Tag: Ballina

Ambasadori gjerman në Kosovë, Jorn Rohde, ka thënë se agjenda e mbledhjes së Komitetit të Ministrave të Këshillit të Evropës mund të ndryshohet edhe në minutën e fundit.

Kosova deri më tani nuk është futur në agjendën e mbledhjes së 17 majit ku kishte pritje se mund të hidhej në votim kërkesa për anëtarësim.

Rohde tha se sa më shpejt që Kosova ndërmerr një vendim “të guximshëm” aq më realiste bëhet arritja e mbështetjes.

“Agjenda për mbledhjen e Komitetit të Ministrave të Këshillit të Europës mund të ndryshohet edhe në minutën e fundit. Por sa më shpejt që Kosova të marrë një vendim të guximshëm, aq më realiste është arritja e 2/3 së shumicës për t’iu bashkuar Këshillit të Europës!”, ka shkruar Rohde në X, duke ndarë një pjesë të një interviste për A2 CNN.

Ndryshe, po raportohet se tash për tash, Kosova nuk është në agjendën e Komitetit të Ministrave të Këshillit të Evropës, i cili do të mblidhet më 16 dhe 17 maj në Strasburg.

Eurodeputeti holandez, Thijs Reuten, thotë se Kosova i ka plotësuar të gjitha kushtet për tu bërë anëtare e Këshillit të Evropës dhe e quan të padrejtë kushtëzimin me Asociacionin.

Zëvendësi i ndihmësit të Sekretarit amerikan të Shtetit, Gabriel Escobar, ishte i pari që paralajmëroi se Kosova duhet të bëjë hapa konkretë për themelimin e Asociacionit para se ta mendojë anëtarësimin në Këshillin e Evropës.

Këto deklarata diplomati amerikan i bëri gjatë muajit mars, derisa ishte për vizitë në Prishtinë.

Tani kur kanë mbetur një javë para mbledhjes së Komitetit të Ministrave në Këshillin e Evropës, Kosovës po i kërkohet nga shtetet kryesore evropiane që ta dërgojë një draft-statut për Asociacionin në Gjykatën Kushtetuese.

E me këtë qasje të shteteve mike nuk po pajtohet kryeministri i vendit, Albin Kurti, i cili dje gjatë një konference për medie tha se kushtëzimi i anëtarësimit në KiE me Asociacionin është absurd.

Me vëmendje këto zhvillime i ka përcjellur edhe eurodeputeti holandez, Thijs Reuten.

Ai thotë se Kosova i ka përmbushur të gjitha kriteret për tu bërë anëtare e Këshillit të Evropës.

“Shpresoj që Kosova do të rikthehet në agjendë për javën e ardhshme kur do të mblidhet Komiteti i Ministrave në Këshillin e Evropës, sepse Kosova me të vërtetë i ka plotësuar kriteret për tu anëtarësuar në këtë organizatë. Raportin e Dora Bakoyannis e kanë mbështetur shumica e shteteve anëtare të Këshillit të Evropës, prandaj Kosova duhet të rikthehet në agjendë”, thotë ai për Tëvë

Deputeti holandez e sheh të padrejtë kushtëzimin e Kosovës me Asocacionin e komunave me shumicë serbe.

Ai i ka bërë thirrje shteteve anëtare të Këshillit të ndryshojnë qëndrim para mbledhjes së Komitetit të Ministrave që do të mbahet javën e ardhshme.

“Më zhgënjim po e shoh se disa shtete të rëndësishme tani po kërkojnë diçka nga Kosova që nuk ka qenë e paraparë më herët për tu bërë anëtare në Këshillin e Evropës. Me të vërtetë mendoj se është një qasje e padrejtë. Prandaj po i bëj thirrje këtyre shteteve që të ndryshojnë qëndrim. Kosova e ka pranuar se do të punojë për themelimin e Asociacionit, por kjo çështje nuk duhet të përfshihet në Këshillin e Evropës” , shprehet eurodeputeti holandez.

Dy shtetet kryesore të Evropës, Franca dhe Gjermania kanë kërkuar kushtëzimin e anëtarësimit të Kosovës në KiE me Asociacionin e komunave me shumicë serbe.

Sot janë bërë shtatë vjet nga votimi i mocionit të mosbesimit ndaj Qeverisë së Kosovës, të iniciuar nga opozita dhe mbështetur nga Partia Demokratike e Kosovës.

