ATV

Tag: kulture

  • “Amore”- Përdorimi që ndryshon me tonin dhe kontekstin

    “Amore”- Përdorimi që ndryshon me tonin dhe kontekstin

    Nga një fjalë e thjeshtë, në një gjuhë të huaj, në një ndjenjë universale që i shpjegon njerëzit më mirë se vetë njerëzit.

    Ka fjalë që nuk ka nevojë t’i përkthesh. Mjafton t’i thuash, dhe tjetri e kupton. “Amore” është pikërisht njëra prej tyre: e shkurtër, e ëmbël, melodike dhe gjithmonë e mbushur me emocion. Edhe nëse nuk di italisht, fjala amore të del natyrshëm nga goja, në shaka, në romancë, në afeksion, madje edhe në nervozë. Është fjala që nuk i përket vetëm një kulture; ka hyrë në zhargon, në biseda të përditshme, në meme, në komunikim romantik dhe në situata krejt të papritura.

    Në origjinë, amore është fjalë italiane, por sot përdoret në të gjithë botën. Njerëzit e zgjedhin sepse tingëllon bukur, sepse ka një butësi që mungon te shumë fjalë të tjera, sepse krijon afërsi. Edhe në situata ironike, “amore” ka vendin e vet: kur dikush vonohet, harron diçka apo bën ndonjë gafë, përdoret si një zgjidhje e butë për ta kthyer momentin në diçka më pak serioze.

    Natyrisht, kuptimi i saj origjinal romanca, mbetet aty. Por pikërisht fakti që fjala ka shpëtuar nga korniza e dashurisë klasike dhe është bërë universale, e bën interesante. “Amore” nuk është vetëm një fjalë importi; është një ndjenjë e vogël që njerëzit e përdorin për t’u lidhur, për t’u afruar dhe për t’i dhënë tone më të buta komunikimit të përditshëm.

    Në një botë ku gjuha shpesh është e ashpër, “amore” është ajo fjalë që zbut çdo fjali, pa marrë parasysh se kujt i drejtohet apo në çfarë situate përdoret

  • Tajlandë: Pse koka konsiderohet pjesa më e shenjtë e trupit

    Tajlandë: Pse koka konsiderohet pjesa më e shenjtë e trupit

    Në Tajlandë, kultura dhe respekti për trupin kanë një domethënie të veçantë. Koka konsiderohet pjesa më e shenjtë e trupit, dhe ky besim ndikon në mënyrën se si njerëzit ndërveprojnë me njëri-tjetrin, veçanërisht me fëmijët.

    Sipas traditës budiste dhe zakoneve lokale, koka është vendi ku ndodhet energjia shpirtërore. Për këtë arsye, nuk është e lejuar të prekësh kokën e askujt, madje as të fëmijëve, pa leje. Një veprim i tillë konsiderohet mungesë respekti dhe mund të shikohet si ofendim i madh.

    Edhe në jetën e përditshme, ky respekt manifestohet në forma të ndryshme. Për shembull, ulja e kokës paksa kur hyn në një dhomë ose kur përshëndet një person më të moshuar është një shenjë mirësie dhe nderimi. Në tempuj, vizitorët këshillohen të mos prekin kokën e murgjve apo figurat fetare.

    Për turistët, kjo është një njohuri e rëndësishme kulturore. Edhe një veprim i thjeshtë, si përqafimi ose prekja e kokës së një fëmije, mund të keqkuptohet. Shumë turistë mësojnë të respektojnë këtë traditë dhe të tregojnë përkushtim ndaj zakoneve lokale për të mos shkelur normat kulturore.

    Ky zakon tregon sa e thellë dhe e ndërlikuar është ndjenja e respektit dhe lidhjes me shpirtin në kulturën tajlandeze. Për banorët, trupi nuk është thjesht fizik, por një udhëtim shpirtëror, dhe koka është qendra e këtij udhëtimi.

    Në Tajlandë, një veprim i vogël me respekt mund të shndërrohet në një mesazh të madh, një shenjë për të kuptuar kulturën, shpirtin dhe traditën e vendit.