., Gjykata Themelore në Prishtinë – Departamenti Special më datë 08.01.2025 ka marr Aktvendim dhe ka aprovuar kërkesën e PSRK-së, ashtu që masa e paraburgimit të pandehurit N. H., iu është vazhduar në kohëzgjatje prej 1 (një) muaj, e cila masë i llogaritet nga data 10.01.2025 deri më datë 10.02.2025”, thuhet në përgjigjen e Gjykatës së Prishtinës.

Përderisa palët e përfshira – Qeveria e Kosovës, komunat dhe kompanitë e kontraktuara – gjuajnë përgjegjësinë te njëra-tjetra, punëtorët e pastrimit dhe sigurimit në shumë institucione shtetërore vazhdojnë të paguhen jashtëligjshëm nën pagën minimale.

Që nga 15 korriku i vitit 2008, Hakif Sylejmani ka kaluar nga të paktën tetë orë në ditë, e shpeshherë edhe më gjatë, duke ruajtur në objektet e ndryshme të Qendrës Klinike Universitare të Kosovës (QKUK).

Në muajin e parë ai ishte punësuar si punëtor i sigurimit fizik nga QKUK-ja, ndërsa më vonë për këtë shërbim u punësua përmes kompanive private.

Për Sylejmanin, baba i katër fëmijëve, muaji i parë ka qenë më i miri financiarisht.

“Në 2008-tën e kam marrë rrogën 121 euro. I kam marrë 40 euro për rrugë, 40 euro për shujta ditore. Edhe çka kam marrë për kujdestari… rroga më dilte më e madhe në 2008-tën sesa sot. Atëherë e merrja mbi 300 euro”, thotë Sylejmani për Radion Evropa e Lirë.

Aktualisht, i kontraktuar nga kompania Security Code, Sylejmani paguhet nga 277 euro në muaj. Për rritjen e katër fëmijëve të tij – nga 6 deri në 14 vjeç – ai thotë se kjo pagë, që është nën pagën minimale, është e pamjaftueshme.

“Me një pagë të tillë, një punëtor nuk është në gjendje t’i mbajë katër fëmijë. Po flas vetëm për t’i dërguar në shkollë, jo për t’u blerë libra, fletore e veshmbathje. Kjo është katastrofë”, shton Sylejmani.

I zgjedhur nga punëtorët e tjerë të sigurimit fizik në QKUK si përfaqësues i tyre, ai tregon se të gjithë punëtorët shpresojnë që këtë muaj të rregullohet çështja e pagës së tyre.

Kompania e tij nuk iu përgjigj kërkesës së REL-it për komente.

Por, në të njëjtën situatë me Sylejmanin gjenden edhe punëtorët e sigurimit fizik dhe ata të mirëmbajtjes në shumë institucione publike, pasi marrin pagë nën pagën e re minimale në Kosovë. Vlera e saj, e vendosur më 28 gusht të vitit të kaluar, është 350 euro.

Kompania Security Code është njëra ndër kompanitë që vazhdon t’i paguajë punëtorët nën pagë minimale. Ajo s’ka pranuar të flasë për REL-in.

Kompania Security Code është njëra ndër kompanitë që vazhdon t’i paguajë punëtorët nën pagë minimale. Ajo s’ka pranuar të flasë për REL-in.

Të gjithë këta punëtorë janë punësuar nga kompani të kontraktuara nga institucione shtetërore për kryerjen e këtyre shërbimeve.

Në tenderët e hapur, kompanitë tentojnë të aplikojnë me çmim sa më të ulët, në mënyrë që të përzgjidhen për ta kryer shërbimin.

“Kompanitë nuk kanë mundësi t’i rrisin pagat tani, sepse ato i kanë bërë kalkulimet që kanë në kontratë për kaq mjete”, thotë Jusuf Azemi, drejtues i Federatës Sindikale të Punëtorëve Teknikë të Sektorit Privat të Kosovës, për Radion Evropa e Lirë.

E, dikur pasi kompanitë nënshkruan kontratat me institucionet shtetërore, Qeveria e Kosovës doli me vendimin për ta rritur ndjeshëm pagën minimale.

Vendimi bëri që paga minimale të rritej në 350 euro nga 130 euro sa ishte për punëtorët nën 35 vjeç dhe 170 euro për punëtorët deri në 65 vjeç.

“Është thënë se ka pasur rritje të pagës në 264 euro në vitin 2022, por ai ka qenë propozim i Ministrisë së Financave, Punës dhe Transfereve (MFPT) dhe në asnjë rrethanë vendim”, sqaron Naim Jakaj, nga Instituti i Kosovës për Drejtësi (IKD), për REL-in.

Por, edhe tani që rritja e pagës është konkretizuar nga propozimi në vendim, ai sërish nuk zbatohet plotësisht.

Radio Evropa e Lirë ka kontaktuar disa nga kompanitë që ende i paguajnë punëtorët nën 350 euro, por vetëm kompania Double I&I, e kontraktuar për pastrim në Qendrën e Mjekësisë Familjare në Malishevë, ka qenë e gatshme për t’u prononcuar.

Ajo sqaron se ka bërë kërkesë në Komunën e Malishevës për t’ia rritur vlerën e kontratës – që vlen edhe për një vit e gjysmë – pas rritjes së pagës minimale, por se një gjë e tillë nuk ka ndodhur.

Menaxheri i kësaj kompanie, Ardian Aliu, thotë se institucione të tjera ku kjo kompani ofron shërbime, si Korporata Energjetike e Kosovës, kanë marrë parasysh kërkesën dhe e kanë rritur vlerën e kontratës.