Qëndrimi i Partisë Demokratike të Kosovës ishte vendimtar në rastin e mocionit të opozitës. PDK i ka dhënë mbështetje mocionit të opozitës për rrëzimin e Qeverisë së Kosovës. Për mocionin kanë votuar 78 deputetë, kundër ishin 34 dhe 3 deputetë abstenuan.

Ky votim ka rezultuar me rënien e qeverisë aktuale të Kosovës, të drejtuar nga Isa Mustafa.

Vota e PDK-së për mocionin ka nënkuptuar edhe vendimin për prishjen e koalicionit me Lidhjen Demokratike të Kosovës dhe kryeministrin Isa Mustafa.

Vendimin e saj, PDK e ka arsyetuar me faktin se qeveria aktuale e ka humbur fuqinë e vendimmarrjes, duke ia atribuuar sidomos dështimit të procedimit për ratifikim në Kuvend të marrëveshjes për demarkacionin e kufirit me Malin e Zi.

Përcaktimin e PDK-së për rrëzimin e qeverisë dhe prishjen e koalicionit, deputetët e LDK-së, gjatë fjalimeve, e kanë cilësuar si skenar të përgatitur më herët në bashkëpunim me opozitën.

Seanca është përshkuar me debate, akuza e polemika ndërmjet deputetëve të PDK-së dhe LDK-së, deri tani, parti partnere në koalicionin qeverisës.

Partitë opozitare e kanë ‘shënuar’ këtë ditë si një fitore ndaj pushtetit.

Pas votimit, presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi kishte nxjerrë dekretin për shpërndarjen e Kuvendit të Kosovës.

“Pas pranimit të njoftimit zyrtar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës, Presidenti i Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi, ka dekretuar shpërndarjen e legjislaturës së pestë”, thuhej në njoftim.

Mbi bazën e koalicionit ndërmjet PDK-së dhe LDK-së, Qeveria e Kosovës, ishte themeluar më 9 dhjetor të vitit 2014, me 73 vota të deputetëve. Marrëveshja e koalicionit përfshinte edhe Listën Serbe dhe partitë e komuniteteve jo-serbe.

Ky koalicion ishte ndërtuar mbi parimet e ndarjes së posteve dhe pushtetit, që nënkuptonte që PDK të merrte nën udhëheqje postin e presidentit dhe kryetarit të Kuvendit, ndërsa LDK postin e kryeministrit.

Përveç pikave programore për zhvillim ekonomik, zbutjen e papunësisë dhe krijimin e mirëqenies për qytetarët, kjo qeveri kishte marrë edhe zotime ndërkombëtare siç ishin: themelimi dhe nisja e punës së Gjykatës Speciale për krime lufte, vazhdimi i dialogut me Serbinë dhe zbatimi i marrëveshjeve, me theks në themelimin e asociacionit të komunave me shumicë serbe si dhe ndërkohë, mori edhe zotimin për ratifikimin e demarkacionit të kufirit me Malin e Zi, si kushte për liberalizimin e vizave.

Përgatiti: Benita Zeneli

Numri i tyre nëpër rrugët e kryeqytetit pritet të ulet.

Njëra prej strehimoreve të reja që u krijua në Prishtinë pritet të funksionalizohet gjatë verës.

“Gjatë këtyre dy viteve të kaluara kemi shpenzuar shumë para e fonde për të kastru dhe sterilizuar qentë endacak që ata të jenë më pak të rrezikshëm për qytetarët e Prishtinës, gjithashtu edhe i ushqejmë në vazhdimësi të mos jenë të uritur dhe të jenë më pak të rrezikshëm”, tha nënkryetari i Komunës së Prishtinës, Alban Zogaj.

Për të ulur numrin e qenve endacakë në rrugë para disa muajsh komuna e Prishtinës vendoi të subvencionojë qytetarët të cilët do t’i adaptonin. Mirëpo nënkryetari, Alban Zogaj thotë se kjo praktikë nuk u tregua e suksesshme.

“E kemi shpallur edhe një thirrje për adoptim të qenve endacak ku ne edhe paguajmë subvencionojmë 50 euro për secilin qenë endacak që një familje e merr. Për fat të keq nuk ka bërë zgjidhje nuk ka pasur interesim të madh çfarë ne kemi pritur fillimisht”, tha Zogaj.

Sipas vlerësimeve konsiderohet që në rrugët e Prishtinës qarkullojnë rreth 5 mijë qene endacakë.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Përgatiti: Benita Zeneli

Ani pse nuk është anëtare e Bashkimit Evropian, Kosova e feston Ditën e Evropës.
Në kuadër të kësaj feste, organizime të ndryshme u mbajtën në kryeqytet.

