Tag: Janusz Bugajski

Me formimin e një qeverie të re koalicioni, Mali i Zi përballet me një shtytje të intensifikuar nga Beogradi dhe bashkëpunëtorët e tij për të zhdukur identitetin e kombit dhe për të kufizuar shtetësinë e tij. Kështu thotë në një shkrim autorial njohësi i çështjeve të Ballkanit, Janusz Bugajski derisa thekson se “e ardhmja e afërt duket sfiduese për Malin e Zi, pasi patriotët e tij do të duhet të organizojnë një kundërsulm efektiv kundër serbizimit dhe klerikalizimit sistematik”.

Sipas Bugajskit, Mali i Zi ka nevojë për një kundërsulm ndaj serbizimit.

Shkrimi i plotë i tij:

Forumi vjetor i Cetinjes, i organizuar nga Fakulteti i Gjuhës dhe Letërsisë Malazeze në fillim të nëntorit, është një nga të paktat pika të rezistencës ndaj serbizimit. Analistët në këtë ngjarje paraqitën një pamje të erët se si nën mbulesën e një qeverie pro-evropiane, nationalistët serbë penetrrojnë dhe deformojnë institucionet e vendit. Sa më gjatë që një qeveri e tillë është në detyrë, aq më i madh është rreziku.

Administrata në largim e Dritan Abazoviqit është dënuar ashpër nga patriotët malazezë për hapjen e derës për infiltrimin politik nga nacionalistët serbë dhe Kisha Ortodokse Serbe. Pas muajsh pazaresh, qeveria e sapoformuar e Milojko Spajiqit duket se do të vazhdojë politikat e Abazoviqit. Këtë herë formacioni pro Beogradit “Për të Ardhmen e Malit të Zi” do të funksionojë nën mbulesën e partisë “Evropa tani”, e cila mori shumicën e votave në zgjedhjet parlamentare të qershorit.

Objektivat e Beogradit për Malin e Zi mund të mos parashikojnë një bashkim të plotë ndërshtetëror, por krijimin e një shteti të varur që është nën kontrollin ose mbrojtjen e një shteti më të fuqishëm që do t’i përmbahet politikave të jashtme dhe të sigurisë së Serbisë dhe nuk do ta sfidojë Beogradin në arenën ndërkombëtare. Regjimi i Vuçiqit nuk ka gjasa të shtyjë daljen e Malit të Zi nga NATO. Në vend të kësaj, ai llogarit se agjencitë serbe dhe ruse mund të marrin inteligjencën e NATO-s dhe të minojnë kohezionin dhe efektivitetin e Aleancës.

Partitë pro-serbe do të përpiqen të devijojnë çdo fushatë të vërtetë kundër korrupsionit nga qeveria e re në sulme kundër opozitës dhe anëtarëve të administratës së mëparshme të Partisë Demokratike të Socialistëve (DPS). Njëkohësisht, ata do të vazhdojnë të përfitojnë nga patronazhi i Beogradit dhe Moskës duke maskuar lidhjet e tyre të korruptuara të biznesit.

Me parlamentin dhe qeverinë në varësi ose të shkrirë në agjendën serbe, organet dhe institucionet e tjera shtetërore të financuara nga shteti do të fuqizohen për të zbehur identitetin kombëtar malazez. Pjesa më e madhe e kësaj do të ndërmerret nën petkun e “lirisë fetare”, për të mashtruar vëzhguesit perëndimorë dhe promovuesit e demokracisë. “Fuqia e butë” e Kishës Ortodokse Serbe do t’i mundësohet të përhapë pikëpamjet e saj të shtrembëruara për historinë dhe identitetin malazez. Kur u krijua Jugosllavia e parë në fund të Luftës së Parë Botërore, Mali i Zi i pavarur iu nënshtrua shtetit, monarkut dhe fesë serbe.

Ashtu si Kisha Ortodokse e Rusisë, e cila e përshkruan veten si “vëllai i madh” i Ukrainës dhe vjedh historinë e Ukrainës, Kisha Serbe grabiti trashëgiminë e Kishës Ortodokse Malazeze dhe pushtoi manastiret dhe kishat e saj, madje duke përfshirë edhe kryeqytetin tradicional të Cetinjes. Rendi fetar i Serbisë ka depërtuar gjithashtu në sistemin arsimor ku priftërinjtë-propagandistët e saj ua ‘pastrojnë’ trurin fëmijëve në moshë të hershme për të hequr dorë nga trashëgimia e tyre malazeze dhe të deklarohen si serbë. Historia falsifikohet sistematikisht përmes institucioneve shtetërore për të maskuar faktin se Mali i Zi mund të pretendojë një histori më të gjatë dhe shtetësi më të vazhdueshme se Serbia.