“Për çdo muaj kemi dërguar email duke kërkuar rritje të vlerës së kontratës. Ne nuk jemi për t’i shkelur të drejtat e punëtorëve. Me punëtorët kemi arritur marrëveshje që, përderisa nuk na përgjigjen nga komuna, ne nuk kemi mjete që t’i mbulojmë këto shpenzime”, thotë Aliu për REL-in.

Edhe për përfaqësuesit sindikalë të punëtorëve, faji nuk qëndron te pronarët e kompanive, por te Qeveria e Kosovës.

Një gjë e tillë theksohet edhe në denoncimin e bërë nga Federata Sindikale e Punëtorëve Teknikë të Sektorit Privat të Kosovës në Inspektorat të Punës dhe Administratë Tatimore të Kosovës (ATK).

“Këto janë kompani që kryejnë shërbime për institucionet shtetërore dhe me këtë rast faji nuk është te kompanitë, por tek institucionet për të cilat këto kompani kryejnë shërbime”, thuhet në denoncimin e bërë.

Inspektorati i Punës nuk është përgjigjur në pyetjet e REL-it, ndërsa ATK-ja ka vlerësuar se kjo çështje i takon Inspektoratit të Punës.

Kryesuesi i Sindikatës, Azemi, beson se Qeveria duhet t’i subvencionojë kompanitë e kontraktuara, në mënyrë që ato të kenë mundësi financiare t’i paguajnë punëtorët e tyre sipas vendimit për pagën minimale.

Ai beson se MFPT-ja është dashur ta dijë se një problem i tillë do të shfaqej dhe fakti që nuk ka ndërmarrë ndonjë masë për t’i subvencionuar kompanitë e kontraktuara nga institucionet shtetërore, “është qesharak”.

“Është obligim i Qeverisë së Kosovës, nuk është obligim i kompanive”, thotë Azemi.

Por, Ministria e Financave, Punës dhe Transfereve (MFPT) nuk pajtohet.

Në një përgjigje për REL-in, nga kjo ministri thonë se, fillimisht, asnjë kompani nuk ka kërkuar subvencionim të tillë dhe se ajo “nuk është përgjegjëse për të pranuar kërkesa nga bizneset”.

“Presim që kompanitë ta zbatojnë këtë ndryshim dhe të mos paguajnë nën këtë prag. Ky obligim është i qartë dhe i detyrueshëm për të gjithë punëdhënësit”, thuhet në përgjigjen e MFPT-së.

Vendimi për rritjen e pagës minimale ka hyrë në fuqi më 1 tetor.

Sindikata e Punëtorëve Teknikë kërkon që humbja e punëtorëve në pagë gjatë muajve tetor, nëntor, dhjetor dhe muajve të ardhshëm, derisa të gjendet një zgjidhje, t’u kompensohet atyre në mënyrë retroaktive.

Përndryshe, Azemi paralajmëron se do të ngrenë padi ndaj vetë Qeverisë së Kosovës.

“Nuk mund të jetë i përkryer asnjë ligj, por te ne kryesore është që atë ligj që e kemi në fuqi, ta respektojnë ata që e kanë nxjerrë. Qeveria e Kosovës po i shkel vetë vendimet që i ka nxjerrë”, thotë Azemi.

Jakaj nga IKD-ja sqaron se i gjithë procesi lidhur me pagën minimale, është përcjellë me parregullsi. Procedura ligjore parasheh që fillimisht Qeveria, në fund të çdo viti kalendarik, të propozojë pagë minimale në bazë të një propozimi nga Këshilli Ekonomik dhe Social (KES).

Por, KES-i – që përbëhet nga pesë përfaqësues të punëtorëve (sindikatave), pesë përfaqësues të punëdhënëseve (odat ekonomike) dhe pesë zyrtarë që caktohen nga Qeveria – nuk është funksional që nga viti 2023.

Më 18 prill të atij viti, anëtarëve u ka skaduar mandati katërvjeçar dhe MFPT-ja ende nuk është angazhuar për rifunksionalizimin e tij.

“Në mungesë të konsultimeve me sindikatat, me odat ekonomike dhe me publikun, e po ashtu dhe në mungesë të përgatitjeve të nevojshme të tjera, tanimë janë shfaqur situata problematike, ku shumë nga kompanitë kanë nënshkruar kontrata me institucionet publike, bazuar në pagën minimale të mëparshme prej 170 eurosh”, thotë Jakaj për REL-in.

“Me rritjen e pagës minimale, këto kontrata janë bërë të vështira për t’u zbatuar, pasi kostot operative janë rritur në mënyrë të ndjeshme”, shton ai.

Vendimi për pagën minimale ngre dilema ligjore, Ministria e Financave heshtJakaj propozon që vlera e kontratave të përditësohet tani, në mënyrë që të mos dëmtohen financiarisht as kompanitë, e as punëtorët.

“Qeveria duhet të ndërmarrë hapa për t’i rishikuar kontratat ekzistuese midis kompanive private dhe institucioneve publike, duke përfshirë klauzola që reflektojnë rritjen e pagës minimale, duke qenë se kjo kërkesë është në pajtim me Ligjin për prokurimin publik”, thotë ai.

Për Sylejmanin, i punësuar si rojë fizike në QKUK, pak rëndësi ka se kush e ka fajin. Ai vetëm shpreson që atij dhe kolegëve të tij do t’u respektohen të drejtat.

“Ne po kërkojmë atë që na takon. Për atë që s’na takon, s’po i kërkojmë askujt të na e japë”, thotë ai.