Në njërin prej aktiviteteve të organizuara nga Zyra e BE-së shefi i kësaj zyre, Tomas Szunyog, kërkoi më shumë punë e angazhim për t’i rregulluar më mirë raportet ndërmjet Kosovës dhe BE-së.

“Nga Prishtina në Janjevë, ne kemi vizituar 12 shkolla në rajone te ndryshme të Kosovës dhe jemi përfshirë me anëtarët të ndryshëm të komuniteteve. Gjithë përfshirja dhe dialogu janë vlera të BE-së dhe forca jonë mbështetet në diversitetin e kulturave tona, traditave tona dhe gjuhëve tona. Pra, sot është dita të festojmë edhe pas kësaj dite të relaksohem dhe që nga nesër të punojmë dhe t’i rregullojmë edhe më mirë të gjitha raportet mes Kosovës dhe BE-së”, tha Szunyog.

Bashkë me Szunyog ishte edhe kryetari i Prishtinës, Përparim Rama. Ai tha se shpreson që Kosova shumë shpejt t’i bashkohet Bashkimit Evropian.

“Shpresoj, lutem që edhe Kosova shumë shpejt ta ketë një shtëpizë këtu pra ti bashkohet BE-së. Sepse ne faktikisht vetëm se jemi evropian, edhe me sjellje edhe me kulturë edhe më të gjitha kështu që e meritojmë që të jemi pjesë e saj”, tha Rama.

Shpresa se Kosova do t’i bashkohet BE-së, ka edhe Ambasadori gjerman, Jorn Rohde.

“BE mendoj që është projekti më i suksesshëm i paqes në historinë globale. Është një projekt i papërfunduar dhe shpresoj që shumë shpejt të ketë anëtarë të rinj dhe në mesin e këtyre shpresoj të jetë Kosova një ditë. Gjermania është duke bërë gjithçka që të mbështesë këtë proces”, tha Rohde.

Aktivitetet në kuadër të Ditës së Evropës kanë vazhduar edhe pasditen e së enjtes, ndërsa nga ora 20:00 është paralajmëruar koncerti i CHopin Piano Fest në Amfiteatri e Bibliotekës Kombëtare ndërkaq nga ora 20:30 do të ketë performancë muzikore në sheshin Zahir Pajaziti.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Përgatiti: Driton Sadiku

Serbët e Kosovës që mbajë patentë shofer të lëshuar nga Serbia, do mund ta konvertojnë atë në të Kosovës. Për ta kryer këtë proces, ata do ketë kohë plot 3 muaj, duke filluar nga e premtja e 10 majit deri më 9 gusht.

Siç njoftoi kryeministri Kurti ditë më parë përmes një video mesazhi, qytetarët serbë që bëjnë konvertimin e patentës nuk kanë nevojë për ri-testime.

Veçse me këto lehtësira nuk janë të pajtimit njohës të politikës, pasi thonë se në këtë formë, qeveria po legjitimon punën e strukturave ilegale.

“Mendoj se është gabim për arsye se po legjitimohet puna dhe aktiviteti i këtyre strukturave paralele që i kemi quajtur edhe kriminale. Mendoj se edhe besueshmëria në këto dokumente le për të dëshiruar sepse nënshtrimi i testimeve si ai me shkrim dhe vozitjes nuk është zhvillu në një ambient ose në një institucion të besuar e që institucionet e Kosovës mund ti besojnë”, tha Fidan Ukaj, politolog.

Sidoqoftë besohet se serbët do t’i përgjigjen pozitivisht thirrjes së autoriteteve kosovare.

“Besoj që do të ketë interesim të madh sepse është e drejtë e çdo qytetari. Besoj se pati ta kuptojnë qytetarët e komunitetit serb, në qoftë se ka marrëveshje me republikën e Serbisë, por edhe nëse nuk ka marrëveshje, atëherë këta munden ti tregojnë si te humbura kur të shkojnë në serbi”, tha Betim Osmani, politikan nga veriu.

Megjithatë nuk dihet se çfarë do të ndodhë me ata që refuzojnë konvertimin në afatin e paraparë.

Një afat i tillë serbëve u ishe dhënë edhe më herët, veçse atëherë për konvertim të targave, nga ato ilegale në të republikës, derisa qytetarët ishin kushtëzuar me konfiskim të makinës në rast të refuzimit.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Përgatiti: Nora Luta

25 vjet pas përfundimit të luftës Kosova ende nuk ka dokumentim zyrtar të krimeve të kryera gjatë kësaj periudhe.