Klerikalizimi jo vetëm që përmbys reformat e Princit Danilo të Malit të Zi në vitet 1850, të cilat ndanë kishën nga shteti, ai gjithashtu kundërshton vlerat thelbësore evropiane të liberalizmit dhe sekularizmit. Serbia tani po e shtyn Malin e Zi mbrapa drejt obskurantizmit, mesjetarizmit dhe stagnimit shpirtëror. Sulmet ndaj gjuhës, manipulimi i regjistrimit të ardhshëm për të rritur numrin e serbëve, mohimi i gjuhës malazeze si gjuhë e veçantë, rishkrimi i teksteve të historisë dhe kontrolli mbi mediat janë të gjitha pjesë e fushatës së serbizimit.

Përmbysja e Malit të Zi po ndodh nën sytë e diplomatëve evropianë dhe amerikanë, të cilët besojnë me naivitet se qeveria e re e koalicionit do të jetë demokratike, liberale dhe moderne. Ata do të tronditen, si gjatë luftërave jugosllave të viteve 1990, kur patriotëve malazezë t’u mbarojë durimi, kur të intensifikohen konfliktet dhe shtohen mundësitë për dhunë.

Po afron me shpejtësi koha e rezistencës më efektive dhe pohimit të identitetit kombëtar nga një prej kombeve më të vjetra në Ballkan. Udhëheqësit, aktivistët dhe intelektualët malazezë duhet të mbledhin kombin në mbrojtje të identitetit, gjuhës, kulturës, vlerave dhe shtetësisë së vendit. Edhe ata qytetarë që votuan për qeverinë aktuale, duke besuar se kjo do të përmirësonte ekonominë dhe do të përshpejtonte anëtarësimin në BE, duhet të ndërgjegjësohen për rreziqet përpara. Nënshtrimi ndaj Serbisë jo vetëm që do të zhdukte lirinë dhe pavarësinë, do të krijonte gjithashtu një bazë politike ruse brenda NATO-s që përmbys Perëndimin.

Njohësi i çështjeve të Ballkanit, Janusz Bugajski, ka thënë se presidenti serb Aleksandër Vuçiq posedon disa mjete për të provokuar konflikte brenda Kosovës, Malit të Zi dhe Bosnje-Hercegovinës dhe për të mobilizuar publikun kundër armiqve të huaj të supozuar. Sipas tij, dhuna e fundit nga bandat e organizuara kundër Policisë së Kosovës dhe trupave të NATO-s në veri të Kosovës mund të jetë një lajmëtar për një konflikt më të gjerë të krijuar nga Beogradi nëse Vuçiq merr një përgjigje të dobët nga Uashingtoni.

Në një shkrim autorial për Istagran, analisti vlerëson se demonstratat masive në Beograd dhe reagimet e frikshme të qeverisë Vuçiq, tregojnë se Serbia mund të jetë në prag të një revolucioni politik, transmeton KosovaPress.

“Pas vitesh të kontrolleve shtrënguese të regjimit, korrupsionit masiv zyrtar, dhe gjuhës së vazhdueshme të urrejtjes mediatike, publiku serb më në fund po zgjohet nga hutimi i tij. Megjithatë, rezultatet e revoltës paqësore publike mbeten të pasigurta dhe mund të përshpejtojnë dhunën si në Serbi ashtu edhe në rajon më gjerë. Regjimet jodemokratike janë në thelb të paqëndrueshme. Regjimet kuazi-autoritare kanë rezultuar të jenë më të brishtat, siç kemi filluar të shohim në Serbi. Demokracitë vërtet pluraliste mund të rrotullojnë partitë dhe liderët, ndërsa sistemet plotësisht autoritare ose totalitare mund të shtypin të gjitha mospajtimet, të paktën për një periudhë të gjatë kohore, siç shohim në Rusi dhe Bjellorusi. Por sistemi gjysmë-autoritar që ende lejon partitë rivale dhe shoqërinë civile të funksionojnë është më i prekshëm ndaj kryengritjeve siç e pamë në Ukrainë përpara reformës demokratike në vitin 2014”, ka shkruar ai.

Njohësi i çështjeve të Ballkanit ka vlerësuar po ashtu se skenari aktual ose mund të mbetet paqësor ose të kthehet i dhunshëm, në varësi të faktit nëse Vuçiq është i gatshëm të sakrifikojë njerëzit për pushtet.

“Qeveria mund të përpiqet të shtypë dhe të shpërndajë protestat, por nëse ato zgjerohen me kërkesa konkrete politike, mund të ndodhë edhe një skenar i dhunshëm. Kjo bëhet më e mundshme nëse regjimi refuzon të përgatitet për zgjedhje konkurruese dhe ruan mbështetjen e aparatit të sigurisë dhe policisë. Revolta fillimisht paqësore e Ukrainës në shkurt të vitit 2014 u përball me dhunën shtetërore dhe mbi njëqind protestues u vranë nga forcat e sigurisë. Vuçiq tani po përpiqet me dëshpërim të provojë se ai është ende popullor duke organizuar mitingjet e tij masive në një kopje të kohës komuniste kur punëtorët nuk kishin zgjidhje tjetër veçse të merrnin pjesë. Ai gjithashtu po nxit armiqësi dhe po përpiqet të diskreditojë opozitën demokratike duke pretenduar se ‘shërbimet e huaja të inteligjencës qëndrojnë pas protestave’”, ka shkruar ai.