Një strategji për hetimin e krimeve të luftës për herë të parë u miratua nga Këshilli Prokurorial i Kosovës në vitin 2019, por mandati i ka përfunduar në fundin e vitit të kaluar.

Nga KPK-ja thonë se strategjia e re së shpejti do të procedohet për miratim.

“Këshilli Prokurorial i Kosovës pritet që së shpejti të procedojë për miratim draftin e Strategjisë për Krime të Luftës në Kosovë (2024-2026). Ky akt është trajtuar dhe analizuar me profesionalizëm dhe përkushtim nga trupat dhe grupet përkatëse të punës, të themeluara nga Këshilli Prokurorial”, thuhet në përgjigjen e KPK-së.

Andaj, duke ju falënderuar për interesimin tuaj, KPK-ja thekson se kjo strategji është një ndër dokumentet më të rëndësishme të procesit të punës të Prokurorisë Speciale dhe natyrisht edhe të mekanizmave të sistemit prokurorial, e cila do të shërbejë konkretisht për fuqizimin dhe planifikimin adekuat të bërjes së hetimeve dhe ndjekjes së krimeve të luftës në Kosovë.
Por duke marrë shembull shtetet sikurse Kroacia dhe Bosnja e Hercegovina, juristët thonë se Kosova ka nevojë për një strategji nacionale.

“Një strategji e tillë është e nevojshme, duke përfshirë të gjithë akterët si në hartimin e saj, pastaj edhe në materializimin e saj. Kjo nënkupton që nga financimi i nevojshëm, ngritjen e kapaciteteve, dhe forcimin e kapaciteteve aktuale. Pa një mbështetje institucionale këto mekanizma nuk do të mund të sjellin rezultat”, tha Valdet Hoxha, jurist.

Nga Fondi për të Drejtën Humanitare thonë se Qeveria përveç tjerash duhet të insistojë që mekanizmat aktualë të kryejnë punën më mirë. Sipas tyre duhet të ketë një strategji të qartë edhe për Institutin e Krimeve të Luftës.

“Qeveria ka insistuar shumë në themelimin e Institutin për Krime Lufte, mendoj që duhet me pas strategji të qartë se si do të funksionoj. Strategji të ngjashme në të kaluarën ka përpiluar edhe Këshilli Prokurorial i Kosovës, por ky dokument ka të bëjë vetëm me prokurorinë në ndjekjen e krimeve të luftës. Mbetet të shihet nëse do të kemi një strategji nacionale, edhe pse Qeveria sigurisht duhet të insistoj që mekanizmat aktualë ta kryejnë punën sa më mirë dhe të dokumentohen krimet e luftës”, tha Amer Alija nga Fondi për të Drejtën Humanitar.

Nga Ministria e Drejtësisë nuk kanë kthyer një përgjigjeje gjatë ditës nëse e kanë në planin e punës hartimin e një strategjie nacionale për trajtimin e krimeve të luftës. Por jo zyrtarisht burime brenda këtij institucioni i kanë thënë televizionit se në kuadër të strategjisë aktuale janë ndërmarrë iniciativa për plotësimin e zbrazëtirave ligjore, dhe veprime për ngritjen e kapaciteteve të Prokurorisë Speciale duke e rritur buxhetin.

Ndërkohë një ndër rekomandimet e vazhdueshme të Fondit për të Drejtën Humantiare në rritjen e efikasitetit të hetimeve të krimeve të luftës ka qenë që Qeveria të angazhohet që në dialogun me Serbinë të vendoset edhe bashkëpunimi juridik me këtë shtet.

Më shumë detaje i gjeni në Edicionin Qendror të lajmeve në videon më poshtë:

Me aktivitete të ndryshme e atmosferë të ngrohtë është duke u shënuar Dita e Evropës në kryeqytet. Në sheshin “Zahir Pajaziti”, ku është bërë edhe hapja e aktivitetit “Përjeto Evropën 2024” është theksuar rëndësia e kësaj dite për gjithë kontinentin Evropian.

Ambasadori i BE-së në Kosovë, Tomáš Szunyog dhe kryetari i Prishtinës, Përparim Rama kanë bërë edhe hapjen zyrtare të festimeve, që do të zhvillohen gjatë gjithë ditës, e po ashtu edhe në mbrëmje.

Ambasadori Szunyog, këtë ditë e ka vlerësuar të rëndësishme për gjitha shtetet anëtare të BE-së, ndërsa ka shtuar se tema e sotme është një vazhdim i fushatës, pas liberalizimit të vizave.

“Kjo ditë ka rëndësi të madhe për kontinentin evropian, Bashkimin Evropian, shtetet anëtare të tij. Ajo mbart një mesazh solidariteti dhe harmonie, uniteti, duke simbolizuar misionin e BE-së për paqe dhe prosperitet në kontinentin tonë. Kjo ditë është e rëndësishme edhe për mua këtë vit, pasi jam në vitin e fundit te mandatit dhe do të largohem nga Kosova gjatë vërës. Tema e sotme, “Përjeto Evropën”, një vazhdim i fushatës sonë, eksploroni Evropën për liberalizmin. Në të vërtetë liberalizimi i vizave është një momentet më të ndritura në marrëdhëniet BE-Kosovë, unë shpresoj se do të vinë më shumë. Nëse nuk keni pasur ende mundësi të udhëtoni në ndonjë shtet anëtar të BE-së, ne kemi siguruar që ju mund të ndjeni, shijoni, shihni dhe dëgjoni Evropën pikërisht këtu, një vështrim në këto stane të bukura”, tha ai.

Ndërsa, kryetari i Prishtinës, Përparim Rama tha se janë duke punuar që sa më shpejtë edhe Kosova ta përqafojë të njëjtën frymë me vendet tjera anëtare të BE-së.

“Ky manifestim i sotëm për Ditën e Evropës synon pikësëpari të festojmë frymën Evropiane që pulson këtu pikërisht këtu, në Prishtinë, në zemrën e Kosovës. Kjo frymë e cila lulëzon me unitet, bashkëpunimin dhe synimin tonë për një të nesërme me të ndritshme është ajo qe na lidh me BE-në dhe që ajo që na nxit dëshirën tonë të zjarret që te bashkohemi sa më parë në radhët e tij. Ashtu siç filloi projekti evropian me shtetet fqinje evropiane që lanë mënjanë dallimet e të kaluarës, po ashtu edhe ne në Kosovë po punojmë të përqafojmë po të njëjtën fryme. BE ka qenë dhe mbetet partneri qendror në zhvillimin tonë, dhe për këtë jemi mirënjohës. Tashme ndodhemi në pragun e një epoke të re, të vendosur që të rrëmbejmë këtë mundësi historike me të dyja duart. Me vendosmëri të palëkundur do të vazhdojmë të ecim në rrugën tonë drejt BE-së, një rrugë kjo që jo vetëm sjell dobi Kosovës, por e forcon me tej gjithë projektin Evropian”, tha Rama.

Më shënimin e Ditës së Evropës, nxënësit e klasave të pesta nga 12 shkolla fillore prej të gjitha rajonet e Kosovës, kanë punuar vepra artistike mbi vlerat e BE-së, duke përcjellë përmes tyre vizionin e tyre për të ardhmen e Kosovës. Këta nxënës përfaqësojnë komunitetet e ndryshme që jetojnë në Kosovë.

Ambasadori i BE-së në Kosovë, Tomáš Szunyog, është shprehur se kreativiteti i nxënësve të klasave së 5-ta i ka shtuar ngjyrë festës së Ditës së Evropës.

“Ne po hapim ekspozitën e dytë “Përjeto Evropën” në shtëpinë e Evropës edhe në Mitrovicën e Veriut. Gjersa po shikoj përreth mureve të shtëpisë së Evropës më të vërtet jam i impresionuar me punimet tuaja artistike që i keni krijuar të gjithë ju të cilat paraqesin BE-në dhe Ditën e Evropës. Kreativiteti i juaja me të vërtetë i ka shtuar ngjyrë kësaj festës tonë” është shprehur Szunyog.

Gjithashtu, ai ka thënë se BE-ja është rezultuar që të ndërtoj lidhje të forta në rininë e Kosovës.

Szunyog, ka shtuar se slogani i BE-së “të bashkuar në diversitet” me të vërtetë jehon thellë gjithandej, edhe në Kosovë.

“Ne kemi vizituar 12 shkolla në regjione të ndryshme të Kosovës, dhe jemi përfshirë me anëtarë të ndryshëm të komuniteteve. Gjithë përfshirja dhe dialogu janë vlera themelore të BE-së dhe forca jonë mbështetët në diversitetin e kulturave, traditave dhe gjuhëve tona. Slogani i BE-së “të bashkuar në diversitet” me të vërtetë jehon thellë gjithandej edhe në Kosovë. BE është e rezultuar që të ndërtoj lidhje të forta në rininë e Kosovës”, ka thënë Szunyog.

Dita e Evropës u shënua edhe në veri të Mitrovicës, ku u hap ekspozita e artit të fëmijëve në nder të kësaj dite.