Ai ka paralajmëruar se tubimet e Vuçiqit mund të bëhen të ngjashme me ato të Millosheviqit në fillim të viteve 1990, ku fjalimet e zemëruara nxitën ndarjet etnike që kontribuan në rënien e dhunshme të Jugosllavisë dhe vrasjet masive të civilëve.

“Në plejadën aktuale rajonale, Vuqiç posedon disa mjete për të provokuar konflikte brenda Kosovës, Malit të Zi dhe Bosnje-Hercegovinës dhe për të mobilizuar publikun kundër armiqve të huaj të pretenduar. Dhuna e fundit nga bandat e organizuara kundër Policisë së Kosovës dhe trupave të NATO-s në veri të Kosovës mund të jetë një lajmëtar për një konflikt më të gjerë të krijuar nga Beogradi nëse Vuçiq merr një përgjigje të dobët nga Uashingtoni”, ka thënë Bugajski.

Sipas tij, edhe Moska do të luante një rol në krizën që, siç tha ai, po shpaloset.

“Për zyrtarët rusë revolucionet popullore janë fenomen negativ i imponuar nga shërbimet speciale amerikane. Dhe nëse rezultatet kërcënojnë të kulmojnë me reformat demokratike dhe integrimin perëndimor, atëherë kryengritja paqësore duhet të shuhet në mënyrë që Kremlini të mos humbasë një aleat tjetër. Çdo qeveri që është miqësore me Rusinë, por sfidohet nga opozita e përhapur publike, përshkruhet automatikisht si viktimë e “Perëndimit kolektiv” dhe duhet të ndihmohet për t’u kapur pas pushtetit.

“Ndryshe nga Ukraina, Serbia nuk përballet me një ndërhyrje të mundshme ushtarake ruse për të shtypur demokratizimin dhe integrimin evropian. Megjithatë, shërbimet ruse dhe përfaqësuesit e tyre lokalë, duke përfshirë grupe të ndryshme radikale nacionaliste, mund të organizojnë provokime për të destabilizuar vendin. Kaosi i brendshëm në Serbi dhe konfliktet e armatosura në Kosovë, Bosnjë, dhe Mal të Zi, do të ishin zgjidhja e dytë më e mirë për Kremlinin nëse një regjim miqësor në Beograd rrezikohet të zëvendësohet. Do të ndihmonte gjithashtu në largimin e vëmendjes nga lufta e dështuar në Ukrainë dhe përshkallëzimi i trazirave të brendshme në vetë Rusinë”, ka thënë ai në shkrimin e tij.

Për fund, ai ka shtuar se për të parandaluar një spirale të dhunës rajonale, një mesazh i qartë duhet të dërgohet nga Uashingtoni se ai mbështet aspiratat e popullit serb dhe do të mbrojë plotësisht integritetin e fqinjëve të Serbisë.

“Mbështetja e fortë ndërkombëtare për zgjedhje të ndershme në Serbi mund të ndihmojë në sigurimin e një qeverie properëndimore që do të ndërpresë lidhjet korruptive të Beogradit me Moskën dhe do të revokojë çdo ambicie rajonale ekspansioniste. Pa një revolucion të suksesshëm demokratik në Serbi, Ballkani do të përballet me perspektivën e përshkallëzimit që nuk mund të de-përshkallëzohet më.”

Ndryshe, situata në veri të Kosovës është tensionuar të premten e 26 majit kur kryetarët e betuar u detyruan të futën në zyrat e tyre të punës nën asistencën e Policisë së Kosovës.

Si pasojë e protestave të dhunshme, janë plagosur gjashtë policë të Kosovës dhe 30 ushtarë të KFOR-it, ndërkohë që serbët kanë sulmuar edhe Policinë e Kosovës dhe gazetarët.

Shtetet e Bashkuara kanë kritikuar Kosovën për përshkallëzimin e tensioneve me Serbinë, derisa anuluan edhe pjesëmarrjen e vendit në një stërvitje ushtarake të NATO-s “Defender 23”, pasi Prishtina refuzoi t’i tërheqë kryetarët e komunave dhe forcat e saj policore nga veriu i vendit.

Ndërsa një sinjal për tejkalim të situatës u pa tek të enjten, kur ambasadori amerikan Jeffrey Hovenier, tha se me kryeministrin Albin Kurti kishin një takim produktiv dhe se kishin biseduar për marrëveshjen bazë me Serbinë. Në anën tjetër kreu i ekzekutivit tha se janë të angazhuar për qetësimin e situatës në veri të vendit.