Ekspozita nëpërmjet vizatimeve të nxënësve të shkollave të ndryshme të vendit, prezantoi motive për Ditën e Evropës.

Përfaqësuesja e Zyrës së BE-së në Kosovë (EUSR) Shtëpia e Evropës në Mitrovicën e Veriut Helen Jacobs, tha se puna artistike e ekspozuar sot erdhi pas vizitave të ndryshme në disa shkolla anembanë Kosovës.

Në fjalën e saj, Jacobs tha se BE-ja është e përkushtuar të ndërtojë lidhje të forta me rininë kosovare, pasi sipas saj, forca e gjithëpërfshirja e dialogu janë shtylla themelore të BE-së.

“Puna artistike e ekspozuar sot këtu, që përshkruan ditën e BE-së dhe Evropës erdhi edhe me vizitat në shkolla të ndryshme anembanë Kosovës. Pra, nga Prishtina në Janjevë, Mitrovicë Jugore dhe u realizua angazhimi i të rinjve të komuniteteve të ndryshme. Së dyti, një ekspozitë e tillë u hap sot edhe në Prishtinë. Kreativiteti i artistëve sigurisht i ka dhënë ngjyra festimeve të Ditës së Evropës sot. Prandaj faleminderit shumë artistëve që kanë kontribuar. BE-ja është e përkushtuar të ndërtojë lidhje të forta me rininë e Kosovës pasi gjithëpërfshirja dhe dialogu janë vlera themelore të BE-së. Forca jonë qëndron në diversitetin tonë të kulturave, traditave dhe gjuhëve”, tha Jacobs.

Ndërkaq, aktivitete tjerat do të zhvillohen nga ora 15:00, ku do të ketë performancë me DJ të hiteve nga BE në Sheshin “Zahir Pajaziti”, në kryeqytet. Më pas, nga ora 16:00 do të ketë performancë edhe nga kuinteti i muzikës jazz me Andrea Rexhepin. Po ashtu aktivitete do të ketë edhe në ora 17:00 me performancën muzikore nga Adrian Berisha.

Agjenda e aktiviteteve do të vazhdojë edhe në mbrëmje, ku nga ora 20:00 do të bëhet hapja e koncertit Chopin Piano Fest në Amfiteatrin e Bibliotekës Kombëtare. Festa do të vazhdojë në ora 21:30 me performancën muzikore nga Ledri Vula në Sheshin “Zahir Pajaziti” në kryeqytet.

Po ashtu në ora 20:00 do të ketë përformancë muzikore nga Gruiv Hijena dhe Something Went Wrong- MRS Klub, Mitrovicë e Veriut. /KP

Kosova, tash për tash, nuk është në agjendën e Komitetit të Ministrave të Këshillit të Evropës, i cili do të mblidhet më 16 maj në Strasburg, konfirmojnë burimet diplomatike të Radios Evropa e Lirë.

Pritjet ishin që në atë takim të votohej për pranimin e Kosovës në këtë organizatë.

Sipas burimeve diplomatike të disa vendeve të Këshillit të Evropës, janë disa shtete, të cilat preferojnë që Kosova të mos jetë fare në agjendë, sesa të marrë votë negative.

Paraprakisht, më 16 prill, Asambleja Parlamentare e Këshillit të Evropës votoi pro anëtarësimit të Kosovës.

Por, ndërkohë, shtete si Franca dhe Gjermania kërkuan kushtëzimin e anëtarësimit të Kosovës në KiE me themelimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe.

Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, e hodhi poshtë këtë kusht, duke thënë se çështja e Asociacionit ka të bëjë me dialogun për normalizimin e marrëdhënieve me Serbinë, e jo me Këshillin e Evropës.

I dërguari i posaçëm i SHBA-së për Ballkanin Perëndimor, Gabriel Escobar, tha të mërkurën se “ka shqetësime se Kosova mund të mos i ketë votat për t’u pranuar në Këshillin e Evropës”.

Që Kosova të bëhet anëtare e organizatës më të madhe në kontinent për të drejtat e njeriut, pranimi i saj duhet të mbështetet nga së paku dy të tretat e 46 vendeve anëtare./REL

Dita e Europës sot festohet pak para zgjedhjeve europiane që zhvillohen në fillim të qershorit Deutsche Welle tregon, se në cilat fusha ka lënë gjurmë Parlamenti Europian në vitet e fundit, dhe në cilat jo.

Fillimisht largimi i Britanisë së Madhe nga BE, pastaj Pandemia e COVID-19, pastaj lufta e Rusisë në Ukrainë, – që prej zgjedhjeve të fundit europiane zhvilluar në vitin 2019, parlamentarët europianë kanë qenë para sfidave të mëdha. Prandaj njeriu harron lehtë, cilat kanë qenë temat e agjendës.

Green Deal: Si janë punët me premtimet për klimën?

Në vitin 2019, Komisioni Europian, organi ekzekutiv i BE-së, prezantoi një plan për të ulur deri në vitin 2030 emisionet e dioksidit të karbonit në BE me 55 përqind që sasisë që ka qenë në vitin 1990, dhe deri në vitin 2050 për të arritur neutralitetin e emisioneve. Në këtë mënyrë u reagua ndaj presionit të ushtruar prej të rinjve aktivistë që dolën të protestonin në rrugë në shumë vende, në të ashtuquajturën “valën e gjelbërt”. Gjatë zgjedhjeve të para pesë vjetëve shumë deputetë të gjelbër morën vende në Parlamentin Europian, si kurrë më parë.

Që nga ajo kohë Parlamenti i BE-së, ka marrë pjesë në bisedimet për përpilimin e disa ligjeve, me anë të të cilave mendohet të mbahen premtimet për përmbushjen e Pakteve të Gjelbërta, Green Deals. Mes tyre bëjnë pjesë për shembull planet për ndalimin dekadën e ardhshme të prodhimit të automobilëve me motor djegës dhe vendosjen e taksave mbi produkte të caktuara importi që mbajnë vulën e prodhimit të sasisë së lartë të dioksidit të karbonit, në mënyrë që ata që ndotin ambientin të detyrohen të paguajnë.

“Parlamenti Europian e ka dëshmuar veten se është ligjvënës me përvojë në çështjet e politikës së ambientit”, thotë Peggy Corlin, drejtuese e zyrës në Bruksel të Institutit të Fondacionit Robert-Schuman.

Gjatë këtyre ditëve sondazhet kanë treguar se tendenca shkon në disfavor të Të Gjelbërve. Për shkak të protestave zhvilluar në mbarë BE-në, Brukseli liberalizoi disa rregulla për ekonominë ekologjike, në mënyrë që të lehtësojë bujqit.

Dhe në muajin shkurt, ligjet me ndihmën e të cilave natyra e shkatërruar duhet kthyer sërish në gjendje të mirë, ekologjike, mezi arritën të merrnin aprovimin në votimin përfundimtar. Fraksioni më i madh i qendrës së djathtë, ktheu mbrapsht përkrahjen e ligjit, sepse kishte rezerva për sigurinë e lëndëve ushqimore. Në kuadër të bisedimeve teksti i ligjit u zbut në mënyrë të konsiderueshme.

Mbrojtësit e klimës i kritikuan të dyja versionet se zbusin premtimet e bëra më parë për klimën.

BE nxorri ligjet e para në botë për inteligjencën artificiale dhe Big Tech

Që prej vitit 2019, BE ka nxjerrë një seri ligjesh për të frenuar pushtetin e kompanive të mëdha të teknologjisë. Vitin e kaluar hyri në fuqi një rregullore e re, e cila detyron platformat online që të luftojnë në mënyrë aktive përmbajtjet e dëmshme.

BE vuri në funksion disa herë kompetencat e reja digjitale dhe kontrolloi rrjetet sociale. Kështu me presionin e ushtruar nga BE, u ndaluan pjesë të aplikacionit TikTokLite që kishin të bënin me një sistem të diskutueshëm shpërblimi.

Andrea Renda, drejtor kërkimor në institutin Centre for European Policy Studies me qendër në Bruksel, tha për Deutsche Wellen, se deputetët e BE-së, morën pjesë “në mënyrë të konsiderueshme” në ashpërsimin e ligjeve të para për rregullimin e Inteligjencës Artificiale. Megjithatë, paralajmëroi Renda, BE ndodhet para një „problemi të madh zbatimi”, sepse çdo rregull është pajisur me procese të ndryshme zbatimi.

Migracioni në BE: megjithë arritjet vazhdojnë kundërshtimet

Për një kohë të gjatë vazhdon të jetë një nga temat më të diskutueshme: migracioni dhe politika e azilit të BE-së. Pas diskutimeve dhjetravjeçare, në fillim të muajit prill, Parlamenti i BE-së dha aprovimin përfundimtar të reformës së azilit. Shumë qeveri kombëtare e cilësuan këtë si histori suksesi.

Sipas ligjeve të reja, çdo vend i BE-së duhet të pranojë një numër të caktuar të migrantëve që mbërrijnë në brigjet e BE-së, ose duhet t’i paguajë një dëmshpërblim vendeve të tjera që i marrin migrantët. Për të përshpejtuar dëbimet, azilkërkuesit do të vlerësohen edhe sipas propabilitetit të pranimit të kërkesës së azilit. Organizatat e të drejtave të njeriut e kritikojnë këtë ligj të ri.

“Sipas këndvështrimit të ligjvënësit dhe duke patur parasysh gjithë procesin rezultati mund të shihet si sukses,” thotë Helena Hahn, analiste migracioni në institutin European Policy Center, me qendër në Bruksel. Por, thotë Hahn, rezultati zhgënjeu edhe shumë qeveri.

“Arsyeja, pse deputetët thanë Po më në fund, është gjykimi se është më mirë me një pakt, sidoqë të jetë ai, se sa pa pakt fare. Nëse reformat nuk do të ishin aprovuar, atëherë me siguri që do të merrej një shuplakë në zgjedhje,” shpjegon ajo. “Partitë e qendrës dhe spektrit të majtë nuk donin të përballeshin me këto pasoja.”

Futje hundësh nga jashtë: Spiunë në shtëpinë e demokracisë europiane?

Hijet e një serie skandalesh për futje hundësh të supozuara nga fuqitë jo europiane, bien ende mbi Parlamentin. Në vitin 2022, prokuroria belge kreu një hetim për një sistem ndikimi mbi deputetët që mendohet të jetë bërë kundrejt pagesave. Rasti u bë i njohur si „Katargate”, megjithëse Katari hodhi poshtë të ketë marrë pjesë në të.

Në prill të këtij viti, u shfaqën njëra pas tjetrës njoftime për një aksion të supozuar rus propagande, dhe para fillimit të javës një punonjës i një deputeti gjerman të BE-së, u arrestua me akuzën e kryerjes së spiunazhit për Kinën. “Unë pyes çfarë do ndodhë tjetër,” thotë për Deutsche Wellen, deputeti socialdemokrat gjerman në Parlamentin Europian, Gabriele Bischoff. “Është vërtet e rëndësishme që ne të bëjmë demokracinë tonë rezistente ndaj ndikimeve të huaja.” Vitin e kaluar Parlamenti Europian forcoi mbrojtjen e Whistleblowern dhe ashpërsoi rregullat e transparencës për deputetët.

Politika e BE: Përkrahje për Ukrainën, dënim të Rusisë

Parlamenti Europian nuk mund të vendosë ligje me forcën e vet. Ai është i detyruar të diskutojë propozimet e tij me Komisionin Europian dhe vendet anëtare të BE-së. Prandaj, Dhoma e tij shpesh luan me „pushtetin e dobët”, dhe nxjerr rezoluta që nuk janë ligjërisht të detyrueshme, për të rritur kështu persionin mbi institucionet e tjera të BE-së.

Deputeti europian i qendrës, Billy Kelleher nga Irlanda tregon se parlamentarët e ushtruan këtë lloj ndikimi në kuadër të luftës ruse në Ukrainë. Ata detyruan qeveritë që të ulin varësinë nga gazi rus dhe të forcojnë përkrahjen për Ukrainën.

“Parlamenti ishte me të tjerët që në fillim kur që me një listë të zgjeruar sanksionesh kundër Rusisë, detyruan uljen e aftësisë së saj për të financuar luftën në Ukrainë,” thotë Kelleher për Deutsche Wellen. Ai është një mes shumë deputetëve, që ka vizituar Ukrainën, që në shkurt të 2022.

Përndryshe Parlamenti ka pak pushtet direkt në politikën e jashtme, sepse vendimet merren nga qeveritë e BE-së. Deputetët kërkojnë gjithjë e më shumë rritjen e ndikimit. Me argumentin, se ata janë zgjedhur në fund të fundit direkt nga qytetarët e BE-së për të qenë anëtarë të Parlamentit.

Por kjo nuk është diçka me prioritet për të gjithë politikanët BE-së. “Ne duhet të respektojmë vendimet e qeverive kombëtare, sepse ata janë përfaqësuesit e vërtetë të popullit,” thotë deputeti europian, Nicola Procaccini, kryetar i fraksionit nacionalist të djathtë ECR.

Ashtu si partitë e spektrit të qendrës së djathtë deri tek të djathtët e skajshëm edhe partia e Procaccinisit mund të marrë në zgjedhjet e BE-së të këtij qershori vota nga votat e qendrës dhe të majtës.